1 Reis 22
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs VC
1 Hanalenga imyaka ishatu hungu-hungu, Abahisiraheeri bali noꞌmutuula naꞌBaharaamu.
1 Três anos se passaram sem lutas entre a Síria e Israel.
2 Si mu yugwo mwaka gwa kashatu, Yehoshafaati, mwami weꞌBuyuda, anayiji zaatira Ahabu, mwami waꞌBahisiraheeri.
2 No terceiro ano, Josafá, rei de Judá, veio ter com o rei de Israel.
3 Uyo Ahabu anabwira abakozi baage: «Kalya kaaya keꞌRamooti-Giryadi, ka mutayiji kwo kali keꞌmwitu? Aaho! Kituma kikagi tukoli yibwataliiri naaho, buzira kushubi kanyaga, kalyoke imwa mwami weꞌHaraamu.»
3 Este tinha dito aos seus servos: Sabeis porventura que Ramot de Galaad é nossa, e que nós temos descuidado de retomá-la do rei da Síria?
4 Ahabu anabuuza Yehoshafaati, ti: «Ewe! Ka ugandabaala, gira ngendi teera i Ramooti-Giryadi?» Na wa Yehoshafaati, ti: «Si twe baguma! Abandu baani, bali beꞌmwawe. Kiri neꞌfwarasi zaani, ziri zeꞌmwawe.»
4 E disse a Josafá; Queres vir comigo à guerra contra Ramot de Galaad? Josafá respondeu: Farei o que fizeres: meu povo fará o que fizer o teu, e minha cavalaria fará o que fizer a tua.
5 Yehoshafaati anagenderera ukubwira uwabo: «Halikago, utee hanuusa Nahano.»
5 E continuando a falar ao rei de Israel, Josafá ajuntou: Consulta antes de tudo, eu te peço, o oráculo do Senhor.
6 Uyo Ahabu anakuumania abaleevi baage nga magana gana, anababuuza: «Ka ngendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa nabo, ti: «Genda! Nahano agakuhimira.»
6 O rei de Israel, tendo reunido os profetas, que eram em número de quatrocentos, perguntou-lhes: Devo eu ir atacar Ramot de Galaad, eu devo-me abster? Eles responderam: Vai; o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Kundu bakashuvya kwokwo, Yehoshafaati anashubi buuza kwokuno: «Ka hano ndaaye gundi muleevi wa Nahano ye twangaki hanuusa?»
7 Mas Josafá replicou: Haverá porventura algum outro profeta do Senhor por aqui, a quem possamos consultar?
8 Mwami waꞌBahisiraheeri, ti: «Hakiri Mikaaya mugala Himula. Yiryo ihano lya Nahano, twangamúhuuna lyo. Haliko ndi mu múnegura, bwo atali mu ndangira ubuleevi bwija. Si ayamiri ali mu ndetera amabi naaho.» Na wa Yehoshafaati, ti: «E maashi mwami, ukudeta kwokwo, kutakwaniini.»
8 Sim, respondeu o rei de Israel, há ainda outro por quem poderíamos consultar o Senhor; mas eu o detesto, porque ele não profetiza jamais o bem, e sim sempre o mal: é Miquéias, filho de Jemla. Josafá disse: Não fale o rei assim.
9 Kwokwo, Ahabu anatumira umukulu wage muguma, anamúbwira kwo avwaruke, agendi leeta Mikaaya mugala Himula.
9 Chamou então o rei de Israel um eunuco e deu-lhe esta ordem: Traze-me aqui depressa Miquéias, filho de Jemla.
10 Ku yikyo kyanya, mwami waꞌBahisiraheeri noꞌwabo weꞌBuyuda, bâli bwatiiri kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌSamariya. Ngiisi muguma âli bwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Bâli gweti bagayigingika mu mirondo yabo yeꞌkyami. Naꞌbaleevi booshi, bâli gweti bagatanga ubuleevi imbere lyabo.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, sentaram cada um no seu trono, revestidos de suas insígnias reais, na praça que está à entrada da porta de Samaria, e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Mu yabo baleevi, muguma wabo, ye Zedekiya mugala Kinaana. Uyo Zedekiya âli mali yilingaaniza amahembe geꞌbyuma, anakizi deta: «Nahano adeta kwokuno: “Ku njira ya yaga mahembe, ugafutiiriza Abaharaamu, halinde banaminikwe lwoshi.”»
11 Sedecias, filho de Canaana, fez para si uns chifres de ferro, e disse: Eis o que diz o Senhor: com estes chifres ferirás os sírios até que sejam exterminados.
12 Balya bandi baleevi booshi, bâli kizi tanga bwobwo-bwobwo buleevi, ti: «Ugendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi, unakahime. Yako kaaya, Nahano agakabiika mu maboko gaawe.»
12 E todos os profetas profetizavam da mesma maneira, dizendo: Sobe a Ramot de Galaad: serás vencedor, porque o Senhor entregará a cidade nas mãos do rei.
13 Ku yikyo kyanya, ulya mukozi úkatumwa imwa Mikaaya, anamúbwira: «Abandi baleevi booshi, keera batanga ubuleevi. Noꞌbuleevi bwabo buli bwo buguma, mbu mwami agaahima. Aaho! Naawe umútangire bwobwo-bwobwo buleevi. Ee! Umúdetere amiija.»
13 Entretanto, o mensageiro que fora buscar Miquéias dizia-lhe: Os profetas são unânimes em predizer a vitória do rei. Que o teu oráculo seja conforme o deles. Predize bom êxito.
14 Haliko Mikaaya anamúshuvya kwokuno: «Nga kwo Nahano ayamiri ho, ngaadeta naaho ngiisi kwo Nahano agambwira.»
14 Miquéias, porém, respondeu: Por Deus que eu só direi o que o Senhor me disser.
15 Ikyanya Mikaaya akahika imbere lya mwami, mwami anamúbuuza: «Ka tugendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa naye, ti: «Ee! Genda, ugaahima. Nahano agababiika mu maboko gaawe.»
15 Quando ele se apresentou ao rei, este disse-lhe: Miquéias, devemos nós ir atacar Ramot de Galaad, ou não? Vai, respondeu Miquéias, serás vencedor; o Senhor a entregará nas mãos do rei.
16 Haliko, mwami anamúbwira: «Ngakubiikisa indahiro ubugira kanga, halinde umbwire íbiri ukuli kwiꞌziina lya Nahano?»
16 O rei disse-lhe: Quantas vezes será preciso conjurar-te a que só digas a verdade em nome do Senhor?
17 Ulya Mikaaya, ti: «Nabona kwaꞌBahisiraheeri booshi bashabukira ku migazi, nga bibuzi íbitahiiti umungere. Nahano anadeta: “Yaba bandu, ndaakyo kirongoozi bahiiti. Leka ngiisi muguma wabo agalukire imwage ku mutuula.”»
17 Ao que Miquéias respondeu: Vejo todo o Israel espalhado pelas montanhas como um rebanho sem pastor. O Senhor disse: Essa gente não tem um guia; volte cada um em paz para a sua casa!
18 Lyeryo, Ahabu anabwira Yehoshafaati, ti: «Ka ndakakubwira kwo uyu mushosi atangandangira ubuleevi bwija? Si ali mu ndangira bwaꞌmabi naaho!»
18 O rei de Israel disse a Josafá: Não te disse eu que ele nunca profetiza o bem, mas sempre o mal?
19 Mikaaya anashubi deta: «Yuvwiriza igambo lya Nahano. Nabona Nahano abwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Naꞌbakozi baage booshi ba mwiꞌgulu, bayimaaziri ha butambi lyage, baguma ilulyo, naꞌbandi ilumosho.
19 Miquéias replicou: Ouve o oráculo do Senhor: Eu, vi o Senhor sentado no seu trono e todo o exército dos céus ao redor dele, à direita e à esquerda.
20 Nahano anabuuza: “Nyandagi ugagendi hendereza Ahabu, gira agendi teera i Ramooti-Giryadi, halinde agendi fwira yo?” Ngiisi muguma anakizi shuvya byage-byage.
20 O Senhor disse: Quem seduzirá Acab, para que ele suba e pereça em Ramot de Galaad? Um disse uma coisa e outro, outra.
21 «Ha nyuma, kisigo kiguma kyanayimanga imbere lya Nahano, kyanadeta: “Niehe ngagendi múhendereza.”
21 Então um espírito adiantou-se e apresentou-se diante do Senhor, dizendo: Eu irei seduzi-lo. O Senhor perguntou: De que modo?
22 «Nahano anakibuuza: “Ugamúhendereza ku njira nyiki?” Nakyo, ti: “Ngagendi shimya abaleevi baage booshi kwo bakizi deta ikinyoma”. Na wa Nahano, ti: “Kwokwo! We gaahasha ukumúhendereza. Genda, ugirage kwokwo.”»
22 Ele respondeu: Irei e serei um espírito de mentira na boca de seus profetas. - É isto, replicou o Senhor. Conseguirás seduzi-lo. Vai e faze como disseste.
23 Uyo Mikaaya anashubiza, ti: «Ewe! Kwokwo, kwo binali. Yaba baleevi baawe booshi, Nahano keera ababiika mweꞌkisigo halinde badete ikinyoma. Kundu kwokwo, Nahano keera akyula kwo agakutumira ubuhanya.»
23 O Senhor pôs um espírito de mentira na boca de todos os profetas aqui presentes, mas é a tua perda que o Senhor decretou.
24 Lyeryo, Zedekiya mugala Kinaana anayami yegeera Mikaaya, anamútumuula uluhi kwiꞌtama, kwa! Anamúbuuza: «Ewe! Koꞌmutima gwa Nahano gwanjaaga mwo, mbu gutondeere ukukudeta mwo?»
24 Nesse momento, Sedecias, filho de Canaana, aproximou-se de Miquéias e deu-lhe uma bofetada, dizendo: Por onde saiu de mim o espírito do Senhor para falar a ti?
25 Na wa Mikaaya, ti: «Ulusiku lwo ugayingira mu kisiika kyeꞌkati, mbu ugendi yibisha, lyo ugaamenya.»
25 Tu o verás, respondeu Miquéias, no dia em que fores de quarto em quarto para te esconder.
26 Kwokwo, mwami waꞌBahisiraheeri anabahamuliza, ti: «Gwatagi Mikaaya! Munamútwale imwa Hamooni, umukulu waꞌkaaya, neꞌmwa Yohaashi, umuluzi.
26 Então o rei de Israel ordenou: Prende Miquéias; leva-o à casa de Amon, governador da cidade, e de Joás, filho do rei.
27 Munababwire kwo mwami akyula kwokuno: “Uyu mundu, mumúbiike mu mbohe. Munakizi múliisa umukate muniini, naꞌmiiji, halinde ku kyanya ngagaluka kwo ku butoge.”»
27 Dize-lhes: Esta é a ordem do rei: Metei este homem na prisão e alimentai-o com um pão de miséria, até que eu volte são e salvo.
28 Uyo Mikaaya anamúbwira kwokuno: «Iri wangagaluka ku butoge, iri atali Nahano úwanganuuza.» Anashubiza, ti: «Muyuvwirize ngiisi kwo nadeta.»
28 Ao que respondeu Miquéias: Se voltares são e salvo, será um sinal de que o Senhor não falou por mim. E ajuntou: Ouvi, povo, tudo isso!
29 Kwokwo, uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, kuguma na mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, banagendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi.
29 O rei de Israel subiu com Josafá, rei de Judá, a Ramot de Galaad.
30 Ahabu anamúbwira: «Ikyanya ngayingira mwiꞌzibo, ngayambala ibindi-bindi byambalwa íbitali byeꞌkyami. Haliko wehe, uyambale ibyambalwa byawe byeꞌkyami.» Kwokwo, Ahabu anahindurania ibyambalwa, anayingira mwiꞌzibo.
30 Disse-lhe: Vou disfarçar-me para ir ao combate; tu, porém, conserva as tuas vestes. E o rei de Israel disfarçou-se antes de entrar em combate.
31 Uyo mwami weꞌHaraamu âli hangwiri ibirongoozi byage makumi gashatu na babiri ábâli yimangiiri amagaare gaage giꞌzibo, ti: «Mutakolwe kwo mwahuma ku gundi mundu yeshi, aba mugunda, kandi iri mutasumbwa. Si mulwise naaho mwami waꞌBahisiraheeri.»
31 Ora, o rei da Síria tinha dado aos seus trinta e dois chefes de carros a seguinte ordem: Não atacareis ninguém, pequeno ou grande, mas unicamente o rei de Israel.
32 Birya birongoozi, mbu bilangiize Yehoshafaati, byanadeta: «Ku kasiisa, uyu ye mwami waꞌBahisiraheeri.» Kyanatuma bagamúlandiriza, gira bamúlwise. Haliko, iri Yehoshafaati akabanda akashiba,
32 Os chefes de carros, tendo visto Josafá, disseram entre si: Aquele é seguramente o rei de Israel. E o atacaram. Josafá soltou o seu grito {de guerra},
33 banamenya kwo atali ye mwami waꞌBahisiraheeri, banaleka ukumúlwisa, banagaluka.
33 e os chefes de carros, vendo que não era o rei de Israel, afastaram-se dele.
34 Haaho, musirikaani muguma weꞌHaraamu, anafwora umuheto gwage mu kuhizaanwa. Kiziga, umwambi gwayami yityomba ha buteranizo bweꞌsiribo zo mwami waꞌBahisiraheeri ayambiiti mu kifuba kyage. Uyo Ahabu anayami bwira ikirongoozi kiꞌgaare lyage liꞌzibo: «Ewe, keera nakomeereka! Hindula igaare, unjaaze duba mwiꞌzibo.»
34 Nesse momento, estirando um homem o seu arco ao acaso, feriu o rei de Israel entre as junturas da couraça. O rei disse ao condutor de seu carro: Volta a rédea, leva-me para fora do campo de batalha, porque estou ferido.
35 Lwolwo lusiku, izibo lyanakungula ngana-ngana. Kwokwo, banashegamika mwami mwiꞌgaare, agweti agalangiiza Abaharaamu. Umuko gwage gwanakizi jalabandira haashi mwiꞌgaare. Iri kakaba kabigingwe, mwami anafwa.
35 Mas o combate foi naquele dia tão violento, que o rei teve que ficar de pé em seu carro diante dos sírios. Morreu ao cair da tarde. O sangue corria de sua ferida e inundava o seu carro.
36 Iri izuuba likaba keera lyasooka, indumwa yanalenga mu shumbi, ti: «Ngiisi mundu agalukire imwage, mu kaaya kaabo.»
36 Ao pôr-do-sol, ouviu-se um clamor que corria por todo o exército: Volte cada um para a sua cidade e para a sua casa!
37 Kwokwo, kwo mwami Ahabu akafwa, banatwala ikirunda kyage i Samariya, kyanaziikwa yo.
37 Morreu o rei! Levaram-no para Samaria e enterraram-no ali.
38 Banakizi shukira igaare lyage mu kirigo kyeꞌSamariya (ho babulambe bâli kizi yogera). Utubwa twanayiji lamba umuko gwage, nga kwo Nahano akagwanwa adeta.
38 Quando lavaram o carro na piscina de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, e as prostitutas banhavam-se ali, conforme o oráculo do Senhor.
39 Uyo Ahabu, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌHisiraheeri. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka inyumba yage, na ngiisi kwo akagilimbiisa naꞌmahembe geꞌnjovu. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka utwaya tulebe.
39 O resto da história de Acab, suas ações, o palácio de marfim que construiu, as cidades que edificou, tudo isso se acha consignado no livro das Crônicas dos reis de Israel.
40 Mwami Ahabu, iri akashaaja, anaziikwa. Ahandu haage, banayimika mugala wage Ahaziya.
40 Acab adormeceu com os seus pais, e seu filho Ocozias sucedeu-lhe no trono.
41 Uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, ikyanya âli koli hisiizi imyaka ina atwaziri, mu kihugo kyeꞌBuyuda banayimika mwami Yehoshafaati mugala Hasa.
41 No quarto ano de Acab, rei de Israel, Josafá, filho de Asa, tornou-se rei de Judá.
42 Ku yikyo kyanya, âli kola neꞌmyaka makumi gashatu niꞌtaanu abusirwi. Nyina ye wâli Hazuba munyere Shirihi. Uyo Yehoshafaati anahisa imyaka makumi gabiri niꞌtaanu, atwaziri i Yerusaleemu.
42 Tinha trinta e cinco anos quando começou a reinar, e reinou vinte e cinco anos em Jerusalém. Sua mãe chamava-se Azuba, filha de Salai.
43 Âli kizi gira íbikwaniini imbere lya Nahano, nga kwo yishe Hasa âli kizi bigira.
43 Andou em todos os caminhos de Asa, seu pai, e não se desviou deles. Fez o que é bom aos olhos do Senhor.
44 Kundu kwokwo, atakahongola imbeero zoꞌkuyikumbira imigisi ku marango. Abandu banakizi gendi tangira yaꞌmatuulo goꞌkusiriiza, iri banayokera yoꞌmubadu.
44 Todavia, não desapareceram os lugares altos, onde o povo continuava sacrificando e queimando incenso.
45 Mwami Yehoshafaati âli tuuziri ali noꞌmutuula na mwami waꞌBahisiraheeri.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Uyo Yehoshafaati, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌBuyuda. Mwo muyandisirwi na hiꞌgulu lyoꞌbukalage bwage, na ngiisi kwo âli kizi lwa amazibo.
46 O resto da história de Josafá, seus grandes feitos e suas campanhas, tudo se acha consignado no livro das Crônicas dos reis de Judá.
47 Akayimula babulambe baꞌbashosi booshi ábâli kizi shuleha ha mbeero, balya ábasigala ku kyanya kya yishe Hasa.
47 Expulsou da terra as prostitutas {sagradas} que ainda restavam do tempo de seu pai.
48 Ku yikyo kyanya, ndaaye mwami úwâli mu kihugo kyeꞌHedoomu. Si mwami weꞌBuyuda, ye wâli kizi tuma yoꞌmwimangizi.
48 Não havia então rei em Edom, mas um governador que exercia as funções de rei.
49 Mwami Yehoshafaati anagendi yubakiisa amashuba goꞌbudandaza, gira gakizi gendi seeha inooro mu kihugo kyeꞌHofiiri. Haliko, gatakaki hika yo, mukuba gakavungukira i Hezyoni-Gebeeri.
49 Josafá construiu um navio de Társis para ir buscar ouro em Ofir. Mas não pôde ir, porque o seu navio naufragou em Asiongaber.
50 Uyo Ahaziya mugala Ahabu, anabwira Yehoshafaati: «Uleke abakozi baani naꞌbeꞌmwawe babalamanwe mu mashuba.» Haliko yiryo igambo, Yehoshafaati atanaliyemeera.
50 Ocozias, filho de Acab, disse a Josafá: Deixa os meus servos embarcar com os teus. Mas Josafá não quis.
51 Uyo Yehoshafaati, ikyanya akashaaja, anaziikwa kuguma na bashokuluza baage, mu Kaaya ka Dahudi. Ahandu haage, banayimika mugala wage Yoramu.
51 Josafá adormeceu com os seus pais, e foi sepultado com eles na cidade de Davi. Seu filho Jorão sucedeu-lhe no trono.
52 Ikyanya mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, akahisa imyaka ikumi niꞌrinda atwaziri, mu kihugo kyeꞌHisiraheeri banayimika mwami Ahaziya mugala Ahabu, anahisa imyaka ibiri atwaziri i Samariya.
52 No décimo sétimo ano de Josafá, rei de Judá, Ocozias, filho de Acab, tornou-se rei de Israel em Samaria, e reinou dois anos sobre Israel.
53 Uyo Ahaziya, anagira íbitali nga byo mu masu ga Nahano, anakizi kulikira ingesho za yishe Ahabu, neꞌza nyina Yezebeeri. Anakizi kulikira neꞌngesho za Yerobwamu mugala Nebati, mu kukizi hubiisa Abahisiraheeri, halinde bakizi yifunda mu byaha.
53 Fez o mal aos olhos do Senhor: seguiu os caminhos de seu pai e de sua mãe, e de Jeroboão, filho de Nabat, que tinha arrastado Israel ao pecado.
54 Âli kizi kolera umuzimu Baali, iri anaguyikumba. Kwokwo, kwo akaraakaza Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, nga kwokulya yishe âli kizi gira.
54 Prestou culto a Baal e prostrou-se diante dele, provocando desse modo a cólera do Senhor, Deus de Israel, como o fizera seu pai.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.