Gênesis 31
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Yakobo anayuvwa umwazi, kwo bagala Labaani bagweti bagayidodomba: «Si ibindu byoshi bya daata, muvyala witu wa Yakobo keera abigaaza! Na buno, akola mugale bweneene.»
1 Jacó, entretanto, ouviu as palavras dos filhos de Labão, que diziam: Jacó tem levado tudo o que era de nosso pai, e do que era de nosso pai adquiriu ele todas estas, riquezas.
2 Yakobo anabona kwo Labaani atakiri mu múshagalukira nga kwo âli kizi gira ubwa mbere.
2 Viu também Jacó o rosto de Labão, e eis que não era para com ele como dantes.
3 Ha nyuma, Nahano anabwira Yakobo kwokuno: «Ugalukirage mu kihugo kya bashokuluza baawe, na mu mbaga yawe, bwo tuyamiinwi.»
3 Disse o Senhor, então, a Jacó: Volta para a terra de teus pais e para a tua parentela; e eu serei contigo.
4 Kwokwo, Yakobo anatumira bakaage, Laheeri na Leya, kwo bamúgwane mu ndagiriro, ho âli gishiri.
4 Pelo que Jacó mandou chamar a Raquel e a Léia ao campo, onde estava o seu rebanho,
5 Neꞌri bakahika, anababwira: «Nabona kwo mwizo wani atakiri mu njagalukira nga kwo âli kizi gira. Kundu kwokwo, Rurema wa daata, tuyamiinwi.
5 e lhes disse: vejo que o rosto de vosso pai para comigo não é como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Muyiji kwo mwizo wani, nꞌgamúkolera neꞌmisi yani yoshi.
6 Ora, vós mesmas sabeis que com todas as minhas forças tenho servido a vosso pai.
7 Halikago, keera andeba mu kuhindurania ikihembo kyani ubugira kali ikumi. Kundu kwokwo, Rurema atakamúhanguula kwo angomeerese.
7 Mas vosso pai me tem enganado, e dez vezes mudou o meu salário; Deus, porém, não lhe permitiu que me fizesse mal.
8 «Mwizo, iri angadesiri: “Ibitugwa byoꞌmuyezi, byo bigaaba kihembo kyawe”, kwokwo ibitugwa byoshi, binayami buta imiyezi. Neꞌri angadesiri: “Ibitugwa byeꞌbihuuga, byo bigaaba kihembo kyawe”, haaho ibitugwa byoshi, binayami buta ibihuuga.
8 Quando ele dizia assim: Os salpicados serão o teu salário; então todo o rebanho dava salpicados. E quando ele dizia assim: Os listrados serão o teu salário, então todo o rebanho dava listrados.
9 Kwokwo, kwo Rurema akayabiira ibitugwa bya mwizo, anabimbeereza.
9 De modo que Deus tem tirado o gado de vosso pai, e mo tem dado a mim.
10 «Ikyanya ibitugwa byâli kizi linda, nanaloota. Mu yibyo birooto, nanabona kweꞌkyanya ibihebe biri mu yimya, byoshi biri byeꞌbihuuga, na byeꞌmiyezi, neꞌbipanga byeꞌbikeba-bikeba.
10 Pois sucedeu que, ao tempo em que o rebanho concebia, levantei os olhos e num sonho vi que os bodes que cobriam o rebanho eram listrados, salpicados e malhados.
11 Na mu byebyo birooto, umuganda wa Rurema anambamagala: “E Yakobo!” Nanamúyitaba: “E waliha, nguteziri amatwiri.”
11 Disse-me o anjo de Deus no sonho: Jacó! Eu respondi: Eis-me aqui.
12 «Anambwira: “Langiiza! Ibihebe bikola mu yimya byeꞌbihuuga, na byeꞌmiyezi, neꞌbipanga byeꞌbikeba-bikeba. Na íbyatuma nagira kwoku, bwo nabona ngiisi byo Labaani ali mu kugirira.
12 Prosseguiu o anjo: Levanta os teus olhos e vê que todos os bodes que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados; porque tenho visto tudo o que Labão te vem fazendo.
13 Niehe, nie Rurema úkakuhulukira kwo i Beteeri, halya ukashinga lirya ibuye, wanaliyonera kwaꞌmavuta, mu kulitaluula. Ho ukanambiikira indahiro. Na buno, uyami yimuka mu kino kihugo, unagalukire mu kihugo kyo ukabutirwa mwo.”»
13 Eu sou o Deus de Betel, onde ungiste uma coluna, onde me fizeste um voto; levanta-te, pois, sai-te desta terra e volta para a terra da tua parentela.
14 Uyo Laheeri, bo na Leya, banashuvya Yakobo: «Twehe, mu nyumba ya daata, ndaahyo twangaki hyana mwo.
14 Então lhe responderam Raquel e Léia: Temos nós ainda parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Keera akatugondeesa, analya bindu byoshi. Kyo kitumiri akoli tubwinagi naaho nga binyamahanga.
15 Não somos tidas por ele como estrangeiras? pois nos vendeu, e consumiu todo o nosso preço.
16 Ibindu byoshi byo Rurema akayabiira daata, bishuba bindu biitu, twe naꞌbaana biitu. Aaho! Ngiisi byo Rurema akubwira, ubigirage.»
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; portanto, faze tudo o que Deus te mandou.
17 Kwokwo, Yakobo anayilingikania, anashonia bagala baage na bakaage ku ngamiya.
17 Levantou-se, pois, Jacó e fez montar seus filhos e suas mulheres sobre os camelos;
18 Anayabiira ibitugwa byage byoshi, kuguma neꞌbindi byoshi byo akalonga i Mezopotamiya, anabitwala. Anashokola injira yoꞌkugalukira mu kihugo kyeꞌKaanani, imunda yishe Hisake.
18 e levou todo o seu gado, e toda a sua fazenda, que havia adquirido, o gado que possuía, que havia adquirido em Padã-Arã, a fim de ir ter com Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Neꞌkyanya Labaani akagendi kema ibibuzi byage ubwoya, Laheeri analonga ubulyo bwoꞌkumúzimba imigisi yage.
19 Ora, tendo Labão ido tosquiar as suas ovelhas, Raquel furtou os ídolos que pertenciam a seu pai.
20 Kwokwo, kwoꞌyo Yakobo akateba Labaani, anayami yongoloka, buzira kumúseezera,
20 Jacó iludiu a Labão, o arameu, não lhe fazendo saber que fugia;
21 anapuumukana ibindu byage byoshi, anajabuka ulwiji Hefuraati, anashonga iwa migazi yeꞌGiryadi.
21 e fugiu com tudo o que era seu; e, levantando-se, passou o Rio, e foi em direção à montanha de Gileade.
22 Yakobo, iri akaba keera agira isiku zishatu akoli geeziri, Labaani anabwirwa kwo Yakobo apuumuka.
22 Ao terceiro dia foi Labão avisado de que Jacó havia fugido.
23 Kwokwo, Labaani anakuumania beene wabo, banalandiriza Yakobo. Ha nyuma lyeꞌsiku zirinda, banamúhumaanana mu migazi yeꞌGiryadi.
23 Então, tomando consigo seus irmãos, seguiu atrás de Jacó jornada de sete dias; e alcançou-o na montanha de Gileade.
24 Halikago mu bushigi, Rurema anayijira Labaani, Umuharaamu, mu birooto, anamúbwira: «Uloleekeze bwija. Utakolwe kwo wabwira Yakobo igambo kiri neꞌliguma, liba libi, kandi iri liija.»
24 Mas Deus apareceu de noite em sonho a Labão, o arameu, e disse-lhe: Guardate, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
25 Kwokwo, Labaani anahumaanana Yakobo mu migazi yeꞌGiryadi, ho Yakobo âli mali gwanwa ashinga iheema. Labaani naye, bo na beene wabo, nabo banashinga mwaꞌmaheema gaabo.
25 Alcançou, pois, Labão a Jacó. Ora, Jacó tinha armado a sua tenda na montanha; armou também Labão com os seus irmãos a sua tenda na montanha de Gileade.
26 Uyo Labaani anabwira Yakobo: «Ewe! Maki gano wangirira? Si wandeba, wanaleeta banyere baani nga ábagwatwa imbira mwiꞌzibo!
26 Então disse Labão a Jacó: Que fizeste, que me iludiste e levaste minhas filhas como cativas da espada?
27 Kituma kikagi ukanyongoloka, wanandeba? Si utakammenyeesa, gira nguseezere mu kati koꞌbushambaale, mu kukulakiza ingoma, neꞌnanga.
27 Por que fizeste ocultamente, e me iludiste e não mo fizeste saber, para que eu te enviasse com alegria e com cânticos, ao som de tambores e de harpas;
28 Utakambeereza ikyanya kyoꞌkuseezera banyere baani, kandi iri bijukulu baani, mbu mbanyunyugute. Mu kugira kwokwo, ukahwijikala ngana-ngana!
28 Por que não me permitiste beijar meus filhos e minhas filhas? Ora, assim procedeste nesciamente.
29 «Mbiitagi ubushobozi bwoꞌkukugira buligo. Haliko, mu bushigi bwa bigingo, Rurema wa yisho Hisake ambwira: “Uloleekeze bwija, utakolwe kwo wabwira Yakobo igambo kiri neꞌliguma, liba libi, kandi iri liija.”
29 Está no poder da minha mão fazer-vos o mal, mas o Deus de vosso pai falou-me ontem à noite, dizendo: Guarda-te, que não fales a Jacó nem bem nem mal.
30 Nyiji kwo ukoli kumbwiri yisho bweneene, kyo kikatuma ukayongoloka. Kundu kwokwo, kituma kikagi ukagenda wazimba imigisi yani?»
30 Mas ainda que quiseste ir embora, porquanto tinhas saudades da casa de teu pai, por que furtaste os meus deuses?
31 Yakobo, ti: «Nꞌgatona kwo wanganyaga bakaanie.
31 Respondeu-lhe Jacó: Porque tive medo; pois dizia comigo que tu me arrebatarias as tuas filhas.
32 Halikago, ku biloziri imigisi yawe, ngiisi ye ugagwana úgihiiti, ayami yitwa ngana. Imbere lya bano beene winyu, ulolage bwija mwiꞌyi miteekerwa, iri hangaba halyagagi kindu kyawe kyo ngweti. Neꞌri wangakibona ukiyabiire, we nakyo.» (Ku yikyo kyanya, Yakobo atâli yiji kwo Laheeri akayija azimba imigisi ya Labaani.)
32 Com quem achares os teus deuses, porém, esse não viverá; diante de nossos irmãos descobre o que é teu do que está comigo, e leva-o contigo. Pois Jacó não sabia que Raquel os tinha furtado.
33 Kwokwo, Labaani analooza imigisi yage mwiꞌheema lya Yakobo, na mwiꞌheema lya Leya, na mu lya balya baja-kazi bombi, atanagibona.
33 Entrou, pois, Labão na tenda de Jacó, na tenda de Léia e na tenda das duas servas, e não os achou; e, saindo da tenda de Léia, entrou na tenda de Raquel.
34 Uyo Laheeri, ye kanyomboola iyo migisi. Âli gibishiri iꞌdako lyeꞌbyajo byo bali mu bwatala kwo ku ngamiya. Iyo migisi, anagibwatala kwo. Labaani, anagilooza-looza mwiꞌheema lyoshi, atanagibona.
34 Ora, Raquel havia tomado os ídolos e os havia metido na albarda do camelo, e se assentara em cima deles. Labão apalpou toda a tenda, mas não os achou.
35 Uyo Laheeri, anabwira yishe: «E daata, ungejeerere! Utayagalwe, ndaakwo nangayimanga imbere lyawe, bwo ndi mu lwaꞌbakazi.» Kwokwo, kwo Labaani âli kizi looza iyo migisi yage, atanagibona.
35 E ela disse a seu pai: Não se acenda a ira nos olhos de meu senhor, por eu não me poder levantar na tua presença, pois estou com o incômodo das mulheres. Assim ele procurou, mas não achou os ídolos.
36 Haaho, Yakobo anaraakara, analongooza Labaani, ti: «Aaho! Buhube bukagi nagira, halinde uyije undambiriziizi kwo mwene yuku?
36 Então irou-se Jacó e contendeu com Labão, dizendo: Qual é a minha transgressão? qual é o meu pecado, que tão furiosamente me tens perseguido?
37 Buno, bwo keera wagukumula imiteekerwa yani yoshi, kindu kiki kyeꞌmwawe kyo wagigwana mwo? Ukiyerekanage imbere lya beene witu na beene winyu, gira batuhambuule.
37 Depois de teres apalpado todos os meus móveis, que achaste de todos os móveis da tua casar. Põe-no aqui diante de meus irmãos e de teus irmãos, para que eles julguem entre nós ambos.
38 «Si tukahisa imyaka makumi gabiri, tutuliinwi. Na mwiꞌyo myaka yoshi, ndaayo mbene yawe, kandi iri kibuzi, íkikasholola. Na mu buso bwawe, ndaalwo lusiku lwo nꞌgakulyalyania mweꞌkipanga.
38 Estes vinte anos estive eu contigo; as tuas ovelhas e as tuas cabras nunca abortaram, e não comi os carneiros do teu rebanho.
39 Ndaanalwo lusiku kiri noꞌluguma, lwo nꞌgakuleetera ibitetereza byeꞌbitugwa byawe, mbu byaliibwa neꞌnyamiishwa. Haliko, nienyene nâli kizi kuliha byo. Ikitugwa íkyâli kizi zimbwa mu bushigi, kandi iri mwiꞌzuuba, wâli kizi kindihiisa.
39 Não te trouxe eu o despedaçado; eu sofri o dano; da minha mão requerias tanto o furtado de dia como o furtado de noite.
40 «Mwiꞌzuuba, nâli kizi yitubanula. Na mu bushigi, nâli kizi kayuula, halinde na mbule iro.
40 Assim andava eu; de dia me consumia o calor, e de noite a geada; e o sono me fugia dos olhos.
41 Nꞌgahisa imyaka makumi gabiri nduuziri mu mwawe. Nꞌgatee kukolera imyaka ikumi niꞌna, mu kugonda banyere baawe bombi. Neꞌmyaka ndatu, ndi mungere weꞌbitugwa byawe. Kundu kwokwo, ukahindurania ibihembo byani ubugira kali ikumi.
41 Estive vinte anos em tua casa; catorze anos te servi por tuas duas filhas, e seis anos por teu rebanho; dez vezes mudaste o meu salário.
42 «Rurema, ye Rurema wa shokulu Hiburahimu. Kiri na daata Hisake, âli kizi múyoboha. Aahago! Átaki nyuvwirwe indengeerwa, ku kasiisa wâli ugandeka ndaahe maboko mamaata. Haliko, anabona amalibu gaani, neꞌmikolwa yo nâli kizi kola naꞌmaboko gaani. Kyo kyatuma mu bushigi bwa bigingo, akukambira.»
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque não fora por mim, certamente hoje me mandarias embora vazio. Mas Deus tem visto a minha aflição e o trabalho das minhas mãos, e repreendeu-te ontem à noite.
43 Labaani, ti: «Yaba bakaawe, balyagagi baana baani. Na yaba baana baabo, nabo bali beꞌmwani. Kiri na yibi bitugwa, biri byeꞌmwani. Yibi byoshi byo ubwini, biri byeꞌmwani. Haliko, ukulyokera zeene, ku yaba banyere baani, na ku yaba bijukulu baani, ndaalyo ngi shobwiri ukugira.
43 Respondeu-lhe Labão: Estas filhas são minhas filhas, e estes filhos são meus filhos, e este rebanho é meu rebanho, e tudo o que vês é meu; e que farei hoje a estas minhas filhas, ou aos filhos que elas tiveram?
44 Buno, ugirage tunywane ikihango. Yikyo kihango, bube bumasi ha kati kiitu twembi.»
44 Agora pois vem, e façamos um pacto, eu e tu; e sirva ele de testemunha entre mim e ti.
45 Kwokwo, Yakobo analengeza ibuye liguma, analishinga nga nguliro yoꞌbukengeeze.
45 Então tomou Jacó uma pedra, e a erigiu como coluna.
46 Anabwira beene wabo: «Mukuumanie agandi mabuye.» Neꞌri bakagakuumania, banagalunda yaho. Gaago mabuye, go bakanaliira kweꞌbyokulya.
46 E disse a seus irmãos: Ajuntai pedras. Tomaram, pois, pedras e fizeram um montão, e ali junto ao montão comeram.
47 Yikyo kilundo, Labaani anakiyinika iziina Yegaari-Sahaduta (kuli kudeta: kilundo kyoꞌkukengeezania). Yakobo anakiyinika iziina Galeedi.
47 Labão lhe chamou Jegar-Saaduta, e Jacó chamou-lhe Galeede.
48 Uyo Labaani anabwira Yakobo: «Kino kilundo kyaꞌmabuye, zeene bulyagagi bumasi ha kati kiitu.» Kwokwo, banakiyinika iziina Galeedi.
48 Disse, pois, Labão: Este montão é hoje testemunha entre mim e ti. Por isso foi chamado Galeede;
49 Banakiyinika niꞌziina Misipa, (kuli kudeta: kalaliizi). Mukuba, Labaani akadeta: «Amasu ga Nahano gakizi tuyama kwo, kiri na ku kyanya tutakiri kuguma.
49 e também Mizpá, porquanto disse: Vigie o Senhor entre mim e ti, quando estivermos apartados um do outro.
50 Banyere baani, iri wangabalibuza, kandi iri ubahalika, kwokwo umenyage kwo mu kati kiitu, ndaako kandi kamasi, átali Rurema yenyene.»
50 Se afligires as minhas filhas, e se tomares outras mulheres além das minhas filhas, embora ninguém esteja conosco, lembra-te de que Deus é testemunha entre mim e ti.
51 Uyo Labaani anashubi bwira Yakobo: «Lolaga kino kilundo kyaꞌmabuye, neꞌyi nguliro nashinga. Nabishinga ha kati kiitu.
51 Disse ainda Labão a Jacó: Eis aqui este montão, e eis aqui a coluna que levantei entre mim e ti.
52 Kino kilundo, neꞌyi nguliro, bulyagagi bumasi, keera nanabibiika kweꞌndahiro, kwo ndâye ki gibalale, mbu nyiji kuteera. Na naawe kwakundi, utâye ki gibalale, mbu uyiji ndeera.
52 Seja este montão testemunha, e seja esta coluna testemunha de que, para mal, nem passarei eu deste montão a ti, nem passarás tu deste montão e desta coluna a mim.
53 Kwokwo, Rurema wa Hiburahimu, na wa Nahoori, bakizi tuhambuula.»
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E jurou Jacó pelo Temor de seu pai Isaque.
54 Ha nyuma, Yakobo anahatangira ituulo, anahamagala beene wabo, kwo bayiji shangiira ibyokulya. Neꞌri bakaba keera bayusa ukulya, banalaala ho.
54 Então Jacó ofereceu um sacrifício na montanha, e convidou seus irmãos para comerem pão; e, tendo comido, passaram a noite na montanha.
55 — ausente —
55 Levantou-se Labão de manhã cedo, beijou seus filhos e suas filhas e os abençoou; e, partindo, voltou para o seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.