Atos 17
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs VC
1 Pahulu na Siira, banalenga mu kaaya keꞌHamufipoli, na mu keꞌHapoloniya, halinde banahika i Tesaloniki. Na yaho, hâli riiri inyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Pahulu anakulikiriza isiku zishatu zeꞌSabaato ayingiiri mwiꞌyo nyumba, nga kwoꞌmugeeza gwage gwâli riiri. Anakizi sobanulira abandu Amandiko Meeru.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Anabayereka ku bweranyange kwo Masiya âli kwiriiri atee libuzibwa, anayitwe. Haliko ha nyuma, anazuuke mu bafwiri. Pahulu, anashubi babwira: «Uyo Masiya, ye na yolya Yesu ye ngweti ngamùmenyeesa.»
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Ikyanya Pahulu akababwira kwokwo, baguma ba mu Bayahudi banakorwa niꞌgambo. Banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema. Kiri naꞌbakazi bingi boꞌlushaagwa, nabo banamúyemeera. Yabo booshi, banayibiika ku Pahulu na Siira.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Halikago, Abayahudi baguma, banashubi gwatwa noꞌluugi, arara-rara! Banagenda mu kaguliro, gira bagendi leeta utupere-pere. Neꞌri tukaba keera twayilunda yaho, twanatondeera ukugira akamburugu mu kaaya. Twanalunguula imwa Yasooni, gira tulooze mwo Pahulu na Siira, tubaleete imbere lyaꞌbandu.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Tulya tupere-pere, iri tukababula, twanayami yabiira Yasooni yenyene, kuguma naꞌbandi Bakirisito. Twanabakululira imbere lyaꞌbakulu baꞌkaaya, tugweti tugayamiza, ti: «Yaba bandu, si keera babiika akamburugu mu mahanga gooshi. Na baabano, bakolaga na hano mu kaaya kiitu!
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Uyo Yasooni, ye bahandisiizi. Neꞌngingwe, yaba booshi bakoli gayiriziizi imaaja ízikabiikwa na mwami witu Kahisaari. Banali mu yihaya kwo bagweti ugundi mwami wabo, mbu ye Yesu.»
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Yabo bakulu baꞌkaaya, kuguma naꞌbandi bandu, mbu bayuvwagwe kwokwo, banayami gira ulujongo bweneene!
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 Banatangiisa Yasooni naꞌbaabo ingwati, babuli bahanguula kwo batee taaha.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Iri bukayira, Abakirisito banayongolosa Pahulu na Siira, banabatwala mu kaaya keꞌBeroya. Neꞌri bakahika yo, banagendi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Abandu beꞌyo munda i Beroya, bâli riiri boꞌbwitonde ukuhima abaabo beꞌTesaloniki. Kyanatuma ikyanya Pahulu akabaganuulira Igambo lya Rurema, banaliyakiira ku mwete gwoshi. Banakizi yitegeereza mu Mandiko Meeru ngiisi lusiku, gira basise amagambo ga Pahulu, bamenye iri gali goꞌkuli.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Mu kati kaabo, Abayahudi bingi banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala, abashosi naꞌbakazi boꞌlushaagwa.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Balya Bayahudi beꞌTesaloniki, iri bakamenyaga kwo Pahulu akola mu yigiriza igambo lya Rurema neꞌyo munda i Beroya, yehee! Banayami genda yo, banashimya abandu bingi beꞌyo munda, halinde hanashubi ba akamburugu.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Lyeryo, abaabo Bakirisito banayami yabiira Pahulu, banamútwala halinde ku kyambu. Haliko, Siira na Timoteyo boohe, banasigala i Beroya.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Banaherekeza Pahulu, banamúhisa halinde mu kaaya keꞌHateene. Neꞌkyanya bâli kola bagagaluka, anabatuma babwire Timoteyo na Siira kwo bamúgwane duba.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Ikyanya Pahulu âli ki gweti agalindirira Siira na Timoteyo mu kaaya keꞌHateene, yee! Anagarwa bweneene, mu kubona kwaꞌkaaya kooshi kaboziri neꞌmigisi!
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Anakizi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi. Na ngiisi Bayahudi bo âli kizi gwana mwo, kuguma naꞌbandu beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema, anakizi basobanulira hiꞌgulu lya Yesu. Na ngiisi lusiku, ikyanya âli kizi yingira mu tuguliro, anakizi menyeesa abandu hiꞌgulu lya Yesu.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Abanabumenyi baguma biꞌbanga lyeꞌkihepikuriyo, kuguma na biꞌbanga lyeꞌkisitohiko, banatondeera ukuhaliiza Pahulu. Baguma baabo, banadeta: «Bikagi byoꞌyu malabi aloziizi ukudeta?» Abandi, ti: «Byaboneka kwo agweti agadetera imigisi yage yeꞌmahanga.» Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwo Pahulu âli kizi baganuulira hiꞌgulu lya Yesu, na hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Yabo banabumenyi, banatwalaga Pahulu imbere lyeꞌnaama ngulu yeꞌHareyopago. Abakulu beꞌyo naama banamúbwira: «Yago migirizo mahyahya go ukola mu menyeesa mu bandu, na nyiitu wangatubwira go.
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Twagayuvwa kwo gakola gandi-gandi, na nyiitu twanganasiima kwo tusobaanulire go.»
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 (Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwaꞌbandu beꞌyo munda i Hateene, kuguma neꞌbinyamahanga íbyâli tuuziri yo, bâli kizi siima naaho ukuyuvwiriza amagambo mahyahya, iri banakizi gaganuula-ganuula.)
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Kwokwo, Pahulu anayimanga mwiꞌyo naama ngulu, anadeta: «E bashosi beꞌHateene! Keera nabonaga kwo mugweti mugakulikiriza bweneene ibya mabanga giinyu!
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 Ikyanya njuba mu genda ngalenga mu kano kaaya, nabona ngiisi byo muli mu yikumba. Nanabonaga kiri naꞌkatanda koꞌkutangira kwaꞌmatuulo, ákayandisirwi kwo yaga magambo: “Imwa úli mu yikumbwa útayijikiini”. Aaho! Uyo ye mugweti mugayikumba buzira kumúmenya, ye na yoyu ye ngweti ngamùmenyeesa.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 «Rurema, ali Nahano wiꞌgulu na weꞌkihugo. Ye kabumba ikihugo, na íbikiri mwo byoshi. Atanatuuziri mu ndaaro, kwo iri mu girwa naꞌmaboko gaꞌbandu.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Ndaanabyo íbiri mu múgoora, mbu abandu bangamúkolera byo. Si ye mu biika abandu booshi mwoꞌmuuka, halinde babe bagumaana. Ye na gweti úgabaheereza neꞌbindi byoshi.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 «Mu mundu muguma, mwo Rurema akalyosa imilala yoshi yaꞌbandu, gira bakwire mu mahanga gooshi. Anababiikira neꞌbyanya byo âli mali gwanwa abatengekera. Anababiikira neꞌmbibi zaꞌho bagakizi tuula.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Na íbikatuma Rurema agaagira kwokwo, gira abandu bakamúlooze, kundu kwangaba ku njira yoꞌkumamaata, halinde banamúbone. Atanali hala na ngiisi muguma witu.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 Mukuba, ye tumiri tuli ho, tunali bagumaana, tunali mu yishagania. Biri nga kwo baguma ba mu bandisi biinyu keera bakadeta: “Kiri na nyiitu, tulyagagi baana baage!”
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 «Ku yukwo, bwo tuli baana ba Rurema, tutakwiriiri ukutona kwo ashushiini neꞌmigisi íri mu tulwa mu nooro, kandi iri mu harija, kandi iri imigisi íri mu baajwa mu mabuye. Si yibyo byoshi, biri mu girwa naaho ku bulenga bwaꞌbandu.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 «Yaho keera, ku kyanya abandu bâli kizi gira ibitalaalwe mu buhwija, Rurema âli kizi yigira nga atabibwini. Halikago buno, akola mu bwira abandu booshi ba ngiisi handu kwo babitwikire kwo.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 Mukuba, keera akabiika ulusiku lwo agatwira kwaꞌbandu booshi ulubaaja mu kati koꞌkuli. Kugaaba ku njira yoꞌmundu muguma, ye âli mali gwanwa atoola. Keera akanayereka abandu booshi akasiisa kaabyo, mu kumúzuula mu bafwiri.»
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Yabo bakulu, mbu bayuvwe kwo Pahulu akola mu deta hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri, baguma baabo banatondeera ukumúhonyoleza, ti yuuhu! Haliko, abandi banamúbwira: «Yiri igambo, tugaki shubi kuyuvwiriza hiꞌgulu lyalyo.»
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Pahulu anahuluka mwiꞌyo naama.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Abandu baguma, banayemeera Yesu, banayibiika ku Pahulu. Mu kati kaabo, mwâli riiri Dyonisiyo, muguma wa mu naama yeꞌHareyopago. Mwâli riiri noꞌmukazi muguma, iziina lyage Damaari, kuguma naꞌbandi bandu kwakundi.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.