Gênesis 31

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Yakobo anayuvwa umwazi, kwo bagala Labaani bagweti bagayidodomba: «Si ibindu byoshi bya daata, muvyala witu wa Yakobo keera abigaaza! Na buno, akola mugale bweneene.»
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Yakobo anabona kwo Labaani atakiri mu múshagalukira nga kwo âli kizi gira ubwa mbere.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Ha nyuma, Nahano anabwira Yakobo kwokuno: «Ugalukirage mu kihugo kya bashokuluza baawe, na mu mbaga yawe, bwo tuyamiinwi.»
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Kwokwo, Yakobo anatumira bakaage, Laheeri na Leya, kwo bamúgwane mu ndagiriro, ho âli gishiri.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Neꞌri bakahika, anababwira: «Nabona kwo mwizo wani atakiri mu njagalukira nga kwo âli kizi gira. Kundu kwokwo, Rurema wa daata, tuyamiinwi.
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Muyiji kwo mwizo wani, nꞌgamúkolera neꞌmisi yani yoshi.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Halikago, keera andeba mu kuhindurania ikihembo kyani ubugira kali ikumi. Kundu kwokwo, Rurema atakamúhanguula kwo angomeerese.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 «Mwizo, iri angadesiri: “Ibitugwa byoꞌmuyezi, byo bigaaba kihembo kyawe”, kwokwo ibitugwa byoshi, binayami buta imiyezi. Neꞌri angadesiri: “Ibitugwa byeꞌbihuuga, byo bigaaba kihembo kyawe”, haaho ibitugwa byoshi, binayami buta ibihuuga.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Kwokwo, kwo Rurema akayabiira ibitugwa bya mwizo, anabimbeereza.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 «Ikyanya ibitugwa byâli kizi linda, nanaloota. Mu yibyo birooto, nanabona kweꞌkyanya ibihebe biri mu yimya, byoshi biri byeꞌbihuuga, na byeꞌmiyezi, neꞌbipanga byeꞌbikeba-bikeba.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Na mu byebyo birooto, umuganda wa Rurema anambamagala: “E Yakobo!” Nanamúyitaba: “E waliha, nguteziri amatwiri.”
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 «Anambwira: “Langiiza! Ibihebe bikola mu yimya byeꞌbihuuga, na byeꞌmiyezi, neꞌbipanga byeꞌbikeba-bikeba. Na íbyatuma nagira kwoku, bwo nabona ngiisi byo Labaani ali mu kugirira.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Niehe, nie Rurema úkakuhulukira kwo i Beteeri, halya ukashinga lirya ibuye, wanaliyonera kwaꞌmavuta, mu kulitaluula. Ho ukanambiikira indahiro. Na buno, uyami yimuka mu kino kihugo, unagalukire mu kihugo kyo ukabutirwa mwo.”»
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Uyo Laheeri, bo na Leya, banashuvya Yakobo: «Twehe, mu nyumba ya daata, ndaahyo twangaki hyana mwo.
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Keera akatugondeesa, analya bindu byoshi. Kyo kitumiri akoli tubwinagi naaho nga binyamahanga.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Ibindu byoshi byo Rurema akayabiira daata, bishuba bindu biitu, twe naꞌbaana biitu. Aaho! Ngiisi byo Rurema akubwira, ubigirage.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Kwokwo, Yakobo anayilingikania, anashonia bagala baage na bakaage ku ngamiya.
17 — ausente —
18 Anayabiira ibitugwa byage byoshi, kuguma neꞌbindi byoshi byo akalonga i Mezopotamiya, anabitwala. Anashokola injira yoꞌkugalukira mu kihugo kyeꞌKaanani, imunda yishe Hisake.
18 — ausente —
19 Neꞌkyanya Labaani akagendi kema ibibuzi byage ubwoya, Laheeri analonga ubulyo bwoꞌkumúzimba imigisi yage.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Kwokwo, kwoꞌyo Yakobo akateba Labaani, anayami yongoloka, buzira kumúseezera,
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 anapuumukana ibindu byage byoshi, anajabuka ulwiji Hefuraati, anashonga iwa migazi yeꞌGiryadi.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Yakobo, iri akaba keera agira isiku zishatu akoli geeziri, Labaani anabwirwa kwo Yakobo apuumuka.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Kwokwo, Labaani anakuumania beene wabo, banalandiriza Yakobo. Ha nyuma lyeꞌsiku zirinda, banamúhumaanana mu migazi yeꞌGiryadi.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Halikago mu bushigi, Rurema anayijira Labaani, Umuharaamu, mu birooto, anamúbwira: «Uloleekeze bwija. Utakolwe kwo wabwira Yakobo igambo kiri neꞌliguma, liba libi, kandi iri liija.»
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Kwokwo, Labaani anahumaanana Yakobo mu migazi yeꞌGiryadi, ho Yakobo âli mali gwanwa ashinga iheema. Labaani naye, bo na beene wabo, nabo banashinga mwaꞌmaheema gaabo.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Uyo Labaani anabwira Yakobo: «Ewe! Maki gano wangirira? Si wandeba, wanaleeta banyere baani nga ábagwatwa imbira mwiꞌzibo!
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Kituma kikagi ukanyongoloka, wanandeba? Si utakammenyeesa, gira nguseezere mu kati koꞌbushambaale, mu kukulakiza ingoma, neꞌnanga.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Utakambeereza ikyanya kyoꞌkuseezera banyere baani, kandi iri bijukulu baani, mbu mbanyunyugute. Mu kugira kwokwo, ukahwijikala ngana-ngana!
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 «Mbiitagi ubushobozi bwoꞌkukugira buligo. Haliko, mu bushigi bwa bigingo, Rurema wa yisho Hisake ambwira: “Uloleekeze bwija, utakolwe kwo wabwira Yakobo igambo kiri neꞌliguma, liba libi, kandi iri liija.”
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Nyiji kwo ukoli kumbwiri yisho bweneene, kyo kikatuma ukayongoloka. Kundu kwokwo, kituma kikagi ukagenda wazimba imigisi yani?»
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Yakobo, ti: «Nꞌgatona kwo wanganyaga bakaanie.
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Halikago, ku biloziri imigisi yawe, ngiisi ye ugagwana úgihiiti, ayami yitwa ngana. Imbere lya bano beene winyu, ulolage bwija mwiꞌyi miteekerwa, iri hangaba halyagagi kindu kyawe kyo ngweti. Neꞌri wangakibona ukiyabiire, we nakyo.» (Ku yikyo kyanya, Yakobo atâli yiji kwo Laheeri akayija azimba imigisi ya Labaani.)
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Kwokwo, Labaani analooza imigisi yage mwiꞌheema lya Yakobo, na mwiꞌheema lya Leya, na mu lya balya baja-kazi bombi, atanagibona.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Uyo Laheeri, ye kanyomboola iyo migisi. Âli gibishiri iꞌdako lyeꞌbyajo byo bali mu bwatala kwo ku ngamiya. Iyo migisi, anagibwatala kwo. Labaani, anagilooza-looza mwiꞌheema lyoshi, atanagibona.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Uyo Laheeri, anabwira yishe: «E daata, ungejeerere! Utayagalwe, ndaakwo nangayimanga imbere lyawe, bwo ndi mu lwaꞌbakazi.» Kwokwo, kwo Labaani âli kizi looza iyo migisi yage, atanagibona.
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Haaho, Yakobo anaraakara, analongooza Labaani, ti: «Aaho! Buhube bukagi nagira, halinde uyije undambiriziizi kwo mwene yuku?
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Buno, bwo keera wagukumula imiteekerwa yani yoshi, kindu kiki kyeꞌmwawe kyo wagigwana mwo? Ukiyerekanage imbere lya beene witu na beene winyu, gira batuhambuule.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 «Si tukahisa imyaka makumi gabiri, tutuliinwi. Na mwiꞌyo myaka yoshi, ndaayo mbene yawe, kandi iri kibuzi, íkikasholola. Na mu buso bwawe, ndaalwo lusiku lwo nꞌgakulyalyania mweꞌkipanga.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ndaanalwo lusiku kiri noꞌluguma, lwo nꞌgakuleetera ibitetereza byeꞌbitugwa byawe, mbu byaliibwa neꞌnyamiishwa. Haliko, nienyene nâli kizi kuliha byo. Ikitugwa íkyâli kizi zimbwa mu bushigi, kandi iri mwiꞌzuuba, wâli kizi kindihiisa.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 «Mwiꞌzuuba, nâli kizi yitubanula. Na mu bushigi, nâli kizi kayuula, halinde na mbule iro.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Nꞌgahisa imyaka makumi gabiri nduuziri mu mwawe. Nꞌgatee kukolera imyaka ikumi niꞌna, mu kugonda banyere baawe bombi. Neꞌmyaka ndatu, ndi mungere weꞌbitugwa byawe. Kundu kwokwo, ukahindurania ibihembo byani ubugira kali ikumi.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 «Rurema, ye Rurema wa shokulu Hiburahimu. Kiri na daata Hisake, âli kizi múyoboha. Aahago! Átaki nyuvwirwe indengeerwa, ku kasiisa wâli ugandeka ndaahe maboko mamaata. Haliko, anabona amalibu gaani, neꞌmikolwa yo nâli kizi kola naꞌmaboko gaani. Kyo kyatuma mu bushigi bwa bigingo, akukambira.»
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Labaani, ti: «Yaba bakaawe, balyagagi baana baani. Na yaba baana baabo, nabo bali beꞌmwani. Kiri na yibi bitugwa, biri byeꞌmwani. Yibi byoshi byo ubwini, biri byeꞌmwani. Haliko, ukulyokera zeene, ku yaba banyere baani, na ku yaba bijukulu baani, ndaalyo ngi shobwiri ukugira.
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Buno, ugirage tunywane ikihango. Yikyo kihango, bube bumasi ha kati kiitu twembi.»
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Kwokwo, Yakobo analengeza ibuye liguma, analishinga nga nguliro yoꞌbukengeeze.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Anabwira beene wabo: «Mukuumanie agandi mabuye.» Neꞌri bakagakuumania, banagalunda yaho. Gaago mabuye, go bakanaliira kweꞌbyokulya.
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Yikyo kilundo, Labaani anakiyinika iziina Yegaari-Sahaduta (kuli kudeta: kilundo kyoꞌkukengeezania). Yakobo anakiyinika iziina Galeedi.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Uyo Labaani anabwira Yakobo: «Kino kilundo kyaꞌmabuye, zeene bulyagagi bumasi ha kati kiitu.» Kwokwo, banakiyinika iziina Galeedi.
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Banakiyinika niꞌziina Misipa, (kuli kudeta: kalaliizi). Mukuba, Labaani akadeta: «Amasu ga Nahano gakizi tuyama kwo, kiri na ku kyanya tutakiri kuguma.
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Banyere baani, iri wangabalibuza, kandi iri ubahalika, kwokwo umenyage kwo mu kati kiitu, ndaako kandi kamasi, átali Rurema yenyene.»
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Uyo Labaani anashubi bwira Yakobo: «Lolaga kino kilundo kyaꞌmabuye, neꞌyi nguliro nashinga. Nabishinga ha kati kiitu.
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Kino kilundo, neꞌyi nguliro, bulyagagi bumasi, keera nanabibiika kweꞌndahiro, kwo ndâye ki gibalale, mbu nyiji kuteera. Na naawe kwakundi, utâye ki gibalale, mbu uyiji ndeera.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Kwokwo, Rurema wa Hiburahimu, na wa Nahoori, bakizi tuhambuula.»
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Ha nyuma, Yakobo anahatangira ituulo, anahamagala beene wabo, kwo bayiji shangiira ibyokulya. Neꞌri bakaba keera bayusa ukulya, banalaala ho.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 — ausente —
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.