Juízes 9
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ACF
1 Lusiku luguma, Habimereki mugala Gidyoni, anagenda i Shekemu, imunda biizo baage, naꞌbandi beene wabo nyina, anababwira:
1 E Abimeleque, filho de Jerubaal, foi a Siquém, aos irmãos de sua mãe, e falou-lhes e a toda a geração da casa do pai de sua mãe, dizendo:
2 «Mumbuugize abatwali beꞌShekemu kwokuno: “Mukengeerage kwo tuli ba muko muguma. Aahago! Ka buli bwija mukizi twalwa naꞌbandu makumi galinda, kandi iri noꞌmundu muguma?”»
2 Falai, peço-vos, aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém: Qual é melhor para vós, que setenta homens, todos os filhos de Jerubaal, dominem sobre vós, ou que um homem sobre vós domine? Lembrai-vos também de que sou osso vosso e carne vossa.
3 Yago magambo, iri bakagendi gabuuza mu bandu booshi ba mu kaaya, banatondeera ukushenguukira Habimereki, bwo ye wâli riiri mwene wabo.
3 Então os irmãos de sua mãe falaram acerca dele perante os ouvidos de todos os cidadãos de Siquém todas aquelas palavras; e o coração deles se inclinou a seguir Abimeleque, porque disseram: É nosso irmão.
4 Kwokwo, banagenda mu nyumba yaꞌBaali-Beriti, banalyosa mweꞌbingorongoro makumi galinda íbikatulwa mu harija, banamúheereza byo. Yibyo bingorongoro, Habimereki anabiheereza utunyambaaga, gira tukizi genda tugamúkunga.
4 E deram-lhe setenta peças de prata, da casa de Baal-Berite; e com elas alugou Abimeleque uns homens ociosos e levianos, que o seguiram.
5 Habimereki anatugendana i Hofura imwa yishe. Neꞌri akahika yo, anayabiira balya beene wabo kwo bali makumi galinda, anabayitira booshi kwiꞌbuye liguma. Haliko, umuzibo Yotamu, yehe anayibisha, anafuushuka.
5 E veio à casa de seu pai, a Ofra, e matou a seus irmãos, os filhos de Jerubaal, setenta homens, sobre uma pedra. Porém Jotão, filho menor de Jerubaal, ficou, porque se tinha escondido.
6 Lyeryo, abandu booshi beꞌShekemu, kuguma naꞌbeꞌBeeti-Miilo, banayiji kuumana mwiꞌdako lyeꞌkiti kyoꞌmwalooni, íkyâli riiri hoofi noꞌlwingo lweꞌShekemu, banayimikira ho Habimereki, gira abe mwami wabo.
6 Então se ajuntaram todos os cidadãos de Siquém, e toda a casa de Milo; e foram, e constituíram a Abimeleque rei, junto ao carvalho alto que está perto de Siquém.
7 Yotamu, mbu ayuvwe kwokwo, anayami zamuukira kwiꞌrango lyoꞌmugazi Gerizimu, anaberangira kwokuno: «E bandu beꞌShekemu, mundegage amatwiri, halinde lyo niinyu, Rurema akizi mùyuvwa.
7 E, dizendo-o a Jotão, foi e pôs-se no cume do monte de Gerizim, e levantou a sua voz, e clamou e disse-lhes: Ouvi-me, cidadãos de Siquém, e Deus vos ouvirá a vós;
8 Lusiku luguma, ibiti bikagendi yiloogeza umwami. Byanabwira ikiti kyoꞌmuzehituuni: “Ube we gaaba mwami witu.”
8 Foram uma vez as árvores a ungir para si um rei, e disseram à oliveira: Reina tu sobre nós.
9 «Haliko kirya kiti kyanabinaakira, ti: “Ka nangajanda umukolwa gwani gwoꞌkuyengwa mwaꞌmavuta, naꞌbandu bagasiimiri, kiri neꞌbiri mu yikumbwa? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
9 Porém a oliveira lhes disse: Deixaria eu a minha gordura, que Deus e os homens em mim prezam, e iria pairar sobre as árvores?
10 «Lyeryo, yibyo biti byanagendi bwira ikiti kyoꞌmutiini: “Uyije, gira ube mwami witu.”
10 Então disseram as árvores à figueira: Vem tu, e reina sobre nós.
11 «Nakyo kyananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi tongeka kweꞌbitumbwe íbibuyahiri, binali binunu? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
11 Porém a figueira lhes disse: Deixaria eu a minha doçura, o meu bom fruto, e iria pairar sobre as árvores?
12 «Haaho, byanagendi bwira umulandira gwoꞌmuzabibu: “Uyije, gira ube mwami witu.”
12 Então disseram as árvores à videira: Vem tu, e reina sobre nós.
13 «Haliko nagwo gwananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi kandwa mweꞌdivaayi, inali mu lalusa abandu, kiri na íbiri mu yikumbwa. Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
13 Porém a videira lhes disse: Deixaria eu o meu mosto, que alegra a Deus e aos homens, e iria pairar sobre as árvores?
14 «Na mu kuheza, byanagendera ikiti kyeꞌmigenge, byanakibwira: “Ewe! Uyije, gira ube mwami witu.”
14 Então todas as árvores disseram ao espinheiro: Vem tu, e reina sobre nós.
15 «Yikyo kiti kyeꞌmigenge, kyanashuvya: “Iri mwangaba mwandoola kwo ngaaba mwami winyu, muyiji bwatala hano mwiꞌdako lyeꞌkimbehwa kyani. Neꞌri mwangaba mutaloziizi kwokwo, umuliro gulyoke mu migenge yani, gunamùjigiivye. Gunajigiivye kiri neꞌngaaja-malungu zooshi zeꞌmyerezi yeꞌLebanooni.”
15 E disse o espinheiro às árvores: Se, na verdade, me ungis por rei sobre vós, vinde, e confiai-vos debaixo da minha sombra; mas, se não, saia fogo do espinheiro que consuma os cedros do Líbano.
16 «Aaho! Ka mwatonaga kwo mwayimika Habimereki ku njira íkwaniini, na mu kati koꞌkuli? Nanga, maashi! Ukukulikirana na ngiisi kwo Gidyoni akamùkolera, ka mwasalira kwo mwamúgirira íbikwaniini, kuguma neꞌmbaga yage?
16 Agora, pois, se é que em verdade e sinceridade agistes, fazendo rei a Abimeleque, e se bem fizestes para com Jerubaal e para com a sua casa, e se com ele usastes conforme ao merecimento das suas mãos
17 Gidyoni, ye daata. Na keera akayitanga bweneene mu kumùlwira, anamùkiza mu Bamidyani.
17 (Porque meu pai pelejou por vós, e desprezou a sua vida, e vos livrou da mão dos midianitas;
18 Haliko buno, mutaki músimbahiri, keera mwaminika imbaga yage. Ibala lino! Si bagala baage kwo bashuba makumi galinda, keera mwabayitira kwiꞌbuye liguma.
18 Porém vós hoje vos levantastes contra a casa de meu pai, e matastes a seus filhos, setenta homens, sobre uma pedra; e a Abimeleque, filho da sua serva, fizestes reinar sobre os cidadãos de Siquém, porque é vosso irmão);
19 Aahago! Iri mwangaba mutoniri kwo musimbahiri Gidyoni ku njira íkwaniini, kuguma neꞌmbaga yage, kwokwo, mushambaalage kuguma na Habimereki. Na yubwo bushambaale bwinyu, budimirire.
19 Pois, se em verdade e sinceridade usastes com Jerubaal e com a sua casa hoje, alegrai-vos com Abimeleque, e também ele se alegre convosco.
20 «Haliko buno, bwo mukagayiriza Gidyoni, umuliro gulyokage imwa Habimereki, gunamùsingoole mweshi, mwe batuulaga beꞌShekemu, naꞌbeꞌBeeti-Miilo. Na kwakundi, gulyoke imwinyu, gunajigiivye Habimereki yenyene.»
20 Mas, se não, saia fogo de Abimeleque, e consuma aos cidadãos de Siquém, e a casa de Milo; e saia fogo dos cidadãos de Siquém, e da casa de Milo, que consuma a Abimeleque.
21 Yotamu, mbu ayuse ukudeta kwokwo, anapuumuka, anagendi yibisha i Beeri, bwo âli yobohiri uyo mukulu wage wa Habimereki.
21 Então partiu Jotão, e fugiu e foi para Beer; e ali habitou por medo de Abimeleque, seu irmão.
22 Habimereki anahisa imyaka ishatu, atwaziri Abahisiraheeri.
22 Havendo, pois, Abimeleque dominado três anos sobre Israel,
23 Ha nyuma, Rurema anayingiza umutima mubi mu batwali beꞌShekemu, halinde banayihindulira Habimereki.
23 Enviou Deus um mau espírito entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém; e estes se houveram aleivosamente contra Abimeleque;
24 Na íbitumiri Rurema akagira kwokwo, gira lyo balya bagala Gidyoni makumi galinda, ayihoolere imiko yabo. Mukuba, Habimereki akabayitira ubusha, banâli riiri beene yishe. Rurema âli loziizi kiri ukuyihoola abandu beꞌShekemu, bwo bakamútabaala mu kubayita.
24 Para que a violência feita aos setenta filhos de Jerubaal viesse, e o seu sangue caísse sobre Abimeleque, seu irmão, que os matara, e sobre os cidadãos de Siquém, que fortaleceram as mãos dele para matar a seus irmãos;
25 Yabo batuulaga beꞌShekemu, banabiikaga abazimba mu migazi, gira bategeere Habimereki ku kyanya agalenga. Na ngiisi ábâli kizi lenga iyo munda, banakizi yami banyaga ibindu. Iri hakatama, mundu muguma anakengula Habimereki hiꞌgulu lya yiryo igambi lyabo.
25 E os cidadãos de Siquém puseram contra ele quem lhe armasse emboscadas sobre os cumes dos montes; e a todo aquele que passava pelo caminho junto a eles o assaltavam; e contou-se isso a Abimeleque.
26 Mu kyekyo kyanya, Gaali mugala Hebeedi, anabungira i Shekemu, ali kuguma na beene wabo. Uyo Gaali, abatwali beꞌShekemu banamúyemeera.
26 Veio também Gaal, filho de Ebede, com seus irmãos, e passaram a Siquém; e os cidadãos de Siquém confiaram nele.
27 Neꞌri bakagendi yimbula imizabibu yabo mu ndalo, banagikanda. Ha nyuma, banayingira mu luheero lwoꞌmuzimu gwabo, banagirira mwoꞌlusiku lukulu. Neꞌri bakaba bagweti bagaalya, noꞌkunywa, banashaahuza Habimereki.
27 E saíram ao campo, e vindimaram as suas vinhas, e pisaram as uvas, e fizeram festas; e foram à casa de seu deus, e comeram, e beberam, e amaldiçoaram a Abimeleque.
28 Lyeryo, Gaali mugala Hebeedi, anayidehereza ku nduulu kwokuno: «Habimereki alyagagi nga nyandi, halinde atuvindagaze? Si yehe, atali mwana wa hano i Shekemu. Ka atali ye mugala Gidyoni? Anagweti agatabaalwa na Zebuuli, umukulu waꞌbasirikaani baage? Aaho! Hamoori, yishe wa Shekemu, abaagage ye mugakizi kolera. Si Habimereki yehe, ndaaye úwangakizi ki múkolera.
28 E disse Gaal, filho de Ebede: Quem é Abimeleque, e quem é Siquém, para que o sirvamos? Não é porventura filho de Jerubaal? E não é Zebul o seu mordomo? Servi antes aos homens de Hamor, pai de Siquém; pois, por que razão serviríamos nós a ele?
29 E balya, bano bandu, bakwaniini babe mwiꞌdako lyoꞌbutwali bwani. Kwokwo, njuba ngahenula Habimereki, nanganamúbwiziri: “Uyushuule abasirikaani baawe, tunalwire ha bweruula.”»
29 Ah! se este povo estivera na minha mão, eu expulsaria a Abimeleque. E diria a Abimeleque: Multiplica o teu exército, e sai.
30 Zebuuli, umutwali wa yako kaaya, ikyanya akayuvwa ngiisi kwo Gaali mugala Hebeedi adeta, anaraakara bweneene.
30 E, ouvindo Zebul, o maioral da cidade, as palavras de Gaal, filho de Ebede, se acendeu a sua ira;
31 Lyeryo, anatuma indumwa i Haruma, imunda Habimereki, ti: «Gaali mugala Hebeedi, kuguma na beene wabo, keera bakayingira mu kano kaaya keꞌShekemu. Na buno, keera baleeta akamburugu hiꞌgulu lyawe.
31 E enviou astutamente mensageiros a Abimeleque, dizendo: Eis que Gaal, filho de Ebede, e seus irmãos vieram a Siquém, e eis que eles estão sublevando esta cidade contra ti.
32 Ku yukwo, buno bushigi, wehe, na ngiisi bo muliriinwi, mugendi yibisha mu mbingiro.
32 Levanta-te, pois, de noite, tu e o povo que tiveres contigo, e põe emboscadas no campo.
33 Ikyanya izuuba ligatunduuka, munateere akaaya. Mango Gaali naꞌbandu baage bahuluka, mbu bayiji kuteera, unabagirire ngiisi kwo uloziizi.»
33 E levanta-te pela manhã ao sair o sol, e dá de golpe sobre a cidade; e eis que, saindo contra ti, ele e o povo que tiver com ele, faze-lhe como puderes.
34 Kwokwo, Habimereki anayami galukira i Shekemu mu bwobwo bushigi, kuguma naꞌbandu bo bâli ririinwi, anabagaba mweꞌbiso bina, banabishama hoofi naꞌkaaya.
34 Levantou-se, pois, Abimeleque, e todo o povo que com ele havia, de noite, e puseram emboscadas a Siquém, com quatro tropas.
35 Gaali mugala Hebeedi, anagendi yimanga kwiꞌrembo lyako. Uyo Habimereki âli mali lyoka yaho abishamiri, ali kuguma naꞌbandu baage.
35 E Gaal, filho de Ebede, saiu, e pôs-se à entrada da porta da cidade; e Abimeleque, e todo o povo que com ele havia, se levantou das emboscadas.
36 Iri Gaali akababona, anabwira Zebuuli: «Langiiza baliira bandu, bagweti bagamanuka mu migazi.» Zebuuli, ti: «Ngiisi byo ugweti ugalangiiza, unayami menya kwo bandu, nanga! Biri bimbehwa byeꞌmigazi.»
36 E, vendo Gaal aquele povo, disse a Zebul: Eis que desce gente dos cumes dos montes. Zebul, ao contrário, lhe disse: As sombras dos montes vês como se fossem homens.
37 Haaho Gaali anashubi deta: «Langiiza bwija. Baguma baabo bagweti bagamanukira mu kaaya. Neꞌkindi kiso kihamu, kigweti kigalyoka ku kiti kyaꞌbanamaleere.»
37 Porém Gaal ainda tornou a falar, e disse: Eis ali desce gente do meio da terra, e uma tropa vem do caminho do carvalho de Meonenim.
38 Haaho, Zebuuli anamúnaakira: «Bulya bwikangaate bwawe, buno bulyagagi hayi? Ka utali we wâli kizi yihaya kwo Habimereki ali ndaaye? Wanadeta: “Kituma kiki twangakizi múkolera?” Aaho! Bwo ushuba mu tyoza yabo bandu, ugendagi balwisa.»
38 Então lhe disse Zebul: Onde está agora a tua boca, com a qual dizias: Quem é Abimeleque, para que o sirvamos? Não é este porventura o povo que desprezaste? Sai pois, peço-te, e peleja contra ele.
39 Kwokwo, Gaali anashokola injira, arongwiri abandu beꞌShekemu, banagendi lwisa Habimereki.
39 E saiu Gaal à vista dos cidadãos de Siquém, e pelejou contra Abimeleque.
40 Uyo Habimereki anamúpuumuka kwo, halinde anayami sindeera. Abandu baage bingi banakomeresibwa, iri banagwa mijande-mijande mu njira, halinde ukuhisa kwiꞌrembo lyaꞌkaaya.
40 E Abimeleque o perseguiu porquanto fugiu de diante dele; e muitos feridos caíram até à entrada da porta da cidade.
41 Habimereki anayimangira yaho i Haruma. Gaali na beene wabo, Zebuuli anabayimula mu kaaya keꞌShekemu.
41 E Abimeleque ficou em Aruma. E Zebul expulsou a Gaal e a seus irmãos, para que não pudessem habitar em Siquém.
42 Iri bukakya, Habimereki anabwirwa kwaꞌbandu booshi beꞌShekemu bagendi yibisha mu mbingiro, gira bagendi lwa yo.
42 E sucedeu no dia seguinte que o povo saiu ao campo; disto foi avisado Abimeleque.
43 Kwokwo, anayabiiraga abandu baage, anabagaba mweꞌbiso bina, banagendi bayitangiira yo. Neꞌri akabona kwaꞌbandu keera balyoka mu kaaya, anabishuuka, gira agendi bateera.
43 Então tomou o povo, e o repartiu em três tropas, e pôs emboscadas no campo; e olhou, e eis que o povo saía da cidade, e levantou-se contra ele, e o feriu.
44 Uyo Habimereki naꞌbasirikaani baage, banagenda ku ngungu, gira bagwanwe kwiꞌrembo lyaꞌkaaya. Ibiso bibiri, byanasigali teera abandu mu mbingiro, byanabayita.
44 Porque Abimeleque, e as tropas que com ele havia, romperam de improviso, e pararam à entrada da porta da cidade; e as outras duas tropas deram de improviso sobre todos quantos estavam no campo, e os feriram.
45 Ku lwolwo lusiku, uyo Habimereki akagira izibo lyeꞌngunguula. Abandu booshi ábâli riiri mu kaaya, anabayita. Naꞌkaaya koonyene, anakajigiivya, anakalagaliza kwoꞌmuunyu.
45 E Abimeleque pelejou contra a cidade todo aquele dia, e tomou a cidade, e matou o povo que nela havia; e assolou a cidade, e a semeou de sal.
46 Abandu ábâli tuuziri mu lwingo lweꞌShekemu, iri bakayuvwa kwokwo, banagendi yibisha mu luheero lwoꞌmuzimu Heri-Beriiti.
46 O que ouvindo todos os cidadãos da torre de Siquém, entraram na fortaleza, na casa do deus Berite.
47 Ikyanya Habimereki akayuvwa kwo bagendi yiguga haguma,
47 E contou-se a Abimeleque que todos os cidadãos da torre de Siquém se haviam congregado.
48 anagenda mu mugazi Zalumooni, ali kuguma naꞌbandu baage, anayabiira isheenyo, anatema itavi ku kiti, analibiika ha lutugo, anabwira abandu bo bâli ririinwi: «Duba-duba! Mutemage agandi matavi, munangulikire.»
48 Subiu, pois, Abimeleque ao monte Salmom, ele e todo o povo que com ele havia; e Abimeleque tomou na sua mão um machado, e cortou um ramo de árvore, e o levantou, e pô-lo ao seu ombro, e disse ao povo, que com ele havia: O que me vistes fazer apressai-vos a fazê-lo assim como eu.
49 Kwokwo, banatema agandi matavi, banagenda bamúkulikiiri, banahikiri gashendamika ku lwingo, banagayasa kwoꞌmuliro. Abandu booshi ábâli riiri mwo, abashosi naꞌbakazi, umuliro gwanabajigiivya. Yabo booshi, bâli hisiri nga bandu kihumbi.
49 Assim, pois, cada um de todo o povo, também cortou o seu ramo e seguiu a Abimeleque; e pondo os ramos junto da fortaleza, queimaram-na a fogo com os que nela estavam, de modo que todos os da torre de Siquém morreram, uns mil homens e mulheres.
50 Ha nyuma, uyo Habimereki anagenda mu kaaya keꞌTebeezi, anakasokanana, anakagwata.
50 Então Abimeleque foi a Tebes e a sitiou, e a tomou.
51 Na mu yako kaaya, mwâli riiri ulwingo úlusikamiri. Abatuulaga baamwo booshi, banagendi lubishama mwo, banahamika ulwivi, paa! Banagendi yifunda kiri na mu lutanda lwalwo.
51 Havia, porém, no meio da cidade uma torre forte; e todos os homens e mulheres, e todos os cidadãos da cidade se refugiaram nela, e fecharam após si as portas, e subiram ao eirado da torre.
52 Habimereki naꞌbaabo, iri bakahika ha yulwo lwingo, banaluteera, anayegeera hoofi noꞌmulyango gwalwo, gira aluduulike kwoꞌmuliro.
52 E Abimeleque veio até à torre, e a combateu; e chegou-se até à porta da torre, para a incendiar.
53 Lyeryo, mukazi muguma anatibulira Habimereki kwoꞌlushyo, lwanamúbera akahanga.
53 Porém uma mulher lançou um pedaço de uma mó sobre a cabeça de Abimeleque; e quebrou-lhe o crânio.
54 Uyo Habimereki, anahamagala mugala wage úwâli mútwaziizi ikyugi, anamúbwira: «Uyomole ingooti yawe, umboleereze. Abandu batamenye kwo nayitwa noꞌmukazi.»
54 Então chamou logo ao moço, que levava as suas armas, e disse-lhe: Desembainha a tua espada, e mata-me; para que não se diga de mim: Uma mulher o matou. E o moço o atravessou e ele morreu.
55 Abahisiraheeri, iri bakabona kwo Habimereki keera afwa, ngiisi mundu anataahira imwage.
55 Vendo, pois, os homens de Israel que Abimeleque já era morto, foram-se cada um para o seu lugar.
56 Kwokwo, kwo Rurema akahana Habimereki. Mukuba, Habimereki akahubira yishe, mu kuyita balya beene wabo kwo bâli makumi galinda.
56 Assim Deus fez tornar sobre Abimeleque o mal que tinha feito a seu pai, matando a seus setenta irmãos.
57 Kiri naꞌbandu beꞌShekemu, nabo kwakundi Rurema akabahana ku mabi go bakagira. Kwokwo, kwiꞌdaaki lya Yotamu mugala Gidyoni, likabatibukira kwo.
57 Como também todo o mal dos homens de Siquém fez tornar sobre a cabeça deles; e a maldição de Jotão, filho de Jerubaal, veio sobre eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.