Mateus 26

Surat Ralan na'a Vaidida (FRD) vs NAA

Sair da comparação
NAA Nova Almeida Atualizada 2017
1 Yesus nair munuk roak afa avyai, na nfalak verin Ni tamata ovi rorang Ia ne,
1 Quando Jesus acabou de proferir estas palavras, disse aos seus discípulos:
2 “Mia mkyaꞌa roak ne, amar irua ewal, na ita, tamata Yahudi, mane totu snoba Paskah. Naꞌut inyai, na tamata ra veka rtaha Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa, ma rala Yaꞌa ma ti rbaku Yaꞌa naꞌa aa walwalur.”
2 — Vocês sabem que, daqui a dois dias, será celebrada a Páscoa, e o Filho do Homem será entregue para ser crucificado.
3 Naꞌut inyai vali, na Yahudi dawan ra ovu rira dawan mela falurut ra rasdovu ira naꞌa rira Mela Falurut Ilaꞌa, naran Kayafas, ni rahan a.
3 Então os principais sacerdotes e os anciãos do povo se reuniram no palácio do sumo sacerdote, chamado Caifás,
4 Rasdovu ira ma rdava lingaꞌan mane rtaha fanfonak Yesus ma rfedan Ia.
4 e deliberaram prender Jesus, à traição, e matá-lo.
5 Naꞌuk ira rfalak ne, “Deka totu naꞌut i snoba nbana roak a, beta ne tamata rivun veka vangoa-vanga.”
5 Mas diziam: — Não durante a festa, para que não haja tumulto entre o povo.
6 Yesus nti ahu i naran Betania, ma nti tamata isa naran Simon ni rahan a ma nalola ia. Tamata ini lan a, ni suhut ngabaa.
6 Quando Jesus estava em Betânia, na casa de Simão, o leproso,
7 Naꞌa rahan yai, na vata isa nma ma ntaha botal koꞌu isa i rotu tali vatu lolin isa naran pualam. Botal yai nsaꞌa ngul i voan a lolin ovu fyawan urun a. Naꞌut inyai, na Yesus nafnaꞌan obin, na vata yai ti ntuan Ia ma nliꞌi ngul yai naꞌa ulun a.
7 aproximou-se dele uma mulher, trazendo um frasco feito de alabastro com um perfume precioso, que ela derramou sobre a cabeça de Jesus, estando ele à mesa.
8 Yesus Ni tamata ovi rorang Ia rsiꞌik afa i vata yai notu a, na rangrova ma rfalak ne, “Notu afakinimi nawahak watan ngul i voan lolin yai?
8 Vendo isto, os discípulos ficaram indignados e disseram: — Para que este desperdício?
9 Ngul yai fyawan urun, ba bisma tfedi ma kubang a, tala verin tamata kasian ra.”
9 Este perfume poderia ter sido vendido por muito dinheiro, para ser dado aos pobres.
10 Naꞌuk Yesus nkaꞌa lahir afa i ranovak naꞌa ralarira ra, ba nfalak ne, “Notu afakinimi fyasala vata ini? Ia notu roak afa i lolin urun a verin Yaꞌa.
10 Mas Jesus, sabendo disto, lhes disse:
11 Tamata kasian ra rnaꞌa lalawatan ovu mia, naꞌuk Yaꞌa wol mane unaꞌa lalawatan ovu mia.
11 Porque os pobres estarão sempre com vocês, mas a mim vocês nem sempre terão.
12 Ia nliꞌi ngul voan lolin yai naꞌa tenang a, ma neluk faneak ne, nvilu lan roak Yaꞌa naꞌut amar i veka umata a.
12 Porque, derramando este perfume sobre o meu corpo, ela o fez para o meu sepultamento.
13 Afa i ufalak verin mia ini, kena urun! Naꞌa wan inba watan ma rfamalik Ubu Ni Ivar Lolin naꞌa lanit ivavan a, na veka rfamalik vali afa i notu roak ini ma al rangnanang ia.”
13 Em verdade lhes digo que, onde for pregado em todo o mundo este evangelho, também será contado o que ela fez, para memória dela.
14 Tamata isa tali Yesus Ni tamata vutu rahin irua ovi rorang ia, naran Yudas Iskariot, nti ma ntuan Yahudi rira dawan mela falurut ra.
14 Então um dos doze, chamado Judas Iscariotes, foi falar com os principais sacerdotes.
15 Ia norat ira ne, “Veka myala afaka verin yaꞌa, boma ala Ia verin mia?” Ira rbahir ia ovu kubang perak vututelu.
15 Ele disse: — Quanto me darão para que eu o entregue a vocês? E pagaram-lhe trinta moedas de prata.
16 Tali amar yai vali, na ia ndava amar kena mane nfedi Yesus.
16 E, desse momento em diante, Judas buscava uma boa ocasião para entregar Jesus.
17 Naꞌa amar i nban-ulu naꞌa tamata Yahudi rira snoba ma raꞌan roti i wol rfadoku ragi naꞌa, na Yesus Ni tamata ovi rorang Ia rma ma rtuan Ia ma rfalak ne, “Bapa, ralam nfalak wan inba ma amasusan verin Oa ma mufnaꞌan Paskah?”
17 No primeiro dia da Festa dos Pães sem Fermento, os discípulos vieram a Jesus e lhe perguntaram: — Onde quer que façamos os preparativos para que o senhor possa comer a Páscoa?
18 Yesus nsinir Ni tamata ra ma nfalak ne, “Miti ma fyalak a verin tamata i mkyaꞌa roak ia naꞌa kota ralan eri. Fyalak verin ia ne: Tuan Guru nfalak ne, ‘Ning amar sarseri roak ma umata, ovu mane ufnaꞌan Paskah ovu Ning tamata ovi rorang Yaꞌa naꞌa mu rahan.’ ”
18 E ele lhes respondeu:
19 Ba ira rotu wean i nfalak yai, ma rasusan afamtahan ma al rotu rira snoba Paskah.
19 E eles fizeram como Jesus lhes havia ordenado e prepararam a Páscoa.
20 Ti ma ovan roak, na Yesus nma ma ndoku ma nafnaꞌan ovu Ni tamata vutu rahin irua yai.
20 Ao cair da tarde, Jesus pôs-se à mesa com os doze discípulos.
21 Rdoku rafnaꞌan obin, na Yesus nfalak verin ira ne, “Afa i ufalak verin mia ini, kena urun. Tali ovi tdoku tafnaꞌan ini, na tamata isa veka nfedi Yaꞌa.”
21 E, enquanto comiam, Jesus disse:
22 Rarenar munuk afa i Yesus nfalak yai, na ralarira lalau urun i lahir. Ba rsikati ira al rfalak verin Yesus ne, “Duilaꞌa, yaꞌa wahal!”
22 E eles, muito entristecidos, começaram um por um a perguntar-lhe: — Por acaso seria eu, Senhor?
23 Ia nfalak ne, “Tamata i mane nfedi Yaꞌa yai, fiang ini amrua amsovu mami roti naꞌa moko ini.
23 Jesus respondeu:
24 Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa, veka umata wean i rfalak roak naꞌa Ubu Ni Surat Ralan a. Naꞌuk sian urun i lahir verin tamata i nfedi Yaꞌa. Ni lolin a, tamata yai deka rarali lahir ia.”
24 O Filho do Homem vai, como está escrito a seu respeito; mas ai daquele por quem o Filho do Homem está sendo traído! Melhor seria para ele se nunca tivesse nascido!
25 Yudas i mane nfedi Yesus yai nfalak ne, “Tuan Guru, yaꞌa wahal!” Yesus nfalak verin ia ne, “Oa kaꞌi fwalak roak yai.”
25 Então Judas, que o traía, perguntou: — Por acaso sou eu, Mestre? Jesus respondeu:
26 Yesus ovu Ni tamata ra rafnaꞌan obin, na Ia nala roti a ma nfalak fara weninyai verin Ubu, beti nvisul roti yai ma nsiduk verin ira. Ia nfalak ne, “Myala ma mian kikyai. Ini Yaꞌa tenang a.”
26 Enquanto comiam, Jesus pegou um pão, e, abençoando-o, o partiu e deu aos discípulos, dizendo:
27 Nata Yesus nala vali kobi i nsaꞌa anggur ma nfalak fara weninyai verin Ubu, beti nala ma renu. Ia nfalak ne, “Mia munuk myenu anggur i naꞌa kobi ini,
27 A seguir, Jesus pegou um cálice e, tendo dado graças, o deu aos seus discípulos, dizendo:
28 tevek ini Yaꞌa larang i nvoat al nakvanak tamata rivun rira salasilan ra, ma neluk faneak ne, Ubu nfakena roak Ni tnorung a.
28 porque isto é o meu sangue, o sangue da aliança, derramado em favor de muitos, para remissão de pecados.
29 Naꞌuk ufalak verin mia ne, tali amar ini, na Yaꞌa veka wol enu roak anggur ini, ti naran amar i veka enu ewal anggur ngorvaꞌan ovu mia naꞌa Yamang Ni Fareta a.”
29 E digo a vocês que, desta hora em diante, nunca mais beberei deste fruto da videira, até aquele dia em que beberei com vocês o vinho novo, no Reino de meu Pai.
30 Yesus ovu Ni tamata ra rdedang ma rfadawang roak Ubu, beti ira rarata vuar Zaitun.
30 E, tendo cantado um hino, saíram para o monte das Oliveiras.
31 Nata Yesus nfalak verin ira ne, “Ovan ini lahir, bira inorang veka wol nangrebat ma mifla talik Yaꞌa, tevek afa sian ovi tamata veka rotu verin Yaꞌa. Surat Ralan nfalak roak ne, ‘Ubu veka nfedan domba duarira a, ba domba ra veka rlilin watan.’
31 Então Jesus disse aos discípulos:
32 Naꞌuk Ubu veka nfavaꞌat ewal Yaꞌa tali matmatan, ba veka ula Yaꞌa uti Galilea.”
32 Mas, depois da minha ressurreição, irei adiante de vocês para a Galileia.
33 Petrus nfalak verin Yesus ne, “Velik ne ira munuk rira inorang a wol nangrebat ma rafla talik Oa, naꞌuk yaꞌa wahal lahir.”
33 Mas Pedro, tomando a palavra, disse a Jesus: — Ainda que o senhor venha a ser um tropeço para todos, nunca o será para mim.
34 Yesus nfalak verin ia ne, “Afa i ufalak verin oa ini, kena urun! Ovan ini lahir manut wol nkukuwai obin, na oa veka malak nala fatelu roak ne, wol mkaꞌa Yaꞌa.”
34 Mas Jesus lhe disse:
35 Naꞌuk Petrus nfalak verin Ia ne, “Velik ne musti umata vali ovu Oa, naꞌuk wol alak yaꞌa ne, wol ukaꞌa Oa.”
35 Pedro insistiu: — Ainda que me seja necessário morrer com o senhor, de modo nenhum o negarei. E todos os discípulos disseram o mesmo.
36 Yesus ovu Ni tamata ovi rorang Ia rbana ma raran vaꞌi isa naran Getsemani. Ia nfalak verin ira ne, “Mdyoku ini veki, ma ti uflurut naꞌa ineri.”
36 Em seguida, Jesus foi com eles a um lugar chamado Getsêmani. E disse aos discípulos:
37 Ia novun vali Petrus ovu Zebedeus yanan irua. Yesus ralan nmulai lalau urun Ia ovu wol malinan.
37 E, levando consigo Pedro e os dois filhos de Zebedeu, começou a sentir-se tomado de tristeza e de angústia.
38 Ba nfalak verin ira ne, “Ralang a lalau urun i lahir, wean i ufarnuang ne, mane umata roak. Fyatuang Yaꞌa naꞌa ini ovu msyiꞌik wabira ma lolin.”
38 Então lhes disse:
39 Nata Yesus nbana ma yaꞌi nfaroa tali ira, beti nsangatur naꞌa lanun ma naflurut ne, “Bapa, ne wean urun inyai, na fara maling vatuk varvara i aleman urun ini tali Yaꞌa, naꞌuk deka wean i ralang a nfalak a, ba wean watan i ralam a nfalak a.”
39 E, adiantando-se um pouco, prostrou-se sobre o seu rosto, orando e dizendo:
40 Yesus naflurut munuk ma newal ia, na Ni tamata itelu i rfatuang Ia yai rtub-lufa roak. Ba nfalak verin Petrus ne, “Wol mtyahang nala jam isa vali ma fyatuang Yaꞌa ma tsiꞌik wadida ma lolin?
40 E, voltando para os discípulos, achou-os dormindo. E disse a Pedro:
41 Msyiꞌik wabira ma lolin ovu miflurut, boma nitdawan deka nlabir nala mia ma myotu salasilan. Mia ralabira rfalak ma myotu afa lolin, naꞌuk wol myot-nala, tevek myafun daꞌin.”
41 Vigiem e orem, para que não caiam em tentação; o espírito, na verdade, está pronto, mas a carne é fraca.
42 Nata Yesus nti ewal vali ma naflurut. Ia nfalak ne, “Bapa, wean i mtorung ma uvara wawaꞌuk ini, na wean watan i ralam a nfalak a!”
42 Retirando-se pela segunda vez, orou de novo, dizendo:
43 Naflurut munuk ma newal Ia, na Ni tamata itelu yai rtuba watan obin, tevek matarira ra raswosu daꞌin roak.
43 E, voltando, achou-os outra vez dormindo; porque os olhos deles estavam pesados.
44 Ba nsiꞌik watan ma rtuba inyai, na nti ewal ma naflurut nala fatelu roak. Ia naflurut wean inlangin a.
44 Deixando-os novamente, foi orar pela terceira vez, repetindo as mesmas palavras.
45 Nata nma ma ntuan ewal Ni tamata itelu yai. Ia nfalak verin ira ne, “Mtyuba watan obin? Eka msyiꞌik Ning amar a naran roak ma rala Yaꞌa Tamata Yanan verin tamata salasilan ra.
45 Então voltou para os discípulos e lhes disse:
46 Byatar ma tati kikyai. Eka msyiꞌik! Tamata i mane nfedi Yaꞌa nma ma sarseri roak.”
46 Levantem-se, vamos embora! Eis que o traidor se aproxima.
47 Naꞌut i Yesus nangrihi obin, na Yudas i ntali Ni tamata vutu rahin irua yai nma. Tamata rivun ovi rtaha nahin blawat ovu rira navnaval ra rban-orang vali ia. Yahudi rira dawan mela falurut ra ovu dawan Yahudi ra rsinir ira ma rti inyai.
47 E enquanto Jesus ainda falava, eis que chegou Judas, um dos doze, e, com ele, grande multidão com espadas e porretes, vinda da parte dos principais sacerdotes e dos anciãos do povo.
48 Yudas i nfedi Yesus nfalak lan roak verin tamata rivun avyai ne, veka notu faneak. Faneak yai wean ini: “Tamata i uvoan Ia yai, Ia hi inyai i. Ba mtyaha lahir Ia ma myovun Ia ovu msyiꞌik ma lolin Ia.”
48 Ora, o traidor tinha dado a eles um sinal: “Aquele que eu beijar, é esse; prendam-no.”
49 Ba ti nfaseri lahir Yesus ma nfalak verin Ia ne, “Oo Tuan Guru.” Nata nvoan Ia.
49 E logo, aproximando-se de Jesus, Judas disse: — Salve, Mestre! E o beijou.
50 Yesus nfalak verin ia ne, “Kida, motu kikyai afa ovi ralam nfalak a.” Ba tamata avyai rti rtaha lahir Ia.
50 Jesus, porém, lhe disse: Nisto, aproximando-se eles, agarraram Jesus e o prenderam.
51 Tamata isa i norang vali Yesus ntavar ni nahin blawat a ma nafat vatuk lahir Yahudi rira Mela Falurut Ilaꞌa ni tamata sansinir isa arun a.
51 E eis que um dos que estavam com Jesus, estendendo a mão, sacou da espada e, golpeando o servo do sumo sacerdote, cortou-lhe a orelha.
52 Yesus nfalak verin Ni tamata yai ne, “Maꞌadoru ewal nahin blawat yai naꞌa ni tlanan a, tevek wean i iki nsingarahi ovu nahin blawat, na veka nmata vali ovu nahin blawat.
52 Então Jesus lhe disse:
53 Mia wol mkyaꞌa ne, Yaꞌa bis watan ma era verin Yamang a ma nlobang Yaꞌa? Bis watan ma era verin Ia ma nsinir lahir Ni sansinir ra tali lanit ratan, naꞌa sidovung dawan nlia tali vutu rahin irua, ma rma.
53 Ou você acha que não posso pedir a meu Pai, e ele me mandaria neste momento mais de doze legiões de anjos?
54 Naꞌuk wean i Ubu notu wean inyai ma nlobang Yaꞌa, na wean inba ma nfakena lahir afa ovi rfadoku roak naꞌa Surat Ralan a, naꞌa Ning matmatan a?”
54 Mas como, então, se cumpririam as Escrituras, que dizem que assim deve acontecer?
55 Naꞌut inyai, na Yesus nfalak verin tamata rivun avyai ne, “Mia beta mnyari ne Yaꞌa ini tamata ktufan Yaꞌa, ma mya lahir ovu bira nahin blawat ra ovu navnaval ra ma mtyaha Yaꞌa? Lokat amar, na mryea Yaꞌa udoku ma usiair naꞌa Rahan Dawan Falurut, naꞌuk wol mtyaha Yaꞌa.
55 Naquele momento, Jesus disse às multidões:
56 Naꞌuk ma wean urun ini, boma nfakena lahir afa ovi nabi ra rfadoku roak naꞌa Surat Ralan a.” Nata Ni tamata ra munuk rafla talik Ia.
56 Tudo isto, porém, aconteceu para que se cumprissem as Escrituras dos profetas. Então todos os discípulos o deixaram e fugiram.
57 Tamata avyai rtaha roak Yesus, beti rovun Ia rti Yahudi rira Mela Falurut Ilaꞌa, naran Kayafas, ni rahan a ma ndiri wahan ralan a. Yahudi rira dawan ovi rair Musa ni inukun ra ovu dawan Yahudi ra rasdovu roak ira naꞌa inyai.
57 E os que prenderam Jesus o levaram à casa de Caifás, o sumo sacerdote, onde se haviam reunido os escribas e os anciãos.
58 Petrus nban-orang Yesus tali raroa watan, nata ti naran Mela Falurut Ilaꞌa yai ni lean a. Tamata avyai rovun roak Yesus rati lean ralan. Petrus ndoku watan ovu tamata ovi rwanar wan yai, ma al nanaban ne, veka rotu Yesus wean inba.
58 Pedro o seguia de longe até o pátio do sumo sacerdote. E, tendo entrado, assentou-se entre os servos, para ver como aquilo ia terminar.
59 Dawan Mela Falurut ra, ovu dawan fareta Yahudi ovi rdoku naꞌa rira sidovung dawan yai rdava tamata boku ma rala vaivatul siklabir al rfasala Yesus, boma rukun Ia ma nmata.
59 E os principais sacerdotes e todo o Sinédrio procuravam algum testemunho falso contra Jesus, a fim de o condenarem à morte.
60 Naꞌuk wol rtuan Ni sala isa vali, velik ne tamata rivun rma ma rfalak rira afa siklabir ra naꞌa Yesus. Ti nata tamata siklabir irua rma ma rfalak ne,
60 E não acharam, apesar de terem sido apresentadas muitas testemunhas falsas. Mas, afinal, compareceram duas, afirmando:
61 “Tamata ini nfalak ne, ‘Yaꞌa bis aꞌar vatuk Ubu Ni Rahan Dawan Falurut a, ma naꞌa amar itelu, na veka ufadiri ewal ia.’ ”
61 — Este disse: “Posso destruir o santuário de Deus e reconstruí-lo em três dias.”
62 Ba Mela Falurut Ilaꞌa ndiri ma norat Yesus ne, “Notu afakinimi wol mlotar tenam a, ma fwalak naꞌa afa ovi tamata avyai rfalak a?”
62 E, levantando-se o sumo sacerdote, perguntou a Jesus: — Você não diz nada em resposta ao que estes depõem contra você?
63 Naꞌuk Yesus wol vain. Ba Mela Falurut Ilaꞌa nfalak verin Ia ne, “Yaꞌa ufalak verin Oa ne, Ubu i nvaꞌat a nrenar afa ovi fwalak ra, ba fwalak urun verin ami! Oa ini Raja i veka mtevut tamata ra rira salasilan ra? Oa ini Ubu Yanan a?”
63 Jesus, porém, guardou silêncio. E o sumo sacerdote lhe disse: — Eu exijo que nos diga, tendo o Deus vivo por testemunha, se você é o Cristo, o Filho de Deus.
64 Yesus nfalak ne, “Wean i fwalak roak yai. Naꞌuk ufalak verin mia ne, tali amar ini vali, na veka msyiꞌik Yaꞌa, Tamata Yanan Yaꞌa ini, udoku Ubu i nfareta munuk afakataka Ni lihir mela a, ovu veka utali lanit ma unaꞌa mutan ratan ra uma.”
64 Jesus respondeu:
65 Ba Mela Falurut Ilaꞌa nangrova urun ma nkamadir ni ravit blawat a. Ba nfalak ne, “Ia nfalak sian Ubu, tevek nfalak ne, Ubu Yanan Ia. Wol tperlu ma tdava tamata liak roak ma rfalak ni sala ra. Mia kaꞌi mryenar afa sian i nfalak a.
65 Então o sumo sacerdote rasgou as suas vestes e disse: — Blasfemou! Por que ainda precisamos de testemunhas? Eis que agora mesmo vocês ouviram a blasfêmia!
66 Ba minovak ma wean inba?” Ira rfalak ne, “Musti rukun Ia ma nmata!”
66 O que vocês acham? E eles responderam: — É réu de morte.
67 Nata tamata boku rafnit naꞌa wahan ralan a ovu raskevu tia ma watan Ia. Boku rvaval vali Ia ovu rfalak ne,
67 Então alguns cuspiram no rosto de Jesus e bateram nele. E outros o esbofeteavam, dizendo:
68 “Hoi, Oa ini Raja i veka mtevut tamata ra rira sala silan ra? Wean i nabi Oa, na eka fwalak verin ami ne, abovi rvaval Oa ini!”
68 — Profetize para nós, ó Cristo! Quem foi que bateu em você?
69 Amar yai, na Petrus ndoku watan lean obin. Mela Falurut Ilaꞌa ni vata sansinir isa nma ma nfalak verin Petrus ne, “Oa baꞌi morang vali Yesus, tamata Galilea eri.”
69 Pedro estava sentado fora no pátio. Uma empregada se aproximou e lhe disse: — Você também estava com Jesus, o galileu.
70 Naꞌuk Petrus nalak ia naꞌa tamata rivun avyai waharira ralan ra ne, “Yaꞌa wol ukaꞌa afa i fwalak yai.”
70 Mas ele negou diante de todos e disse: — Não sei o que você está dizendo.
71 Petrus ti ma ndiri tembok dawan ni falfolat ngoran a, na Mela Falurut Ilaꞌa ni vata sansinir liak isa vali nrea ia ma nfalak verin tamata ovi rnaꞌa inyai ne, “Tamata ini baꞌi norang Yesus tamata Nazaret eri.”
71 Quando se dirigia para a porta, Pedro foi visto por outra empregada, que disse aos que estavam ali: — Este também estava com Jesus, o Nazareno.
72 Naꞌuk nalak ewal vali ia, ma nafwaba lahir ne, “Yaꞌa wol ukaꞌa tamata yai!”
72 E ele negou outra vez, com juramento: — Não conheço esse homem.
73 Ba wol mnanat, na tamata ovi rnaꞌa inyai rma ma rfalak verin Petrus ne, “Oa ini vali morang Yesus, tevek tkaꞌa lahir naꞌa mu vai a.”
73 Pouco depois, aproximando-se os que estavam ali, disseram a Pedro: — Com certeza você também é um deles, porque o seu modo de falar o denuncia.
74 Petrus nalak matmatan watan ia ma kaꞌi nafwaba tenan a ma nfalak ne, “Yaꞌa wol ukaꞌa tamata yai.” Naꞌut inyai lahir, na manut nkukuwai.
74 Então ele começou a praguejar e a jurar: — Não conheço esse homem! E no mesmo instante o galo cantou.
75 Ba Petrus nangnanang nal-ewal vaivatul ovi Yesus nfalak lan roak verin Ia ne, “Manut wol nkukuwai obin, na oa veka malak nala fatelu roak ne, wol mkaꞌa Yaꞌa.” Nata Petrus nti talik wan yai ma nvakar ma naꞌa samsekur.
75 Então Pedro se lembrou da palavra que Jesus lhe tinha dito: “Antes que o galo cante, você me negará três vezes.” E Pedro, saindo dali, chorou amargamente.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 26, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.