Atos 17
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVI
1 Pahulu na Siira, banalenga mu kaaya keꞌHamufipoli, na mu keꞌHapoloniya, halinde banahika i Tesaloniki. Na yaho, hâli riiri inyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Pahulu anakulikiriza isiku zishatu zeꞌSabaato ayingiiri mwiꞌyo nyumba, nga kwoꞌmugeeza gwage gwâli riiri. Anakizi sobanulira abandu Amandiko Meeru.
2 Segundo o seu costume, Paulo foi à sinagoga e por três sábados discutiu com eles com base nas Escrituras,
3 Anabayereka ku bweranyange kwo Masiya âli kwiriiri atee libuzibwa, anayitwe. Haliko ha nyuma, anazuuke mu bafwiri. Pahulu, anashubi babwira: «Uyo Masiya, ye na yolya Yesu ye ngweti ngamùmenyeesa.»
3 explicando e provando que o Cristo deveria sofrer e ressuscitar dentre os mortos. E dizia: "Este Jesus que lhes proclamo é o Cristo".
4 Ikyanya Pahulu akababwira kwokwo, baguma ba mu Bayahudi banakorwa niꞌgambo. Banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema. Kiri naꞌbakazi bingi boꞌlushaagwa, nabo banamúyemeera. Yabo booshi, banayibiika ku Pahulu na Siira.
4 Alguns dos judeus foram persuadidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus, e não poucas mulheres de alta posição.
5 Halikago, Abayahudi baguma, banashubi gwatwa noꞌluugi, arara-rara! Banagenda mu kaguliro, gira bagendi leeta utupere-pere. Neꞌri tukaba keera twayilunda yaho, twanatondeera ukugira akamburugu mu kaaya. Twanalunguula imwa Yasooni, gira tulooze mwo Pahulu na Siira, tubaleete imbere lyaꞌbandu.
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Reuniram alguns homens perversos dentre os desocupados e, com a multidão, iniciaram um tumulto na cidade. Invadiram a casa de Jasom, em busca de Paulo e Silas, a fim de trazê-los para o meio da multidão.
6 Tulya tupere-pere, iri tukababula, twanayami yabiira Yasooni yenyene, kuguma naꞌbandi Bakirisito. Twanabakululira imbere lyaꞌbakulu baꞌkaaya, tugweti tugayamiza, ti: «Yaba bandu, si keera babiika akamburugu mu mahanga gooshi. Na baabano, bakolaga na hano mu kaaya kiitu!
6 Contudo, não os achando, arrastaram Jasom e alguns outros irmãos para diante dos oficiais da cidade, gritando: "Esses homens que têm causado alvoroço por todo o mundo, agora chegaram aqui,
7 Uyo Yasooni, ye bahandisiizi. Neꞌngingwe, yaba booshi bakoli gayiriziizi imaaja ízikabiikwa na mwami witu Kahisaari. Banali mu yihaya kwo bagweti ugundi mwami wabo, mbu ye Yesu.»
7 e Jasom os recebeu em sua casa. Todos eles estão agindo contra os decretos de César, dizendo que existe um outro rei, chamado Jesus".
8 Yabo bakulu baꞌkaaya, kuguma naꞌbandi bandu, mbu bayuvwagwe kwokwo, banayami gira ulujongo bweneene!
8 Ouvindo isso, a multidão e os oficiais da cidade ficaram agitados.
9 Banatangiisa Yasooni naꞌbaabo ingwati, babuli bahanguula kwo batee taaha.
9 Então receberam de Jasom e dos outros a fiança estipulada e os soltaram.
10 Iri bukayira, Abakirisito banayongolosa Pahulu na Siira, banabatwala mu kaaya keꞌBeroya. Neꞌri bakahika yo, banagendi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Chegando ali, eles foram à sinagoga judaica.
11 Abandu beꞌyo munda i Beroya, bâli riiri boꞌbwitonde ukuhima abaabo beꞌTesaloniki. Kyanatuma ikyanya Pahulu akabaganuulira Igambo lya Rurema, banaliyakiira ku mwete gwoshi. Banakizi yitegeereza mu Mandiko Meeru ngiisi lusiku, gira basise amagambo ga Pahulu, bamenye iri gali goꞌkuli.
11 Os bereanos eram mais nobres do que os tessalonicenses, pois receberam a mensagem com grande interesse, examinando todos os dias as Escrituras, para ver se tudo era assim mesmo.
12 Mu kati kaabo, Abayahudi bingi banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala, abashosi naꞌbakazi boꞌlushaagwa.
12 E creram muitos dentre os judeus, bem como dentre os gregos, um bom número de mulheres de elevada posição e não poucos homens.
13 Balya Bayahudi beꞌTesaloniki, iri bakamenyaga kwo Pahulu akola mu yigiriza igambo lya Rurema neꞌyo munda i Beroya, yehee! Banayami genda yo, banashimya abandu bingi beꞌyo munda, halinde hanashubi ba akamburugu.
13 Quando os judeus de Tessalônica ficaram sabendo que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Beréia, dirigiram-se também para lá, agitando e alvoroçando as multidões.
14 Lyeryo, abaabo Bakirisito banayami yabiira Pahulu, banamútwala halinde ku kyambu. Haliko, Siira na Timoteyo boohe, banasigala i Beroya.
14 Imediatamente os irmãos enviaram Paulo para o litoral, mas Silas e Timóteo permaneceram em Beréia.
15 Banaherekeza Pahulu, banamúhisa halinde mu kaaya keꞌHateene. Neꞌkyanya bâli kola bagagaluka, anabatuma babwire Timoteyo na Siira kwo bamúgwane duba.
15 Os homens que foram com Paulo o levaram até Atenas, partindo depois com instruções para que Silas e Timóteo se juntassem a ele, tão logo fosse possível.
16 Ikyanya Pahulu âli ki gweti agalindirira Siira na Timoteyo mu kaaya keꞌHateene, yee! Anagarwa bweneene, mu kubona kwaꞌkaaya kooshi kaboziri neꞌmigisi!
16 Enquanto esperava por eles em Atenas, Paulo ficou profundamente indignado ao ver que a cidade estava cheia de ídolos.
17 Anakizi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi. Na ngiisi Bayahudi bo âli kizi gwana mwo, kuguma naꞌbandu beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema, anakizi basobanulira hiꞌgulu lya Yesu. Na ngiisi lusiku, ikyanya âli kizi yingira mu tuguliro, anakizi menyeesa abandu hiꞌgulu lya Yesu.
17 Por isso, discutia na sinagoga com judeus e com gregos tementes a Deus, bem como na praça principal, todos os dias, com aqueles que por ali se encontravam.
18 Abanabumenyi baguma biꞌbanga lyeꞌkihepikuriyo, kuguma na biꞌbanga lyeꞌkisitohiko, banatondeera ukuhaliiza Pahulu. Baguma baabo, banadeta: «Bikagi byoꞌyu malabi aloziizi ukudeta?» Abandi, ti: «Byaboneka kwo agweti agadetera imigisi yage yeꞌmahanga.» Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwo Pahulu âli kizi baganuulira hiꞌgulu lya Yesu, na hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos começaram a discutir com ele. Alguns perguntavam: "O que está tentando dizer esse tagarela? " Outros diziam: "Parece que ele está anunciando deuses estrangeiros", pois Paulo estava pregando as boas novas a respeito de Jesus e da ressurreição.
19 Yabo banabumenyi, banatwalaga Pahulu imbere lyeꞌnaama ngulu yeꞌHareyopago. Abakulu beꞌyo naama banamúbwira: «Yago migirizo mahyahya go ukola mu menyeesa mu bandu, na nyiitu wangatubwira go.
19 Então o levaram a uma reunião do Areópago, onde lhe perguntaram: "Podemos saber que novo ensino é esse que você está anunciando?
20 Twagayuvwa kwo gakola gandi-gandi, na nyiitu twanganasiima kwo tusobaanulire go.»
20 Você está nos apresentando algumas idéias estranhas, e queremos saber o que elas significam".
21 (Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwaꞌbandu beꞌyo munda i Hateene, kuguma neꞌbinyamahanga íbyâli tuuziri yo, bâli kizi siima naaho ukuyuvwiriza amagambo mahyahya, iri banakizi gaganuula-ganuula.)
21 Todos os atenienses e estrangeiros que ali viviam não cuidavam de outra coisa senão falar ou ouvir as últimas novidades.
22 Kwokwo, Pahulu anayimanga mwiꞌyo naama ngulu, anadeta: «E bashosi beꞌHateene! Keera nabonaga kwo mugweti mugakulikiriza bweneene ibya mabanga giinyu!
22 Então Paulo levantou-se na reunião do Areópago e disse: "Atenienses! Vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Ikyanya njuba mu genda ngalenga mu kano kaaya, nabona ngiisi byo muli mu yikumba. Nanabonaga kiri naꞌkatanda koꞌkutangira kwaꞌmatuulo, ákayandisirwi kwo yaga magambo: “Imwa úli mu yikumbwa útayijikiini”. Aaho! Uyo ye mugweti mugayikumba buzira kumúmenya, ye na yoyu ye ngweti ngamùmenyeesa.
23 pois, andando pela cidade, observei cuidadosamente seus objetos de culto e encontrei até um altar com esta inscrição: AO DEUS DESCONHECIDO. Ora, o que vocês adoram, apesar de não conhecerem, eu lhes anuncio.
24 «Rurema, ali Nahano wiꞌgulu na weꞌkihugo. Ye kabumba ikihugo, na íbikiri mwo byoshi. Atanatuuziri mu ndaaro, kwo iri mu girwa naꞌmaboko gaꞌbandu.
24 "O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há é o Senhor do céu e da terra, e não habita em santuários feitos por mãos humanas.
25 Ndaanabyo íbiri mu múgoora, mbu abandu bangamúkolera byo. Si ye mu biika abandu booshi mwoꞌmuuka, halinde babe bagumaana. Ye na gweti úgabaheereza neꞌbindi byoshi.
25 Ele não é servido por mãos de homens, como se necessitasse de algo, porque ele mesmo dá a todos a vida, o fôlego e as demais coisas.
26 «Mu mundu muguma, mwo Rurema akalyosa imilala yoshi yaꞌbandu, gira bakwire mu mahanga gooshi. Anababiikira neꞌbyanya byo âli mali gwanwa abatengekera. Anababiikira neꞌmbibi zaꞌho bagakizi tuula.
26 De um só fez ele todos os povos, para que povoassem toda a terra, tendo determinado os tempos anteriormente estabelecidos e os lugares exatos em que deveriam habitar.
27 Na íbikatuma Rurema agaagira kwokwo, gira abandu bakamúlooze, kundu kwangaba ku njira yoꞌkumamaata, halinde banamúbone. Atanali hala na ngiisi muguma witu.
27 Deus fez isso para que os homens o buscassem e talvez, tateando, pudessem encontrá-lo, embora não esteja longe de cada um de nós.
28 Mukuba, ye tumiri tuli ho, tunali bagumaana, tunali mu yishagania. Biri nga kwo baguma ba mu bandisi biinyu keera bakadeta: “Kiri na nyiitu, tulyagagi baana baage!”
28 ‘Pois nele vivemos, nos movemos e existimos’, como disseram alguns dos poetas de vocês: ‘Também somos descendência dele’.
29 «Ku yukwo, bwo tuli baana ba Rurema, tutakwiriiri ukutona kwo ashushiini neꞌmigisi íri mu tulwa mu nooro, kandi iri mu harija, kandi iri imigisi íri mu baajwa mu mabuye. Si yibyo byoshi, biri mu girwa naaho ku bulenga bwaꞌbandu.
29 "Assim, visto que somos descendência de Deus, não devemos pensar que a Divindade é semelhante a uma escultura de ouro, prata ou pedra, feita pela arte e imaginação do homem.
30 «Yaho keera, ku kyanya abandu bâli kizi gira ibitalaalwe mu buhwija, Rurema âli kizi yigira nga atabibwini. Halikago buno, akola mu bwira abandu booshi ba ngiisi handu kwo babitwikire kwo.
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância, mas agora ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Mukuba, keera akabiika ulusiku lwo agatwira kwaꞌbandu booshi ulubaaja mu kati koꞌkuli. Kugaaba ku njira yoꞌmundu muguma, ye âli mali gwanwa atoola. Keera akanayereka abandu booshi akasiisa kaabyo, mu kumúzuula mu bafwiri.»
31 Pois estabeleceu um dia em que há de julgar o mundo com justiça, por meio do homem que designou. E deu provas disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos".
32 Yabo bakulu, mbu bayuvwe kwo Pahulu akola mu deta hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri, baguma baabo banatondeera ukumúhonyoleza, ti yuuhu! Haliko, abandi banamúbwira: «Yiri igambo, tugaki shubi kuyuvwiriza hiꞌgulu lyalyo.»
32 Quando ouviram sobre a ressurreição dos mortos, alguns deles zombaram, e outros disseram: "A esse respeito nós o ouviremos outra vez".
33 Pahulu anahuluka mwiꞌyo naama.
33 Com isso, Paulo retirou-se do meio deles.
34 Abandu baguma, banayemeera Yesu, banayibiika ku Pahulu. Mu kati kaabo, mwâli riiri Dyonisiyo, muguma wa mu naama yeꞌHareyopago. Mwâli riiri noꞌmukazi muguma, iziina lyage Damaari, kuguma naꞌbandi bandu kwakundi.
34 Alguns homens juntaram-se a ele e creram. Entre eles estava Dionísio, membro do Areópago, e também uma mulher chamada Dâmaris, e outros com eles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.