Lucas 12
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs BKJ
1 Ku yikyo kyanya, ibinoono neꞌbinoono byaꞌbandu byanashololokera áhali Yesu, halinde banafindana bweneene. Yesu anatee bwira abigirizibwa baage kwokuno: «Mukizi yilanga noꞌbulyalya bwa Bafarisaayo! Si bugweti bugashashaata nga saama.
1 Enquanto isso ajuntou-se uma multidão de inúmeras pessoas, de tal modo que pisoteavam umas as outras, e ele começou a dizer primeiro aos seus discípulos: Cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 «Ngiisi íbibwikiirwi, bigaki bwikuulwa. Na ngiisi íbibishamiri, bigaki bishuulwa.
2 Porque não há nada encoberto que não seja revelado, nem oculto que não venha a se tornar conhecido.
3 Ngiisi byo mukadetera mu kihulu, bigaki yuvwikana mu mulengeerwe. Na ngiisi byo mukadeta mu kisiika, bigaki detwa kwiꞌzu lihamu hiꞌgulu lyeꞌnyumba.
3 Porquanto tudo o que em trevas falastes, será ouvido na luz, e o que nos quartos tiverdes falado nos ouvidos, será proclamado dos telhados.
4 «E biira baani, mutakizi yoboha ábagweti bagayita amagala! Ha nyuma lyoꞌkuyita amagala giinyu, ndaakibyo bindi bashobwiri ukugira.
4 E eu vos digo meus amigos: Não tenham medo dos que matam o corpo e depois não têm mais o que fazer.
5 «Buno, ngamùyerekaga ngiisi ye mukwiriiri ukukizi yoboha. Mukizi yoboha Rurema! Mukuba, yehe, alyagagi noꞌbushobozi bwoꞌkutee yita amagala goꞌmundu, akabuli múlasha i nakwere. Namùbwiraga, kwo yoyo ye mukwiriiri ukukizi yoboha!
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer: Temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, eu vos digo, a esse temei.
6 «Koꞌtulembe-rembe tutaanu tutali mu guliisibwa ku tungoro-ngoro tubiri naaho? Kundu kwokwo, ndaahyo higuma hyatwo, hyo Rurema ali mu yibagira.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses e nenhum deles fica esquecido diante de Deus?
7 Na mwehe, mwe mulyagagi naꞌkamaro bweneene ukuhima utulembe-rembe twingi! Kiri noꞌmushaku ku matwe giinyu, guli muharuure. Ku yukwo, mutakizi ki yoboha!
7 Mas até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais, porque valeis mais do que muitos pardais.
8 «Niehe, nie Mwana woꞌMundu, namùbwira, kweꞌri umundu anganyemeera imbere lyaꞌbandu, naani ngamúyemeera imbere lyaꞌbaganda ba Rurema.
8 Eu também vos digo: Todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Haliko, iri anganyiyogookola imbere lyaꞌbandu, na naani ngamúyiyogookola imbere lyaꞌbaganda ba Rurema.
9 mas quem me negar diante dos homens, será negado diante dos anjos de Deus.
10 «Umundu, iri angatuka Umwana woꞌMundu, angakogwa. Haliko, iri angatuka Umutima Mweru, lyoki atâye kogwe!
10 E a todo aquele que falar uma palavra contra o Filho do homem, lhe será perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 «Ikyanya mugatwalwa mu nyumba zeꞌmihumaanano, neꞌmbere lyaꞌbatwali, neꞌmbere lya baguvuruneeri, mbu muyibulanire, mutakizi gerania, mbu biki byo mugaadeta!
11 E, quando eles vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e poderosos, não cuideis de como ou o que respondereis, ou o que direis;
12 Ku kyekyo kihe, lyoꞌMutima Mweru gugamùyereka ngiisi byo mukwiriiri ukudeta.»
12 porque o Espírito Santo vos ensinará na mesma hora o que deveis dizer.
13 Mu yabo bandu bingi, muguma anabwira Yesu: «E Mwigiriza, ubwirage mwene witu, kwo tugabe ibindu byo tukasigirwa.»
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, fala ao meu irmão que ele divida comigo a herança.
14 Yesu anamúshuvya: «Nyandi úkambiika kwo mbe muhambuuzi mu kati kiinyu, kandi iri mutwi weꞌmaaja ziinyu?»
14 E ele lhe disse: Homem, quem me fez por juiz ou um divisor entre vós?
15 Lyeryo, Yesu anabwira balya bandu: «Mutakizi hemuka, mbu mulonge ibindu bingi! Tutangadeta kwoꞌmundu ali mugumaana, mbu bwo ahiiti ibindu bingi.»
15 E ele disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da cobiça; porque a vida do homem não consiste na abundância das coisas que ele possui.
16 Yesu anabatwira umugani kwokuno: «Hâli riiri umugale muguma, yeꞌndalo zaage zâli yeziri bweneene!
16 E ele falou-lhes uma parábola, dizendo: A terra de um certo homem rico produziu com abundância;
17 Uyo mugale, anayibuuza, ti: “Kutagi kwo namu gira? Si ino mimbu yoshi, ndaki hiiti ho ngagilunda!”
17 e ele pensava consigo mesmo, dizendo: O que eu farei pois não tenho espaço para guardar os meus frutos?
18 «Anayidesa: “Ngoli yiji kwo ngaagira. Namuhongola ibihinda byani, na nyubake ibihamu. Mwomwo, mukabe mwo ngalunda ino mimbu yani yoshi, neꞌbindi bindu byani.
18 E ele disse: Eu farei isto: derrubarei os meus celeiros, e edificarei maiores, e ali eu colocarei todos os meus frutos e os meus bens.
19 Haaho, lyo ngayidesa mu mutima gwani: Aa! Ukoli yisinguliiri akanyamwala keꞌbindu biija! Bigakuhisa ku myaka mingi. Aaho! Uvwagarare! Ukizi lya, noꞌkunywa, iri unashambaala.”
19 E eu direi à minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens, para muitos anos; descansa, come, bebe e alegra-te.
20 «Kundu kwokwo, Rurema anayiji múbwira: “Ewe! Ulyagagi muhwija! Si mu bushigi bwa zeene, lyo ugaafwa! Aahago! Yibyo bindu byoshi byo wayilundira, bigaaba byeꞌmwa nyandi?”»
20 Mas Deus lhe disse: Tolo, esta noite te requisitarão tua alma, e de quem serão estas coisas que tu preparaste?
21 Yesu, anayusa, mu kudeta: «Kwokwo, kwo bigaaba, iri umundu angayilundira ibindu halwage yenyene, atanabe mugale ku bya Rurema.»
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 Yesu anashubi bwira abigirizibwa baage kwokuno: «Mutakizi ki gerania hiꞌgulu lyoꞌburambe bwinyu, mbu biki byo mugaalya, kandi iri biki byo mugayambala.
22 E ele disse aos seus discípulos: Por isso eu vos digo: Não sejais cuidadosos quanto à vossa vida, pelo que haveis de comer, nem quanto ao vosso corpo, pelo que haveis de vestir.
23 Si uburambe bwonyene, bwo buli naꞌkamaro ukuhima ibyokulya! Naꞌmagala kwakundi, go gali naꞌkamaro ukuhima ibyambalwa.
23 A vida é mais do que a comida, e o corpo é mais do que o vestuário.
24 «Mulolere ku banamujongo! Si batali mu byala, batanali mu yimbula. Ndaanabyo bihinda byo bagweti. Kundu kwokwo, Rurema ali mu baliisa. Aaho! Mwehe, ka mutali mwe muli naꞌkamaro bweneene ukuhima utunyuni!
24 Considerai os corvos, que não semeiam, nem colhem, nem têm despensa, nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais sois vós mais valiosos do que as aves?
25 «Mu kati kiinyu, nyandagi úwangayiyushuulira kiri neꞌkihe kiguma ku bulamu bwage, ku njira yoꞌkuyigeraniza? Si ndaaye!
25 E qual de vós poderá, com os seus cuidados, acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Na bwo mutashobwiri ukugira íhiniini nga yihi, kituma kiki muki gweti mugagerania ku bindi?
26 Então se não sois capazes de fazer as coisas mínimas, por que andais cuidadosos com o restante?
27 «Mulolere ku twaso, ngiisi kwo tuli mu kula. Si tutali mu himbuka, tutanali mu yihangira ibyambalwa. Kundu kwokwo, namùbwiraga kwo kiri na mwami Sulumaani, kundu âli tuuziri mu bulangashane bwaꞌkahebuuza, haliko, atakayilimbiisa nga kaguma kaatwo!
27 Considerai os lírios, como eles crescem; eles não trabalham, nem fiam; e eu vos digo que Salomão em toda a sua glória não se vestiu como um deles.
28 «Kwokwo, kwo Rurema ali mu limbiisa ibyasi bya mu kishuka. Yibyo byasi, zeene biri ho, na kusheezi, binakabulwe mu muliro. Aahago! Ka itali yo haahe kwo na niinyu, agakizi mùyambika. Si ubwemeere bwinyu, buki niihiri bweneene!
28 Então se Deus assim veste a erva, que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais vestirá a vós, Oh pequena fé?
29 «Kwokwo, mutakizi ki yihahalira ku byo mugaalya, kandi iri ku byo mugaanywa! Mutanakizi ki gerania.
29 E não busqueis o que comer, ou o que beber, nem sejais de mente duvidosa.
30 Yibyo byoshi, abapagaani bo bagweti bagabilooza. Haliko mwehe, Yisho úli mwiꞌgulu ayiji-yiji kwo bimùgooziri!
30 Porque todas estas coisas as nações do mundo buscam; mas vosso Pai sabe que necessitais destas coisas.
31 Kwokwo, mukizi hahalira ubwami bwa Rurema, lyo mugayushuulirwa neꞌbindi byoshi.
31 Mas antes, buscai o reino de Deus, e todas essas coisas vos serão acrescentadas.
32 «Mutakizi yoboha, kundu mulyagagi kikembere kiniini. Mukuba, mwehe, yisho úli mwiꞌgulu akasiima ukumùheereza ubwami bwage.
32 Não temas, ó pequenino rebanho, porque é aprazível a vosso Pai dar-vos o reino.
33 «Muguliisagye ibindu biinyu! Na byo mugabilonga kwo, munabiheereze abakeni. Muyibiikire indaha ízitagahula. Munabe neꞌbihinda mwiꞌgulu, íbitali mu shereera. Yaho mwiꞌgulu, ndaaye muzimba úwangabiyegeera. Ndaanazo nyeeje ízangayiji bifuuha.
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas; provei para vós bolsas que não envelheçam, tesouro inesgotável nos céus, aonde não chega ladrão, nem a traça corrói.
34 Ee! Ngiisi ho mubiisiri ibihinda biinyu, ho na haaho heꞌmitima yinyu iri.
34 Porque onde estiver o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 «Mukizi yama muyiteganwiri! Naꞌmatara giinyu, gakizi yama gayasiri.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e as vossas lâmpadas acesas,
36 Mube ngaꞌbakozi ábayiteganwiri, mu kulindirira nahamwabo alyoke ku buhya. Mango ayiji yiguza, bakavwaruke ukumúyigulira.
36 e sede vós semelhantes aos homens que esperam que o seu senhor retorne das bodas, para que, quando ele vier e bater, eles possam abrir-lhe imediatamente.
37 «Ikyanya nahano agayija, bahiriirwi, ngiisi bakozi bo agagwana baki laliiri! Namùbwira ukuli, agakenyera, anababwataze ha byokulya, anabahakulire byo.
37 Abençoados são aqueles servos que, quando vier o senhor, os ache vigiando; em verdade eu vos digo que ele se cingirá, e os fará assentar à mesa, e, chegando-se, os servirá.
38 «Yukwo kugaluka kwage, kundu kwangaba kuli ku kyanya kya kahola-masiga, kandi iri ku mutwezi, balya bakozi bagaaba bahiriirwi, iri nahamwabo angabagwana bali ibiringiini.
38 E, se ele vier na segunda vigília, ou vier na terceira vigília, e assim os encontrar, abençoados são estes servos.
39 «Mumenye bwija, mwene inyumba ákimenye ikihe kyoꞌmuzimba agayija kwo, nga akayitegaanura, halinde inyumba yage itayiji tulwa.
39 Mas sabei isto: que se o dono da casa soubesse a que hora viria o ladrão, ele teria vigiado, e não teria permitido que arrombasse a sua casa.
40 «Kwokwo, na niinyu, mukizi yama muyiteganwiri. Mukuba, Umwana woꞌMundu agayija ku kyanya mutalangaliiri.»
40 Por isso, estai vós prontos também; porque o Filho do homem vem em uma hora que não penseis.
41 Peturu anabuuza: «E Nahamwitu, ikyanya watwa yugu mugani, ka guli hiꞌgulu liitu naaho, kandi iri na hiꞌgulu lyaꞌbandi booshi?»
41 Então, Pedro lhe disse: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Nahano anamúshuvya: «Nyandagi mukozi úli mwemeera, anali mwitegeereza? Umukozi mwene uyo, ye nahamwabo agabiika abe ye gayimangira abaabo, anabe ye gakizi baheereza ibyokulya ku kyanya íkikwaniini.
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, que seu senhor fará governante sobre os servos, para lhes dar uma porção de alimento na estação devida?
43 «Ikyanya nahamwabo agabalamuka, iri angagwana ulya mukozi wage aki gweti agaagira kwokwo, iri uyo mukozi agaaba ahiriirwi!
43 Abençoado é aquele servo, a quem o senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Namùbwira ukuli, kwoꞌlya nahamwabo agamúbiika, abe ye gayimangira ibindu byage byoshi.
44 Em verdade eu vos digo que ele o fará governante sobre tudo o que ele tem.
45 «Haliko, tudetage ngoꞌyo mukozi angayigamba, ti: “Si Nahamwitu, keera atinda bweneene!” Ulya mukozi, anatondeere ukulimbagula abaabo bakozi, abashosi naꞌbakazi. Anakizi lya noꞌkunywa, halinde analaluke.
45 Mas, e se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor atrasa em sua vinda, e começa a espancar os servos e servas, e a comer e a beber, e a embriagar-se,
46 «Kwokwo, uyo nahamwabo, mu kugaluka, agayija ku lusiku na ku kihe ulya mukozi atalangaliiri. Anamútenge-tenge, anamúlashe mu bapagaani.
46 o senhor daquele servo virá em um dia quando ele não espera, e em uma hora quando ele não estiver ciente, e açoitá-lo-á severamente e irá designar-lhe sua porção com os incrédulos.
47 «Umukozi, iri angaba akoli yiji ubulooze bwa nahamwabo, atanabugire, agashulikwa ingoni nyingi.
47 E o servo que sabia a vontade do seu senhor e não se preparou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites.
48 «Haliko, iri angagira amabi goꞌkumúkululira ikihano, anabe atayiji ngiisi kwo Nahamwabo aloziizi, yehe agakubulwa ingoni ngerwa naaho.
48 Mas, o que a não sabia e fez coisas dignas de açoites, será castigado com poucos açoites. Porque a quem quer que muito for dado, muito será requerido dele; e para o homem que muito foi confiado, muito mais se exigirá dele.
49 «Nꞌgayija hano mu kihugo, gira nyiji yasa mwoꞌmuliro. Na nziimiri bweneene ukubona ngiisi kwo gugayaka!
49 Eu vim para lançar fogo na terra; e o que eu quero, se este já está aceso?
50 Kiri na nienyene, ngwiriiri ndenge mu bubatiizo. Na ngoli gweteriirwi, halinde ku kyanya bugaamala!
50 Mas eu tenho um batismo para ser batizado; e como estou afligido até que venha a cumprir-se!
51 «Ka mutoniri kwo nꞌgayija mu kihugo, mbu lyo ngileeta mwoꞌmutuula? Nanga! Leka nimùbwirage! Íbikatuma ngayija, gira abandu bayihandulane kwo.
51 Suponhas que eu vim dar paz à terra? Eu vos digo: Não; mas antes divisão.
52 Ukulyokera buno, iri inyumba yangaba mwaꞌbandu bataanu, abashatu bagayihandula ku babiri. Balya babiri, nabo banayihandule ku yabo bashatu.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos em uma casa; três contra dois, e dois contra três.
53 Umushosi agayihandula ku mugala wage. Noꞌyo mugala wage, naye anayihandule ku yishe. Umukazi agayihandula ku munyere wage. Noꞌyo munyere, anayihandule ku nyina. Umukazi agayihandula ku mwali-kazi. Noꞌyo mwali-kazi, anayihandule ku navyala.»
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra a sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Yabo bandu booshi, Yesu anababwira kwokuno: «Ikyanya muli mu bona kweꞌkitu kyateramira uluhande lweꞌmuga, muli mu yami deta kweꞌnvula ikola igaania. Ha nyuma, inanie.
54 E ele também dizia à multidão: Quando vedes subir uma nuvem do oeste, imediatamente dizeis: Lá vem chuva; e assim acontece.
55 Neꞌkyanya muli mu bona kweꞌmbuusi yahuluka uluhande lweꞌkisaka, munayami deta kwo igaaba ndugumbo. Kwokwo, inabe ho.
55 E quando vedes soprar o vento sul, dizeis: Haverá calor; e assim acontece.
56 «Si mulyagagi balyalya! Ikyanya muli mu bona íbiri kwiꞌgulu na íbiri mu kihugo, munayami menya ngiisi íbigakoleka. Aaho! Kituma kiki mutali mu sobanukirwa na íbigweti bigakoleka mu zino siku!
56 Hipócritas, podeis discernir a face da terra e do céu; mas, como não discernis este tempo?
57 «Mwenyene, mukwaniini mukizi twa ulubaaja ku njira íkwaniini.
57 Sim, e por que vós mesmos não julgam o que é certo?
58 Umulezi wawe, ikyanya aki gweti agakutwala iwa kutwirwa ulubaaja, umúyigonge bweneene ku kyanya mukiri mu njira. Buzira kwokwo, hali ikyanya angakukululira imbere lyoꞌmutwi weꞌmaaja. Naye anakubiike kwoꞌmupolesi, gira akufunde mu nyumba yeꞌmbohe.
58 Porque, quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para pôr em ordem o assunto com ele no caminho, para que ele não te arraste ao juiz, e o juiz te entregue ao oficial, e o oficial te lance na prisão.
59 Nakubwiraga, kwo utagashaaga mwo, útazi liha ulufwaranga luzinda lweꞌkiiru!»
59 Eu te digo que não sairás de lá enquanto não pagares o último ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.