1 Reis 22
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA
1 Hanalenga imyaka ishatu hungu-hungu, Abahisiraheeri bali noꞌmutuula naꞌBaharaamu.
1 Três anos se passaram sem haver guerra entre a Síria e Israel.
2 Si mu yugwo mwaka gwa kashatu, Yehoshafaati, mwami weꞌBuyuda, anayiji zaatira Ahabu, mwami waꞌBahisiraheeri.
2 Porém, no terceiro ano, desceu Josafá, rei de Judá, para avistar-se com o rei de Israel.
3 Uyo Ahabu anabwira abakozi baage: «Kalya kaaya keꞌRamooti-Giryadi, ka mutayiji kwo kali keꞌmwitu? Aaho! Kituma kikagi tukoli yibwataliiri naaho, buzira kushubi kanyaga, kalyoke imwa mwami weꞌHaraamu.»
3 Disse o rei de Israel aos seus servos: Não sabeis vós que Ramote-Gileade é nossa, e nós hesitamos em tomá-la das mãos do rei da Síria?
4 Ahabu anabuuza Yehoshafaati, ti: «Ewe! Ka ugandabaala, gira ngendi teera i Ramooti-Giryadi?» Na wa Yehoshafaati, ti: «Si twe baguma! Abandu baani, bali beꞌmwawe. Kiri neꞌfwarasi zaani, ziri zeꞌmwawe.»
4 Então, perguntou a Josafá: Irás tu comigo à peleja, a Ramote-Gileade? Respondeu Josafá ao rei de Israel: Serei como tu és, o meu povo, como o teu povo, os meus cavalos, como os teus cavalos.
5 Yehoshafaati anagenderera ukubwira uwabo: «Halikago, utee hanuusa Nahano.»
5 Disse mais Josafá ao rei de Israel: Consulta primeiro a palavra do Senhor .
6 Uyo Ahabu anakuumania abaleevi baage nga magana gana, anababuuza: «Ka ngendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa nabo, ti: «Genda! Nahano agakuhimira.»
6 Então, o rei de Israel ajuntou os profetas, cerca de quatrocentos homens, e lhes disse: Irei à peleja contra Ramote-Gileade ou deixarei de ir? Eles disseram: Sobe, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
7 Kundu bakashuvya kwokwo, Yehoshafaati anashubi buuza kwokuno: «Ka hano ndaaye gundi muleevi wa Nahano ye twangaki hanuusa?»
7 Disse, porém, Josafá: Não há aqui ainda algum profeta do Senhor para o consultarmos?
8 Mwami waꞌBahisiraheeri, ti: «Hakiri Mikaaya mugala Himula. Yiryo ihano lya Nahano, twangamúhuuna lyo. Haliko ndi mu múnegura, bwo atali mu ndangira ubuleevi bwija. Si ayamiri ali mu ndetera amabi naaho.» Na wa Yehoshafaati, ti: «E maashi mwami, ukudeta kwokwo, kutakwaniini.»
8 Respondeu o rei de Israel a Josafá: Há um ainda, pelo qual se pode consultar o Senhor , porém eu o aborreço, porque nunca profetiza de mim o que é bom, mas somente o que é mau. Este é Micaías, filho de Inlá. Disse Josafá: Não fale o rei assim.
9 Kwokwo, Ahabu anatumira umukulu wage muguma, anamúbwira kwo avwaruke, agendi leeta Mikaaya mugala Himula.
9 Então, o rei de Israel chamou um oficial e disse: Traze-me depressa Micaías, filho de Inlá.
10 Ku yikyo kyanya, mwami waꞌBahisiraheeri noꞌwabo weꞌBuyuda, bâli bwatiiri kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌSamariya. Ngiisi muguma âli bwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Bâli gweti bagayigingika mu mirondo yabo yeꞌkyami. Naꞌbaleevi booshi, bâli gweti bagatanga ubuleevi imbere lyabo.
10 O rei de Israel e Josafá, rei de Judá, estavam assentados, cada um no seu trono, vestidos de trajes reais, numa eira à entrada da porta de Samaria; e todos os profetas profetizavam diante deles.
11 Mu yabo baleevi, muguma wabo, ye Zedekiya mugala Kinaana. Uyo Zedekiya âli mali yilingaaniza amahembe geꞌbyuma, anakizi deta: «Nahano adeta kwokuno: “Ku njira ya yaga mahembe, ugafutiiriza Abaharaamu, halinde banaminikwe lwoshi.”»
11 Zedequias, filho de Quenaana, fez para si uns chifres de ferro e disse: Assim diz o Senhor : Com este escornearás os siros até de todo os consumir.
12 Balya bandi baleevi booshi, bâli kizi tanga bwobwo-bwobwo buleevi, ti: «Ugendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi, unakahime. Yako kaaya, Nahano agakabiika mu maboko gaawe.»
12 Todos os profetas profetizaram assim, dizendo: Sobe a Ramote-Gileade e triunfarás, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
13 Ku yikyo kyanya, ulya mukozi úkatumwa imwa Mikaaya, anamúbwira: «Abandi baleevi booshi, keera batanga ubuleevi. Noꞌbuleevi bwabo buli bwo buguma, mbu mwami agaahima. Aaho! Naawe umútangire bwobwo-bwobwo buleevi. Ee! Umúdetere amiija.»
13 O mensageiro que fora chamar a Micaías falou-lhe, dizendo: Eis que as palavras dos profetas a uma voz predizem coisas boas para o rei; seja, pois, a tua palavra como a palavra de um deles e fala o que é bom.
14 Haliko Mikaaya anamúshuvya kwokuno: «Nga kwo Nahano ayamiri ho, ngaadeta naaho ngiisi kwo Nahano agambwira.»
14 Respondeu Micaías: Tão certo como vive o Senhor , o que o Senhor me disser, isso falarei.
15 Ikyanya Mikaaya akahika imbere lya mwami, mwami anamúbuuza: «Ka tugendi teera i Ramooti-Giryadi, kandi iri nanga?» Na wa naye, ti: «Ee! Genda, ugaahima. Nahano agababiika mu maboko gaawe.»
15 E, vindo ele ao rei, este lhe perguntou: Micaías, iremos a Ramote-Gileade à peleja ou deixaremos de ir? Ele lhe respondeu: Sobe e triunfarás, porque o Senhor a entregará nas mãos do rei.
16 Haliko, mwami anamúbwira: «Ngakubiikisa indahiro ubugira kanga, halinde umbwire íbiri ukuli kwiꞌziina lya Nahano?»
16 O rei lhe disse: Quantas vezes te conjurarei, que não me fales senão a verdade em nome do Senhor ?
17 Ulya Mikaaya, ti: «Nabona kwaꞌBahisiraheeri booshi bashabukira ku migazi, nga bibuzi íbitahiiti umungere. Nahano anadeta: “Yaba bandu, ndaakyo kirongoozi bahiiti. Leka ngiisi muguma wabo agalukire imwage ku mutuula.”»
17 Então, disse ele: Vi todo o Israel disperso pelos montes, como ovelhas que não têm pastor; e disse o Senhor : Estes não têm dono; torne cada um em paz para a sua casa.
18 Lyeryo, Ahabu anabwira Yehoshafaati, ti: «Ka ndakakubwira kwo uyu mushosi atangandangira ubuleevi bwija? Si ali mu ndangira bwaꞌmabi naaho!»
18 Então, o rei de Israel disse a Josafá: Não te disse eu que ele não profetiza a meu respeito o que é bom, mas somente o que é mau?
19 Mikaaya anashubi deta: «Yuvwiriza igambo lya Nahano. Nabona Nahano abwatiiri ku kitumbi kyage kyoꞌbwami. Naꞌbakozi baage booshi ba mwiꞌgulu, bayimaaziri ha butambi lyage, baguma ilulyo, naꞌbandi ilumosho.
19 Micaías prosseguiu: Ouve, pois, a palavra do Senhor : Vi o Senhor assentado no seu trono, e todo o exército do céu estava junto a ele, à sua direita e à sua esquerda.
20 Nahano anabuuza: “Nyandagi ugagendi hendereza Ahabu, gira agendi teera i Ramooti-Giryadi, halinde agendi fwira yo?” Ngiisi muguma anakizi shuvya byage-byage.
20 Perguntou o Senhor : Quem enganará a Acabe, para que suba e caia em Ramote-Gileade? Um dizia desta maneira, e outro, de outra.
21 «Ha nyuma, kisigo kiguma kyanayimanga imbere lya Nahano, kyanadeta: “Niehe ngagendi múhendereza.”
21 Então, saiu um espírito, e se apresentou diante do Senhor , e disse: Eu o enganarei. Perguntou-lhe o Senhor : Com quê?
22 «Nahano anakibuuza: “Ugamúhendereza ku njira nyiki?” Nakyo, ti: “Ngagendi shimya abaleevi baage booshi kwo bakizi deta ikinyoma”. Na wa Nahano, ti: “Kwokwo! We gaahasha ukumúhendereza. Genda, ugirage kwokwo.”»
22 Respondeu ele: Sairei e serei espírito mentiroso na boca de todos os seus profetas. Disse o Senhor : Tu o enganarás e ainda prevalecerás; sai e faze-o assim.
23 Uyo Mikaaya anashubiza, ti: «Ewe! Kwokwo, kwo binali. Yaba baleevi baawe booshi, Nahano keera ababiika mweꞌkisigo halinde badete ikinyoma. Kundu kwokwo, Nahano keera akyula kwo agakutumira ubuhanya.»
23 Eis que o Senhor pôs o espírito mentiroso na boca de todos estes teus profetas e o Senhor falou o que é mau contra ti.
24 Lyeryo, Zedekiya mugala Kinaana anayami yegeera Mikaaya, anamútumuula uluhi kwiꞌtama, kwa! Anamúbuuza: «Ewe! Koꞌmutima gwa Nahano gwanjaaga mwo, mbu gutondeere ukukudeta mwo?»
24 Então, Zedequias, filho de Quenaana, chegou, deu uma bofetada em Micaías e disse: Por onde saiu de mim o Espírito do Senhor para falar a ti?
25 Na wa Mikaaya, ti: «Ulusiku lwo ugayingira mu kisiika kyeꞌkati, mbu ugendi yibisha, lyo ugaamenya.»
25 Disse Micaías: Eis que o verás naquele mesmo dia, quando entrares de câmara em câmara, para te esconderes.
26 Kwokwo, mwami waꞌBahisiraheeri anabahamuliza, ti: «Gwatagi Mikaaya! Munamútwale imwa Hamooni, umukulu waꞌkaaya, neꞌmwa Yohaashi, umuluzi.
26 Então, disse o rei de Israel: Tomai Micaías e devolvei-o a Amom, governador da cidade, e a Joás, filho do rei;
27 Munababwire kwo mwami akyula kwokuno: “Uyu mundu, mumúbiike mu mbohe. Munakizi múliisa umukate muniini, naꞌmiiji, halinde ku kyanya ngagaluka kwo ku butoge.”»
27 e direis: Assim diz o rei: Metei este homem na casa do cárcere e angustiai-o, com escassez de pão e de água, até que eu volte em paz.
28 Uyo Mikaaya anamúbwira kwokuno: «Iri wangagaluka ku butoge, iri atali Nahano úwanganuuza.» Anashubiza, ti: «Muyuvwirize ngiisi kwo nadeta.»
28 Disse Micaías: Se voltares em paz, não falou o Senhor , na verdade, por mim. Disse mais: Ouvi isto, vós, todos os povos!
29 Kwokwo, uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, kuguma na mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, banagendi teera akaaya keꞌRamooti-Giryadi.
29 Subiram o rei de Israel e Josafá, rei de Judá, a Ramote-Gileade.
30 Ahabu anamúbwira: «Ikyanya ngayingira mwiꞌzibo, ngayambala ibindi-bindi byambalwa íbitali byeꞌkyami. Haliko wehe, uyambale ibyambalwa byawe byeꞌkyami.» Kwokwo, Ahabu anahindurania ibyambalwa, anayingira mwiꞌzibo.
30 Disse o rei de Israel a Josafá: Eu me disfarçarei e entrarei na peleja; tu, porém, traja as tuas vestes. Disfarçou-se, pois, o rei de Israel e entrou na peleja.
31 Uyo mwami weꞌHaraamu âli hangwiri ibirongoozi byage makumi gashatu na babiri ábâli yimangiiri amagaare gaage giꞌzibo, ti: «Mutakolwe kwo mwahuma ku gundi mundu yeshi, aba mugunda, kandi iri mutasumbwa. Si mulwise naaho mwami waꞌBahisiraheeri.»
31 Ora, o rei da Síria dera ordem aos trinta e dois capitães dos seus carros, dizendo: Não pelejareis nem contra pequeno nem contra grande, mas somente contra o rei de Israel.
32 Birya birongoozi, mbu bilangiize Yehoshafaati, byanadeta: «Ku kasiisa, uyu ye mwami waꞌBahisiraheeri.» Kyanatuma bagamúlandiriza, gira bamúlwise. Haliko, iri Yehoshafaati akabanda akashiba,
32 Vendo os capitães dos carros Josafá, disseram: Certamente, este é o rei de Israel. E a ele se dirigiram para o atacar. Porém Josafá gritou.
33 banamenya kwo atali ye mwami waꞌBahisiraheeri, banaleka ukumúlwisa, banagaluka.
33 Vendo os capitães dos carros que não era o rei de Israel, deixaram de o perseguir.
34 Haaho, musirikaani muguma weꞌHaraamu, anafwora umuheto gwage mu kuhizaanwa. Kiziga, umwambi gwayami yityomba ha buteranizo bweꞌsiribo zo mwami waꞌBahisiraheeri ayambiiti mu kifuba kyage. Uyo Ahabu anayami bwira ikirongoozi kiꞌgaare lyage liꞌzibo: «Ewe, keera nakomeereka! Hindula igaare, unjaaze duba mwiꞌzibo.»
34 Então, um homem entesou o arco e, atirando ao acaso, feriu o rei de Israel por entre as juntas da sua armadura; então, disse este ao seu cocheiro: Vira e leva-me para fora do combate, porque estou gravemente ferido.
35 Lwolwo lusiku, izibo lyanakungula ngana-ngana. Kwokwo, banashegamika mwami mwiꞌgaare, agweti agalangiiza Abaharaamu. Umuko gwage gwanakizi jalabandira haashi mwiꞌgaare. Iri kakaba kabigingwe, mwami anafwa.
35 A peleja tornou-se renhida naquele dia; quanto ao rei, seguraram-no de pé no carro defronte dos siros, mas à tarde morreu. O sangue corria da ferida para o fundo do carro.
36 Iri izuuba likaba keera lyasooka, indumwa yanalenga mu shumbi, ti: «Ngiisi mundu agalukire imwage, mu kaaya kaabo.»
36 Ao pôr do sol, fez-se ouvir um pregão pelo exército, que dizia: Cada um para a sua cidade, e cada um para a sua terra!
37 Kwokwo, kwo mwami Ahabu akafwa, banatwala ikirunda kyage i Samariya, kyanaziikwa yo.
37 Morto o rei, levaram-no a Samaria, onde o sepultaram.
38 Banakizi shukira igaare lyage mu kirigo kyeꞌSamariya (ho babulambe bâli kizi yogera). Utubwa twanayiji lamba umuko gwage, nga kwo Nahano akagwanwa adeta.
38 Quando lavaram o carro junto ao açude de Samaria, os cães lamberam o sangue do rei, segundo a palavra que o Senhor tinha dito; as prostitutas banharam-se nestas águas.
39 Uyo Ahabu, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌHisiraheeri. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka inyumba yage, na ngiisi kwo akagilimbiisa naꞌmahembe geꞌnjovu. Muli muyandike na ngiisi kwo akayubaka utwaya tulebe.
39 Quanto aos mais atos de Acabe, e a tudo quanto fez, e à casa de marfim que construiu, e a todas as cidades que edificou, porventura, não estão escritos no Livro da História dos Reis de Israel?
40 Mwami Ahabu, iri akashaaja, anaziikwa. Ahandu haage, banayimika mugala wage Ahaziya.
40 Assim, descansou Acabe com seus pais; e Acazias, seu filho, reinou em seu lugar.
41 Uyo mwami Ahabu waꞌBahisiraheeri, ikyanya âli koli hisiizi imyaka ina atwaziri, mu kihugo kyeꞌBuyuda banayimika mwami Yehoshafaati mugala Hasa.
41 E Josafá, filho de Asa, começou a reinar sobre Judá no quarto ano de Acabe, rei de Israel.
42 Ku yikyo kyanya, âli kola neꞌmyaka makumi gashatu niꞌtaanu abusirwi. Nyina ye wâli Hazuba munyere Shirihi. Uyo Yehoshafaati anahisa imyaka makumi gabiri niꞌtaanu, atwaziri i Yerusaleemu.
42 Era Josafá da idade de trinta e cinco anos quando começou a reinar; e vinte e cinco anos reinou em Jerusalém. Sua mãe se chamava Azuba, filha de Sili.
43 Âli kizi gira íbikwaniini imbere lya Nahano, nga kwo yishe Hasa âli kizi bigira.
43 Ele andou em todos os caminhos de Asa, seu pai; não se desviou deles e fez o que era reto perante o Senhor .
44 Kundu kwokwo, atakahongola imbeero zoꞌkuyikumbira imigisi ku marango. Abandu banakizi gendi tangira yaꞌmatuulo goꞌkusiriiza, iri banayokera yoꞌmubadu.
44 Todavia, os altos não se tiraram; neles, o povo ainda sacrificava e queimava incenso.
45 Mwami Yehoshafaati âli tuuziri ali noꞌmutuula na mwami waꞌBahisiraheeri.
45 Josafá viveu em paz com o rei de Israel.
46 Uyo Yehoshafaati, agandi magambo ágakakoleka mu butwali bwage, gali mayandike mu Kitaabo kyaꞌmagambo gaꞌBaami beꞌBuyuda. Mwo muyandisirwi na hiꞌgulu lyoꞌbukalage bwage, na ngiisi kwo âli kizi lwa amazibo.
46 Quanto aos mais atos de Josafá, e ao poder que mostrou, e como guerreou, porventura, não estão escritos no Livro da História dos Reis de Judá?
47 Akayimula babulambe baꞌbashosi booshi ábâli kizi shuleha ha mbeero, balya ábasigala ku kyanya kya yishe Hasa.
47 Também exterminou da terra os restantes dos prostitutos cultuais que ficaram nos dias de Asa, seu pai.
48 Ku yikyo kyanya, ndaaye mwami úwâli mu kihugo kyeꞌHedoomu. Si mwami weꞌBuyuda, ye wâli kizi tuma yoꞌmwimangizi.
48 Então, não havia rei em Edom, porém reinava um governador.
49 Mwami Yehoshafaati anagendi yubakiisa amashuba goꞌbudandaza, gira gakizi gendi seeha inooro mu kihugo kyeꞌHofiiri. Haliko, gatakaki hika yo, mukuba gakavungukira i Hezyoni-Gebeeri.
49 Fez Josafá navios de Társis, para irem a Ofir em busca de ouro; porém não foram, porque os navios se quebraram em Eziom-Geber.
50 Uyo Ahaziya mugala Ahabu, anabwira Yehoshafaati: «Uleke abakozi baani naꞌbeꞌmwawe babalamanwe mu mashuba.» Haliko yiryo igambo, Yehoshafaati atanaliyemeera.
50 Então, Acazias, filho de Acabe, disse a Josafá: Vão os meus servos embarcados com os teus. Porém Josafá não quis.
51 Uyo Yehoshafaati, ikyanya akashaaja, anaziikwa kuguma na bashokuluza baage, mu Kaaya ka Dahudi. Ahandu haage, banayimika mugala wage Yoramu.
51 Josafá descansou com seus pais e foi sepultado na Cidade de Davi, seu pai; e Jeorão, seu filho, reinou em seu lugar.
52 Ikyanya mwami Yehoshafaati weꞌBuyuda, akahisa imyaka ikumi niꞌrinda atwaziri, mu kihugo kyeꞌHisiraheeri banayimika mwami Ahaziya mugala Ahabu, anahisa imyaka ibiri atwaziri i Samariya.
52 Acazias, filho de Acabe, começou a reinar sobre Israel em Samaria, no décimo sétimo ano de Josafá, rei de Judá; e reinou dois anos sobre Israel.
53 Uyo Ahaziya, anagira íbitali nga byo mu masu ga Nahano, anakizi kulikira ingesho za yishe Ahabu, neꞌza nyina Yezebeeri. Anakizi kulikira neꞌngesho za Yerobwamu mugala Nebati, mu kukizi hubiisa Abahisiraheeri, halinde bakizi yifunda mu byaha.
53 Fez o que era mau perante o Senhor ; porque andou nos caminhos de seu pai, como também nos caminhos de sua mãe e nos caminhos de Jeroboão, filho de Nebate, que fez pecar a Israel.
54 Âli kizi kolera umuzimu Baali, iri anaguyikumba. Kwokwo, kwo akaraakaza Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, nga kwokulya yishe âli kizi gira.
54 Ele serviu a Baal, e o adorou, e provocou à ira ao Senhor , Deus de Israel, segundo tudo quanto fizera seu pai.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.