Mateus 5
Raraŋ Aetaniacna Kam Wembaŋ Laŋ (GAI) vs NVI
1 Na ma wattatnanna mina wɨt aniaca kɨpri, aintik ma taŋga takur ian nagaca mbiraca, mana iŋa raŋgairena ramtaɨra taŋga man ndambuŋa puniri. Iesusa takur ian nagaca mbiracrina|src="CN01700C.TIF" size="span" copy="Cook" ref="5.1"
1 Vendo as multidões, Jesus subiu ao monte e se assentou. Seus discípulos aproximaram-se dele,
2 Karica Iesusa mana iŋa raŋgairena ramtaɨrmo ma gainda riptirina,
2 e ele começou a ensiná-los, dizendo:
3 “Na meikramtaɨra lamŋirena mina Raraŋ Aetaniacna reik kocortanpembca, mina toŋtoŋgarap eacnande. Tamuŋna auŋna bubuoca anna minan.
3 "Bem-aventurados os pobres em espírito, pois deles é o Reino dos céus.
4 “Na meikramtaɨra mandeaca aerenanna, mina toŋtoŋgarap eac, Raraŋ Aetaniaca mina kakadmaica wandoŋainande.
4 Bem-aventurados os que choram, pois serão consolados.
5 “Na meikramtaɨra ndorita irembca aŋgɨ ŋgep ŋgocortan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Raraŋ Aetaniaca minmo gan tiacarpaikca muruŋa neaŋnande.
5 Bem-aventurados os humildes, pois eles receberão a terra por herança.
6 “Na meikramtaɨra tɨp kirar wandoŋa mona toŋtoŋ aniacapnan, mina Raraŋ Aetaniacmo mataua raŋgairenan. Raraŋ Aetaniaca minmo toŋgorina reikca neaŋi mɨnna tɨknande.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, pois serão satisfeitos.
7 “Na meikramtaɨra kabena meikramtaɨrmo kadmaica otacrenan, mitoco toŋgonande, Raraŋ Aetaniaca minmo kadmaica otacnande.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, pois obterão misericórdia.
8 “Na meikramtaɨra nikinik iroar ratarapnan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Mina Raraŋ Aetaniacmo watnande.
8 Bem-aventurados os puros de coração, pois verão a Deus.
9 “Na meikramtaɨra kagrembca moa irikrenan, mitoco toŋtoŋgarap eac. Te, mina minmo Raraŋ Aetaniacna mombonik ndopnandet.
9 Bem-aventurados os pacificadores, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Na meikramtaɨra tɨpemb kirarir wandoikca raŋgaica anna gɨgɨrar aŋgɨrenanna, mitoco toŋtoŋgarap eac. Tamuŋna auŋna bubuoca, anna minan.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, pois deles é o Reino dos céus.
11 “Na mina watrenanna, ne aukna tumbunna eac te, mina nenmo paparuna tɨpembca monandet, na mina nemo kam ŋgoreac ndop te, na mina nemo tɨp ŋgoreaca mo te. Ne toco toŋtoŋgarap eac.
11 "Bem-aventurados serão vocês quando, por minha causa os insultarem, perseguirem e levantarem todo tipo de calúnia contra vocês.
12 Na ne toŋtoŋgar anikca moca werei. An opoik bagaraniaca Raraŋ Aetaniacna tamuŋna auŋ malambireke. Na an tɨpna kirara mina atua rambca morina ramtaɨrmo ainda morina.”
12 Alegrem-se e regozijem-se, porque grande é a recompensa de vocês nos céus, pois da mesma forma perseguiram os profetas que viveram antes de vocês".
13 Karica Iesusa gaind mac mbopatna, “Ne gan tiacarpaikna mindaŋ toc. Na mindaŋa ndona tarar kecari te, aia mamo kaia moit? Ainta mindaŋa ma aiŋir kocor, na meikramtaɨra manmo aŋgɨra kecarica, mina man nambatta wɨtɨkca taŋrena.
13 "Vocês são o sal da terra. Mas se o sal perder o seu sabor, como restaurá-lo? Não servirá para nada, exceto para ser jogado fora e pisado pelos homens.
14 “Na ne gan tiacarpaikna tacna memetac toc, na ne gaind ndamŋi, auŋ aniac ianna takurmo tamuŋ ndeac te, ma iŋgorocna mɨnna wanaiŋ.
14 "Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Na tacna memetac toco, mina wɨn aŋgɨca tacmo mba aŋgɨri taurkitndait, wanaiŋ ŋgoin. Mina gainda morena, tacmo tacna taupca tɨk te, ma an kac inik ndeacrena meikramtaɨrmo memetac neaŋnandet.
15 E, também, ninguém acende uma candeia e a coloca debaixo de uma vasilha. Pelo contrário, coloca-a no lugar apropriado, e assim ilumina a todos os que estão na casa.
16 Ainda moca an tɨpna kirar mbuŋa nena memetaca kabena meikramtaɨrta lamnɨac ŋgoutmo metac te, nena morena tɨpemb kirarirta aiŋir laiŋmo mina watnandet. Na mina nena tamuŋna auŋna Aetna imo aŋgɨ ŋgepnande.”
16 Assim brilhe a luz de vocês diante dos homens, para que vejam as suas boas obras e glorifiquem ao Pai de vocês, que está nos céus".
17 Karica Iesusa gaind mac mbopatna, “Ne gainda kai lamŋi teac, aku kɨprinanna Tɨp Wandɨkapa Raraŋ Aetaniacna rambca morina ramtaɨrta kambca mo kecarina mba kɨpri, wanaiŋ ŋgoin. Aku anna mo kecarina mba kɨpri, aku mana moi mɨnna tɨkna kɨprina.
17 "Não pensem que vim abolir a Lei ou os Profetas; não vim abolir, mas cumprir.
18 Na aku nemo gidik ŋgoin aindopnandet, riac tamuŋapa gan tiacarpaikca eacraŋ te, Tɨp Wandɨkca tirca eacrinanna, ma mba iŋgorocitndai, wanaiŋ ŋgoin. An titrirpaikna emtemma mba maiitndai, mina muruŋ ŋgoinna eacnandet. Na an Tɨp Wandɨkca ma aind ndeac taŋca an reikca larui mainandet.
18 Digo-lhes a verdade: Enquanto existirem céus e terra, de forma alguma desaparecerá da Lei a menor letra ou o menor traço, até que tudo se cumpra.
19 Ainda moca ramoot ianna an Raraŋ Aetaniaca Mosesmo neaŋrina Tɨp Wandɨkna kam teker emtemma, watca anmo reac kamaind ndopca ma raŋgai ŋgocor, na ma kabena meikramtaɨr motocmo mbopca mina ainda raŋgai te, an ramootta mana ia tamuŋna auŋna bubuocmo ma teker ŋgoin ndeacnande. Na ramootta ma an Raraŋ Aetaniac Mosesmo neaŋrina Tɨp Wandɨkca matau raŋgairaŋ te, kabena meikramtaɨrmo an kirara ripti te, an ramootta tamuŋna auŋna bubuocmo, ma i aniac aŋgɨnande.
19 Todo aquele que desobedecer a um desses mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazerem o mesmo, será chamado menor no Reino dos céus; mas todo aquele que praticar e ensinar estes mandamentos será chamado grande no Reino dos céus.
20 Na aku nemo gaindopnande, ne Raraŋ Aetaniacna toŋtoŋa raŋgai ŋgocor, na nena tɨpemb kirarir wandoikca Parisiarapa tɨpemb wandik tamŋirena ramtaɨrta kirarirmo kun ŋgocor, ne tamuŋna auŋna bubuoca mba mac mbukitndai.”
20 Pois eu lhes digo que se a justiça de vocês não for muito superior à dos fariseus e mestres da lei, de modo nenhum entrarão no Reino dos céus".
21 Karica Iesusa gaind mac mboprina, “Nena nicar ŋgamrira atua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘Ne kabena meacramootmo kai mo menac teac. Na ramootta kabena ramootta mo menac te, ma ritri waparacna taupca taŋca mina manmo anna tɨkca ritri waparaca monande.’
21 "Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não matarás’, e ‘quem matar estará sujeito a julgamento’.
22 Na aku nemo aindopnande, ramootta ndona laiplacarmo ŋateca kaega mo te, ma ritri waparacna outta wɨtɨknande. Na ramootta ndona laiplacarmo kam ŋgoreac ndop te, ma ninik waŋna paŋan aniacna outta wɨtɨknande. Na ramootta ndona laiplacarmo aindop te, ‘U ŋaŋaŋaona ramoot ŋgoin.’ An ramoot, ma an menac ŋgocorta iarwara wɨrrena taca mbuknande.
22 Mas eu lhes digo que qualquer que se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento. Também, qualquer que disser a seu irmão: ‘Racá’, será levado ao tribunal. E qualquer que disser: ‘Louco! ’, corre o risco de ir para o fogo do inferno.
23 “Ainda moca u ndona gɨmbamba mona reikmo aŋgɨca, an gɨmbamba morena taup naaŋgɨ kɨp te, na u lamŋirina, una laiplacarta ianna ma unmo makukap te,
23 "Portanto, se você estiver apresentando sua oferta diante do altar e ali se lembrar de que seu irmão tem algo contra você,
24 u ndona gɨmbamba mo ndoprina reikmo, an gɨmbamba morena taupca tɨkcarica, taŋca ndona an laiplacara mandaia unmo makukapnanmo watca oŋgo an wandoŋaica iro wetwet aŋgɨ te, u mac nda taŋca Raraŋ Aetaniacmo gɨmbamba moca neaŋ.
24 deixe sua oferta ali, diante do altar, e vá primeiro reconciliar-se com seu irmão; depois volte e apresente sua oferta.
25 “Na ramoot ianna umo ritri waparaca mona mo te, na oŋgo taupca mandeba taŋraŋ te, u tawi ŋgoin motemma manapmo kam ndopi wandoŋai, moca ma unmo an ritri waparacna ramootna para tɨknandet, na ma umo kac ŋgoreacna ŋginaŋna aiŋa morena ramootna para tɨknande, na mina unmo kac ŋgoreaca tɨknande.
25 "Entre em acordo depressa com seu adversário que pretende levá-lo ao tribunal. Faça isso enquanto ainda estiver com ele a caminho, pois, caso contrário, ele poderá entregá-lo ao juiz, e o juiz ao guarda, e você poderá ser jogado na prisão.
26 Aintik aku umo gidik ŋgoinna aindopnande, u an kac ŋgoreac ndeaci taŋi mina umo mboprina opoik aniacna mɨn ŋgoinna oik te, mina umo watcarica u an kac ŋgoreac tɨkcarica larunandet.”
26 Eu lhe garanto que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
27 Karica Iesusa gaind mac mambopat, “Nena nicar ŋgamrira atua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘Atua mina mboprina kamma ne waracrinan, na ma gaindoprina, “Ne meikramtaɨra tɨpemb ŋgadudukara morena tɨpemb kirarira kai mo teac.”’
27 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não adulterarás’.
28 Na aku nemo gaindopnande, ramoot ianna meac ianmo watca ndona iro nikinik mbuŋa mana mona iro ŋgoreac aŋgɨ te, an ramootta ma meacramootna tɨp ŋgadudukca morena tɨp kirarmo ndona iro nikinik mbuŋa mamori.
28 Mas eu lhes digo: qualquer que olhar para uma mulher para desejá-la, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 “Ainda moca una lamnɨac umbaia umo moca u tɨp ŋgoreacna makukca mo te, u mamo tarkica kecari. Na una tik umbum emtemma mo kecari te, na u tɨp ŋgoreacna makukca mo ŋgocor, anna laŋ, moca Raraŋ Aetaniaca una tik umbumma muruŋa menac ŋgocorta iarwara wɨrrena taca ke mbuk nari.
29 Se o seu olho direito o fizer pecar, arranque-o e lance-o fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ser todo ele lançado no inferno.
30 Ainda moca una par umbaia unmo moca u tɨp ŋgoreacna makukna ŋgirik te, u man kataca kecari. Na u ndona tik umbum emtemma mo kecari te, na u tɨp ŋgoreaca mo ŋgocor, anna laŋ, moca Raraŋ Aetaniaca una tik umbumma muruŋa, menac ŋgocorta iarwara wɨrrena taca ke mbuk nari.”
30 E se a sua mão direita o fizer pecar, corte-a e lance-a fora. É melhor perder uma parte do seu corpo do que ir todo ele para o inferno".
31 Karica Iesusa gaind mac mambopat, “Nena nicar ŋgamrira ŋgaua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘Ramoot ianna ndona meacmo oot mandacna mo te, ma manmo laŋtaŋgo kakatacna timbiŋ rapara moca manmo neaŋ!’
31 "Foi dito: ‘Aquele que se divorciar de sua mulher deverá dar-lhe certidão de divórcio’.
32 Na mandeaca aku nemo gaindopnandet, ramootta mana meaca, meacramootna tɨp ŋgadudukca morena tɨp kirara mo ŋgocora oot mandac te, ma laŋtaŋgona tɨpca mba raŋgairi. Aintik iŋmbaia an meaca kabena ramoot laŋgo te, an meaca ma meacramootna tɨp ŋgadudukna tɨp kirar mamori. Na ramootta, meac ianna ŋgaua mana kaŋgaitta mamo ootta mandaca eacrinanna laŋgo te, ma toco an laŋtaŋgona tɨpca mba raŋgairi, na an ramoot toco, an meacramootna tɨp ŋgadudukna tɨp kirar mamori.”
32 Mas eu lhes digo que todo aquele que se divorciar de sua mulher, exceto por imoralidade sexual, faz que ela se torne adúltera, e quem se casar com a mulher divorciada estará cometendo adultério".
33 Karica Iesusa gaind mac mboprina, “Nena nicar ŋgamrira ŋgaua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘U kammo u gidik ŋgoinna leac te, u an leacrina kammo gidik ŋgoinna raŋgai. Na reac ianna moca u kammo gidik ŋgoinna leac te, u anna raŋgaica Kacootna lamnɨacmo, u anmo wandoŋa mo.’
33 "Vocês também ouviram o que foi dito aos seus antepassados: ‘Não jure falsamente, mas cumpra os juramentos que você fez diante do Senhor’.
34 Na aku nemo aindopnande, ne reac ianna moca ne kammo gidik ŋgoinna mo gagrana mo te, ne tamuŋna auŋna ia kai aca nena kammo moi gagrana mo teac. An tamuŋna auŋa anna Raraŋ Aetaniacna gagrirta ramoot paŋan mbiracrena taup.
34 Mas eu lhes digo: Não jurem de forma alguma: nem pelo céu, porque é o trono de Deus;
35 Na ne tiacarpaikna ia wanaiŋa kai aca nena kammo, moi gagrana mo teac. An tiacarpaikca anna Raraŋ Aetaniaca ndona ormo, an nambatta tɨkca wɨk aŋgɨrena. Na ne toco Ierusalemna ia wanaiŋa kai aca, nena kammo moi gagrana mo teac, Ierusalemma ma Gagrirta Ramoot Paŋan aniacna auŋ.
35 nem pela terra, porque é o estrado de seus pés; nem por Jerusalém, porque é a cidade do grande Rei.
36 Na ne ndorita paŋanna ia wanaiŋa kai aca nena kammo, moi gagrana mo teac, anna nena paŋanna lakoarmo, ne mana moi mbɨkit, co, gogokca mona mɨnna wanaiŋ.
36 E não jure pela sua cabeça, pois você não pode tornar branco ou preto nem um fio de cabelo.
37 Aintik ne gaind niŋgik ndop, anna laŋ, aku monandet, co, wanaiŋ, aku mba moit. Na kabena kamma an nambatta mbop te, anna Ramoot Ŋgoreaca ndo moa larurina kam.”
37 Seja o seu ‘sim’, ‘sim’, e o seu ‘não’, ‘não’; o que passar disso vem do Maligno".
38 Karica Iesusa gaind mac mboprina, “Nena nicar ŋgamrira ŋgaua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘Ramoot ianna ramoot ianna lamnɨaca mo ŋgocrai te, ne toco rutica mana lamnɨaca mo ŋgocrai. Na ramoot ianna kabena ramootna ndar ianna pica witki te, ne toco rutica manan motoco pi witki.’
38 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho e dente por dente’.
39 Na aku nemo gaindopnande, ramootta nemo tɨp ŋgoreaca morinanna, ne mamo kai ruti teac, kari ŋgoin. Ainda moca ramoot ianna nemo kapgɨn waŋembai ŋgap te, ne waŋembaina kapgɨn mac tɨk te, ma anmo mac apna.
39 Mas eu lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém o ferir na face direita, ofereça-lhe também a outra.
40 Na ramoot ianna nena tik ŋgapaoc teker aŋgɨna moca, ma nenmo ritri waparaca tɨk te, ne an tik ŋgapaoc tekera neaŋ, na nena tik ŋgapaoc aniac motocmo neaŋ.
40 E se alguém quiser processá-lo e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Na ramoot ianna nemo gagraca ndona reacmo warkica tawanna taŋ ndop te, ne tawan acait motemma taŋ mandac.
41 Se alguém o forçar a caminhar com ele uma milha, vá com ele duas.
42 Na ramoot ianna, nenmo reac ianna digi te, ne manmo neaŋ. Na ramootta nenmo digica iŋmbai nena reacmo nda rutina digi te, ne manmo neaŋ, kai wawɨri teac.”
42 Dê a quem lhe pede, e não volte as costas àquele que deseja pedir-lhe algo emprestado".
43 Karica Iesusa gaind mac mbopatna, “Nena nicar ŋgamrira ŋgaua Raraŋ Aetaniac ndambuŋnan aŋgɨrina kamma, ne waracrinanna gaind, ‘Nena kamkabearmo matŋi te, nena puŋnaŋgepmo kai matŋi teac.’
43 "Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo’.
44 Aintik aku nemo gaindopnande, ne ndorita puŋnaŋgeptanmo, ne minmo matŋi, na ne Raraŋ Aetaniacmo mbendeica ma nemo tɨp ŋgoreaca morena meikramtaɨrmo, ma mina moca kadmaina.
44 Mas eu lhes digo: Amem os seus inimigos e orem por aqueles que os perseguem,
45 Ainda mo te, ne tamuŋna auŋna Raraŋ Aetaniacna mombonik koind teacnande. Na ma ramo moca, ra gaca meikramtaɨr laiŋapa meikramtaɨr ŋgorik tambat ndeacrena. Na ma riacna rapacrena puk motocmo moca an meikramtaɨr ŋgorikca tɨpemb wandoikca mba morinanapa meikramtaɨra tɨpemb wandoikca morenanmo irikrena.
45 para que vocês venham a ser filhos de seu Pai que está nos céus. Porque ele faz raiar o seu sol sobre maus e bons e derrama chuva sobre justos e injustos.
46 Na meikramtaɨra nenmo matŋirenanna, ne min tiŋgikca matŋiraŋ te, Raraŋ Aetaniaca nemo opoikca mba neaŋitndait. Na kitcartukar iurena ramtaɨr toco meikramtaɨra minmo matŋirenanna, mina min tiŋgikca matŋiraŋ te, Raraŋ Aetaniaca minmo opoikca mba neaŋitndait.
46 Se vocês amarem aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os publicanos fazem isso!
47 Na ne ndorita, kamkabear tiŋgikmo ra laŋ neaŋ te, Raraŋ Aetaniacna lamnɨaca watrenanna, anna ne Iudana meikramtaɨr wanaiŋnanta kirarir toc. Na Raraŋ Aetaniacna Iudana meikramtaɨr wanaiŋ toco, mina ainda morena.
47 E se vocês saudarem apenas os seus irmãos, o que estarão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Aintik ne meikramtaɨr wandoik laiŋ koind teac. Nena an tamuŋna auŋna Aet eacrena kirar wandoŋ laŋanna, ne toco aind ŋgoin ndeac.”
48 Portanto, sejam perfeitos como perfeito é o Pai celestial de vocês".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.