Lucas 12
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVI
1 Ku yikyo kyanya, ibinoono neꞌbinoono byaꞌbandu byanashololokera áhali Yesu, halinde banafindana bweneene. Yesu anatee bwira abigirizibwa baage kwokuno: «Mukizi yilanga noꞌbulyalya bwa Bafarisaayo! Si bugweti bugashashaata nga saama.
1 Nesse meio tempo, tendo-se juntado uma multidão de milhares de pessoas, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a falar primeiramente aos seus discípulos, dizendo: "Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 «Ngiisi íbibwikiirwi, bigaki bwikuulwa. Na ngiisi íbibishamiri, bigaki bishuulwa.
2 Não há nada escondido que não venha a ser descoberto, ou oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ngiisi byo mukadetera mu kihulu, bigaki yuvwikana mu mulengeerwe. Na ngiisi byo mukadeta mu kisiika, bigaki detwa kwiꞌzu lihamu hiꞌgulu lyeꞌnyumba.
3 O que vocês disseram nas trevas será ouvido à luz do dia, e o que vocês sussurraram aos ouvidos dentro de casa, será proclamado dos telhados.
4 «E biira baani, mutakizi yoboha ábagweti bagayita amagala! Ha nyuma lyoꞌkuyita amagala giinyu, ndaakibyo bindi bashobwiri ukugira.
4 "Eu lhes digo, meus amigos: não tenham medo dos que matam o corpo e depois nada mais podem fazer.
5 «Buno, ngamùyerekaga ngiisi ye mukwiriiri ukukizi yoboha. Mukizi yoboha Rurema! Mukuba, yehe, alyagagi noꞌbushobozi bwoꞌkutee yita amagala goꞌmundu, akabuli múlasha i nakwere. Namùbwiraga, kwo yoyo ye mukwiriiri ukukizi yoboha!
5 Mas eu lhes mostrarei a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar o corpo, tem poder para lançar no inferno. Sim, eu lhes digo, esse vocês devem temer.
6 «Koꞌtulembe-rembe tutaanu tutali mu guliisibwa ku tungoro-ngoro tubiri naaho? Kundu kwokwo, ndaahyo higuma hyatwo, hyo Rurema ali mu yibagira.
6 Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Contudo, nenhum deles é esquecido por Deus.
7 Na mwehe, mwe mulyagagi naꞌkamaro bweneene ukuhima utulembe-rembe twingi! Kiri noꞌmushaku ku matwe giinyu, guli muharuure. Ku yukwo, mutakizi ki yoboha!
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não tenham medo; vocês valem mais do que muitos pardais!
8 «Niehe, nie Mwana woꞌMundu, namùbwira, kweꞌri umundu anganyemeera imbere lyaꞌbandu, naani ngamúyemeera imbere lyaꞌbaganda ba Rurema.
8 "Eu lhes digo: quem me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Haliko, iri anganyiyogookola imbere lyaꞌbandu, na naani ngamúyiyogookola imbere lyaꞌbaganda ba Rurema.
9 Mas aquele que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Umundu, iri angatuka Umwana woꞌMundu, angakogwa. Haliko, iri angatuka Umutima Mweru, lyoki atâye kogwe!
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 «Ikyanya mugatwalwa mu nyumba zeꞌmihumaanano, neꞌmbere lyaꞌbatwali, neꞌmbere lya baguvuruneeri, mbu muyibulanire, mutakizi gerania, mbu biki byo mugaadeta!
11 "Quando vocês forem levados às sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com a forma pela qual se defenderão, ou com o que dirão,
12 Ku kyekyo kihe, lyoꞌMutima Mweru gugamùyereka ngiisi byo mukwiriiri ukudeta.»
12 pois naquela hora o Espírito Santo lhes ensinará o que devem dizer".
13 Mu yabo bandu bingi, muguma anabwira Yesu: «E Mwigiriza, ubwirage mwene witu, kwo tugabe ibindu byo tukasigirwa.»
13 Alguém da multidão lhe disse: "Mestre, dize a meu irmão que divida a herança comigo".
14 Yesu anamúshuvya: «Nyandi úkambiika kwo mbe muhambuuzi mu kati kiinyu, kandi iri mutwi weꞌmaaja ziinyu?»
14 Respondeu Jesus: "Homem, quem me designou juiz ou árbitro entre vocês? "
15 Lyeryo, Yesu anabwira balya bandu: «Mutakizi hemuka, mbu mulonge ibindu bingi! Tutangadeta kwoꞌmundu ali mugumaana, mbu bwo ahiiti ibindu bingi.»
15 Então lhes disse: "Cuidado! Fiquem de sobreaviso contra todo tipo de ganância; a vida de um homem não consiste na quantidade dos seus bens".
16 Yesu anabatwira umugani kwokuno: «Hâli riiri umugale muguma, yeꞌndalo zaage zâli yeziri bweneene!
16 Então lhes contou esta parábola: "A terra de certo homem rico produziu muito bem.
17 Uyo mugale, anayibuuza, ti: “Kutagi kwo namu gira? Si ino mimbu yoshi, ndaki hiiti ho ngagilunda!”
17 Ele pensou consigo mesmo: ‘O que vou fazer? Não tenho onde armazenar minha colheita’.
18 «Anayidesa: “Ngoli yiji kwo ngaagira. Namuhongola ibihinda byani, na nyubake ibihamu. Mwomwo, mukabe mwo ngalunda ino mimbu yani yoshi, neꞌbindi bindu byani.
18 "Então disse: ‘Já sei o que vou fazer. Vou derrubar os meus celeiros e construir outros maiores, e ali guardarei toda a minha safra e todos os meus bens.
19 Haaho, lyo ngayidesa mu mutima gwani: Aa! Ukoli yisinguliiri akanyamwala keꞌbindu biija! Bigakuhisa ku myaka mingi. Aaho! Uvwagarare! Ukizi lya, noꞌkunywa, iri unashambaala.”
19 E direi a mim mesmo: Você tem grande quantidade de bens, armazenados para muitos anos. Descanse, coma, beba e alegre-se’.
20 «Kundu kwokwo, Rurema anayiji múbwira: “Ewe! Ulyagagi muhwija! Si mu bushigi bwa zeene, lyo ugaafwa! Aahago! Yibyo bindu byoshi byo wayilundira, bigaaba byeꞌmwa nyandi?”»
20 "Contudo, Deus lhe disse: ‘Insensato! Esta mesma noite a sua vida lhe será exigida. Então, quem ficará com o que você preparou? ’
21 Yesu, anayusa, mu kudeta: «Kwokwo, kwo bigaaba, iri umundu angayilundira ibindu halwage yenyene, atanabe mugale ku bya Rurema.»
21 "Assim acontece com quem guarda para si riquezas, mas não é rico para com Deus".
22 Yesu anashubi bwira abigirizibwa baage kwokuno: «Mutakizi ki gerania hiꞌgulu lyoꞌburambe bwinyu, mbu biki byo mugaalya, kandi iri biki byo mugayambala.
22 Dirigindo-se aos seus discípulos, Jesus acrescentou: "Portanto eu lhes digo: não se preocupem com suas próprias vidas, quanto ao que comer; nem com seus próprios corpos, quanto ao que vestir.
23 Si uburambe bwonyene, bwo buli naꞌkamaro ukuhima ibyokulya! Naꞌmagala kwakundi, go gali naꞌkamaro ukuhima ibyambalwa.
23 A vida é mais importante do que a comida, e o corpo, mais do que as roupas.
24 «Mulolere ku banamujongo! Si batali mu byala, batanali mu yimbula. Ndaanabyo bihinda byo bagweti. Kundu kwokwo, Rurema ali mu baliisa. Aaho! Mwehe, ka mutali mwe muli naꞌkamaro bweneene ukuhima utunyuni!
24 Observem os corvos: não semeiam nem colhem, não têm armazéns nem celeiros; contudo, Deus os alimenta. E vocês têm muito mais valor do que as aves!
25 «Mu kati kiinyu, nyandagi úwangayiyushuulira kiri neꞌkihe kiguma ku bulamu bwage, ku njira yoꞌkuyigeraniza? Si ndaaye!
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar uma hora que seja à sua vida?
26 Na bwo mutashobwiri ukugira íhiniini nga yihi, kituma kiki muki gweti mugagerania ku bindi?
26 Visto que vocês não podem sequer fazer uma coisa tão pequena, por que se preocupar com o restante?
27 «Mulolere ku twaso, ngiisi kwo tuli mu kula. Si tutali mu himbuka, tutanali mu yihangira ibyambalwa. Kundu kwokwo, namùbwiraga kwo kiri na mwami Sulumaani, kundu âli tuuziri mu bulangashane bwaꞌkahebuuza, haliko, atakayilimbiisa nga kaguma kaatwo!
27 "Observem como crescem os lírios. Eles não trabalham nem tecem. Contudo, eu lhes digo que nem Salomão, em todo o seu esplendor, vestiu-se como um deles.
28 «Kwokwo, kwo Rurema ali mu limbiisa ibyasi bya mu kishuka. Yibyo byasi, zeene biri ho, na kusheezi, binakabulwe mu muliro. Aahago! Ka itali yo haahe kwo na niinyu, agakizi mùyambika. Si ubwemeere bwinyu, buki niihiri bweneene!
28 Se Deus veste assim a erva do campo, que hoje existe e amanhã é lançada ao fogo, quanto mais vestirá vocês, homens de pequena fé!
29 «Kwokwo, mutakizi ki yihahalira ku byo mugaalya, kandi iri ku byo mugaanywa! Mutanakizi ki gerania.
29 Não busquem ansiosamente o que hão de comer ou beber; não se preocupem com isso.
30 Yibyo byoshi, abapagaani bo bagweti bagabilooza. Haliko mwehe, Yisho úli mwiꞌgulu ayiji-yiji kwo bimùgooziri!
30 Pois o mundo pagão é que corre atrás dessas coisas; mas o Pai sabe que vocês precisam delas.
31 Kwokwo, mukizi hahalira ubwami bwa Rurema, lyo mugayushuulirwa neꞌbindi byoshi.
31 Busquem, pois, o Reino de Deus, e essas coisas lhes serão acrescentadas.
32 «Mutakizi yoboha, kundu mulyagagi kikembere kiniini. Mukuba, mwehe, yisho úli mwiꞌgulu akasiima ukumùheereza ubwami bwage.
32 "Não tenham medo, pequeno rebanho, pois foi do agrado do Pai dar-lhes o Reino.
33 «Muguliisagye ibindu biinyu! Na byo mugabilonga kwo, munabiheereze abakeni. Muyibiikire indaha ízitagahula. Munabe neꞌbihinda mwiꞌgulu, íbitali mu shereera. Yaho mwiꞌgulu, ndaaye muzimba úwangabiyegeera. Ndaanazo nyeeje ízangayiji bifuuha.
33 Vendam o que têm e dêem esmolas. Façam para vocês bolsas que não se gastem com o tempo, um tesouro nos céus que não se acabe, onde ladrão algum chega perto e nenhuma traça destrói.
34 Ee! Ngiisi ho mubiisiri ibihinda biinyu, ho na haaho heꞌmitima yinyu iri.
34 Pois onde estiver o seu tesouro, ali também estará o seu coração".
35 «Mukizi yama muyiteganwiri! Naꞌmatara giinyu, gakizi yama gayasiri.
35 "Estejam prontos para servir, e conservem acesas as suas candeias,
36 Mube ngaꞌbakozi ábayiteganwiri, mu kulindirira nahamwabo alyoke ku buhya. Mango ayiji yiguza, bakavwaruke ukumúyigulira.
36 como aqueles que esperam seu senhor voltar de um banquete de casamento; para que, quando ele chegar e bater, possam abrir-lhe a porta imediatamente.
37 «Ikyanya nahano agayija, bahiriirwi, ngiisi bakozi bo agagwana baki laliiri! Namùbwira ukuli, agakenyera, anababwataze ha byokulya, anabahakulire byo.
37 Felizes os servos cujo senhor os encontrar vigiando, quando voltar. Eu lhes afirmo que ele se vestirá para servir, fará que se reclinem à mesa, e virá servi-los.
38 «Yukwo kugaluka kwage, kundu kwangaba kuli ku kyanya kya kahola-masiga, kandi iri ku mutwezi, balya bakozi bagaaba bahiriirwi, iri nahamwabo angabagwana bali ibiringiini.
38 Mesmo que ele chegue de noite ou de madrugada, felizes os servos que o senhor encontrar preparados.
39 «Mumenye bwija, mwene inyumba ákimenye ikihe kyoꞌmuzimba agayija kwo, nga akayitegaanura, halinde inyumba yage itayiji tulwa.
39 Entendam, porém, isto: se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, não permitiria que a sua casa fosse arrombada.
40 «Kwokwo, na niinyu, mukizi yama muyiteganwiri. Mukuba, Umwana woꞌMundu agayija ku kyanya mutalangaliiri.»
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do homem virá numa hora em que não o esperam".
41 Peturu anabuuza: «E Nahamwitu, ikyanya watwa yugu mugani, ka guli hiꞌgulu liitu naaho, kandi iri na hiꞌgulu lyaꞌbandi booshi?»
41 Pedro perguntou: "Senhor, estás contando esta parábola para nós ou para todos? "
42 Nahano anamúshuvya: «Nyandagi mukozi úli mwemeera, anali mwitegeereza? Umukozi mwene uyo, ye nahamwabo agabiika abe ye gayimangira abaabo, anabe ye gakizi baheereza ibyokulya ku kyanya íkikwaniini.
42 O Senhor respondeu: "Quem é, pois, o administrador fiel e sensato, a quem seu senhor encarrega dos seus servos, para lhes dar sua porção de alimento no tempo devido?
43 «Ikyanya nahamwabo agabalamuka, iri angagwana ulya mukozi wage aki gweti agaagira kwokwo, iri uyo mukozi agaaba ahiriirwi!
43 Feliz o servo a quem o seu senhor encontrar fazendo assim quando voltar.
44 Namùbwira ukuli, kwoꞌlya nahamwabo agamúbiika, abe ye gayimangira ibindu byage byoshi.
44 Garanto-lhes que ele o encarregará de todos os seus bens.
45 «Haliko, tudetage ngoꞌyo mukozi angayigamba, ti: “Si Nahamwitu, keera atinda bweneene!” Ulya mukozi, anatondeere ukulimbagula abaabo bakozi, abashosi naꞌbakazi. Anakizi lya noꞌkunywa, halinde analaluke.
45 Mas suponham que esse servo diga a si mesmo: ‘Meu senhor se demora a voltar’, e então comece a bater nos servos e nas servas, a comer, a beber e a embriagar-se.
46 «Kwokwo, uyo nahamwabo, mu kugaluka, agayija ku lusiku na ku kihe ulya mukozi atalangaliiri. Anamútenge-tenge, anamúlashe mu bapagaani.
46 O senhor daquele servo virá num dia em que ele não o espera e numa hora que não sabe, e o punirá severamente e lhe dará um lugar com os infiéis.
47 «Umukozi, iri angaba akoli yiji ubulooze bwa nahamwabo, atanabugire, agashulikwa ingoni nyingi.
47 "Aquele servo que conhece a vontade de seu senhor e não prepara o que ele deseja, nem o realiza, receberá muitos açoites.
48 «Haliko, iri angagira amabi goꞌkumúkululira ikihano, anabe atayiji ngiisi kwo Nahamwabo aloziizi, yehe agakubulwa ingoni ngerwa naaho.
48 Mas aquele que não a conhece e pratica coisas merecedoras de castigo, receberá poucos açoites. A quem muito foi dado, muito será exigido; e a quem muito foi confiado, muito mais será pedido".
49 «Nꞌgayija hano mu kihugo, gira nyiji yasa mwoꞌmuliro. Na nziimiri bweneene ukubona ngiisi kwo gugayaka!
49 "Vim trazer fogo à terra, e como gostaria que já estivesse aceso!
50 Kiri na nienyene, ngwiriiri ndenge mu bubatiizo. Na ngoli gweteriirwi, halinde ku kyanya bugaamala!
50 Mas tenho que passar por um batismo, e como estou angustiado até que ele se realize!
51 «Ka mutoniri kwo nꞌgayija mu kihugo, mbu lyo ngileeta mwoꞌmutuula? Nanga! Leka nimùbwirage! Íbikatuma ngayija, gira abandu bayihandulane kwo.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não, eu lhes digo. Pelo contrário, vim trazer divisão!
52 Ukulyokera buno, iri inyumba yangaba mwaꞌbandu bataanu, abashatu bagayihandula ku babiri. Balya babiri, nabo banayihandule ku yabo bashatu.
52 De agora em diante haverá cinco numa família divididos uns contra os outros: três contra dois e dois contra três.
53 Umushosi agayihandula ku mugala wage. Noꞌyo mugala wage, naye anayihandule ku yishe. Umukazi agayihandula ku munyere wage. Noꞌyo munyere, anayihandule ku nyina. Umukazi agayihandula ku mwali-kazi. Noꞌyo mwali-kazi, anayihandule ku navyala.»
53 Estarão divididos pai contra filho e filho contra pai, mãe contra filha e filha contra mãe, sogra contra nora e nora contra sogra".
54 Yabo bandu booshi, Yesu anababwira kwokuno: «Ikyanya muli mu bona kweꞌkitu kyateramira uluhande lweꞌmuga, muli mu yami deta kweꞌnvula ikola igaania. Ha nyuma, inanie.
54 Dizia ele à multidão: "Quando vocês vêem uma nuvem se levantando no ocidente, logo dizem: ‘Vai chover’, e assim acontece.
55 Neꞌkyanya muli mu bona kweꞌmbuusi yahuluka uluhande lweꞌkisaka, munayami deta kwo igaaba ndugumbo. Kwokwo, inabe ho.
55 E quando sopra o vento sul, vocês dizem: ‘Vai fazer calor’, e assim ocorre.
56 «Si mulyagagi balyalya! Ikyanya muli mu bona íbiri kwiꞌgulu na íbiri mu kihugo, munayami menya ngiisi íbigakoleka. Aaho! Kituma kiki mutali mu sobanukirwa na íbigweti bigakoleka mu zino siku!
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar o aspecto da terra e do céu. Como não sabem interpretar o tempo presente?
57 «Mwenyene, mukwaniini mukizi twa ulubaaja ku njira íkwaniini.
57 "Por que vocês não julgam por si mesmos o que é justo?
58 Umulezi wawe, ikyanya aki gweti agakutwala iwa kutwirwa ulubaaja, umúyigonge bweneene ku kyanya mukiri mu njira. Buzira kwokwo, hali ikyanya angakukululira imbere lyoꞌmutwi weꞌmaaja. Naye anakubiike kwoꞌmupolesi, gira akufunde mu nyumba yeꞌmbohe.
58 Quando algum de vocês estiver indo com seu adversário para o magistrado, faça tudo para se reconciliar com ele no caminho; para que ele não o arraste ao juiz, o juiz o entregue ao oficial de justiça, e o oficial de justiça o jogue na prisão.
59 Nakubwiraga, kwo utagashaaga mwo, útazi liha ulufwaranga luzinda lweꞌkiiru!»
59 Eu lhe digo que você não sairá de lá enquanto não pagar o último centavo".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.