1 Reis 22
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NTLH
1 Hanalenga imyaka ishatu hungu-hungu, Abahisiraheeri bali noꞌmutuula naꞌBaharaamu.
1 Durante os dois anos seguintes houve paz entre Israel e a Síria.
2 Si mu yugwo mwaka gwa kashatu, Yehoshafaati, mwami weꞌBuyuda, anayiji zaatira Ahabu, mwami waꞌBahisiraheeri.
2 Mas, no terceiro ano, Josafá, rei de Judá, foi visitar o rei Acabe, de Israel.
3 Uyo Ahabu anabwira abakozi baage: «Kalya kaaya keꞌRamooti-Giryadi, ka mutayiji kwo kali keꞌmwitu? Aaho! Kituma kikagi tukoli yibwataliiri naaho, buzira kushubi kanyaga, kalyoke imwa mwami weꞌHaraamu.»
3 Acabe perguntou aos seus oficiais: — Por que é que nós não fizemos nada para tomar de volta do rei da Síria a cidade de Ramote-Gileade? Vocês sabem que aquela cidade é nossa!
4 Ahabu anabuuza Yehoshafaati, ti: «Ewe! Ka ugandabaala, gira ngendi teera i Ramooti-Giryadi?» Na wa Yehoshafaati, ti: «Si twe baguma! Abandu baani, bali beꞌmwawe. Kiri neꞌfwarasi zaani, ziri zeꞌmwawe.»
4 Então ele perguntou ao rei Josafá: — Você vai comigo atacar Ramote? Josafá respondeu: — Quando você estiver pronto para a batalha, eu também estarei; e assim também os meus soldados e a minha cavalaria.
5 Yehoshafaati anagenderera ukubwira uwabo: «Halikago, utee hanuusa Nahano.»
5 Mas primeiro vamos consultar a Deus, o Senhor .
6 Uyo Ahabu anakuumania abaleevi baage nga magana gana, anababuuza: «Ka ngendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa nabo, ti: «Genda! Nahano agakuhimira.»
6 Aí Acabe mandou chamar os profetas , que eram uns quatrocentos, e perguntou: — Devo atacar a cidade de Ramote ou não? Eles responderam: — Ataque, pois Deus lhe dará a vitória.
7 Kundu bakashuvya kwokwo, Yehoshafaati anashubi buuza kwokuno: «Ka hano ndaaye gundi muleevi wa Nahano ye twangaki hanuusa?»
7 Mas Josafá perguntou: — Não existe aqui mais nenhum profeta para nós consultarmos o
8 Mwami waꞌBahisiraheeri, ti: «Hakiri Mikaaya mugala Himula. Yiryo ihano lya Nahano, twangamúhuuna lyo. Haliko ndi mu múnegura, bwo atali mu ndangira ubuleevi bwija. Si ayamiri ali mu ndetera amabi naaho.» Na wa Yehoshafaati, ti: «E maashi mwami, ukudeta kwokwo, kutakwaniini.»
8 Acabe respondeu: — Existe outro, que se chama Micaías, filho de Inla. Mas eu tenho ódio dele porque nunca — Não fale desse jeito! — disse Josafá.
9 Kwokwo, Ahabu anatumira umukulu wage muguma, anamúbwira kwo avwaruke, agendi leeta Mikaaya mugala Himula.
9 Então Acabe chamou um oficial e mandou que ele fosse imediatamente buscar Micaías.
10 Ku yikyo kyanya, mwami waꞌBahisiraheeri noꞌwabo weꞌBuyuda, bâli bwatiiri kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌSamariya. Ngiisi muguma âli bwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Bâli gweti bagayigingika mu mirondo yabo yeꞌkyami. Naꞌbaleevi booshi, bâli gweti bagatanga ubuleevi imbere lyabo.
10 Os dois reis, usando as suas roupas reais, estavam sentados nos seus tronos, numa praça que ficava perto da entrada do portão de Samaria; e todos os profetas estavam profetizando em frente deles.
11 Mu yabo baleevi, muguma wabo, ye Zedekiya mugala Kinaana. Uyo Zedekiya âli mali yilingaaniza amahembe geꞌbyuma, anakizi deta: «Nahano adeta kwokuno: “Ku njira ya yaga mahembe, ugafutiiriza Abaharaamu, halinde banaminikwe lwoshi.”»
11 Um dos profetas, chamado Zedequias, filho de Quenaana, fez uns chifres de ferro e disse a Acabe: — O que o
12 Balya bandi baleevi booshi, bâli kizi tanga bwobwo-bwobwo buleevi, ti: «Ugendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi, unakahime. Yako kaaya, Nahano agakabiika mu maboko gaawe.»
12 E todos os profetas profetizaram a mesma coisa. Eles diziam: — Marche contra a cidade de Ramote, que o senhor, ó rei, vencerá. O
13 Ku yikyo kyanya, ulya mukozi úkatumwa imwa Mikaaya, anamúbwira: «Abandi baleevi booshi, keera batanga ubuleevi. Noꞌbuleevi bwabo buli bwo buguma, mbu mwami agaahima. Aaho! Naawe umútangire bwobwo-bwobwo buleevi. Ee! Umúdetere amiija.»
13 Enquanto isso, o oficial que tinha ido buscar Micaías disse a ele: — Todos os outros profetas profetizaram que o rei terá sucesso. É melhor que você faça o mesmo.
14 Haliko Mikaaya anamúshuvya kwokuno: «Nga kwo Nahano ayamiri ho, ngaadeta naaho ngiisi kwo Nahano agambwira.»
14 Porém Micaías respondeu: — Juro pelo
15 Ikyanya Mikaaya akahika imbere lya mwami, mwami anamúbuuza: «Ka tugendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa naye, ti: «Ee! Genda, ugaahima. Nahano agababiika mu maboko gaawe.»
15 Quando Micaías chegou ao lugar onde estava o rei Acabe, este perguntou: — Micaías, o rei Josafá e eu devemos atacar a cidade de Ramote ou não? Micaías respondeu: — Ataque, pois o senhor, ó rei, vencerá. O
16 Haliko, mwami anamúbwira: «Ngakubiikisa indahiro ubugira kanga, halinde umbwire íbiri ukuli kwiꞌziina lya Nahano?»
16 Mas Acabe disse: — Quando você falar comigo em nome do
17 Ulya Mikaaya, ti: «Nabona kwaꞌBahisiraheeri booshi bashabukira ku migazi, nga bibuzi íbitahiiti umungere. Nahano anadeta: “Yaba bandu, ndaakyo kirongoozi bahiiti. Leka ngiisi muguma wabo agalukire imwage ku mutuula.”»
17 Micaías respondeu: — Vejo o exército de Israel espalhado pelos morros como ovelhas sem pastor. E o
18 Lyeryo, Ahabu anabwira Yehoshafaati, ti: «Ka ndakakubwira kwo uyu mushosi atangandangira ubuleevi bwija? Si ali mu ndangira bwaꞌmabi naaho!»
18 Então Acabe disse a Josafá: — Eu não disse que para mim ele nunca profetiza coisas boas? Ele sempre diz alguma coisa ruim!
19 Mikaaya anashubi deta: «Yuvwiriza igambo lya Nahano. Nabona Nahano abwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Naꞌbakozi baage booshi ba mwiꞌgulu, bayimaaziri ha butambi lyage, baguma ilulyo, naꞌbandi ilumosho.
19 Micaías continuou: — Agora escute o que o
20 Nahano anabuuza: “Nyandagi ugagendi hendereza Ahabu, gira agendi teera i Ramooti-Giryadi, halinde agendi fwira yo?” Ngiisi muguma anakizi shuvya byage-byage.
20 Ele perguntou: “Quem enganará Acabe para que ele vá a Ramote e seja morto lá?” Alguns anjos disseram uma coisa, e outros disseram outra,
21 «Ha nyuma, kisigo kiguma kyanayimanga imbere lya Nahano, kyanadeta: “Niehe ngagendi múhendereza.”
21 até que um espírito se apresentou e disse: “Eu enganarei Acabe.”
22 «Nahano anakibuuza: “Ugamúhendereza ku njira nyiki?” Nakyo, ti: “Ngagendi shimya abaleevi baage booshi kwo bakizi deta ikinyoma”. Na wa Nahano, ti: “Kwokwo! We gaahasha ukumúhendereza. Genda, ugirage kwokwo.”»
22 E Deus perguntou: “Como?”, e o espírito respondeu: “Eu irei e farei com que todos os profetas de Acabe digam mentiras.” Então Deus ordenou: “Vá e engane Acabe. Você conseguirá.”
23 Uyo Mikaaya anashubiza, ti: «Ewe! Kwokwo, kwo binali. Yaba baleevi baawe booshi, Nahano keera ababiika mweꞌkisigo halinde badete ikinyoma. Kundu kwokwo, Nahano keera akyula kwo agakutumira ubuhanya.»
23 E Micaías terminou, dizendo a Acabe: — O senhor está vendo agora que Deus fez com que todos estes seus profetas mentissem. Mas ele resolveu que vai acontecer uma desgraça com o senhor, ó rei.
24 Lyeryo, Zedekiya mugala Kinaana anayami yegeera Mikaaya, anamútumuula uluhi kwiꞌtama, kwa! Anamúbuuza: «Ewe! Koꞌmutima gwa Nahano gwanjaaga mwo, mbu gutondeere ukukudeta mwo?»
24 Então o profeta Zedequias chegou perto de Micaías, deu um tapa na cara dele e perguntou: — Quando foi que o Espírito do
25 Na wa Mikaaya, ti: «Ulusiku lwo ugayingira mu kisiika kyeꞌkati, mbu ugendi yibisha, lyo ugaamenya.»
25 — Você descobrirá isso quando entrar em algum quarto dos fundos, tentando se esconder! — respondeu Micaías.
26 Kwokwo, mwami waꞌBahisiraheeri anabahamuliza, ti: «Gwatagi Mikaaya! Munamútwale imwa Hamooni, umukulu waꞌkaaya, neꞌmwa Yohaashi, umuluzi.
26 Aí o rei Acabe deu a seguinte ordem a um dos seus oficiais: — Prenda Micaías e o leve a Amom, o governador da cidade, e ao príncipe Joás.
27 Munababwire kwo mwami akyula kwokuno: “Uyu mundu, mumúbiike mu mbohe. Munakizi múliisa umukate muniini, naꞌmiiji, halinde ku kyanya ngagaluka kwo ku butoge.”»
27 Diga a eles que o joguem na cadeia e o ponham a pão e água até que eu volte são e salvo.
28 Uyo Mikaaya anamúbwira kwokuno: «Iri wangagaluka ku butoge, iri atali Nahano úwanganuuza.» Anashubiza, ti: «Muyuvwirize ngiisi kwo nadeta.»
28 Micaías exclamou: — Se o senhor, ó rei, voltar em paz, então, de fato, o E disse também: — Todos aqui deem atenção àquilo que eu profetizei!
29 Kwokwo, uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, kuguma na mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, banagendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi.
29 Assim o rei Acabe, de Israel, e o rei Josafá, de Judá, foram atacar a cidade de Ramote-Gileade.
30 Ahabu anamúbwira: «Ikyanya ngayingira mwiꞌzibo, ngayambala ibindi-bindi byambalwa íbitali byeꞌkyami. Haliko wehe, uyambale ibyambalwa byawe byeꞌkyami.» Kwokwo, Ahabu anahindurania ibyambalwa, anayingira mwiꞌzibo.
30 Acabe disse a Josafá: — Quando formos entrar na batalha, eu vou me disfarçar, mas você use as suas roupas de rei. E assim o rei de Israel entrou disfarçado na batalha.
31 Uyo mwami weꞌHaraamu âli hangwiri ibirongoozi byage makumi gashatu na babiri ábâli yimangiiri amagaare gaage giꞌzibo, ti: «Mutakolwe kwo mwahuma ku gundi mundu yeshi, aba mugunda, kandi iri mutasumbwa. Si mulwise naaho mwami waꞌBahisiraheeri.»
31 O rei da Síria havia mandado que os trinta e dois capitães dos seus carros de guerra não atacassem ninguém, a não ser o rei de Israel.
32 Birya birongoozi, mbu bilangiize Yehoshafaati, byanadeta: «Ku kasiisa, uyu ye mwami waꞌBahisiraheeri.» Kyanatuma bagamúlandiriza, gira bamúlwise. Haliko, iri Yehoshafaati akabanda akashiba,
32 Por isso, quando viram o rei Josafá, pensaram que ele era o rei de Israel e foram atacá-lo. Mas Josafá gritou,
33 banamenya kwo atali ye mwami waꞌBahisiraheeri, banaleka ukumúlwisa, banagaluka.
33 e aí eles viram que aquele não era o rei de Israel e pararam de atacá-lo.
34 Haaho, musirikaani muguma weꞌHaraamu, anafwora umuheto gwage mu kuhizaanwa. Kiziga, umwambi gwayami yityomba ha buteranizo bweꞌsiribo zo mwami waꞌBahisiraheeri ayambiiti mu kifuba kyage. Uyo Ahabu anayami bwira ikirongoozi kiꞌgaare lyage liꞌzibo: «Ewe, keera nakomeereka! Hindula igaare, unjaaze duba mwiꞌzibo.»
34 No entanto, um soldado sírio atirou uma flecha que por acaso atingiu o rei Acabe entre as juntas da sua armadura . Então ele gritou para o condutor do seu carro: — Fui ferido! Dê a volta e me leve para fora da batalha!
35 Lwolwo lusiku, izibo lyanakungula ngana-ngana. Kwokwo, banashegamika mwami mwiꞌgaare, agweti agalangiiza Abaharaamu. Umuko gwage gwanakizi jalabandira haashi mwiꞌgaare. Iri kakaba kabigingwe, mwami anafwa.
35 Enquanto a batalha ficava cada vez mais forte, seguraram o rei Acabe de pé no seu carro de guerra, de frente para os sírios. O sangue dele escorria do seu ferimento para o fundo do carro, e à tarde ele morreu.
36 Iri izuuba likaba keera lyasooka, indumwa yanalenga mu shumbi, ti: «Ngiisi mundu agalukire imwage, mu kaaya kaabo.»
36 Ao pôr do sol, foi dada ao exército dos israelitas a seguinte ordem: — Que cada homem volte para a sua própria região e para a sua cidade!
37 Kwokwo, kwo mwami Ahabu akafwa, banatwala ikirunda kyage i Samariya, kyanaziikwa yo.
37 E assim morreu o rei Acabe. O seu corpo foi levado para Samaria e sepultado.
38 Banakizi shukira igaare lyage mu kirigo kyeꞌSamariya (ho babulambe bâli kizi yogera). Utubwa twanayiji lamba umuko gwage, nga kwo Nahano akagwanwa adeta.
38 E, quando lavaram o carro dele na represa de Samaria, os cachorros lamberam o seu sangue, e as prostitutas se lavaram naquela água, como o Senhor Deus tinha dito que ia acontecer.
39 Uyo Ahabu, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌHisiraheeri. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka inyumba yage, na ngiisi kwo akagilimbiisa naꞌmahembe geꞌnjovu. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka utwaya tulebe.
39 Todas as outras coisas que o rei Acabe fez e também uma descrição do seu palácio enfeitado de marfim e todas as cidades que ele construiu, tudo isso está escrito na História dos Reis de Israel .
40 Mwami Ahabu, iri akashaaja, anaziikwa. Ahandu haage, banayimika mugala wage Ahaziya.
40 Quando Acabe morreu, o seu filho Acazias ficou no lugar dele como rei.
41 Uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, ikyanya âli koli hisiizi imyaka ina atwaziri, mu kihugo kyeꞌBuyuda banayimika mwami Yehoshafaati mugala Hasa.
41 No quarto ano do reinado de Acabe em Israel, Josafá, filho de Asa, se tornou rei de Judá
42 Ku yikyo kyanya, âli kola neꞌmyaka makumi gashatu niꞌtaanu abusirwi. Nyina ye wâli Hazuba munyere Shirihi. Uyo Yehoshafaati anahisa imyaka makumi gabiri niꞌtaanu, atwaziri i Yerusaleemu.
42 com a idade de trinta e cinco anos. Ele governou em Jerusalém vinte e cinco anos. A sua mãe se chamava Azuba e era filha de Sili.
43 Âli kizi gira íbikwaniini imbere lya Nahano, nga kwo yishe Hasa âli kizi bigira.
43 Como Asa, o seu pai, havia feito antes dele, Josafá fez o que o Senhor Deus considerava certo.
44 Kundu kwokwo, atakahongola imbeero zoꞌkuyikumbira imigisi ku marango. Abandu banakizi gendi tangira yaꞌmatuulo goꞌkusiriiza, iri banayokera yoꞌmubadu.
44 Mas os lugares pagãos de adoração não foram destruídos, e neles o povo continuou a oferecer sacrifícios e a queimar incenso.
45 Mwami Yehoshafaati âli tuuziri ali noꞌmutuula na mwami waꞌBahisiraheeri.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Uyo Yehoshafaati, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌBuyuda. Mwo muyandisirwi na hiꞌgulu lyoꞌbukalage bwage, na ngiisi kwo âli kizi lwa amazibo.
46 Todas as outras coisas que Josafá fez, toda a sua coragem e as suas batalhas estão escritas na História dos Reis de Judá .
47 Akayimula babulambe baꞌbashosi booshi ábâli kizi shuleha ha mbeero, balya ábasigala ku kyanya kya yishe Hasa.
47 Ele acabou com todos os prostitutos e prostitutas que serviam nos altares pagãos que ainda haviam ficado desde o tempo de Asa, o seu pai.
48 Ku yikyo kyanya, ndaaye mwami úwâli mu kihugo kyeꞌHedoomu. Si mwami weꞌBuyuda, ye wâli kizi tuma yoꞌmwimangizi.
48 O país de Edom não tinha rei e era governado por um governador nomeado pelo rei de Judá.
49 Mwami Yehoshafaati anagendi yubakiisa amashuba goꞌbudandaza, gira gakizi gendi seeha inooro mu kihugo kyeꞌHofiiri. Haliko, gatakaki hika yo, mukuba gakavungukira i Hezyoni-Gebeeri.
49 O rei Josafá construiu grandes navios para navegarem até a terra de Ofir e trazerem ouro; mas eles se quebraram em Eziom-Geber e nunca chegaram a navegar.
50 Uyo Ahaziya mugala Ahabu, anabwira Yehoshafaati: «Uleke abakozi baani naꞌbeꞌmwawe babalamanwe mu mashuba.» Haliko yiryo igambo, Yehoshafaati atanaliyemeera.
50 Então Acazias, filho de Acabe, ofereceu os seus marinheiros para viajarem junto com os marinheiros de Josafá, mas ele não quis.
51 Uyo Yehoshafaati, ikyanya akashaaja, anaziikwa kuguma na bashokuluza baage, mu Kaaya ka Dahudi. Ahandu haage, banayimika mugala wage Yoramu.
51 Josafá morreu e foi sepultado nos túmulos dos reis, na Cidade de Davi , e o seu filho Jeorão ficou no lugar dele como rei.
52 Ikyanya mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, akahisa imyaka ikumi niꞌrinda atwaziri, mu kihugo kyeꞌHisiraheeri banayimika mwami Ahaziya mugala Ahabu, anahisa imyaka ibiri atwaziri i Samariya.
52 No ano dezessete do reinado de Josafá em Judá, Acazias, filho de Acabe, se tornou rei de Israel e governou dois anos em Samaria.
53 Uyo Ahaziya, anagira íbitali nga byo mu masu ga Nahano, anakizi kulikira ingesho za yishe Ahabu, neꞌza nyina Yezebeeri. Anakizi kulikira neꞌngesho za Yerobwamu mugala Nebati, mu kukizi hubiisa Abahisiraheeri, halinde bakizi yifunda mu byaha.
53 Ele pecou contra Deus, seguindo o mau exemplo do seu pai Acabe, da sua mãe Jezabel e do rei Jeroboão, que havia feito o povo de Israel pecar.
54 Âli kizi kolera umuzimu Baali, iri anaguyikumba. Kwokwo, kwo akaraakaza Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, nga kwokulya yishe âli kizi gira.
54 Acazias adorou e serviu o deus Baal e, como o seu pai havia feito antes dele, fez com que o Senhor , o Deus de Israel, ficasse irado .
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.