Atos 17
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Pahulu na Siira, banalenga mu kaaya keꞌHamufipoli, na mu keꞌHapoloniya, halinde banahika i Tesaloniki. Na yaho, hâli riiri inyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 Pahulu anakulikiriza isiku zishatu zeꞌSabaato ayingiiri mwiꞌyo nyumba, nga kwoꞌmugeeza gwage gwâli riiri. Anakizi sobanulira abandu Amandiko Meeru.
2 Ora, Paulo, segundo o seu costume, foi ter com eles; e por três sábados discutiu com eles as Escrituras,
3 Anabayereka ku bweranyange kwo Masiya âli kwiriiri atee libuzibwa, anayitwe. Haliko ha nyuma, anazuuke mu bafwiri. Pahulu, anashubi babwira: «Uyo Masiya, ye na yolya Yesu ye ngweti ngamùmenyeesa.»
3 expondo e demonstrando que era necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dentre os mortos; este Jesus que eu vos anuncio, dizia ele, é o Cristo.
4 Ikyanya Pahulu akababwira kwokwo, baguma ba mu Bayahudi banakorwa niꞌgambo. Banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema. Kiri naꞌbakazi bingi boꞌlushaagwa, nabo banamúyemeera. Yabo booshi, banayibiika ku Pahulu na Siira.
4 E alguns deles ficaram persuadidos e aderiram a Paulo e Silas, bem como grande multidão de gregos devotos e não poucas mulheres de posição.
5 Halikago, Abayahudi baguma, banashubi gwatwa noꞌluugi, arara-rara! Banagenda mu kaguliro, gira bagendi leeta utupere-pere. Neꞌri tukaba keera twayilunda yaho, twanatondeera ukugira akamburugu mu kaaya. Twanalunguula imwa Yasooni, gira tulooze mwo Pahulu na Siira, tubaleete imbere lyaꞌbandu.
5 Mas os judeus, movidos de inveja, tomando consigo alguns homens maus dentre os vadios e ajuntando o povo, alvoroçavam a cidade e, assaltando a casa de Jáson, os procuravam para entregá-los ao povo.
6 Tulya tupere-pere, iri tukababula, twanayami yabiira Yasooni yenyene, kuguma naꞌbandi Bakirisito. Twanabakululira imbere lyaꞌbakulu baꞌkaaya, tugweti tugayamiza, ti: «Yaba bandu, si keera babiika akamburugu mu mahanga gooshi. Na baabano, bakolaga na hano mu kaaya kiitu!
6 Porém, não os achando, arrastaram Jáson e alguns irmãos à presença dos magistrados da cidade, clamando: Estes que têm transtornado o mundo chegaram também aqui,
7 Uyo Yasooni, ye bahandisiizi. Neꞌngingwe, yaba booshi bakoli gayiriziizi imaaja ízikabiikwa na mwami witu Kahisaari. Banali mu yihaya kwo bagweti ugundi mwami wabo, mbu ye Yesu.»
7 os quais Jáson acolheu; e todos eles procedem contra os decretos de César, dizendo haver outro rei, que é Jesus.
8 Yabo bakulu baꞌkaaya, kuguma naꞌbandi bandu, mbu bayuvwagwe kwokwo, banayami gira ulujongo bweneene!
8 Assim alvoroçaram a multidão e os magistrados da cidade, que ouviram estas coisas.
9 Banatangiisa Yasooni naꞌbaabo ingwati, babuli bahanguula kwo batee taaha.
9 Tendo, porém, recebido fiança de Jáson e dos demais, soltaram-nos.
10 Iri bukayira, Abakirisito banayongolosa Pahulu na Siira, banabatwala mu kaaya keꞌBeroya. Neꞌri bakahika yo, banagendi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi.
10 E logo, de noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia; tendo eles ali chegado, foram à sinagoga dos judeus.
11 Abandu beꞌyo munda i Beroya, bâli riiri boꞌbwitonde ukuhima abaabo beꞌTesaloniki. Kyanatuma ikyanya Pahulu akabaganuulira Igambo lya Rurema, banaliyakiira ku mwete gwoshi. Banakizi yitegeereza mu Mandiko Meeru ngiisi lusiku, gira basise amagambo ga Pahulu, bamenye iri gali goꞌkuli.
11 Ora, estes eram mais nobres do que os de Tessalônica, porque receberam a palavra com toda avidez, examinando diariamente as Escrituras para ver se estas coisas eram assim.
12 Mu kati kaabo, Abayahudi bingi banayemeera Yesu, kuguma naꞌbandu bingi beꞌgindi milala, abashosi naꞌbakazi boꞌlushaagwa.
12 De sorte que muitos deles creram, bem como bom número de mulheres gregas de alta posição e não poucos homens.
13 Balya Bayahudi beꞌTesaloniki, iri bakamenyaga kwo Pahulu akola mu yigiriza igambo lya Rurema neꞌyo munda i Beroya, yehee! Banayami genda yo, banashimya abandu bingi beꞌyo munda, halinde hanashubi ba akamburugu.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que também em Beréia era anunciada por Paulo a palavra de Deus, foram lá agitar e sublevar as multidões.
14 Lyeryo, abaabo Bakirisito banayami yabiira Pahulu, banamútwala halinde ku kyambu. Haliko, Siira na Timoteyo boohe, banasigala i Beroya.
14 Imediatamente os irmãos fizeram sair a Paulo para que fosse até o mar; mas Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Banaherekeza Pahulu, banamúhisa halinde mu kaaya keꞌHateene. Neꞌkyanya bâli kola bagagaluka, anabatuma babwire Timoteyo na Siira kwo bamúgwane duba.
15 E os que acompanhavam a Paulo levaram-no até Atenas e, tendo recebido ordem para Silas e Timóteo a fim de que estes fossem ter com ele o mais depressa possível, partiram.
16 Ikyanya Pahulu âli ki gweti agalindirira Siira na Timoteyo mu kaaya keꞌHateene, yee! Anagarwa bweneene, mu kubona kwaꞌkaaya kooshi kaboziri neꞌmigisi!
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, revoltava-se nele o seu espírito, vendo a cidade cheia de ídolos.
17 Anakizi yingira mu nyumba yeꞌmihumaanano yaꞌBayahudi. Na ngiisi Bayahudi bo âli kizi gwana mwo, kuguma naꞌbandu beꞌgindi milala ábâli koli simbahiri Rurema, anakizi basobanulira hiꞌgulu lya Yesu. Na ngiisi lusiku, ikyanya âli kizi yingira mu tuguliro, anakizi menyeesa abandu hiꞌgulu lya Yesu.
17 Argumentava, portanto, na sinagoga com os judeus e os gregos devotos, e na praça todos os dias com os que se encontravam ali.
18 Abanabumenyi baguma biꞌbanga lyeꞌkihepikuriyo, kuguma na biꞌbanga lyeꞌkisitohiko, banatondeera ukuhaliiza Pahulu. Baguma baabo, banadeta: «Bikagi byoꞌyu malabi aloziizi ukudeta?» Abandi, ti: «Byaboneka kwo agweti agadetera imigisi yage yeꞌmahanga.» Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwo Pahulu âli kizi baganuulira hiꞌgulu lya Yesu, na hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri.
18 Ora, alguns filósofos epicureus e estóicos disputavam com ele. Uns diziam: Que quer dizer este paroleiro? E outros: Parece ser pregador de deuses estranhos; pois anunciava a boa nova de Jesus e a ressurreição.
19 Yabo banabumenyi, banatwalaga Pahulu imbere lyeꞌnaama ngulu yeꞌHareyopago. Abakulu beꞌyo naama banamúbwira: «Yago migirizo mahyahya go ukola mu menyeesa mu bandu, na nyiitu wangatubwira go.
19 E, tomando-o, o levaram ao Areópago, dizendo: Poderemos nós saber que nova doutrina é essa de que falas?
20 Twagayuvwa kwo gakola gandi-gandi, na nyiitu twanganasiima kwo tusobaanulire go.»
20 Pois tu nos trazes aos ouvidos coisas estranhas; portanto queremos saber o que vem a ser isto.
21 (Na íbikatuma bagaadeta kwokwo, bwaꞌbandu beꞌyo munda i Hateene, kuguma neꞌbinyamahanga íbyâli tuuziri yo, bâli kizi siima naaho ukuyuvwiriza amagambo mahyahya, iri banakizi gaganuula-ganuula.)
21 Ora, todos os atenienses, como também os estrangeiros que ali residiam, de nenhuma outra coisa se ocupavam senão de contar ou de ouvir a última novidade.
22 Kwokwo, Pahulu anayimanga mwiꞌyo naama ngulu, anadeta: «E bashosi beꞌHateene! Keera nabonaga kwo mugweti mugakulikiriza bweneene ibya mabanga giinyu!
22 Então Paulo, estando de pé no meio do Areópago, disse: Varões atenienses, em tudo vejo que sois excepcionalmente religiosos;
23 Ikyanya njuba mu genda ngalenga mu kano kaaya, nabona ngiisi byo muli mu yikumba. Nanabonaga kiri naꞌkatanda koꞌkutangira kwaꞌmatuulo, ákayandisirwi kwo yaga magambo: “Imwa úli mu yikumbwa útayijikiini”. Aaho! Uyo ye mugweti mugayikumba buzira kumúmenya, ye na yoyu ye ngweti ngamùmenyeesa.
23 porque, passando eu e observando os objetos do vosso culto, encontrei também um altar em que estava escrito: AO DEUS DESCONHECIDO. Esse, pois, que vós honrais sem o conhecer, é o que vos anuncio.
24 «Rurema, ali Nahano wiꞌgulu na weꞌkihugo. Ye kabumba ikihugo, na íbikiri mwo byoshi. Atanatuuziri mu ndaaro, kwo iri mu girwa naꞌmaboko gaꞌbandu.
24 O Deus que fez o mundo e tudo o que nele há, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em templos feitos por mãos de homens;
25 Ndaanabyo íbiri mu múgoora, mbu abandu bangamúkolera byo. Si ye mu biika abandu booshi mwoꞌmuuka, halinde babe bagumaana. Ye na gweti úgabaheereza neꞌbindi byoshi.
25 nem tampouco é servido por mãos humanas, como se necessitasse de alguma coisa; pois ele mesmo é quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas;
26 «Mu mundu muguma, mwo Rurema akalyosa imilala yoshi yaꞌbandu, gira bakwire mu mahanga gooshi. Anababiikira neꞌbyanya byo âli mali gwanwa abatengekera. Anababiikira neꞌmbibi zaꞌho bagakizi tuula.
26 e de um só fez todas as raças dos homens, para habitarem sobre toda a face da terra, determinando-lhes os tempos já dantes ordenados e os limites da sua habitação;
27 Na íbikatuma Rurema agaagira kwokwo, gira abandu bakamúlooze, kundu kwangaba ku njira yoꞌkumamaata, halinde banamúbone. Atanali hala na ngiisi muguma witu.
27 para que buscassem a Deus, se porventura, tateando, o pudessem achar, o qual, todavia, não está longe de cada um de nós;
28 Mukuba, ye tumiri tuli ho, tunali bagumaana, tunali mu yishagania. Biri nga kwo baguma ba mu bandisi biinyu keera bakadeta: “Kiri na nyiitu, tulyagagi baana baage!”
28 porque nele vivemos, e nos movemos, e existimos; como também alguns dos vossos poetas disseram: Pois dele também somos geração.
29 «Ku yukwo, bwo tuli baana ba Rurema, tutakwiriiri ukutona kwo ashushiini neꞌmigisi íri mu tulwa mu nooro, kandi iri mu harija, kandi iri imigisi íri mu baajwa mu mabuye. Si yibyo byoshi, biri mu girwa naaho ku bulenga bwaꞌbandu.
29 Sendo nós, pois, geração de Deus, não devemos pensar que a divindade seja semelhante ao ouro, ou à prata, ou à pedra esculpida pela arte e imaginação do homem.
30 «Yaho keera, ku kyanya abandu bâli kizi gira ibitalaalwe mu buhwija, Rurema âli kizi yigira nga atabibwini. Halikago buno, akola mu bwira abandu booshi ba ngiisi handu kwo babitwikire kwo.
30 Mas Deus, não levando em conta os tempos da ignorância, manda agora que todos os homens em todo lugar se arrependam;
31 Mukuba, keera akabiika ulusiku lwo agatwira kwaꞌbandu booshi ulubaaja mu kati koꞌkuli. Kugaaba ku njira yoꞌmundu muguma, ye âli mali gwanwa atoola. Keera akanayereka abandu booshi akasiisa kaabyo, mu kumúzuula mu bafwiri.»
31 porquanto determinou um dia em que com justiça há de julgar o mundo, por meio do varão que para isso ordenou; e disso tem dado certeza a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Yabo bakulu, mbu bayuvwe kwo Pahulu akola mu deta hiꞌgulu lyoꞌkuzuuka kwa abafwiri, baguma baabo banatondeera ukumúhonyoleza, ti yuuhu! Haliko, abandi banamúbwira: «Yiri igambo, tugaki shubi kuyuvwiriza hiꞌgulu lyalyo.»
32 Mas quando ouviram falar em ressurreição de mortos, uns escarneciam, e outros diziam: Acerca disso te ouviremos ainda outra vez.
33 Pahulu anahuluka mwiꞌyo naama.
33 Assim Paulo saiu do meio deles.
34 Abandu baguma, banayemeera Yesu, banayibiika ku Pahulu. Mu kati kaabo, mwâli riiri Dyonisiyo, muguma wa mu naama yeꞌHareyopago. Mwâli riiri noꞌmukazi muguma, iziina lyage Damaari, kuguma naꞌbandi bandu kwakundi.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele, e creram, entre os quais Dionísio, o areopagita, e uma mulher por nome Dâmaris, e com eles outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.