Atos 17
Ta lǝ Luwǝ Kunmindɨ kɨ Sigɨ (GQR) vs ARA
1 Pol in kɨ Silasɨ indəi Ampipolisɨ kɨ Apoloni gangi, ə awi tei Tesalonikɨ’tɨ. Ningə Tesalonikɨ’tɨ, Juwipɨ’gɨ awi kɨ lo kəykawnan lə’de non.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Be ə, Pol awɨ’tɨ, tokɨ isɨ ra’n kɨ lo’gɨ pətɨ. Asɨ ndɔ kɔrkon mutə go nan’tɨ, Pol manjinan ta kɨ Juwipɨ’gɨ dɔ ta’gɨ’tɨ kɨ me Makitu’tɨ lə Luwə.
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, arrazoou com eles acerca das Escrituras,
3 Ɔr’de ginn ta’gɨ, tɔjɨ’de adɨ gəri tokɨ, makitu lə Luwə el kadɨ Kirisitɨ kɨ in De kɨ Luwə mbət’ə a oy, ə go’tɨ, a ində taa dann njekoy’gɨ’tɨ. Ningə, Pol el’de tokɨ in darɔ Jeju inɓe kɨ n’isɨ n’el’de mbər ta li’ə kin ə in Kirisitɨ.
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressurgisse dentre os mortos; e este, dizia ele, é o Cristo, Jesus, que eu vos anuncio.
4 Juwipɨ’gɨ kɨ nan’gɨ, ta kin ra kulə rɔ’de’tɨ, adɨ indəi rɔ’de nan’tɨ kɨ Pol kɨ Silasɨ. Bulə Girekɨ’gɨ kɨ nje kɔsikurə Luwə kɨ dene’gɨ ngayn kɨ in dene kɨ nje tɔɓar’gɨ kaa indəi rɔ’de nan’tɨ se’de tɔ.
4 Alguns deles foram persuadidos e unidos a Paulo e Silas, bem como numerosa multidão de gregos piedosos e muitas distintas mulheres.
5 Ə lo kin’tɨ, jangɨ ra Juwipɨ’gɨ, adɨ kawi de’gɨ kɨ ra uləi lo kɨ gorow kare, adɨ ɔsi dɔ de’gɨ nan’tɨ, rai ndu kɨ me ɓe. Awi tei me kəy’tɨ lə Jason, sangi Pol kɨ Silasɨ kadɨ n’uwəi’de, n’awi se’de taga, non bulə de’gɨ’tɨ.
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, ajuntando a turba, alvoroçaram a cidade e, assaltando a casa de Jasom, procuravam trazê-los para o meio do povo.
6 Nan lokɨ ingəi’de el, uwəi Jason kɨ ngannkon’gɨ kɨ madɨ’gɨ, awi se’de non njegangɨ ta’gɨ’tɨ. Ningə elita kɨ ndu’de kɨ boi eyina: «De’gɨ kɨ tuji dɔnangɨ kɨ ta’a ba kaa, rei tei ne.
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos perante as autoridades, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Rei ə, Jason uwə’de rɔ’ne’tɨ ɓe lə’ne. De’gɨ kin pətɨ, nya ra’de in nyara kɨ ɔsi ta ndukun’gɨ lə Nje konɓe kɨ bo Sejar. In eli tokɨ ngar madɨ kɨ rangɨ in non tɔ’a nan Jeju.»
7 os quais Jasom hospedou. Todos estes procedem contra os decretos de César, afirmando ser Jesus outro rei.
8 Ta kin adɨ wongɨ bulə de’gɨ kɨ njegangɨ ta’gɨ,
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvirem estas palavras;
9 adɨ uwəi Jason kɨ ndəgɨ njekunme’gɨ adɨ ugəi nar ɓay taa inyəi’de taa.
9 contudo, soltaram Jasom e os mais, após terem recebido deles a fiança estipulada.
10 Lokɨ lo ene n’gonyi par ə, ngannkon’gɨ adi Pol kɨ Silasɨ awi Bere’tɨ. Lo kɨ rei tei Bere’tɨ ə, awi kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia; ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Juwipɨ’gɨ kɨ Bere’tɨ, awi kɨ mərta kɨ majɨ ngayn utə nje kɨ Tesalonikɨ’tɨ. Taai ta lə Luwə kɨ ndigɨ ra kɨ majɨ ngayn. Ndəri ginn ta lə Luwə kɨ ndɔ’gɨ pətɨ, kadɨ n’oyi ke ta’gɨ kɨ Pol eli’de kin in ta kɨ rɔta’tɨ inɓe.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres que os de Tessalônica; pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 Be ə, ngayn’gɨ dann’de’tɨ uni me’de, taa dann Girekɨ’gɨ’tɨ, dene’gɨ kɨ nje tɔɓar, kɨ dingəm’gɨ ngayn uni me’de tɔ.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Nan lokɨ Juwipɨ’gɨ kɨ Tesalonikɨ’tɨ, oyi kadɨ Pol isɨ iləmbər ta lə Luwə Bere’tɨ non ningə, təli awi go’de’tɨ ɓay, awi suləi bulə de’gɨ adɨ rai ndu.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá excitar e perturbar o povo.
14 Lo kin’tɨ ngannkon’gɨ, sangi row kalangɨ ba adi Pol aw kɨ kadɨ babo’tɨ. Nga ningə, Silasɨ kɨ Timote ə nanyinan Bere’tɨ.
14 Então, os irmãos promoveram, sem detença, a partida de Paulo para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram ali.
15 Nje kɨ dani Pol, dani’ə bitɨ, awi tei si’ə Atenn’tɨ. Nga a, lokɨ isɨ təli, Pol adɨ’de ndu’ne kadɨ Silasɨ kɨ Timote rei kalangɨ ingəi’ne.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que, o mais depressa possível, fossem ter com ele.
16 Lokɨ Pol isɨ nginə Silasɨ kɨ Timote, Atenn’tɨ hangal’a tujɨ tadɔ yo’gɨ kɨ de’gɨ isɨ rai’de, rosɨ me ɓebo kin.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 Pol manjinan ta’tɨ kɨ Juwipɨ’gɨ, kɨ de’gɨ kɨ nje kɔsikurə Luwə, me kəykawnan’tɨ lə Juwipɨ’gɨ, taa kɨ ndɔ’gɨ pətɨ, tambalo’tɨ, kɨ de’gɨ kɨ ingə’de.
17 Por isso, dissertava na sinagoga entre os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, entre os que se encontravam ali.
18 Nje nyagər’gɨ kɨ ɓari’de Epikir’gɨ kɨ Sətoyisi’gɨ kaa manjinan ta’tɨ se’de tɔ. Ə nje kɨ madɨ’gɨ eli eyina: «Nje ta’gɨ kam ta ri ə ra eli indəi ndu be wa?» Ningə nje kɨ nungɨ eli eyina: «To to nya kɨ in nje kelta kɨ dɔ luwə’gɨ’tɨ kɨ mbah ə am.» Eli be tadɔ oyi kadɨ Pol isɨ iləmbər Poyta kɨ majɨ lə Jeju num, isɨ iləmbər kində taa lo koy’tɨ num.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos contendiam com ele, havendo quem perguntasse: Que quer dizer esse tagarela? E outros: Parece pregador de estranhos deuses; pois pregava a Jesus e a ressurreição.
19 Be ə, uwəi Pol, awi si’ə rɔ njegangɨ ta’gɨ’tɨ, ə eli’ə eyina: «To kadɨ el’je ta dɔ nyando’tɨ kɨ sigɨ kɨ isɨ ndo kin adɨ jɨ gər wa?
19 Então, tomando-o consigo, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos saber que nova doutrina é essa que ensinas?
20 Tadɔ in isɨ el’je ta’gɨ kɨ mbi’je oo nja kare el, ə kadɨ ɔr ginn’ə majɨ adɨ j’oo.»
20 Posto que nos trazes aos ouvidos coisas estranhas, queremos saber o que vem a ser isso.
21 Ningə nya kare kɨ majɨ kadɨ in gər, de’gɨ kɨ Atenn’tɨ pətɨ, kɨ mbah’gɨ kɨ sii dann’de’tɨ, dɔkagilo lə’de kɨ ngayn in tadɔ k’el’n ta’gɨ kɨ sigɨ ə k’oo’n ta’gɨ kɨ mbah.
21 Pois todos os de Atenas e os estrangeiros residentes de outra coisa não cuidavam senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 Lo kin’tɨ, Pol ində ra taa, dann njegangɨ ta’gɨ’tɨ, ə un ta el ene: «In de’gɨ kɨ Atenn’tɨ, m’oo kadɨ in de’gɨ kɨ, ɓar yo lə’se ətɨ ɓol kɨ dum. Ɓari yo me nya’gɨ’tɨ pətɨ.
22 Então, Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: Senhores atenienses! Em tudo vos vejo acentuadamente religiosos;
23 Tadɔ, lokɨ m’njiyə me ɓe’tɨ, m’oo nya’gɨ kɨ isɨ ɔsi məkəsɨ’se nanga non’de’tɨ. M’oo lo ɓar yo madɨ inɓe ɓay kɨ indəi nya dɔ’tɨ eyina in lo lə “luwə kɨ in gəri’ə el,” ningə in kɨ isɨ ɔsi məkəsɨ’se nanga non’a’tɨ kɨ kanjɨ gər’ə kakin ə m’njɨ m’ilə’se mbər ta li’ə.
23 porque, passando e observando os objetos de vosso culto, encontrei também um altar no qual está inscrito: Ao Deus Desconhecido . Pois esse que adorais sem conhecer é precisamente aquele que eu vos anuncio.
24 In Luwə kɨ njera dɔran kɨ dɔnangɨ kɨ nya’gɨ pətɨ kɨ me’tɨ, in kɨ in Be nje dɔran kɨ dɔnangɨ. In nje kisɨ me kəy’tɨ kɨ de ra kɨ ji’ne el.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Taa aw kɨ ndoo kadɨ de ra kulə madɨ ad’a el tɔ, tadɔ in ə in nje kadɨ de isɨ kumngayira num, nje kadɨ de kon kɨ nya’gɨ pətɨ num tɔ.
25 Nem é servido por mãos humanas, como se de alguma coisa precisasse; pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais;
26 Kɨ de kɨ kareba be ə ində’n de’gɨ pətɨ adɨ taai dɔnangɨ. Ində dɔkagilo adɨ’de num, ində gangɨ lo kisi’de num tɔ.
26 de um só fez toda a raça humana para habitar sobre toda a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 Luwə ində nya’gɨ kin be kadɨ de’gɨ sangi’ə’n’ə. Dɔ majɨ ə a ingəi’ə me mam lo’tɨ lə’de. Kɨ rɔta’tɨ, Luwə in sanyi el kɨ de kɨ ra dann’je’tɨ.
27 para buscarem a Deus se, porventura, tateando, o possam achar, bem que não está longe de cada um de nós;
28 Tadɔ kisikidɔtaa lə’je in me ji’ə’tɨ. In ə in nje kadɨ j’ɔdi rɔ’je, kɨ nje kadɨ jɨ isɨ kumngayira. In tadɔ kin ə njegosita’gɨ lə’se kɨ madɨ’gɨ eli eyina: “J’in kaa j’in ngann’a’gɨ tɔ.”
28 pois nele vivemos, e nos movemos, e existimos, como alguns dos vossos poetas têm dito: Porque dele também somos geração.
29 Ə re j’in ngann’gɨ lə Luwə ə, majɨ kadɨ j’oo Luwə kadɨ in de kɨ to to yo ɔr’gɨ, kɨ yo nar’gɨ kɨ de’gɨ lenyi’de, eke yo mbal’gɨ kɨ de’gɨ tɔli’de kɨ gosɨ kɨ dɔ’de’tɨ kin be el.
29 Sendo, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 Luwə inyə go nya kɨ de’gɨ rai kete kɨ go lo gər’ə’tɨ el, dɔkagilo’tɨ kɨ gəri el ɓay kin kɔ, nan kɨ ngɔsine kin, Luwə iləmbər kadɨ de’gɨ pətɨ, kɨ lo’gɨ pətɨ, inyəi gorow njiyə’de kɨ majel kɔ.
30 Ora, não levou Deus em conta os tempos da ignorância; agora, porém, notifica aos homens que todos, em toda parte, se arrependam;
31 Tadɔ ɔr ndɔ kare ində non kadɨ to a gangɨ’n ta dɔ de’gɨ kɨ dɔnangɨ’tɨ ne pətɨ kɨ row kɨ dana. A gangɨ ta kin kɨ row lə de kare kɨ mbət’ə tadɔ kulə kin, in tɔj’ɔ kɨ taga adɨ de’gɨ pətɨ gəri’ə kɨ row kində taa dann njekoy’gɨ’tɨ.»
31 porquanto estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio de um varão que destinou e acreditou diante de todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Lokɨ Pol elta kində taa lo koy’tɨ, ə osɨ mbi’de’tɨ ningə, nje kɨ madɨ’gɨ uwəi’ə kogi, ə nje kɨ nungɨ eli eyina: «J’a j’oo ta lə’i kin ndɔ kɨ rangɨ’tɨ.»
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns escarneceram, e outros disseram: A respeito disso te ouviremos noutra ocasião.
33 In be ə, Pol te’n dann’de’tɨ, aw.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Nan be kaa, kɨ madɨ’gɨ dann’de’tɨ nanyinan go Pol’tɨ, uni me’de adi Jeju Kirisitɨ. Dann’de’tɨ kin, Denisɨ kɨ in kɨ kare dann njegangita’gɨ’tɨ in se’de non, taa dene kɨ ɓari’ə nan Damarisɨ kɨ ndəgɨ de’gɨ kɨ rangɨ kaa in se’de non tɔ.
34 Houve, porém, alguns homens que se agregaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, outros mais.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.