Juízes 9
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Lusiku luguma, Habimereki mugala Gidyoni, anagenda i Shekemu, imunda biizo baage, naꞌbandi beene wabo nyina, anababwira:
1 Abimeleque, filho de Jerubaal, foi a Siquém, aos irmãos de sua mãe, e falou-lhes, e a toda a parentela da casa de pai de sua mãe, dizendo:
2 «Mumbuugize abatwali beꞌShekemu kwokuno: “Mukengeerage kwo tuli ba muko muguma. Aahago! Ka buli bwija mukizi twalwa naꞌbandu makumi galinda, kandi iri noꞌmundu muguma?”»
2 Falai, peço-vos, aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém: Que é melhor para vós? que setenta homens, todos os filhos de Jerubaal, dominem sobre vós, ou que um só domine sobre vós? Lembrai-vos também de que sou vosso osso e vossa carne.
3 Yago magambo, iri bakagendi gabuuza mu bandu booshi ba mu kaaya, banatondeera ukushenguukira Habimereki, bwo ye wâli riiri mwene wabo.
3 Então os irmãos de sua mãe falaram todas essas palavras a respeito dele aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém; e o coração deles se inclinou a seguir Abimeleque; pois disseram: E nosso irmão.
4 Kwokwo, banagenda mu nyumba yaꞌBaali-Beriti, banalyosa mweꞌbingorongoro makumi galinda íbikatulwa mu harija, banamúheereza byo. Yibyo bingorongoro, Habimereki anabiheereza utunyambaaga, gira tukizi genda tugamúkunga.
4 E deram-lhe setenta siclos de prata, da casa de Baal-Berite, com os quais alugou Abimeleque alguns homens ociosos e levianas, que o seguiram;
5 Habimereki anatugendana i Hofura imwa yishe. Neꞌri akahika yo, anayabiira balya beene wabo kwo bali makumi galinda, anabayitira booshi kwiꞌbuye liguma. Haliko, umuzibo Yotamu, yehe anayibisha, anafuushuka.
5 e foi à casa de seu pai, a Ofra, e matou a seus irmãos, os filhos de Jerubaal, setenta homens, sobre uma só pedra. Mas Jotão, filho menor de Jerubaal, ficou, porquanto se tinha escondido.
6 Lyeryo, abandu booshi beꞌShekemu, kuguma naꞌbeꞌBeeti-Miilo, banayiji kuumana mwiꞌdako lyeꞌkiti kyoꞌmwalooni, íkyâli riiri hoofi noꞌlwingo lweꞌShekemu, banayimikira ho Habimereki, gira abe mwami wabo.
6 Então se ajuntaram todos os cidadãos de Siquém e toda a Bete-Milo, e foram, e constituíram rei a Abimeleque, junto ao carvalho da coluna que havia em Siquém.
7 Yotamu, mbu ayuvwe kwokwo, anayami zamuukira kwiꞌrango lyoꞌmugazi Gerizimu, anaberangira kwokuno: «E bandu beꞌShekemu, mundegage amatwiri, halinde lyo niinyu, Rurema akizi mùyuvwa.
7 Jotão, tendo sido avisado disso, foi e, pondo-se no cume do monte Gerizim, levantou a voz e clamou, dizendo: Ouvi-me a mim, cidadãos de Siquém, para que Deus: vos ouça a vos.
8 Lusiku luguma, ibiti bikagendi yiloogeza umwami. Byanabwira ikiti kyoꞌmuzehituuni: “Ube we gaaba mwami witu.”
8 Foram uma vez as árvores a ungir para si um rei; e disseram à oliveira: Reina tu sobre nós.
9 «Haliko kirya kiti kyanabinaakira, ti: “Ka nangajanda umukolwa gwani gwoꞌkuyengwa mwaꞌmavuta, naꞌbandu bagasiimiri, kiri neꞌbiri mu yikumbwa? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
9 Mas a oliveira lhes respondeu: Deixaria eu a minha gordura, que Deus e os homens em mim prezam, para ir balouçar sobre as árvores?
10 «Lyeryo, yibyo biti byanagendi bwira ikiti kyoꞌmutiini: “Uyije, gira ube mwami witu.”
10 Então disseram as árvores à figueira: Vem tu, e reina sobre nós.
11 «Nakyo kyananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi tongeka kweꞌbitumbwe íbibuyahiri, binali binunu? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
11 Mas a figueira lhes respondeu: Deixaria eu a minha doçura, o meu bom fruto, para ir balouçar sobre as árvores?
12 «Haaho, byanagendi bwira umulandira gwoꞌmuzabibu: “Uyije, gira ube mwami witu.”
12 Disseram então as árvores à videira: Vem tu, e reina sobre nós.
13 «Haliko nagwo gwananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi kandwa mweꞌdivaayi, inali mu lalusa abandu, kiri na íbiri mu yikumbwa. Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
13 Mas a videira lhes respondeu: Deixaria eu o meu mosto, que alegra a Deus e aos homens, para ir balouçar sobre as árvores?
14 «Na mu kuheza, byanagendera ikiti kyeꞌmigenge, byanakibwira: “Ewe! Uyije, gira ube mwami witu.”
14 Então todas as árvores disseram ao espinheiro: Vem tu, e reina sobre nós.
15 «Yikyo kiti kyeꞌmigenge, kyanashuvya: “Iri mwangaba mwandoola kwo ngaaba mwami winyu, muyiji bwatala hano mwiꞌdako lyeꞌkimbehwa kyani. Neꞌri mwangaba mutaloziizi kwokwo, umuliro gulyoke mu migenge yani, gunamùjigiivye. Gunajigiivye kiri neꞌngaaja-malungu zooshi zeꞌmyerezi yeꞌLebanooni.”
15 O espinheiro, porém, respondeu às árvores: Se de boa fé me ungis por vosso rei, vinde refugiar-vos debaixo da minha sombra; mas, se não, saia fogo do espinheiro, e devore os cedros do Líbano.
16 «Aaho! Ka mwatonaga kwo mwayimika Habimereki ku njira íkwaniini, na mu kati koꞌkuli? Nanga, maashi! Ukukulikirana na ngiisi kwo Gidyoni akamùkolera, ka mwasalira kwo mwamúgirira íbikwaniini, kuguma neꞌmbaga yage?
16 Agora, pois, se de boa fé e com retidão procedestes, constituindo rei a Abimeleque, e se bem fizestes para com Jerubaal e para com a sua casa, e se com ele usastes conforme o merecimento das suas mãos
17 Gidyoni, ye daata. Na keera akayitanga bweneene mu kumùlwira, anamùkiza mu Bamidyani.
17 {porque meu pai pelejou por vós, desprezando a própria vida, e vos livrou da mão de Midiã;
18 Haliko buno, mutaki músimbahiri, keera mwaminika imbaga yage. Ibala lino! Si bagala baage kwo bashuba makumi galinda, keera mwabayitira kwiꞌbuye liguma.
18 porém vós hoje vos levantastes contra a casa de meu pai, e matastes a seus filhos, setenta homens, sobre uma só pedra; e a Abimeleque, filho da sua serva, fizestes reinar sobre os cidadãos de Siquém, porque é vosso irmão};
19 Aahago! Iri mwangaba mutoniri kwo musimbahiri Gidyoni ku njira íkwaniini, kuguma neꞌmbaga yage, kwokwo, mushambaalage kuguma na Habimereki. Na yubwo bushambaale bwinyu, budimirire.
19 se de boa fé e com retidão procedestes hoje para com Jerubaal e para com a sua casa, alegrai-vos em Abimeleque, e também ele se alegre em vós;
20 «Haliko buno, bwo mukagayiriza Gidyoni, umuliro gulyokage imwa Habimereki, gunamùsingoole mweshi, mwe batuulaga beꞌShekemu, naꞌbeꞌBeeti-Miilo. Na kwakundi, gulyoke imwinyu, gunajigiivye Habimereki yenyene.»
20 mas se não, saia fogo de Abimeleque, e devore os cidadãos de Siquém, e a Bete-Milo; e saia fogo dos cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, e devore Abimeleque.
21 Yotamu, mbu ayuse ukudeta kwokwo, anapuumuka, anagendi yibisha i Beeri, bwo âli yobohiri uyo mukulu wage wa Habimereki.
21 E partindo Jotão, fugiu e foi para Beer, e ali habitou, por medo de Abimeleque, seu irmão.
22 Habimereki anahisa imyaka ishatu, atwaziri Abahisiraheeri.
22 Havendo Abimeleque reinado três anos sobre Israel,
23 Ha nyuma, Rurema anayingiza umutima mubi mu batwali beꞌShekemu, halinde banayihindulira Habimereki.
23 Deus suscitou um espírito mau entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém; e estes procederam aleivosamente para com Abimeleque;
24 Na íbitumiri Rurema akagira kwokwo, gira lyo balya bagala Gidyoni makumi galinda, ayihoolere imiko yabo. Mukuba, Habimereki akabayitira ubusha, banâli riiri beene yishe. Rurema âli loziizi kiri ukuyihoola abandu beꞌShekemu, bwo bakamútabaala mu kubayita.
24 para que a violência praticada contra os setenta filhos de Jerubaal, como também o sangue deles, recaíssem sobre Abimeleque, seu irmão, que os matara, e sobre os cidadãos de Siquém, que fortaleceram as mãos dele para matar a seus irmãos.
25 Yabo batuulaga beꞌShekemu, banabiikaga abazimba mu migazi, gira bategeere Habimereki ku kyanya agalenga. Na ngiisi ábâli kizi lenga iyo munda, banakizi yami banyaga ibindu. Iri hakatama, mundu muguma anakengula Habimereki hiꞌgulu lya yiryo igambi lyabo.
25 E os cidadãos de Siquém puseram de emboscada contra ele, sobre os cumes dos montes, homens que roubavam a todo aquele que passava por eles no caminho. E contou-se isto a Abimeleque.
26 Mu kyekyo kyanya, Gaali mugala Hebeedi, anabungira i Shekemu, ali kuguma na beene wabo. Uyo Gaali, abatwali beꞌShekemu banamúyemeera.
26 Também veio Gaal, filho de Ebede, com seus irmãos, e estabeleceu-se em Siquém; e confiaram nele os cidadãos de Siquém.
27 Neꞌri bakagendi yimbula imizabibu yabo mu ndalo, banagikanda. Ha nyuma, banayingira mu luheero lwoꞌmuzimu gwabo, banagirira mwoꞌlusiku lukulu. Neꞌri bakaba bagweti bagaalya, noꞌkunywa, banashaahuza Habimereki.
27 Saindo ao campo, vindimaram as suas vinhas, pisaram as uvas e fizeram uma festa; e, entrando na casa de seu deus, comeram e beberam, e amaldiçoaram a Abimeleque.
28 Lyeryo, Gaali mugala Hebeedi, anayidehereza ku nduulu kwokuno: «Habimereki alyagagi nga nyandi, halinde atuvindagaze? Si yehe, atali mwana wa hano i Shekemu. Ka atali ye mugala Gidyoni? Anagweti agatabaalwa na Zebuuli, umukulu waꞌbasirikaani baage? Aaho! Hamoori, yishe wa Shekemu, abaagage ye mugakizi kolera. Si Habimereki yehe, ndaaye úwangakizi ki múkolera.
28 E disse Gaal, filho de Ebede: Quem é Abimeleque, e quem é Siquém, para que sirvamos a Abimeleque? não é, porventura, filho de Jerubaal? e não é Zebul o seu mordomo? Servi antes aos homens de Hamor, pai de Siquém; pois, por que razão serviríamos nós a Abimeleque?
29 E balya, bano bandu, bakwaniini babe mwiꞌdako lyoꞌbutwali bwani. Kwokwo, njuba ngahenula Habimereki, nanganamúbwiziri: “Uyushuule abasirikaani baawe, tunalwire ha bweruula.”»
29 Ah! se este povo estivesse sob a minha mão, eu transtornaria a Abimeleque. Eu lhe diria: Multiplica o teu exército, e vem.
30 Zebuuli, umutwali wa yako kaaya, ikyanya akayuvwa ngiisi kwo Gaali mugala Hebeedi adeta, anaraakara bweneene.
30 Quando Zebul, o governador da cidade, ouviu as palavras de Gaal, filho de Ebede, acendeu-se em ira.
31 Lyeryo, anatuma indumwa i Haruma, imunda Habimereki, ti: «Gaali mugala Hebeedi, kuguma na beene wabo, keera bakayingira mu kano kaaya keꞌShekemu. Na buno, keera baleeta akamburugu hiꞌgulu lyawe.
31 E enviou secretamente mensageiros a Abimeleque, para lhe dizerem: Eis que Gaal, filho de Ebede, e seus irmãos vieram a Siquém, e estão sublevando a cidade contra ti.
32 Ku yukwo, buno bushigi, wehe, na ngiisi bo muliriinwi, mugendi yibisha mu mbingiro.
32 Levanta-te, pois, de noite, tu e o povo que tiveres contigo, e põe-te de emboscada no campo.
33 Ikyanya izuuba ligatunduuka, munateere akaaya. Mango Gaali naꞌbandu baage bahuluka, mbu bayiji kuteera, unabagirire ngiisi kwo uloziizi.»
33 E pela manhã, ao nascer do sol, levanta-te, e dá de golpe sobre a cidade; e, saindo contra ti Gaal e o povo que tiver com ele, faze-lhe como te permitirem as circunstâncias.
34 Kwokwo, Habimereki anayami galukira i Shekemu mu bwobwo bushigi, kuguma naꞌbandu bo bâli ririinwi, anabagaba mweꞌbiso bina, banabishama hoofi naꞌkaaya.
34 Levantou-se, pois, de noite Abimeleque, e todo o povo que com ele havia, e puseram emboscadas a Siquém, em quatro bandos.
35 Gaali mugala Hebeedi, anagendi yimanga kwiꞌrembo lyako. Uyo Habimereki âli mali lyoka yaho abishamiri, ali kuguma naꞌbandu baage.
35 E Gaal, filho de Ebede, saiu e pôs-se à entrada da porta da cidade; e das emboscadas se levantou Abimeleque, e todo o povo que estava com ele.
36 Iri Gaali akababona, anabwira Zebuuli: «Langiiza baliira bandu, bagweti bagamanuka mu migazi.» Zebuuli, ti: «Ngiisi byo ugweti ugalangiiza, unayami menya kwo bandu, nanga! Biri bimbehwa byeꞌmigazi.»
36 Quando Gaal viu aquele povo, disse a Zebul: Eis que desce gente dos cumes dos montes. Respondeu-lhe Zebul: Tu vês as sombras dos montes como se fossem homens.
37 Haaho Gaali anashubi deta: «Langiiza bwija. Baguma baabo bagweti bagamanukira mu kaaya. Neꞌkindi kiso kihamu, kigweti kigalyoka ku kiti kyaꞌbanamaleere.»
37 Gaal, porém, tornou a falar, e disse: Eis que desce gente do meio da terra; também vem uma tropa do caminho do carvalho de Meonenim.
38 Haaho, Zebuuli anamúnaakira: «Bulya bwikangaate bwawe, buno bulyagagi hayi? Ka utali we wâli kizi yihaya kwo Habimereki ali ndaaye? Wanadeta: “Kituma kiki twangakizi múkolera?” Aaho! Bwo ushuba mu tyoza yabo bandu, ugendagi balwisa.»
38 Então lhe disse Zebul: Onde está agora a tua boca, com a qual dizias: Quem é Abimeleque, para que o sirvamos? Não é esse, porventura, o povo que desprezaste. Sai agora e peleja contra ele!
39 Kwokwo, Gaali anashokola injira, arongwiri abandu beꞌShekemu, banagendi lwisa Habimereki.
39 Assim saiu Gaal, à frente dos cidadãos de Siquém, e pelejou contra Abimeleque.
40 Uyo Habimereki anamúpuumuka kwo, halinde anayami sindeera. Abandu baage bingi banakomeresibwa, iri banagwa mijande-mijande mu njira, halinde ukuhisa kwiꞌrembo lyaꞌkaaya.
40 Mas Abimeleque o perseguiu, pois Gaal fugiu diante dele, e muitos caíram feridos até a entrada da porta.
41 Habimereki anayimangira yaho i Haruma. Gaali na beene wabo, Zebuuli anabayimula mu kaaya keꞌShekemu.
41 Abimeleque ficou em Arumá. E Zebul expulsou Gaal e seus irmãos, para que não habitassem em Siquém.
42 Iri bukakya, Habimereki anabwirwa kwaꞌbandu booshi beꞌShekemu bagendi yibisha mu mbingiro, gira bagendi lwa yo.
42 No dia seguinte sucedeu que o povo saiu ao campo; disto foi avisado Abimeleque,
43 Kwokwo, anayabiiraga abandu baage, anabagaba mweꞌbiso bina, banagendi bayitangiira yo. Neꞌri akabona kwaꞌbandu keera balyoka mu kaaya, anabishuuka, gira agendi bateera.
43 o qual, tomando o seu povo, dividiu-o em três bandos, que pôs de emboscada no campo. Quando viu que o povo saía da cidade, levantou-se contra ele e o feriu.
44 Uyo Habimereki naꞌbasirikaani baage, banagenda ku ngungu, gira bagwanwe kwiꞌrembo lyaꞌkaaya. Ibiso bibiri, byanasigali teera abandu mu mbingiro, byanabayita.
44 Abimeleque e os que estavam com ele correram e se puseram à porta da cidade; e os outros dois bandos deram de improviso sobre todos quantos estavam no campo, e os feriram.
45 Ku lwolwo lusiku, uyo Habimereki akagira izibo lyeꞌngunguula. Abandu booshi ábâli riiri mu kaaya, anabayita. Naꞌkaaya koonyene, anakajigiivya, anakalagaliza kwoꞌmuunyu.
45 Abimeleque pelejou contra a cidade todo aquele dia, tomou-a e matou o povo que nela se achava; e, assolando-a, a semeou de sal.
46 Abandu ábâli tuuziri mu lwingo lweꞌShekemu, iri bakayuvwa kwokwo, banagendi yibisha mu luheero lwoꞌmuzimu Heri-Beriiti.
46 Tendo ouvido isso todos os cidadãos de Migdol-Siquém, entraram na fortaleza, na casa de El-Berite.
47 Ikyanya Habimereki akayuvwa kwo bagendi yiguga haguma,
47 E contou-se a Abimeleque que todos os cidadãos de Migdol-Siquém se haviam congregado.
48 anagenda mu mugazi Zalumooni, ali kuguma naꞌbandu baage, anayabiira isheenyo, anatema itavi ku kiti, analibiika ha lutugo, anabwira abandu bo bâli ririinwi: «Duba-duba! Mutemage agandi matavi, munangulikire.»
48 Então Abimeleque subiu ao monte Zalmom, ele e todo o povo que com ele havia; e, tomando na mão um machado, cortou um ramo de árvore e, levantando-o, pô-lo ao seu ombro, e disse ao povo que estava com ele: O que me vistes fazer, apressai-vos a fazê-lo também.
49 Kwokwo, banatema agandi matavi, banagenda bamúkulikiiri, banahikiri gashendamika ku lwingo, banagayasa kwoꞌmuliro. Abandu booshi ábâli riiri mwo, abashosi naꞌbakazi, umuliro gwanabajigiivya. Yabo booshi, bâli hisiri nga bandu kihumbi.
49 Tendo, pois, cada um cortado o seu ramo, seguiram a Abimeleque; e, pondo os ramos junto da fortaleza, queimaram-na a fogo com os que nela estavam; de modo que morreram também todos os de Migdol-Siquém, cerca de mil homens e mulheres.
50 Ha nyuma, uyo Habimereki anagenda mu kaaya keꞌTebeezi, anakasokanana, anakagwata.
50 Então Abimeleque foi a Tebez, e a sitiou e tomou.
51 Na mu yako kaaya, mwâli riiri ulwingo úlusikamiri. Abatuulaga baamwo booshi, banagendi lubishama mwo, banahamika ulwivi, paa! Banagendi yifunda kiri na mu lutanda lwalwo.
51 Havia, porém, no meio da cidade uma torre forte, na qual se refugiaram todos os habitantes da cidade, homens e mulheres; e fechando após si as portas, subiram ao eirado da torre.
52 Habimereki naꞌbaabo, iri bakahika ha yulwo lwingo, banaluteera, anayegeera hoofi noꞌmulyango gwalwo, gira aluduulike kwoꞌmuliro.
52 E Abimeleque, tendo chegado até a torre, atacou-a, e chegou-se à porta da torre, para lhe meter fogo.
53 Lyeryo, mukazi muguma anatibulira Habimereki kwoꞌlushyo, lwanamúbera akahanga.
53 Nisso uma mulher lançou a pedra superior de um moinho sobre a cabeça de Abimeleque, e quebrou-lhe o crânio.
54 Uyo Habimereki, anahamagala mugala wage úwâli mútwaziizi ikyugi, anamúbwira: «Uyomole ingooti yawe, umboleereze. Abandu batamenye kwo nayitwa noꞌmukazi.»
54 Então ele chamou depressa o moço, seu escudeiro, e disse-lhe: Desembainha a tua espada e mata-me, para que não se diga de mim: uma mulher o matou. E o moço o traspassou e ele morreu.
55 Abahisiraheeri, iri bakabona kwo Habimereki keera afwa, ngiisi mundu anataahira imwage.
55 Vendo, pois, os homens de Israel que Abimeleque já era morto, foram-se cada um para o seu lugar.
56 Kwokwo, kwo Rurema akahana Habimereki. Mukuba, Habimereki akahubira yishe, mu kuyita balya beene wabo kwo bâli makumi galinda.
56 Assim Deus fez tornar sobre Abimeleque o mal que tinha feito a seu pai, matando seus setenta irmãos;
57 Kiri naꞌbandu beꞌShekemu, nabo kwakundi Rurema akabahana ku mabi go bakagira. Kwokwo, kwiꞌdaaki lya Yotamu mugala Gidyoni, likabatibukira kwo.
57 como também fez tornar sobre a cabeça dos homens de Siquém todo o mal que fizeram; e veio sobre eles a maldição de Jotão, filho de Jerubaal.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.