Juízes 9

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Lusiku luguma, Habimereki mugala Gidyoni, anagenda i Shekemu, imunda biizo baage, naꞌbandi beene wabo nyina, anababwira:
1 Abimeleque, filho de Jerubaal, foi-se a Siquém, aos irmãos de sua mãe, e falou-lhes e a toda a geração da casa do pai de sua mãe, dizendo:
2 «Mumbuugize abatwali beꞌShekemu kwokuno: “Mukengeerage kwo tuli ba muko muguma. Aahago! Ka buli bwija mukizi twalwa naꞌbandu makumi galinda, kandi iri noꞌmundu muguma?”»
2 Falai, peço-vos, aos ouvidos de todos os cidadãos de Siquém: Que vos parece melhor: que setenta homens, todos os filhos de Jerubaal, dominem sobre vós ou que apenas um domine sobre vós? Lembrai-vos também de que sou osso vosso e carne vossa.
3 Yago magambo, iri bakagendi gabuuza mu bandu booshi ba mu kaaya, banatondeera ukushenguukira Habimereki, bwo ye wâli riiri mwene wabo.
3 Então, os irmãos de sua mãe falaram a todos os cidadãos de Siquém todas aquelas palavras; e o coração deles se inclinou a seguir Abimeleque, porque disseram: É nosso irmão.
4 Kwokwo, banagenda mu nyumba yaꞌBaali-Beriti, banalyosa mweꞌbingorongoro makumi galinda íbikatulwa mu harija, banamúheereza byo. Yibyo bingorongoro, Habimereki anabiheereza utunyambaaga, gira tukizi genda tugamúkunga.
4 E deram-lhe setenta peças de prata, da casa de Baal-Berite, com as quais alugou Abimeleque uns homens levianos e atrevidos, que o seguiram.
5 Habimereki anatugendana i Hofura imwa yishe. Neꞌri akahika yo, anayabiira balya beene wabo kwo bali makumi galinda, anabayitira booshi kwiꞌbuye liguma. Haliko, umuzibo Yotamu, yehe anayibisha, anafuushuka.
5 Foi à casa de seu pai, a Ofra, e matou seus irmãos, os filhos de Jerubaal, setenta homens, sobre uma pedra. Porém Jotão, filho menor de Jerubaal, ficou, porque se escondera.
6 Lyeryo, abandu booshi beꞌShekemu, kuguma naꞌbeꞌBeeti-Miilo, banayiji kuumana mwiꞌdako lyeꞌkiti kyoꞌmwalooni, íkyâli riiri hoofi noꞌlwingo lweꞌShekemu, banayimikira ho Habimereki, gira abe mwami wabo.
6 Então, se ajuntaram todos os cidadãos de Siquém e toda Bete-Milo; e foram e proclamaram Abimeleque rei, junto ao carvalho memorial que está perto de Siquém.
7 Yotamu, mbu ayuvwe kwokwo, anayami zamuukira kwiꞌrango lyoꞌmugazi Gerizimu, anaberangira kwokuno: «E bandu beꞌShekemu, mundegage amatwiri, halinde lyo niinyu, Rurema akizi mùyuvwa.
7 Avisado disto, Jotão foi, e se pôs no cimo do monte Gerizim, e em alta voz clamou, e disse-lhes: Ouvi-me, cidadãos de Siquém, e Deus vos ouvirá a vós outros.
8 Lusiku luguma, ibiti bikagendi yiloogeza umwami. Byanabwira ikiti kyoꞌmuzehituuni: “Ube we gaaba mwami witu.”
8 Foram, certa vez, as árvores ungir para si um rei e disseram à oliveira: Reina sobre nós.
9 «Haliko kirya kiti kyanabinaakira, ti: “Ka nangajanda umukolwa gwani gwoꞌkuyengwa mwaꞌmavuta, naꞌbandu bagasiimiri, kiri neꞌbiri mu yikumbwa? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
9 Porém a oliveira lhes respondeu: Deixaria eu o meu óleo, que Deus e os homens em mim prezam, e iria pairar sobre as árvores?
10 «Lyeryo, yibyo biti byanagendi bwira ikiti kyoꞌmutiini: “Uyije, gira ube mwami witu.”
10 Então, disseram as árvores à figueira: Vem tu e reina sobre nós.
11 «Nakyo kyananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi tongeka kweꞌbitumbwe íbibuyahiri, binali binunu? Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
11 Porém a figueira lhes respondeu: Deixaria eu a minha doçura, o meu bom fruto e iria pairar sobre as árvores?
12 «Haaho, byanagendi bwira umulandira gwoꞌmuzabibu: “Uyije, gira ube mwami witu.”
12 Então, disseram as árvores à videira: Vem tu e reina sobre nós.
13 «Haliko nagwo gwananaaka, ti: “Ka ndeke ukukizi kandwa mweꞌdivaayi, inali mu lalusa abandu, kiri na íbiri mu yikumbwa. Aahabi! Niehe, ndagagendi ba mwami weꞌbiti.”
13 Porém a videira lhes respondeu: Deixaria eu o meu vinho, que agrada a Deus e aos homens, e iria pairar sobre as árvores?
14 «Na mu kuheza, byanagendera ikiti kyeꞌmigenge, byanakibwira: “Ewe! Uyije, gira ube mwami witu.”
14 Então, todas as árvores disseram ao espinheiro: Vem tu e reina sobre nós.
15 «Yikyo kiti kyeꞌmigenge, kyanashuvya: “Iri mwangaba mwandoola kwo ngaaba mwami winyu, muyiji bwatala hano mwiꞌdako lyeꞌkimbehwa kyani. Neꞌri mwangaba mutaloziizi kwokwo, umuliro gulyoke mu migenge yani, gunamùjigiivye. Gunajigiivye kiri neꞌngaaja-malungu zooshi zeꞌmyerezi yeꞌLebanooni.”
15 Respondeu o espinheiro às árvores: Se, deveras, me ungis rei sobre vós, vinde e refugiai-vos debaixo de minha sombra; mas, se não, saia do espinheiro fogo que consuma os cedros do Líbano.
16 «Aaho! Ka mwatonaga kwo mwayimika Habimereki ku njira íkwaniini, na mu kati koꞌkuli? Nanga, maashi! Ukukulikirana na ngiisi kwo Gidyoni akamùkolera, ka mwasalira kwo mwamúgirira íbikwaniini, kuguma neꞌmbaga yage?
16 Agora, pois, se, deveras e sinceramente, procedestes, proclamando rei Abimeleque, e se bem vos portastes para com Jerubaal e para com a sua casa, e se com ele agistes segundo o merecimento dos seus feitos
17 Gidyoni, ye daata. Na keera akayitanga bweneene mu kumùlwira, anamùkiza mu Bamidyani.
17 (porque meu pai pelejou por vós e, arriscando a vida, vos livrou das mãos dos midianitas;
18 Haliko buno, mutaki músimbahiri, keera mwaminika imbaga yage. Ibala lino! Si bagala baage kwo bashuba makumi galinda, keera mwabayitira kwiꞌbuye liguma.
18 porém vós, hoje, vos levantastes contra a casa de meu pai e matastes seus filhos, setenta homens, sobre uma pedra; e a Abimeleque, filho de sua serva, fizestes reinar sobre os cidadãos de Siquém, porque é vosso irmão),
19 Aahago! Iri mwangaba mutoniri kwo musimbahiri Gidyoni ku njira íkwaniini, kuguma neꞌmbaga yage, kwokwo, mushambaalage kuguma na Habimereki. Na yubwo bushambaale bwinyu, budimirire.
19 se, deveras e sinceramente, procedestes, hoje, com Jerubaal e com a sua casa, alegrai-vos com Abimeleque, e também ele se alegre convosco.
20 «Haliko buno, bwo mukagayiriza Gidyoni, umuliro gulyokage imwa Habimereki, gunamùsingoole mweshi, mwe batuulaga beꞌShekemu, naꞌbeꞌBeeti-Miilo. Na kwakundi, gulyoke imwinyu, gunajigiivye Habimereki yenyene.»
20 Mas, se não, saia fogo de Abimeleque e consuma os cidadãos de Siquém e Bete-Milo; e saia fogo dos cidadãos de Siquém e de Bete-Milo, que consuma a Abimeleque.
21 Yotamu, mbu ayuse ukudeta kwokwo, anapuumuka, anagendi yibisha i Beeri, bwo âli yobohiri uyo mukulu wage wa Habimereki.
21 Fugiu logo Jotão, e foi-se para Beer, e ali habitou por temer seu irmão Abimeleque.
22 Habimereki anahisa imyaka ishatu, atwaziri Abahisiraheeri.
22 Havendo, pois, Abimeleque dominado três anos sobre Israel,
23 Ha nyuma, Rurema anayingiza umutima mubi mu batwali beꞌShekemu, halinde banayihindulira Habimereki.
23 suscitou Deus um espírito de aversão entre Abimeleque e os cidadãos de Siquém; e estes se houveram aleivosamente contra Abimeleque,
24 Na íbitumiri Rurema akagira kwokwo, gira lyo balya bagala Gidyoni makumi galinda, ayihoolere imiko yabo. Mukuba, Habimereki akabayitira ubusha, banâli riiri beene yishe. Rurema âli loziizi kiri ukuyihoola abandu beꞌShekemu, bwo bakamútabaala mu kubayita.
24 para que a vingança da violência praticada contra os setenta filhos de Jerubaal viesse, e o seu sangue caísse sobre Abimeleque, seu irmão, que os matara, e sobre os cidadãos de Siquém, que contribuíram para que ele matasse seus próprios irmãos.
25 Yabo batuulaga beꞌShekemu, banabiikaga abazimba mu migazi, gira bategeere Habimereki ku kyanya agalenga. Na ngiisi ábâli kizi lenga iyo munda, banakizi yami banyaga ibindu. Iri hakatama, mundu muguma anakengula Habimereki hiꞌgulu lya yiryo igambi lyabo.
25 Os cidadãos de Siquém puseram contra ele homens de emboscada sobre os cimos dos montes; e todo aquele que passava pelo caminho junto a eles, eles o assaltavam; e isto se contou a Abimeleque.
26 Mu kyekyo kyanya, Gaali mugala Hebeedi, anabungira i Shekemu, ali kuguma na beene wabo. Uyo Gaali, abatwali beꞌShekemu banamúyemeera.
26 Veio também Gaal, filho de Ebede, com seus irmãos, e se estabeleceram em Siquém; e os cidadãos de Siquém confiaram nele,
27 Neꞌri bakagendi yimbula imizabibu yabo mu ndalo, banagikanda. Ha nyuma, banayingira mu luheero lwoꞌmuzimu gwabo, banagirira mwoꞌlusiku lukulu. Neꞌri bakaba bagweti bagaalya, noꞌkunywa, banashaahuza Habimereki.
27 e saíram ao campo, e vindimaram as suas vinhas, e pisaram as uvas, e fizeram festas, e foram à casa de seu deus, e comeram, e beberam, e amaldiçoaram Abimeleque.
28 Lyeryo, Gaali mugala Hebeedi, anayidehereza ku nduulu kwokuno: «Habimereki alyagagi nga nyandi, halinde atuvindagaze? Si yehe, atali mwana wa hano i Shekemu. Ka atali ye mugala Gidyoni? Anagweti agatabaalwa na Zebuuli, umukulu waꞌbasirikaani baage? Aaho! Hamoori, yishe wa Shekemu, abaagage ye mugakizi kolera. Si Habimereki yehe, ndaaye úwangakizi ki múkolera.
28 Disse Gaal, filho de Ebede: Quem é Abimeleque, e quem somos nós de Siquém, para que o sirvamos? Não é, porventura, filho de Jerubaal? E não é Zebul o seu oficial? Servi, antes, aos homens de Hamor, pai de Siquém. Mas nós, por que serviremos a ele?
29 E balya, bano bandu, bakwaniini babe mwiꞌdako lyoꞌbutwali bwani. Kwokwo, njuba ngahenula Habimereki, nanganamúbwiziri: “Uyushuule abasirikaani baawe, tunalwire ha bweruula.”»
29 Quem dera estivesse este povo sob a minha mão, e eu expulsaria Abimeleque e lhe diria: Multiplica o teu exército e sai.
30 Zebuuli, umutwali wa yako kaaya, ikyanya akayuvwa ngiisi kwo Gaali mugala Hebeedi adeta, anaraakara bweneene.
30 Ouvindo Zebul, governador da cidade, as palavras de Gaal, filho de Ebede, se acendeu em ira;
31 Lyeryo, anatuma indumwa i Haruma, imunda Habimereki, ti: «Gaali mugala Hebeedi, kuguma na beene wabo, keera bakayingira mu kano kaaya keꞌShekemu. Na buno, keera baleeta akamburugu hiꞌgulu lyawe.
31 e enviou, astutamente, mensageiros a Abimeleque, dizendo: Eis que Gaal, filho de Ebede, e seus irmãos vieram a Siquém e alvoroçaram a cidade contra ti.
32 Ku yukwo, buno bushigi, wehe, na ngiisi bo muliriinwi, mugendi yibisha mu mbingiro.
32 Levanta-te, pois, de noite, tu e o povo que tiveres contigo, e ponde-vos de emboscada no campo.
33 Ikyanya izuuba ligatunduuka, munateere akaaya. Mango Gaali naꞌbandu baage bahuluka, mbu bayiji kuteera, unabagirire ngiisi kwo uloziizi.»
33 Levanta-te pela manhã, ao sair o sol, e dá de golpe sobre a cidade; saindo contra ti Gaal com a sua gente, procede com ele como puderes.
34 Kwokwo, Habimereki anayami galukira i Shekemu mu bwobwo bushigi, kuguma naꞌbandu bo bâli ririinwi, anabagaba mweꞌbiso bina, banabishama hoofi naꞌkaaya.
34 Levantou-se, pois, de noite, Abimeleque e todo o povo que com ele estava, e se puseram de emboscada contra Siquém, em quatro grupos.
35 Gaali mugala Hebeedi, anagendi yimanga kwiꞌrembo lyako. Uyo Habimereki âli mali lyoka yaho abishamiri, ali kuguma naꞌbandu baage.
35 Gaal, filho de Ebede, saiu e pôs-se à entrada da porta da cidade; com isto Abimeleque e todo o povo que com ele estava se levantaram das emboscadas.
36 Iri Gaali akababona, anabwira Zebuuli: «Langiiza baliira bandu, bagweti bagamanuka mu migazi.» Zebuuli, ti: «Ngiisi byo ugweti ugalangiiza, unayami menya kwo bandu, nanga! Biri bimbehwa byeꞌmigazi.»
36 Vendo Gaal aquele povo, disse a Zebul: Eis que desce gente dos cimos dos montes. Zebul, ao contrário, lhe disse: As sombras dos montes vês por homens.
37 Haaho Gaali anashubi deta: «Langiiza bwija. Baguma baabo bagweti bagamanukira mu kaaya. Neꞌkindi kiso kihamu, kigweti kigalyoka ku kiti kyaꞌbanamaleere.»
37 Porém Gaal tornou ainda a falar e disse: Eis ali desce gente defronte de nós, e uma tropa vem do caminho do carvalho dos Adivinhadores.
38 Haaho, Zebuuli anamúnaakira: «Bulya bwikangaate bwawe, buno bulyagagi hayi? Ka utali we wâli kizi yihaya kwo Habimereki ali ndaaye? Wanadeta: “Kituma kiki twangakizi múkolera?” Aaho! Bwo ushuba mu tyoza yabo bandu, ugendagi balwisa.»
38 Então, lhe disse Zebul: Onde está, agora, a tua boca, com a qual dizias: Quem é Abimeleque, para que o sirvamos? Não é este, porventura, o povo que desprezaste? Sai, pois, e peleja contra ele.
39 Kwokwo, Gaali anashokola injira, arongwiri abandu beꞌShekemu, banagendi lwisa Habimereki.
39 Saiu Gaal adiante dos cidadãos de Siquém e pelejou contra Abimeleque.
40 Uyo Habimereki anamúpuumuka kwo, halinde anayami sindeera. Abandu baage bingi banakomeresibwa, iri banagwa mijande-mijande mu njira, halinde ukuhisa kwiꞌrembo lyaꞌkaaya.
40 Abimeleque o perseguiu; Gaal fugiu de diante dele, e muitos feridos caíram até a entrada da porta da cidade.
41 Habimereki anayimangira yaho i Haruma. Gaali na beene wabo, Zebuuli anabayimula mu kaaya keꞌShekemu.
41 Abimeleque ficou em Arumá. E Zebul expulsou a Gaal e seus irmãos, para que não habitassem em Siquém.
42 Iri bukakya, Habimereki anabwirwa kwaꞌbandu booshi beꞌShekemu bagendi yibisha mu mbingiro, gira bagendi lwa yo.
42 No dia seguinte, saiu o povo ao campo; disto foi avisado Abimeleque,
43 Kwokwo, anayabiiraga abandu baage, anabagaba mweꞌbiso bina, banagendi bayitangiira yo. Neꞌri akabona kwaꞌbandu keera balyoka mu kaaya, anabishuuka, gira agendi bateera.
43 que tomou os seus homens, e os repartiu em três grupos, e os pôs de emboscada no campo. Olhando, viu que o povo saía da cidade; então, se levantou contra eles e os feriu.
44 Uyo Habimereki naꞌbasirikaani baage, banagenda ku ngungu, gira bagwanwe kwiꞌrembo lyaꞌkaaya. Ibiso bibiri, byanasigali teera abandu mu mbingiro, byanabayita.
44 Abimeleque e o grupo que com ele estava romperam de improviso e tomaram posição à porta da cidade, enquanto os dois outros grupos deram de golpe sobre todos quantos estavam no campo e os destroçaram.
45 Ku lwolwo lusiku, uyo Habimereki akagira izibo lyeꞌngunguula. Abandu booshi ábâli riiri mu kaaya, anabayita. Naꞌkaaya koonyene, anakajigiivya, anakalagaliza kwoꞌmuunyu.
45 Todo aquele dia pelejou Abimeleque contra a cidade e a tomou. Matou o povo que nela havia, assolou-a e a semeou de sal.
46 Abandu ábâli tuuziri mu lwingo lweꞌShekemu, iri bakayuvwa kwokwo, banagendi yibisha mu luheero lwoꞌmuzimu Heri-Beriiti.
46 Tendo ouvido isto todos os cidadãos da Torre de Siquém, entraram na fortaleza subterrânea, no templo de El-Berite.
47 Ikyanya Habimereki akayuvwa kwo bagendi yiguga haguma,
47 Contou-se a Abimeleque que todos os cidadãos da Torre de Siquém se haviam congregado.
48 anagenda mu mugazi Zalumooni, ali kuguma naꞌbandu baage, anayabiira isheenyo, anatema itavi ku kiti, analibiika ha lutugo, anabwira abandu bo bâli ririinwi: «Duba-duba! Mutemage agandi matavi, munangulikire.»
48 Então, subiu ele ao monte Salmom, ele e todo o seu povo; Abimeleque tomou de um machado, e cortou uma ramada de árvore, e a levantou, e pô-la ao ombro, e disse ao povo que com ele estava: O que me vistes fazer, fazei-o também vós, depressa.
49 Kwokwo, banatema agandi matavi, banagenda bamúkulikiiri, banahikiri gashendamika ku lwingo, banagayasa kwoꞌmuliro. Abandu booshi ábâli riiri mwo, abashosi naꞌbakazi, umuliro gwanabajigiivya. Yabo booshi, bâli hisiri nga bandu kihumbi.
49 Assim, cada um de todo o povo cortou a sua ramada, e seguiram Abimeleque, e as puseram em cima da fortaleza subterrânea, e queimaram sobre todos os da Torre de Siquém, de maneira que morreram todos, uns mil homens e mulheres.
50 Ha nyuma, uyo Habimereki anagenda mu kaaya keꞌTebeezi, anakasokanana, anakagwata.
50 Então, se foi Abimeleque a Tebes, e a sitiou, e a tomou.
51 Na mu yako kaaya, mwâli riiri ulwingo úlusikamiri. Abatuulaga baamwo booshi, banagendi lubishama mwo, banahamika ulwivi, paa! Banagendi yifunda kiri na mu lutanda lwalwo.
51 Havia, porém, no meio da cidade, uma torre forte; e todos os homens e mulheres, todos os moradores da cidade, se acolheram a ela, e fecharam após si as portas da torre, e subiram ao seu eirado.
52 Habimereki naꞌbaabo, iri bakahika ha yulwo lwingo, banaluteera, anayegeera hoofi noꞌmulyango gwalwo, gira aluduulike kwoꞌmuliro.
52 Abimeleque veio até à torre, pelejou contra ela e se chegou até à sua porta para a incendiar.
53 Lyeryo, mukazi muguma anatibulira Habimereki kwoꞌlushyo, lwanamúbera akahanga.
53 Porém certa mulher lançou uma pedra superior de moinho sobre a cabeça de Abimeleque e lhe quebrou o crânio.
54 Uyo Habimereki, anahamagala mugala wage úwâli mútwaziizi ikyugi, anamúbwira: «Uyomole ingooti yawe, umboleereze. Abandu batamenye kwo nayitwa noꞌmukazi.»
54 Então, chamou logo ao moço, seu escudeiro, e lhe disse: Desembainha a tua espada e mata-me, para que não se diga de mim: Mulher o matou. O moço o atravessou, e ele morreu.
55 Abahisiraheeri, iri bakabona kwo Habimereki keera afwa, ngiisi mundu anataahira imwage.
55 Vendo, pois, os homens de Israel que Abimeleque já estava morto, foram-se, cada um para sua casa.
56 Kwokwo, kwo Rurema akahana Habimereki. Mukuba, Habimereki akahubira yishe, mu kuyita balya beene wabo kwo bâli makumi galinda.
56 Assim, Deus fez tornar sobre Abimeleque o mal que fizera a seu pai, por ter aquele matado os seus setenta irmãos.
57 Kiri naꞌbandu beꞌShekemu, nabo kwakundi Rurema akabahana ku mabi go bakagira. Kwokwo, kwiꞌdaaki lya Yotamu mugala Gidyoni, likabatibukira kwo.
57 De igual modo, todo o mal dos homens de Siquém Deus fez cair sobre a cabeça deles. Assim, veio sobre eles a maldição de Jotão, filho de Jerubaal.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Juízes 9, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.