Mateus 13
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Ku lwolwo lusiku, Yesu anahuluka mwiꞌyo nyumba, anagendi bwatala ku butambi bweꞌnyaaja.
1 No mesmo dia, tendo Jesus saído de casa, sentou-se à beira do mar;
2 Abandu bingi bweneene, banamúshololokera. Kyanatuma agashonera mu bwato, anabubwatala mwo. Yabo bandu, banasigala bayimaaziri kwiꞌbuga.
2 e reuniram-se a ele grandes multidões, de modo que entrou num barco, e se sentou; e todo o povo estava em pé na praia.
3 Yesu anabayigiriza amagambo mingi mu kubatwa imigani kwokuno: «Yuvwagwi! Hâli riiri umuhiizi muguma, úkagendi biba imbuto zaage.
3 E falou-lhes muitas coisas por parábolas, dizendo: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Ulya muhiizi, iri akaba akola mu zibiba, imbuto nguma zanakizi twa mu njira. Utunyuni, twanayiji zirya.
4 e quando semeava, uma parte da semente caiu à beira do caminho, e vieram as aves e comeram.
5 — ausente —
5 E outra parte caiu em lugares pedregosos, onde não havia muita terra: e logo nasceu, porque não tinha terra profunda;
6 — ausente —
6 mas, saindo o sol, queimou-se e, por não ter raiz, secou-se.
7 «Izindi mbuto, zanatwa mu migenge. Neꞌkyanya ikakula, yanazishweshweteza.
7 E outra caiu entre espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 «Izindi mbuto, zanatwa mu luvu lwija. Neꞌkyanya zikayera, nguma zanakizi yimbulwa kweꞌndete igana-igana. Neꞌzindi, kwa makumi galindatu-galindatu. Neꞌzindi, kwa makumi gashatu-gashatu.
8 Mas outra caiu em boa terra, e dava fruto, um a cem, outro a sessenta e outro a trinta por um.
9 Ngiisi úhiiti amatwiri, ayuvwe!»
9 Quem tem ouvidos, ouça.
10 Abigirizibwa ba Yesu, banayiji múbuuza: «Ikyanya uli mu yigiriza bandu, kituma kiki ugweti ugabatwa imigani?»
10 E chegando-se a ele os discípulos, perguntaram-lhe: Por que lhes falas por parábolas?
11 Yesu, anabashuvya: «Ngiisi íbyâli bishamiri mu bwami bwa mwiꞌgulu, mwehe keera mukabimenyeesibwa. Haliko abandi, boohe, batakalonga ukubimenya.
11 Respondeu-lhes Jesus: Porque a vós é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas a eles não lhes é dado;
12 Iri umundu angaba akoli hiiti ikindu, ye gayushuulirwa kweꞌbindi, halinde biluguuke. Haliko, iri angaba ndaakyo ahiiti, kiri na hyo atákoli hiiti, agahinyugutulwa!
12 pois ao que tem, dar-se-lhe-á, e terá em abundância; mas ao que não tem, até aquilo que tem lhe será tirado.
13 «Kyo kitumiri ngweti ngabatwa imigani. Kundu bagweti bagaalola, haliko batabwini. Na kundu bagweti bagayuvwiriza, haliko batayuvwiti, batanali mu sobanukirwa.
13 Por isso lhes falo por parábolas; porque eles, vendo, não vêem; e ouvindo, não ouvem nem entendem.
14 Imwabo, lirya igambo lyoꞌmuleevi Hisaaya keera likakoleka, nga kwo akalitanga kwokuno:
14 E neles se cumpre a profecia de Isaías, que diz: Ouvindo, ouvireis, e de maneira alguma entendereis; e, vendo, vereis, e de maneira alguma percebereis.
15 Yaba bandu, keera bakayumuusa imitima yabo.
15 Porque o coração deste povo se endureceu, e com os ouvidos ouviram tardiamente, e fecharam os olhos, para que não vejam com os olhos, nem ouçam com os ouvidos, nem entendam com o coração, nem se convertam, e eu os cure.
16 «Halikago mwehe, mwe mukoli hiriirwi! Mukuba, amasu giinyu, gabwini. Naꞌmatwiri giinyu, gayuvwiti.
16 Mas bem-aventurados os vossos olhos, porque vêem, e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Namùbwira ukuli, kwo yibyo mukoli bwini, abaleevi bingi, na ábakwaniini imbere lya Rurema, bâli kizi yifwija ukubibona, batanabibona. Kiri na byo mukola mu yuvwa, bâli kizi yifwija ukubiyuvwa, bitanaziga.
17 Pois, em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes, e não o viram; e ouvir o que ouvis, e não o ouviram.
18 «Gulya mugani gwoꞌmubibi, umugeeza gwagwo, gwo gwogu:
18 Ouvi, pois, vós a parábola do semeador.
19 Imbuto nguma, ikyanya zikatwa ku butambi bweꞌnjira, biyerekiini umugani gwoꞌmundu úli mu yuvwa Igambo lyoꞌbwami bwa Rurema. Halikago, atanasobanukirwe nalyo. Ulya mubi Shetaani anayiji lijobola mu mutima gwage.
19 A todo o que ouve a palavra do reino e não a entende, vem o Maligno e arrebata o que lhe foi semeado no coração; este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 «Zirya zindi ízikatwa mu lushegebwe, biyerekiini umugani gwoꞌmundu úli mu yuvwa Igambo lya Rurema, analiyakiire ku bushambaale.
20 E o que foi semeado nos lugares pedregosos, este é o que ouve a palavra, e logo a recebe com alegria;
21 Haliko, ali mu ba nga mbuto ízitayisiizi imizi, kinatume yiryo igambo litali mu múyama mwo. Ikyanya ali mu longa amakuba, kandi iri kulibuzibwa hiꞌgulu lyalyo, anayami lijanda.
21 mas não tem raiz em si mesmo, antes é de pouca duração; e sobrevindo a angústia e a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 «Zirya zindi ízikatwa mu migenge, biyerekiini umugani gwoꞌmundu úli mu yuvwa Igambo lya Rurema. Haliko, ikyanya ali mu hahalira amagoorwa gaage, anabe atebwa noꞌbugale, kinatume lirya igambo ligamúshweshwetera mwo, litanabe neꞌbitumbwe.
22 E o que foi semeado entre os espinhos, este é o que ouve a palavra; mas os cuidados deste mundo e a sedução das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 «Zirya zindi, ízikatwa mu luvu lwija, biyerekiini umugani gwoꞌmundu úli mu yuvwa Igambo lya Rurema, anasobanukirwe nalyo, halinde linatongeke mu kati kaage. Na íbiri mu yimbulwa, binabe ubugira igana-igana, kandi iri makumi galindatu-galindatu, kandi iri makumi gashatu-gashatu.»
23 Mas o que foi semeado em boa terra, este é o que ouve a palavra, e a entende; e dá fruto, e um produz cem, outro sessenta, e outro trinta.
24 Yesu, anatwa ugundi mugani kwokuno: «Ubwami bwa mwiꞌgulu, twangabuyerekana ku mugani gwoꞌmundu úkabyala imbuto nyiija mu ndalo yage.
24 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante ao homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Halikago, ikyanya abandu booshi bakaba bakoli huniiri, umugoma anayiji byala ikishuka mu ngano, anayigendera.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou joio no meio do trigo, e retirou-se.
26 «Iyo ngano, ikyanya ikamera, yanatondeera ukuheeka. Haliko, ikishuka nakyo kyanakula.
26 Quando, porém, a erva cresceu e começou a espigar, então apareceu também o joio.
27 Abakozi ba mwene indalo, banayiji múbuuza: “E nahamwitu! Ka itali imbuto nyiija yo ukabyala mu ndalo yawe? Aaho! Kirya kishuka nakyo, kyalyokaga hayi?”
27 Chegaram, pois, os servos do proprietário, e disseram-lhe: Senhor, não semeaste no teu campo boa semente? Donde, pois, vem o joio?
28 «Anabashuvya: “Umugoma, ye wagira kwokwo!” Nabo, ti: “Aaho! Ka uloziizi tuyami gendi kirandura?”
28 Respondeu-lhes: Algum inimigo é quem fez isso. E os servos lhe disseram: Queres, pois, que vamos arrancá-lo?
29 «Naye, ti: “Nanga! Iri mwangakirandura, hali ikyanya mwangakengeera mwakirandulira mweꞌngano.
29 Ele, porém, disse: Não; para que, ao colher o joio, não arranqueis com ele também o trigo.
30 Mulekage byoshi bikulire kuguma, halinde ukuhisa ku kyanya kyoꞌkuyimbula. Haaho, lyo ngabwira abimbuzi, ti: Mutee kuumania ikishuka, munakishweke biiro-biiro, gira kigendi lashwa mu muliro. Haliko ingano, zoohe, muzikumanize mu kihinda kyani.”»
30 Deixai crescer ambos juntos até a ceifa; e, por ocasião da ceifa, direi aos ceifeiros: Ajuntai primeiro o joio, e atai-o em molhos para o queimar; o trigo, porém, recolhei-o no meu celeiro.
31 Yesu anabatwa ugundi mugani kwokuno: «Ubwami bwa mwiꞌgulu, bulyagagi nga hibuto hyeꞌharadaali, hyoꞌmundu akayabiira, anagendi hibyala mu ndalo yage.
31 Propôs-lhes outra parábola, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda que um homem tomou, e semeou no seu campo;
32 Yihyo hibuto, hyo hiri hiniini ukuhima izindi zooshi íziri mu byalwa. Kundu kwokwo, ikyanya hiri mu ba keera hyabyalwa, hinakule, hiri mu yiji ba mbuto mbamu ukuhima izindi zooshi za mu ndalo. Kinayiji ba kiti, halinde utunyuni tunakizi yiji yubaka ingisha mu matavi gaakyo.»
32 o qual é realmente a menor de todas as sementes; mas, depois de ter crescido, é a maior das hortaliças, e faz-se árvore, de sorte que vêm as aves do céu, e se aninham nos seus ramos.
33 Yesu anashubi twa ugundi mugani, ti: «Ubwami bwa mwiꞌgulu, bushushiini neꞌsaama yoꞌmukazi akayabiira, anagendi gifusha mu bitiri bishatu byoꞌmushyano. Irya saama yanaguhemeesa gwoshi.»
33 Outra parábola lhes disse: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e misturou com três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 Yabo bandu, bâli riiri bingi bweneene. Neꞌkyanya Yesu akababwira yibyo byoshi, âli kizi koleesa imigani. Ndaanalyo igambo lyo akababwira, buzira kugikoleesa.
34 Todas estas coisas falou Jesus às multidões por parábolas, e sem parábolas nada lhes falava;
35 Kwokwo, kwo lirya igambo likakoleka, lyoꞌmuleevi âli mali gwanwa adeta kwokuno:
35 para que se cumprisse o que foi dito pelo profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a fundação do mundo.
36 Ha nyuma, Yesu anasiga balya booshi, anayingira mu nyumba. Abigirizibwa baage, banayiji múbwira: «E Mwigiriza, gulya mugani gweꞌkishuka íkyâli riiri mu ndalo, utulimbuulire gwo.»
36 Então Jesus, deixando as multidões, entrou em casa. E chegaram-se a ele os seus discípulos, dizendo: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 Yesu, anabashuvya: «Ulya úkabyala imbuto nyiija, ali Mwana woꞌMundu.
37 E ele, respondendo, disse: O que semeia a boa semente é o Filho do homem;
38 Neꞌrya ndalo, kiri kihugo. Na zirya mbuto nyiija, bali bandu ba mu bwami bwa Rurema. Na kirya kishuka, bali bandu boꞌlya Mubi Shetaani.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Noꞌlya mugoma úkayiji kibyala, ali Shetaani yenyene. Na kulya kuyimbula, yeꞌmberuuka yeꞌkihugo. Na balya bimbuzi, bali baganda ba Rurema.
39 o inimigo que o semeou é o Diabo; a ceifa é o fim do mundo, e os celeiros são os anjos.
40 Aaho! Nga kweꞌkishuka kiri mu randurwa, kinalashwe mu muliro, kwokwo kwo bigaaba na ku mberuuka yeꞌkihugo.
40 Pois assim como o joio é colhido e queimado no fogo, assim será no fim do mundo.
41 «Mukuba, Umwana woꞌMundu agatuma abaganda baage, banashaaze mu bwami bwage ngiisi ábagweti bagahubiisania, na banangora-mabi booshi.
41 Mandará o Filho do homem os seus anjos, e eles ajuntarão do seu reino todos os que servem de tropeço, e os que praticam a iniqüidade,
42 Yabo baganda, banabalashe mu kiberekaana kyoꞌmuliro! Munali mwo bagakizi bululukira, iri banashya amiino.
42 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Haliko, ngiisi ábakwaniini imbere lya Daata, boohe, bagakizi langashana mu bwami bwage ngiꞌzuuba. Ngiisi úhiiti amatwiri, ayuvwe!
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos, ouça.
44 «Ubwami bwa mwiꞌgulu, buli nga kindu kyeꞌkishingo kihamu bweneene, íkyâli bishamiri mu ndalo. Neꞌkyanya umundu akakihulukira kwo, ti yee! Anashambaala bweneene! Lyeryo, anashubi kibisha mwomwo mwiꞌyo ndalo, anatee gendi guliisa byoshi byo âli gweti, anayiji gigula.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem, ao descobri-lo, esconde; então, movido de gozo, vai, vende tudo quanto tem, e compra aquele campo.
45 «Na kwakundi, ubwami bwa mwiꞌgulu, twangabuyerekana ku mugani gwoꞌmudandaza muguma, úwâli kizi genda agalooza imbembe zeꞌkishingo.
45 Outrossim, o reino dos céus é semelhante a um negociante que buscava boas pérolas;
46 Neꞌkyanya akabona uluhembe lweꞌkishingo kihamu bweneene, ti yee! Anagendi guliisa byoshi byo âli gweti, anayiji lugula.
46 e encontrando uma pérola de grande valor, foi, vendeu tudo quanto tinha, e a comprou.
47 «Na kwakundi, ubwami bwa mwiꞌgulu, buli ngoꞌlushenga lwo bakakabula mu nyaaja, lwanakuumania ngiisi mulala gweꞌfwi.
47 Igualmente, o reino dos céus é semelhante a uma rede lançada ao mar, e que apanhou toda espécie de peixes.
48 Neꞌkyanya lukaba keera lwayijula, banalubwegera kwiꞌbuga. Haaho, banabwatala, banakumaniza ifwi nyiija mu bisamba. Halikago, ifwi mbi, zoohe, banazikabulira.
48 E, quando cheia, puxaram-na para a praia; e, sentando-se, puseram os bons em cestos; os ruins, porém, lançaram fora.
49 «Kwokwo, kwo bigaaba na ku mberuuka yeꞌkihugo. Abaganda, bagayiji londoola abandu babi mu bakwaniini imbere lya Rurema.
49 Assim será no fim do mundo: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 Balya babi, banabalashe mu kiberekaana kyoꞌmuliro! Munali mwo bagakizi bululukira, iri banashya amiino.»
50 e lançá-los-ão na fornalha de fogo; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Yesu anabuuza abigirizibwa baage kwokuno: «Yaga gooshi, ka mukoli gasobanukiirwi?» Nabo, ti: «Ee! Tusobanukiirwi!»
51 Entendestes todas estas coisas? Disseram-lhe eles: Entendemos.
52 Naye, ti: «Kwo na kwokwo, ngiisi mwigiriza weꞌmaaja úkoli ba mwigirizibwa wa mu bwami bwa mwiꞌgulu, ali nga mwene inyumba. Mu bihinda byage, ali mu hulusa ibindu bihyahya, kiri neꞌbya keera.»
52 E disse-lhes: Por isso, todo escriba que se fez discípulo do reino dos céus é semelhante a um homem, proprietário, que tira do seu tesouro coisas novas e velhas.
53 Iyo migani yoshi, iri Yesu akayusa ukugitwa, analyoka yaho,
53 E Jesus, tendo concluído estas parábolas, se retirou dali.
54 anataahira imwabo, anatondeera ukuyigiriza abandu mu nyumba yabo yeꞌmihumaanano.
54 E, chegando à sua terra, ensinava o povo na sinagoga, de modo que este se maravilhava e dizia: Donde lhe vem esta sabedoria, e estes poderes milagrosos?
55 Ka atali ye mwana woꞌlya mubaaji weꞌbiti? Na nyina, ka atali ye Maryamu? Na beene wabo, ka atali Yakobo, na Yusefu, na Simooni, na Yuda?
55 Não é este o filho do carpinteiro? e não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos Tiago, José, Simão, e Judas?
56 Na baali baage booshi, ka tutatuliinwi hano? Aaho! Uyu mundu, hayagi akashaaza yibi byoshi?»
56 E não estão entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Kwokwo, banamúbona buligo.
57 E escandalizavam-se dele. Jesus, porém, lhes disse: Um profeta não fica sem honra senão na sua terra e na sua própria casa.
58 Bwo yabo bandu batakamúbiika kwoꞌbwemeere, kyanatuma atagaki gira yeꞌbitangaaza bingi-bingi.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.