Atos 17
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs VC
1 Pol in kɨ Silasɨ indəi Ampipolisɨ kɨ Apoloni gangi, ə awi tei Tesalonikɨ’tɨ. Ningə Tesalonikɨ’tɨ, Juwipɨ’gɨ awi kɨ lo kəykawnan lə’de non.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Be ə, Pol awɨ’tɨ, tokɨ isɨ ra’n kɨ lo’gɨ pətɨ. Asɨ ndɔ kɔrkon mutə go nan’tɨ, Pol manjinan ta kɨ Juwipɨ’gɨ dɔ ta’gɨ’tɨ kɨ me Makitu’tɨ lə Luwə.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Ɔr’de ginn ta’gɨ, tɔjɨ’de adɨ gəri tokɨ, makitu lə Luwə el kadɨ Kirisitɨ kɨ in De kɨ Luwə mbət’ə a oy, ə go’tɨ, a ində taa dann njekoy’gɨ’tɨ. Ningə, Pol el’de tokɨ in darɔ Jeju inɓe kɨ n’isɨ n’el’de mbər ta li’ə kin ə in Kirisitɨ.
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Juwipɨ’gɨ kɨ nan’gɨ, ta kin ra kulə rɔ’de’tɨ, adɨ indəi rɔ’de nan’tɨ kɨ Pol kɨ Silasɨ. Bulə Girekɨ’gɨ kɨ nje kɔsikurə Luwə kɨ dene’gɨ ngayn kɨ in dene kɨ nje tɔɓar’gɨ kaa indəi rɔ’de nan’tɨ se’de tɔ.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Ə lo kin’tɨ, jangɨ ra Juwipɨ’gɨ, adɨ kawi de’gɨ kɨ ra uləi lo kɨ gorow kare, adɨ ɔsi dɔ de’gɨ nan’tɨ, rai ndu kɨ me ɓe. Awi tei me kəy’tɨ lə Jason, sangi Pol kɨ Silasɨ kadɨ n’uwəi’de, n’awi se’de taga, non bulə de’gɨ’tɨ.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Nan lokɨ ingəi’de el, uwəi Jason kɨ ngannkon’gɨ kɨ madɨ’gɨ, awi se’de non njegangɨ ta’gɨ’tɨ. Ningə elita kɨ ndu’de kɨ boi eyina: «De’gɨ kɨ tuji dɔnangɨ kɨ ta’a ba kaa, rei tei ne.
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Rei ə, Jason uwə’de rɔ’ne’tɨ ɓe lə’ne. De’gɨ kin pətɨ, nya ra’de in nyara kɨ ɔsi ta ndukun’gɨ lə Nje konɓe kɨ bo Sejar. In eli tokɨ ngar madɨ kɨ rangɨ in non tɔ’a nan Jeju.»
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Ta kin adɨ wongɨ bulə de’gɨ kɨ njegangɨ ta’gɨ,
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 adɨ uwəi Jason kɨ ndəgɨ njekunme’gɨ adɨ ugəi nar ɓay taa inyəi’de taa.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Lokɨ lo ene n’gonyi par ə, ngannkon’gɨ adi Pol kɨ Silasɨ awi Bere’tɨ. Lo kɨ rei tei Bere’tɨ ə, awi kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Juwipɨ’gɨ kɨ Bere’tɨ, awi kɨ mərta kɨ majɨ ngayn utə nje kɨ Tesalonikɨ’tɨ. Taai ta lə Luwə kɨ ndigɨ ra kɨ majɨ ngayn. Ndəri ginn ta lə Luwə kɨ ndɔ’gɨ pətɨ, kadɨ n’oyi ke ta’gɨ kɨ Pol eli’de kin in ta kɨ rɔta’tɨ inɓe.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Be ə, ngayn’gɨ dann’de’tɨ uni me’de, taa dann Girekɨ’gɨ’tɨ, dene’gɨ kɨ nje tɔɓar, kɨ dingəm’gɨ ngayn uni me’de tɔ.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Nan lokɨ Juwipɨ’gɨ kɨ Tesalonikɨ’tɨ, oyi kadɨ Pol isɨ iləmbər ta lə Luwə Bere’tɨ non ningə, təli awi go’de’tɨ ɓay, awi suləi bulə de’gɨ adɨ rai ndu.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Lo kin’tɨ ngannkon’gɨ, sangi row kalangɨ ba adi Pol aw kɨ kadɨ babo’tɨ. Nga ningə, Silasɨ kɨ Timote ə nanyinan Bere’tɨ.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Nje kɨ dani Pol, dani’ə bitɨ, awi tei si’ə Atenn’tɨ. Nga a, lokɨ isɨ təli, Pol adɨ’de ndu’ne kadɨ Silasɨ kɨ Timote rei kalangɨ ingəi’ne.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Lokɨ Pol isɨ nginə Silasɨ kɨ Timote, Atenn’tɨ hangal’a tujɨ tadɔ yo’gɨ kɨ de’gɨ isɨ rai’de, rosɨ me ɓebo kin.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Pol manjinan ta’tɨ kɨ Juwipɨ’gɨ, kɨ de’gɨ kɨ nje kɔsikurə Luwə, me kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ, taa kɨ ndɔ’gɨ pətɨ, tambalo’tɨ, kɨ de’gɨ kɨ ingə’de.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Nje nyagər’gɨ kɨ ɓari’de Epikir’gɨ kɨ Sətoyisi’gɨ kaa manjinan ta’tɨ se’de tɔ. Ə nje kɨ madɨ’gɨ eli eyina: «Nje ta’gɨ kam ta ri ə ra eli indəi ndu be wa?» Ningə nje kɨ nungɨ eli eyina: «To to nya kɨ in nje kelta kɨ dɔ luwə’gɨ’tɨ kɨ mbah ə am.» Eli be tadɔ oyi kadɨ Pol isɨ iləmbər Poyta kɨ majɨ lə Jeju num, isɨ iləmbər kində taa lo koy’tɨ num.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Be ə, uwəi Pol, awi si’ə rɔ njegangɨ ta’gɨ’tɨ, ə eli’ə eyina: «To kadɨ el’je ta dɔ nyando’tɨ kɨ sigɨ kɨ isɨ ndo kin adɨ jɨ gər wa?
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Tadɔ in isɨ el’je ta’gɨ kɨ mbi’je oo nja kare el, ə kadɨ ɔr ginn’ə majɨ adɨ j’oo.»
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 Ningə nya kare kɨ majɨ kadɨ in gər, de’gɨ kɨ Atenn’tɨ pətɨ, kɨ mbah’gɨ kɨ sii dann’de’tɨ, dɔkagilo lə’de kɨ ngayn in tadɔ k’el’n ta’gɨ kɨ sigɨ ə k’oo’n ta’gɨ kɨ mbah.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Lo kin’tɨ, Pol ində ra taa, dann njegangɨ ta’gɨ’tɨ, ə un ta el ene: «In de’gɨ kɨ Atenn’tɨ, m’oo kadɨ in de’gɨ kɨ, ɓar yo lə’se ətɨ ɓol kɨ dum. Ɓari yo me nya’gɨ’tɨ pətɨ.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Tadɔ, lokɨ m’njiyə me ɓe’tɨ, m’oo nya’gɨ kɨ isɨ ɔsi məkəsɨ’se nanga non’de’tɨ. M’oo lo ɓar yo madɨ inɓe ɓay kɨ indəi nya dɔ’tɨ eyina in lo lə “luwə kɨ in gəri’ə el,” ningə in kɨ isɨ ɔsi məkəsɨ’se nanga non’a’tɨ kɨ kanjɨ gər’ə kakin ə m’njɨ m’ilə’se mbər ta li’ə.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 In Luwə kɨ njera dɔran kɨ dɔnangɨ kɨ nya’gɨ pətɨ kɨ me’tɨ, in kɨ in Be nje dɔran kɨ dɔnangɨ. In nje kisɨ me kəy’tɨ kɨ de ra kɨ ji’ne el.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Taa aw kɨ ndoo kadɨ de ra kulə madɨ ad’a el tɔ, tadɔ in ə in nje kadɨ de isɨ kumngayira num, nje kadɨ de kon kɨ nya’gɨ pətɨ num tɔ.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Kɨ de kɨ kareba be ə ində’n de’gɨ pətɨ adɨ taai dɔnangɨ. Ində dɔkagilo adɨ’de num, ində gangɨ lo kisi’de num tɔ.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Luwə ində nya’gɨ kin be kadɨ de’gɨ sangi’ə’n’ə. Dɔ majɨ ə a ingəi’ə me mam lo’tɨ lə’de. Kɨ rɔta’tɨ, Luwə in sanyi el kɨ de kɨ ra dann’je’tɨ.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Tadɔ kisikidɔtaa lə’je in me ji’ə’tɨ. In ə in nje kadɨ j’ɔdi rɔ’je, kɨ nje kadɨ jɨ isɨ kumngayira. In tadɔ kin ə njegosita’gɨ lə’se kɨ madɨ’gɨ eli eyina: “J’in kaa j’in ngann’a’gɨ tɔ.”
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Ə re j’in ngann’gɨ lə Luwə ə, majɨ kadɨ j’oo Luwə kadɨ in de kɨ to to yo ɔr’gɨ, kɨ yo nar’gɨ kɨ de’gɨ lenyi’de, eke yo mbal’gɨ kɨ de’gɨ tɔli’de kɨ gosɨ kɨ dɔ’de’tɨ kin be el.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Luwə inyə go nya kɨ de’gɨ rai kete kɨ go lo gər’ə’tɨ el, dɔkagilo’tɨ kɨ gəri el ɓay kin kɔ, nan kɨ ngɔsine kin, Luwə iləmbər kadɨ de’gɨ pətɨ, kɨ lo’gɨ pətɨ, inyəi gorow njiyə’de kɨ majel kɔ.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Tadɔ ɔr ndɔ kare ində non kadɨ to a gangɨ’n ta dɔ de’gɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ ne pətɨ kɨ row kɨ dana. A gangɨ ta kin kɨ row lə de kare kɨ mbət’ə tadɔ kulə kin, in tɔj’ɔ kɨ taga adɨ de’gɨ pətɨ gəri’ə kɨ row kində taa dann njekoy’gɨ’tɨ.»
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Lokɨ Pol elta kində taa lo koy’tɨ, ə osɨ mbi’de’tɨ ningə, nje kɨ madɨ’gɨ uwəi’ə kogi, ə nje kɨ nungɨ eli eyina: «J’a j’oo ta lə’i kin ndɔ kɨ rangɨ’tɨ.»
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 In be ə, Pol te’n dann’de’tɨ, aw.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Nan be kaa, kɨ madɨ’gɨ dann’de’tɨ nanyinan go Pol’tɨ, uni me’de adi Jeju Kirisitɨ. Dann’de’tɨ kin, Denisɨ kɨ in kɨ kare dann njegangita’gɨ’tɨ in se’de non, taa dene kɨ ɓari’ə nan Damarisɨ kɨ ndəgɨ de’gɨ kɨ rangɨ kaa in se’de non tɔ.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.