Juízes 9

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Lusiku luguma, Habimereki mugala Gidyoni, anagenda i Shekemu, imunda biizo baage, naꞌbandi beene wabo nyina, anababwira:
1 Abimeleque, filho de Gideão, foi à cidade de Siquém, onde viviam todos os parentes da sua mãe. Ele pediu
2 «Mumbuugize abatwali beꞌShekemu kwokuno: “Mukengeerage kwo tuli ba muko muguma. Aahago! Ka buli bwija mukizi twalwa naꞌbandu makumi galinda, kandi iri noꞌmundu muguma?”»
2 que eles perguntassem aos homens de Siquém: — O que é que vocês preferem: ser governados pelos setenta filhos de Gideão ou por um só homem? Lembrem que Abimeleque é do mesmo sangue de vocês.
3 Yago magambo, iri bakagendi gabuuza mu bandu booshi ba mu kaaya, banatondeera ukushenguukira Habimereki, bwo ye wâli riiri mwene wabo.
3 Então os parentes da sua mãe falaram sobre isso com os homens de Siquém, e eles resolveram seguir Abimeleque porque era parente deles.
4 Kwokwo, banagenda mu nyumba yaꞌBaali-Beriti, banalyosa mweꞌbingorongoro makumi galinda íbikatulwa mu harija, banamúheereza byo. Yibyo bingorongoro, Habimereki anabiheereza utunyambaaga, gira tukizi genda tugamúkunga.
4 Deram a ele oitocentos gramas de prata tirados do templo de Baal-Berite. Com essa prata Abimeleque contratou alguns homens ordinários para o seguirem.
5 Habimereki anatugendana i Hofura imwa yishe. Neꞌri akahika yo, anayabiira balya beene wabo kwo bali makumi galinda, anabayitira booshi kwiꞌbuye liguma. Haliko, umuzibo Yotamu, yehe anayibisha, anafuushuka.
5 Abimeleque foi para a casa do seu pai em Ofra e ali, em cima de uma só pedra, ele matou os seus setenta irmãos, os filhos de Gideão. Mas Jotão, o filho mais moço, se escondeu e por isso não foi assassinado.
6 Lyeryo, abandu booshi beꞌShekemu, kuguma naꞌbeꞌBeeti-Miilo, banayiji kuumana mwiꞌdako lyeꞌkiti kyoꞌmwalooni, íkyâli riiri hoofi noꞌlwingo lweꞌShekemu, banayimikira ho Habimereki, gira abe mwami wabo.
6 Então todos os homens de Siquém e de Bete-Milo se reuniram na árvore sagrada de Siquém e ali fizeram de Abimeleque o seu rei.
7 Yotamu, mbu ayuvwe kwokwo, anayami zamuukira kwiꞌrango lyoꞌmugazi Gerizimu, anaberangira kwokuno: «E bandu beꞌShekemu, mundegage amatwiri, halinde lyo niinyu, Rurema akizi mùyuvwa.
7 Quando Jotão soube disso, subiu até o alto do monte Gerizim e gritou para eles: — Homens de Siquém, me escutem, e Deus escutará vocês!
8 Lusiku luguma, ibiti bikagendi yiloogeza umwami. Byanabwira ikiti kyoꞌmuzehituuni: “Ube we gaaba mwami witu.”
8 Aí Jotão disse: — Uma vez as árvores resolveram procurar um rei para elas. Então disseram à oliveira: “Seja o nosso rei.”
9 «Haliko kirya kiti kyanabinaakira, ti: “Ka nangajanda umukolwa gwani gwoꞌkuyengwa mwaꞌmavuta, naꞌbandu bagasiimiri, kiri neꞌbiri mu yikumbwa? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
9 E a oliveira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu azeite, usado para honrar os deuses e os seres humanos.”
10 «Lyeryo, yibyo biti byanagendi bwira ikiti kyoꞌmutiini: “Uyije, gira ube mwami witu.”
10 — Aí as árvores pediram à figueira: “Venha ser o nosso rei.”
11 «Nakyo kyananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi tongeka kweꞌbitumbwe íbibuyahiri, binali binunu? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
11 Mas a figueira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar os meus figos tão doces.”
12 «Haaho, byanagendi bwira umulandira gwoꞌmuzabibu: “Uyije, gira ube mwami witu.”
12 — Então as árvores disseram à parreira : “Venha ser o nosso rei.”
13 «Haliko nagwo gwananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi kandwa mweꞌdivaayi, inali mu lalusa abandu, kiri na íbiri mu yikumbwa. Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
13 Mas a parreira respondeu: “Para governar vocês, eu teria de parar de dar o meu vinho, que alegra os deuses e os seres humanos.”
14 «Na mu kuheza, byanagendera ikiti kyeꞌmigenge, byanakibwira: “Ewe! Uyije, gira ube mwami witu.”
14 — Aí todas as árvores pediram ao espinheiro: “Venha ser o nosso rei.”
15 «Yikyo kiti kyeꞌmigenge, kyanashuvya: “Iri mwangaba mwandoola kwo ngaaba mwami winyu, muyiji bwatala hano mwiꞌdako lyeꞌkimbehwa kyani. Neꞌri mwangaba mutaloziizi kwokwo, umuliro gulyoke mu migenge yani, gunamùjigiivye. Gunajigiivye kiri neꞌngaaja-malungu zooshi zeꞌmyerezi yeꞌLebanooni.”
15 E o espinheiro respondeu: “Se vocês querem mesmo me fazer o seu rei, venham e fiquem debaixo da minha sombra. Se vocês não fizerem isso, sairá fogo do espinheiro e queimará os cedros do Líbano.”
16 «Aaho! Ka mwatonaga kwo mwayimika Habimereki ku njira íkwaniini, na mu kati koꞌkuli? Nanga, maashi! Ukukulikirana na ngiisi kwo Gidyoni akamùkolera, ka mwasalira kwo mwamúgirira íbikwaniini, kuguma neꞌmbaga yage?
16 E Jotão continuou: — Será que vocês foram sinceros e honestos quando fizeram de Abimeleque um rei? E será que vocês trataram Gideão e a sua família com decência e de acordo com o que ele merecia?
17 Gidyoni, ye daata. Na keera akayitanga bweneene mu kumùlwira, anamùkiza mu Bamidyani.
17 Lembrem que o meu pai lutou por vocês. Ele arriscou a vida para salvá-los dos midianitas.
18 Haliko buno, mutaki músimbahiri, keera mwaminika imbaga yage. Ibala lino! Si bagala baage kwo bashuba makumi galinda, keera mwabayitira kwiꞌbuye liguma.
18 Mas hoje vocês estão contra a família do meu pai. Vocês mataram os seus setenta filhos em cima de uma só pedra! E depois fizeram do seu filho Abimeleque, que é filho de uma escrava, o rei de Siquém. Fizeram isso somente porque ele é parente de vocês.
19 Aahago! Iri mwangaba mutoniri kwo musimbahiri Gidyoni ku njira íkwaniini, kuguma neꞌmbaga yage, kwokwo, mushambaalage kuguma na Habimereki. Na yubwo bushambaale bwinyu, budimirire.
19 Agora, se o que vocês fizeram hoje com Gideão e a sua família foi sincero e honesto, então sejam felizes com Abimeleque, e que ele seja feliz com vocês!
20 «Haliko buno, bwo mukagayiriza Gidyoni, umuliro gulyokage imwa Habimereki, gunamùsingoole mweshi, mwe batuulaga beꞌShekemu, naꞌbeꞌBeeti-Miilo. Na kwakundi, gulyoke imwinyu, gunajigiivye Habimereki yenyene.»
20 Mas, se não, que de Abimeleque saia fogo e queime os homens de Siquém e de Bete-Milo! E que saia fogo dos homens de Siquém e de Bete-Milo e queime Abimeleque!
21 Yotamu, mbu ayuse ukudeta kwokwo, anapuumuka, anagendi yibisha i Beeri, bwo âli yobohiri uyo mukulu wage wa Habimereki.
21 Aí Jotão fugiu e foi viver em Beer porque estava com medo do seu irmão Abimeleque.
22 Habimereki anahisa imyaka ishatu, atwaziri Abahisiraheeri.
22 Abimeleque governou o povo de Israel durante três anos.
23 Ha nyuma, Rurema anayingiza umutima mubi mu batwali beꞌShekemu, halinde banayihindulira Habimereki.
23 Então Deus fez com que Abimeleque e os homens de Siquém se odiassem. E eles se revoltaram contra Abimeleque.
24 Na íbitumiri Rurema akagira kwokwo, gira lyo balya bagala Gidyoni makumi galinda, ayihoolere imiko yabo. Mukuba, Habimereki akabayitira ubusha, banâli riiri beene yishe. Rurema âli loziizi kiri ukuyihoola abandu beꞌShekemu, bwo bakamútabaala mu kubayita.
24 Isso aconteceu para que Abimeleque e os homens de Siquém, que o haviam ajudado a matar os setenta filhos de Gideão, pagassem pelo seu crime.
25 Yabo batuulaga beꞌShekemu, banabiikaga abazimba mu migazi, gira bategeere Habimereki ku kyanya agalenga. Na ngiisi ábâli kizi lenga iyo munda, banakizi yami banyaga ibindu. Iri hakatama, mundu muguma anakengula Habimereki hiꞌgulu lya yiryo igambi lyabo.
25 Os moradores de Siquém puseram homens escondidos no alto das montanhas para matar Abimeleque. Eles assaltavam todos os que passavam por aquele caminho. E Abimeleque soube disso.
26 Mu kyekyo kyanya, Gaali mugala Hebeedi, anabungira i Shekemu, ali kuguma na beene wabo. Uyo Gaali, abatwali beꞌShekemu banamúyemeera.
26 Gaal, filho de Ebede, foi com os seus irmãos para Siquém, e os homens dali confiaram nele.
27 Neꞌri bakagendi yimbula imizabibu yabo mu ndalo, banagikanda. Ha nyuma, banayingira mu luheero lwoꞌmuzimu gwabo, banagirira mwoꞌlusiku lukulu. Neꞌri bakaba bagweti bagaalya, noꞌkunywa, banashaahuza Habimereki.
27 Eles foram até as suas plantações, apanharam uvas e prepararam vinho. Então fizeram uma festa. Depois entraram no templo do seu deus, comeram, beberam e amaldiçoaram Abimeleque.
28 Lyeryo, Gaali mugala Hebeedi, anayidehereza ku nduulu kwokuno: «Habimereki alyagagi nga nyandi, halinde atuvindagaze? Si yehe, atali mwana wa hano i Shekemu. Ka atali ye mugala Gidyoni? Anagweti agatabaalwa na Zebuuli, umukulu waꞌbasirikaani baage? Aaho! Hamoori, yishe wa Shekemu, abaagage ye mugakizi kolera. Si Habimereki yehe, ndaaye úwangakizi ki múkolera.
28 Aí Gaal disse: — Por que estamos sendo dominados por Abimeleque? Que tipo de homens somos nós, os homens de Siquém? E quem é ele? É o filho de Gideão. No entanto, Zebul recebe ordens dele. Por que devemos ser dominados por ele? Sejam fiéis ao seu antepassado Hamor, pai de Siquém.
29 E balya, bano bandu, bakwaniini babe mwiꞌdako lyoꞌbutwali bwani. Kwokwo, njuba ngahenula Habimereki, nanganamúbwiziri: “Uyushuule abasirikaani baawe, tunalwire ha bweruula.”»
29 Ah! Se eu fosse o líder deste povo! Expulsaria Abimeleque e diria: “Já que o seu exército é tão grande, então saia e lute!”
30 Zebuuli, umutwali wa yako kaaya, ikyanya akayuvwa ngiisi kwo Gaali mugala Hebeedi adeta, anaraakara bweneene.
30 Zebul, o governador da cidade, ficou com muita raiva quando soube o que Gaal tinha dito.
31 Lyeryo, anatuma indumwa i Haruma, imunda Habimereki, ti: «Gaali mugala Hebeedi, kuguma na beene wabo, keera bakayingira mu kano kaaya keꞌShekemu. Na buno, keera baleeta akamburugu hiꞌgulu lyawe.
31 E mandou mensageiros a Abimeleque, que estava em Arumá, para dizerem a ele: — Gaal, filho de Ebede, e os seus irmãos vieram a Siquém e estão atiçando o povo da cidade contra você.
32 Ku yukwo, buno bushigi, wehe, na ngiisi bo muliriinwi, mugendi yibisha mu mbingiro.
32 Por isso faça o seguinte: durante a noite você e os seus homens saiam e se escondam nos campos.
33 Ikyanya izuuba ligatunduuka, munateere akaaya. Mango Gaali naꞌbandu baage bahuluka, mbu bayiji kuteera, unabagirire ngiisi kwo uloziizi.»
33 Amanhã levantem-se ao nascer do sol e ataquem de surpresa a cidade. E, quando Gaal e os seus homens saírem para lutar, ataquem com tudo o que vocês tiverem!
34 Kwokwo, Habimereki anayami galukira i Shekemu mu bwobwo bushigi, kuguma naꞌbandu bo bâli ririinwi, anabagaba mweꞌbiso bina, banabishama hoofi naꞌkaaya.
34 Então Abimeleque e todos os seus homens saíram durante a noite e se esconderam fora de Siquém, divididos em quatro grupos.
35 Gaali mugala Hebeedi, anagendi yimanga kwiꞌrembo lyako. Uyo Habimereki âli mali lyoka yaho abishamiri, ali kuguma naꞌbandu baage.
35 Gaal se levantou e foi para o portão da cidade. Aí Abimeleque e os seus homens saíram de onde estavam escondidos.
36 Iri Gaali akababona, anabwira Zebuuli: «Langiiza baliira bandu, bagweti bagamanuka mu migazi.» Zebuuli, ti: «Ngiisi byo ugweti ugalangiiza, unayami menya kwo bandu, nanga! Biri bimbehwa byeꞌmigazi.»
36 Quando Gaal os viu, disse a Zebul: — Veja! Vem gente descendo do alto das montanhas! Mas Zebul respondeu: — Não são homens. São as sombras das montanhas.
37 Haaho Gaali anashubi deta: «Langiiza bwija. Baguma baabo bagweti bagamanukira mu kaaya. Neꞌkindi kiso kihamu, kigweti kigalyoka ku kiti kyaꞌbanamaleere.»
37 Porém Gaal disse: — Veja! Vem gente descendo bem na nossa frente, e um grupo vem vindo da árvore sagrada.
38 Haaho, Zebuuli anamúnaakira: «Bulya bwikangaate bwawe, buno bulyagagi hayi? Ka utali we wâli kizi yihaya kwo Habimereki ali ndaaye? Wanadeta: “Kituma kiki twangakizi múkolera?” Aaho! Bwo ushuba mu tyoza yabo bandu, ugendagi balwisa.»
38 Então Zebul disse: — Onde foi parar toda a sua conversa? Não foi você quem perguntou por que devíamos servir Abimeleque? Pois são estes os homens de quem você estava caçoando. Saia agora e lute contra eles.
39 Kwokwo, Gaali anashokola injira, arongwiri abandu beꞌShekemu, banagendi lwisa Habimereki.
39 Aí Gaal saiu na frente dos homens de Siquém e lutou contra Abimeleque.
40 Uyo Habimereki anamúpuumuka kwo, halinde anayami sindeera. Abandu baage bingi banakomeresibwa, iri banagwa mijande-mijande mu njira, halinde ukuhisa kwiꞌrembo lyaꞌkaaya.
40 Abimeleque o atacou, e Gaal fugiu. Muitos homens caíram feridos, até perto do portão da cidade.
41 Habimereki anayimangira yaho i Haruma. Gaali na beene wabo, Zebuuli anabayimula mu kaaya keꞌShekemu.
41 Então Abimeleque voltou para Arumá, e Zebul foi até Siquém e expulsou de lá Gaal e os seus irmãos.
42 Iri bukakya, Habimereki anabwirwa kwaꞌbandu booshi beꞌShekemu bagendi yibisha mu mbingiro, gira bagendi lwa yo.
42 No dia seguinte o povo de Siquém saiu para os campos. E Abimeleque ficou sabendo disso.
43 Kwokwo, anayabiiraga abandu baage, anabagaba mweꞌbiso bina, banagendi bayitangiira yo. Neꞌri akabona kwaꞌbandu keera balyoka mu kaaya, anabishuuka, gira agendi bateera.
43 Então ele dividiu os seus homens em três grupos e os deixou escondidos no campo, esperando. Quando Abimeleque viu o povo saindo da cidade, saiu de onde estava escondido e os matou.
44 Uyo Habimereki naꞌbasirikaani baage, banagenda ku ngungu, gira bagwanwe kwiꞌrembo lyaꞌkaaya. Ibiso bibiri, byanasigali teera abandu mu mbingiro, byanabayita.
44 Abimeleque e o seu grupo atacaram de surpresa e tomaram conta do portão da cidade. Os outros dois grupos atacaram o povo que estava nos campos e mataram todos.
45 Ku lwolwo lusiku, uyo Habimereki akagira izibo lyeꞌngunguula. Abandu booshi ábâli riiri mu kaaya, anabayita. Naꞌkaaya koonyene, anakajigiivya, anakalagaliza kwoꞌmuunyu.
45 Abimeleque combateu os homens da cidade o dia todo. Tomou a cidade e matou os seus moradores. Então destruiu a cidade e espalhou sal no chão.
46 Abandu ábâli tuuziri mu lwingo lweꞌShekemu, iri bakayuvwa kwokwo, banagendi yibisha mu luheero lwoꞌmuzimu Heri-Beriiti.
46 Quando os chefes de Torre de Siquém souberam disso, foram todos para a fortaleza do templo de Baal-Berite para ficar em segurança.
47 Ikyanya Habimereki akayuvwa kwo bagendi yiguga haguma,
47 Mas Abimeleque soube que eles estavam reunidos lá.
48 anagenda mu mugazi Zalumooni, ali kuguma naꞌbandu baage, anayabiira isheenyo, anatema itavi ku kiti, analibiika ha lutugo, anabwira abandu bo bâli ririinwi: «Duba-duba! Mutemage agandi matavi, munangulikire.»
48 Aí subiu o monte Salmom com os seus homens. Pegou um machado, cortou um galho de árvore e o pôs no ombro. Disse aos homens para fazerem depressa a mesma coisa.
49 Kwokwo, banatema agandi matavi, banagenda bamúkulikiiri, banahikiri gashendamika ku lwingo, banagayasa kwoꞌmuliro. Abandu booshi ábâli riiri mwo, abashosi naꞌbakazi, umuliro gwanabajigiivya. Yabo booshi, bâli hisiri nga bandu kihumbi.
49 E cada um deles cortou um galho de árvore. Depois eles seguiram Abimeleque e fizeram uma pilha de galhos encostados na fortaleza. Em seguida puseram fogo nos galhos e queimaram a fortaleza com toda a gente dentro. Assim morreram todos os moradores de Torre de Siquém, mais ou menos mil homens e mulheres.
50 Ha nyuma, uyo Habimereki anagenda mu kaaya keꞌTebeezi, anakasokanana, anakagwata.
50 Depois Abimeleque foi a Tebes, cercou a cidade e a conquistou.
51 Na mu yako kaaya, mwâli riiri ulwingo úlusikamiri. Abatuulaga baamwo booshi, banagendi lubishama mwo, banahamika ulwivi, paa! Banagendi yifunda kiri na mu lutanda lwalwo.
51 Em Tebes havia uma forte torre. Todos os homens e mulheres e os líderes da cidade correram e entraram nela. Fecharam as portas e foram para o terraço.
52 Habimereki naꞌbaabo, iri bakahika ha yulwo lwingo, banaluteera, anayegeera hoofi noꞌmulyango gwalwo, gira aluduulike kwoꞌmuliro.
52 Abimeleque avançou, atacou a torre e chegou até a porta, para pôr fogo nela.
53 Lyeryo, mukazi muguma anatibulira Habimereki kwoꞌlushyo, lwanamúbera akahanga.
53 Mas uma mulher jogou uma pedra de moinho na cabeça dele e quebrou o seu crânio.
54 Uyo Habimereki, anahamagala mugala wage úwâli mútwaziizi ikyugi, anamúbwira: «Uyomole ingooti yawe, umboleereze. Abandu batamenye kwo nayitwa noꞌmukazi.»
54 Aí ele chamou depressa o moço que carregava as suas armas e disse: — Tire a sua espada e me mate. Não quero que digam que fui morto por uma mulher. Então o rapaz tirou a espada e o matou.
55 Abahisiraheeri, iri bakabona kwo Habimereki keera afwa, ngiisi mundu anataahira imwage.
55 Quando os israelitas viram que Abimeleque estava morto, voltaram todos para casa.
56 Kwokwo, kwo Rurema akahana Habimereki. Mukuba, Habimereki akahubira yishe, mu kuyita balya beene wabo kwo bâli makumi galinda.
56 E assim Deus castigou Abimeleque pelo crime que havia cometido contra o seu pai — o crime de matar os seus setenta irmãos.
57 Kiri naꞌbandu beꞌShekemu, nabo kwakundi Rurema akabahana ku mabi go bakagira. Kwokwo, kwiꞌdaaki lya Yotamu mugala Gidyoni, likabatibukira kwo.
57 E, como castigo pela maldade dos homens de Siquém, Deus fez com que eles sofressem. E assim aconteceu o que Jotão, filho de Gideão, tinha dito que ia acontecer quando os amaldiçoou.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.