1 Reis 18
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs NVI
1 Nahano, iri akaba keera ahisa imyaka ishatu ahangisiri invula, anabwira Hiriya kwokuno: «Ugendi yiyerekana imwa mwami Ahabu. Mukuba, ngola nganiesa invula mu kihugo.»
1 Depois de um longo tempo, no terceiro ano da seca, a palavra do Senhor veio a Elias: "Vá apresentar-se a Acabe, pois enviarei chuva sobre a terra".
2 Kwokwo, Hiriya analyoka yaho, gira agendi yiyerekana imwage.
2 E Elias foi. Como a fome era grande em Samaria,
3 Kwokwo, mwami Ahabu anatumira Hobadiya, umwimangizi weꞌbindu byage. (Uyo Hobadiya, âli kizi simbaha Nahano bweneene.
3 Acabe convocou Obadias, o responsável por seu palácio, homem que temia muito ao Senhor.
4 Kiri neꞌkyanya umugoli Yezebeeri âli kizi yitiisa abaleevi ba Nahano, Hobadiya anayabiira abaleevi igana, anakizi babisha mu lwala, makumi gataanu-gataanu, anakizi basheegula ibyokulya naꞌmiiji.)
4 Enquanto Jezabel estava eliminando os profetas do Senhor, Obadias reuniu cem profetas e os escondeu em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e lhes forneceu comida e água.
5 Kwokwo, Ahabu anabwira Hobadiya: «Tugende tugalenga-lenga mu kihugo, tutanduule ishyoko zooshi, neꞌnyiiji zooshi. Hali ikyanya twangakengeera twalonga ubwasi, gira tukize ifwarasi ziitu, neꞌbiiza bya bapunda biitu. Kwokwo, lyo tutagaki bayita.»
5 Certa vez Acabe disse a Obadias: "Vamos a todas as fontes e vales do país. Talvez consigamos achar um pouco de capim para manter vivos os cavalos e as mulas e assim não será preciso matar nenhum animal".
6 Kwokwo, mu kutanduula-tanduula, banagabaana ikihugo. Ahabu anahona uluhande luguma. Hobadiya naye, anahona ulundi.
6 De modo que dividiram o território que iam percorrer; Acabe foi numa direção e Obadias noutra.
7 Ulya Hobadiya, ikyanya akaba akola mu njira, masaasa atabukwa, ali ku Hiriya. Hobadiya anayami múmenya, anayinama anahisa amalanga haashi, anamúbuuza: «E waliha, ku kasiisa, ka we nahamwitu Hiriya?»
7 Quando Obadias estava a caminho, Elias o encontrou. Obadias o reconheceu, inclinou-se até o chão e perguntou: "És tu mesmo, meu senhor Elias? "
8 Na wa naye, ti: «Ee! Nie Hiriya. Gendaga, ubwire nahamwinyu Ahabu kwo keera wambona.»
8 "Sou", respondeu Elias. "Vá dizer ao seu senhor: Elias está aqui. "
9 Hobadiya anashuvya: «Si ndi mukozi wawe. Buhube buki wambona kwo, halinde undange imwage? Si lufu lwo wandoogeza!
9 "O que eu fiz de errado", perguntou Obadias, "para que entregues o teu servo a Acabe para ser morto?
10 Nga kwo Nahano, Rurema wawe ayamiri ho, nakubwira ku bweranyange, kwo mwami keera atuma abandu mu milala yoshi, na mu mahanga gooshi, kwo bakushakule. Neꞌri ibinyamahanga byangamúbwira kwo utali yo, uyo Ahabu agahuuna uyo mwami, kwo amúbiikire indahiro kwo batakubona imwage.
10 Juro pelo nome do Senhor, o teu Deus, que não há uma só nação ou reino aonde o rei, meu senhor, não enviou alguém para procurar por ti. E, sempre que uma nação ou reino afirmava que tu não estavas lá, ele os fazia jurar que não conseguiram encontrar-te.
11 «Buno, wambwira kwo ngendi múmenyeesa kwo keera nakubona.
11 Mas agora me dizes para ir até o meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’.
12 Uyiji kwoꞌkulyokera ubusore bwani, ndi mu simbaha Nahano. Bwo namu shaagaga hano, hali ikyanya Umutima gwa Nahano gwangakulengeza, gunakutwale ho ndayiji. Neꞌri nangagendi bwira Ahabu, naye atanaki kugwane hano, si agayami nyita.
12 Não sei para onde o Espírito do Senhor poderá levar-te quando eu te deixar. Se eu for dizer a Acabe e ele não te encontrar, ele me matará. E eu, que sou teu servo, tenho adorado o Senhor desde a minha juventude.
13 «E nahamwitu, ka utakabwirwa ngiisi kwo nꞌgagira ku kyanya Yezebeeri âli kizi yita abaleevi ba Nahano? Si nꞌgayabiira abaleevi igana, nanakizi babisha makumi gataanu-gataanu mu lwala. Ha nyuma, nanakizi basheegula ibyokulya naꞌmagoloovi.
13 Por acaso não ouviste, meu senhor, o que eu fiz enquanto Jezabel estava matando os profetas do Senhor? Escondi cem dos profetas do Senhor em duas cavernas, cinqüenta em cada uma, e os abasteci de comida e água.
14 Buno ugweti ugambwira kwo ngendi menyeesa nahamwitu kwo keera nakubona. Nanga! Ku kasiisa, Ahabu aganyita.»
14 E agora me dizes para ir ao meu senhor e dizer-lhe: ‘Elias está aqui’. Ele vai me matar! "
15 Hiriya anamúshuvya: «Nahano ali hiꞌgulu lya byoshi. Nga kwo ayamiri ho, anali ye ndi mu kolera, zeene nienyene, ngayiyerekana imbere lya Ahabu.»
15 E disse Elias: "Juro pelo nome do Senhor dos Exércitos, a quem eu sirvo, que hoje eu me apresentarei a Acabe".
16 Uyo Hobadiya, ikyanya akagendi bona mwami Ahabu, anamúheereza imishahu. Kwokwo, uyo Ahabu anagendi humaanana na Hiriya.
16 Então Obadias dirigiu-se a Acabe e passou-lhe a informação, e Acabe foi ao encontro de Elias.
17 Iri akamúbona, anamúbwira: «Ka we yolya úgweti úgashundeeza Abahisiraheeri?»
17 Quando viu Elias, disse-lhe: "É você mesmo, perturbador de Israel? "
18 Hiriya anashuvya kwokuno: «Ndali nie washundeeza Abahisiraheeri. Si wehe, kuguma neꞌmbaga ya yisho, mwe mubashundeziizi! Si mukoli gayiriziizi imaaja za Nahano, munagweti mugayikumba umugisi Baali.
18 "Não tenho perturbado Israel", Elias respondeu. "Mas você e a família do seu pai têm. Vocês abandonaram os mandamentos do Senhor e seguiram os baalins.
19 «Aaho! Buno, ungumanize Abahisiraheeri booshi ku mugazi Karimeeri. Unakuumanie na balya baleevi ba Baali magana gana na makumi gataanu, kiri na balya baleevi magana gana boꞌmuzimu Hasheera, balya ábali mu lya ku kashasha ka Yezebeeri.»
19 Agora convoque todo o povo de Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo. E traga os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de Aserá, que comem à mesa de Jezabel. "
20 Kwokwo, mwami Ahabu anakuumania abandu beꞌmilala yoshi yaꞌBahisiraheeri ku mugazi Karimeeri, anakuumania naꞌbaleevi booshi.
20 Acabe convocou então todo o Israel e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Iri bakahika yo, uyo Hiriya anabayegeera, anababwira: «Mugaahisa halinde mangoki, mugweti mugahizaanwa-hizaanwa ha kati kaꞌmagambo gabiri? Iri Rurema angaba ye Nahano, mumúkulikire. Kandi iri Baali, abe ye mugakulikira.» Yabo bandu batanamúyakula.
21 Elias dirigiu-se ao povo e disse: "Até quando vocês vão oscilar entre duas opiniões? Se o Senhor é Deus, sigam-no; mas, se Baal é Deus, sigam-no". O povo, porém, nada respondeu.
22 Hiriya anashubi babwira kwokuno: «Mu baleevi booshi ba Nahano, niehe naaho, nie ngoli sigiiri. Si abaleevi ba Baali, boohe, bakiri magana gana na makumi gataanu.
22 Disse então Elias: "Eu sou o único que restou dos profetas do Senhor, mas Baal tem quatrocentos e cinqüenta profetas.
23 Aaho! Mutuleetere ishuuli zibiri. Abaleevi ba Baali, bayisebere ishuuli nguma, banagibaage, banagitenge mihoole-mihoole. Banagilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro. Naani kwakundi, na nyabiire irya gindi, na ngibaage, na ngilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro.
23 Tragam dois novilhos. Escolham eles um, e cortem-no em pedaços e o ponham sobre a lenha, mas não acendam fogo. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha, e também não acenderei fogo nela.
24 «Boohe, bagahuuna umuzimu gwabo. Naani, na mbuune Nahano. Ngiisi úgashuvya mu kutibula umuliro, iri yoyo, ye Rurema woꞌkuli.» Yabo bandu booshi, banayemeera, ti: «Kwokwo, ngana!»
24 Então vocês invocarão o nome do seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor. O deus que responder por meio do fogo, esse é Deus". Então todo o povo disse: "O que você disse é bom".
25 Ha nyuma, uyo Hiriya anabwira balya baleevi ba Baali kwokuno: «Ngahwe! Bwo mwe bingi, tondeeri. Muyisebere ishuuli, munagilingaanie. Haliko, mutayase umuliro, si muhuunage naaho umuzimu gwinyu.»
25 Elias disse aos profetas de Baal: "Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, visto que vocês são tantos. Clamem pelo nome do seu deus, mas não acendam o fogo".
26 Balya baleevi, iri bakahaabwa ishuuli, banagiyabiira, banagibaaga. Neꞌri bakayubaka akatanda, banalingikania ituulo lyoꞌkusiriiza. Banatondeera ukuyinginga Baali mu kudeta: «E Baali, utushuvye maashi!» Banatondeera shesheezi, halinde kalenge-renge. Banakizi kina iri banasimbuka-simbuka mu kusooka kalya katanda. Kundu kwokwo, atanabayakula.
26 Então pegaram o novilho que lhes foi dado e o prepararam. E clamaram pelo nome de Baal desde a manhã até o meio-dia. "Ó Baal, responde-nos! ", gritavam. E dançavam em volta do altar que haviam feito. Mas não houve nenhuma resposta; ninguém respondeu.
27 Iri kakaba kakola kalenge-renge, Hiriya anatondeera ukubashekeereza, ti: «Huuni bukayu! Ku kasiisa umuzimu gwinyu, hali ikyanya gwangaba guli mu mikolwa mingi. Kandi iri guki gweti gugayitabaala. Kandi iri guki balamiri! Kandi iri guki gwejiiri. Aaho! Muguvyulage!»
27 Ao meio-dia Elias começou a zombar deles. "Gritem mais alto! ", dizia, "já que ele é um deus. Quem sabe está meditando, ou ocupado, ou viajando. Talvez esteja dormindo e precise ser despertado. "
28 Balya baleevi, banakaviiriza ukubanda akashiba, banakizi yibejanga-bejanga neꞌngooti, kiri naꞌmatumu, ukukulikirana neꞌmigeeza yabo, halinde umuko gwanakizi jalabanda.
28 Então passaram a gritar ainda mais alto e a ferir-se com espadas e lanças, de acordo com o costume deles, até sangrarem.
29 Banagenderera ukuhamagala Baali halinde ikyanya izuuba likahengama, kinali kyo kyanya kyoꞌkutanga amatuulo. Kundu kwokwo, ndaaye úkabayakula, ndaanaye úkabadesa mbu abatwaze.
29 Passou o meio-dia, e eles continuaram profetizando em transe até a hora do sacrifício da tarde. Mas não houve resposta alguma; ninguém respondeu, ninguém deu atenção.
30 Ulya Hiriya anabwira abandu: «Munyegeere!» Yabo booshi banamúyegeera. Lyeryo, anatee yubakulula akatanda ka Nahano buhyahya. Mukuba, kâli mali hongolwa.
30 Então Elias disse a todo o povo: "Aproximem-se de mim". O povo aproximou-se, e Elias reparou o altar do Senhor, que estava em ruínas.
31 Anayabiira amabuye ikumi na gabiri, ukukulikirana noꞌmuharuuro gweꞌmilala ikumi niꞌbiri ya bagala Yakobo. (Uyo Yakobo, ye yolya Nahano akabwira: «Iziina lyawe, we kola Hisiraheeri.»)
31 Depois apanhou doze pedras, uma para cada tribo dos descendentes de Jacó, a quem a palavra do Senhor tinha sido dirigida, e disse: "Seu nome será Israel".
32 Yago mabuye, Hiriya anagayubakira mwo Nahano akatanda, anakazungulusa ikishimo, íkyangayijula mweꞌlitiri ikumi na zishatu zaꞌmiiji.
32 Com as pedras construiu um altar em honra do nome do Senhor, e cavou ao redor do altar uma valeta com capacidade de duas medidas de semente.
33 Ha nyuma, abuli kashasha kweꞌshaali, anatenga-tenga irya shuuli bihimbi-bihimbi, anabilambika kwo.
33 Depois arrumou a lenha, cortou o novilho em pedaços e o pôs sobre a lenha. Então lhes disse: "Encham de água quatro jarras grandes e derramem-na sobre o holocausto e sobre a lenha".
34 Neꞌri bakagira kwokwo, anadeta: «Mushubize!» Nabo banashubiza ubugira kabiri. Anashubi babwira: «Mushubize kandi ubugira kashatu.» Neꞌri bakagira kwokwo,
34 "Façam-no novamente", disse, e eles o fizeram de novo. "Façam-no pela terceira vez", ordenou, e eles o fizeram pela terceira vez.
35 amiiji ganasavya haashi imbande zooshi zaꞌkatanda, halinde ganayijula mu ngera.
35 A água escorria do altar, chegando a encher a valeta.
36 Kabigingwe, ku kyanya kyoꞌkutanga kwaꞌmatuulo, ulya muleevi Hiriya anayegeera akatanda, anahuuna Rurema kwokuno: «E Nahano Rurema wa Hiburahimu, na wa Hisake, na wa Yakobo, zeene, uyiyerekanage kwo we Rurema mu Bahisiraheeri! Uyerekane na kwo ndi mukozi wawe. Gano gooshi, uyerekane kwo nagagira ku buhanguule bwawe.
36 À hora do sacrifício, o profeta Elias colocou-se à frente e orou: "Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque e de Israel, que hoje fique conhecido que tu és Deus em Israel e que sou o teu servo e que fiz todas estas coisas por ordem tua.
37 E Nahano, unjuvye, lyo yaba bandu bamenya kwo we Rurema, na kwo uli mu hindula imitima yabo, halinde bakugalukire.»
37 Responde-me, ó Senhor, responde-me, para que este povo saiba que tu, ó Senhor, és Deus, e que fazes o coração deles voltar para ti".
38 Ikyanya Hiriya akahuuna, Nahano anayami tibula umuliro, gwanajigiivya yiryo ituulo, kuguma neꞌshaali, naꞌmabuye, noꞌlukungu. Kiri naꞌmiiji ágâli riiri mu ngera, ganakama.
38 Então o fogo do Senhor caiu e queimou completamente o holocausto, a lenha, as pedras e o chão, e também secou totalmente a água na valeta.
39 Balya bandu, mbu babone kwokwo, banayami gwa buubi, banadeta: «Rurema, yehe ye Nahano! Rurema, yehe ye Nahano.»
39 Quando o povo viu isso, todos caíram prostrados e gritaram: "O Senhor é Deus! O Senhor é Deus! "
40 Ulya Hiriya anababwira kwokuno: «Balya baleevi boꞌmuzimu Baali, mubabirigishe! Hatanagire úgafuuka.» Neꞌkyanya bakababirigisha, Hiriya anakyula kwo batwalwe ha lwiji Kishooni. Balya booshi, haaho, ho akabayitira.
40 Então Elias ordenou-lhes: "Prendam os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar! " Eles os prenderam, e Elias os fez descer ao riacho de Quisom e lá os matou.
41 Hiriya anabwira Ahabu: «Zamuuka, ugendi lya, unanywe. Mukuba, ngoli yuvwiti ulushuumo lweꞌnvula.»
41 E Elias disse a Acabe: "Vá comer e beber, pois já ouço o barulho de chuva pesada".
42 Kwokwo, Ahabu anayigendera analya, ananywa.
42 Então Acabe foi comer e beber, mas Elias subiu até o alto do Carmelo, dobrou-se até o chão e pôs o rosto entre os joelhos.
43 Anabwira umukozi wage: «Zamuuka, ugendi langiiza uluhande lweꞌnyaaja.» Uyo mukozi, anazamuuka, analangiiza, anadeta: «Ndaabyo nabona.»
43 "Vá e olhe na direção do mar", disse ao seu servo. E ele foi e olhou. "Não há nada lá", disse ele. Sete vezes Elias mandou: "Volte para ver".
44 Ulugeezi úlugira kalinda, ulya umukozi anagaluka, anadeta: «Nabona ihibungu hiniini nga kigasha kyoꞌmundu, higweti gigazununuka mu nyaaja.»
44 Na sétima vez o servo disse: "Uma nuvem tão pequena quanto a mão de um homem está se levantando do mar". Então Elias disse: "Vá dizer a Acabe: Prepare o seu carro e desça, antes que a chuva o impeça".
45 Lyeryo, kirya kibungu kyanazinga, niꞌgulu lyanayulubala. Imbuusi mbu ihuuse, hanayami vuduka invula ya kahebuuza. Ahabu anashonera mwiꞌgaare lyage, anataahira i Yezereheri.
45 Enquanto isso, nuvens escuras apareceram no céu, começou a ventar e começou a chover forte, e Acabe partiu de carro para Jezreel.
46 Uyo Hiriya anayijula mweꞌmisi ya Nahano. Neꞌri akashweka umukaba gwage mu kibuno, anasuula umulindi, anatanga Ahabu mu kuyingira kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌYezereheri.
46 O poder do Senhor veio sobre Elias, e este, prendendo a capa com o cinto, correu à frente de Acabe por todo o caminho até Jezreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.