1 Reis 18

Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Nahano, iri akaba keera ahisa imyaka ishatu ahangisiri invula, anabwira Hiriya kwokuno: «Ugendi yiyerekana imwa mwami Ahabu. Mukuba, ngola nganiesa invula mu kihugo.»
1 Muito tempo depois, veio a palavra do Senhor a Elias, no terceiro ano, dizendo: Vai, apresenta-te a Acabe, porque darei chuva sobre a terra.
2 Kwokwo, Hiriya analyoka yaho, gira agendi yiyerekana imwage.
2 Partiu, pois, Elias a apresentar-se a Acabe; e a fome era extrema em Samaria.
3 Kwokwo, mwami Ahabu anatumira Hobadiya, umwimangizi weꞌbindu byage. (Uyo Hobadiya, âli kizi simbaha Nahano bweneene.
3 Acabe chamou a Obadias, o mordomo. (Obadias temia muito ao Senhor ,
4 Kiri neꞌkyanya umugoli Yezebeeri âli kizi yitiisa abaleevi ba Nahano, Hobadiya anayabiira abaleevi igana, anakizi babisha mu lwala, makumi gataanu-gataanu, anakizi basheegula ibyokulya naꞌmiiji.)
4 porque, quando Jezabel exterminava os profetas do Senhor , Obadias tomou cem profetas, e de cinquenta em cinquenta os escondeu numa cova, e os sustentou com pão e água.)
5 Kwokwo, Ahabu anabwira Hobadiya: «Tugende tugalenga-lenga mu kihugo, tutanduule ishyoko zooshi, neꞌnyiiji zooshi. Hali ikyanya twangakengeera twalonga ubwasi, gira tukize ifwarasi ziitu, neꞌbiiza bya bapunda biitu. Kwokwo, lyo tutagaki bayita.»
5 Disse Acabe a Obadias: Vai pela terra a todas as fontes de água e a todos os vales; pode ser que achemos erva, para que salvemos a vida aos cavalos e mulos e não percamos todos os animais.
6 Kwokwo, mu kutanduula-tanduula, banagabaana ikihugo. Ahabu anahona uluhande luguma. Hobadiya naye, anahona ulundi.
6 Repartiram entre si a terra, para a percorrerem; Acabe foi à parte por um caminho, e Obadias foi sozinho por outro.
7 Ulya Hobadiya, ikyanya akaba akola mu njira, masaasa atabukwa, ali ku Hiriya. Hobadiya anayami múmenya, anayinama anahisa amalanga haashi, anamúbuuza: «E waliha, ku kasiisa, ka we nahamwitu Hiriya?»
7 Estando Obadias já de caminho, eis que Elias se encontrou com ele. Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: És tu meu senhor Elias?
8 Na wa naye, ti: «Ee! Nie Hiriya. Gendaga, ubwire nahamwinyu Ahabu kwo keera wambona.»
8 Respondeu-lhe ele: Sou eu; vai e dize a teu senhor: Eis que aí está Elias.
9 Hobadiya anashuvya: «Si ndi mukozi wawe. Buhube buki wambona kwo, halinde undange imwage? Si lufu lwo wandoogeza!
9 Porém ele disse: Em que pequei, para que entregues teu servo na mão de Acabe, e ele me mate?
10 Nga kwo Nahano, Rurema wawe ayamiri ho, nakubwira ku bweranyange, kwo mwami keera atuma abandu mu milala yoshi, na mu mahanga gooshi, kwo bakushakule. Neꞌri ibinyamahanga byangamúbwira kwo utali yo, uyo Ahabu agahuuna uyo mwami, kwo amúbiikire indahiro kwo batakubona imwage.
10 Tão certo como vive o Senhor , teu Deus, não houve nação nem reino aonde o meu senhor não mandasse homens à tua procura; e, dizendo eles: Aqui não está; fazia jurar aquele reino e aquela nação que te não haviam achado.
11 «Buno, wambwira kwo ngendi múmenyeesa kwo keera nakubona.
11 Agora, tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que aí está Elias.
12 Uyiji kwoꞌkulyokera ubusore bwani, ndi mu simbaha Nahano. Bwo namu shaagaga hano, hali ikyanya Umutima gwa Nahano gwangakulengeza, gunakutwale ho ndayiji. Neꞌri nangagendi bwira Ahabu, naye atanaki kugwane hano, si agayami nyita.
12 Poderá ser que, apartando-me eu de ti, o Espírito do Senhor te leve não sei para onde, e, vindo eu a dar as novas a Acabe, e não te achando ele, me matará; eu, contudo, teu servo, temo ao Senhor desde a minha mocidade.
13 «E nahamwitu, ka utakabwirwa ngiisi kwo nꞌgagira ku kyanya Yezebeeri âli kizi yita abaleevi ba Nahano? Si nꞌgayabiira abaleevi igana, nanakizi babisha makumi gataanu-gataanu mu lwala. Ha nyuma, nanakizi basheegula ibyokulya naꞌmagoloovi.
13 Acaso, não disseram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor , como escondi cem homens dos profetas do Senhor , de cinquenta em cinquenta, numas covas, e os sustentei com pão e água?
14 Buno ugweti ugambwira kwo ngendi menyeesa nahamwitu kwo keera nakubona. Nanga! Ku kasiisa, Ahabu aganyita.»
14 E, agora, tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que aí está Elias. Ele me matará.
15 Hiriya anamúshuvya: «Nahano ali hiꞌgulu lya byoshi. Nga kwo ayamiri ho, anali ye ndi mu kolera, zeene nienyene, ngayiyerekana imbere lya Ahabu.»
15 Disse Elias: Tão certo como vive o Senhor dos Exércitos, perante cuja face estou, deveras, hoje, me apresentarei a ele.
16 Uyo Hobadiya, ikyanya akagendi bona mwami Ahabu, anamúheereza imishahu. Kwokwo, uyo Ahabu anagendi humaanana na Hiriya.
16 Então, foi Obadias encontrar-se com Acabe e lho anunciou; e foi Acabe ter com Elias.
17 Iri akamúbona, anamúbwira: «Ka we yolya úgweti úgashundeeza Abahisiraheeri?»
17 Vendo-o, disse-lhe: És tu, ó perturbador de Israel?
18 Hiriya anashuvya kwokuno: «Ndali nie washundeeza Abahisiraheeri. Si wehe, kuguma neꞌmbaga ya yisho, mwe mubashundeziizi! Si mukoli gayiriziizi imaaja za Nahano, munagweti mugayikumba umugisi Baali.
18 Respondeu Elias: Eu não tenho perturbado a Israel, mas tu e a casa de teu pai, porque deixastes os mandamentos do Senhor e seguistes os baalins.
19 «Aaho! Buno, ungumanize Abahisiraheeri booshi ku mugazi Karimeeri. Unakuumanie na balya baleevi ba Baali magana gana na makumi gataanu, kiri na balya baleevi magana gana boꞌmuzimu Hasheera, balya ábali mu lya ku kashasha ka Yezebeeri.»
19 Agora, pois, manda ajuntar a mim todo o Israel no monte Carmelo, como também os quatrocentos e cinquenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas do poste-ídolo que comem da mesa de Jezabel.
20 Kwokwo, mwami Ahabu anakuumania abandu beꞌmilala yoshi yaꞌBahisiraheeri ku mugazi Karimeeri, anakuumania naꞌbaleevi booshi.
20 Então, enviou Acabe mensageiros a todos os filhos de Israel e ajuntou os profetas no monte Carmelo.
21 Iri bakahika yo, uyo Hiriya anabayegeera, anababwira: «Mugaahisa halinde mangoki, mugweti mugahizaanwa-hizaanwa ha kati kaꞌmagambo gabiri? Iri Rurema angaba ye Nahano, mumúkulikire. Kandi iri Baali, abe ye mugakulikira.» Yabo bandu batanamúyakula.
21 Então, Elias se chegou a todo o povo e disse: Até quando coxeareis entre dois pensamentos? Se o Senhor é Deus, segui-o; se é Baal, segui-o. Porém o povo nada lhe respondeu.
22 Hiriya anashubi babwira kwokuno: «Mu baleevi booshi ba Nahano, niehe naaho, nie ngoli sigiiri. Si abaleevi ba Baali, boohe, bakiri magana gana na makumi gataanu.
22 Então, disse Elias ao povo: Só eu fiquei dos profetas do Senhor , e os profetas de Baal são quatrocentos e cinquenta homens.
23 Aaho! Mutuleetere ishuuli zibiri. Abaleevi ba Baali, bayisebere ishuuli nguma, banagibaage, banagitenge mihoole-mihoole. Banagilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro. Naani kwakundi, na nyabiire irya gindi, na ngibaage, na ngilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro.
23 Deem-se-nos, pois, dois novilhos; escolham eles para si um dos novilhos e, dividindo-o em pedaços, o ponham sobre a lenha, porém não lhe metam fogo; eu prepararei o outro novilho, e o porei sobre a lenha, e não lhe meterei fogo.
24 «Boohe, bagahuuna umuzimu gwabo. Naani, na mbuune Nahano. Ngiisi úgashuvya mu kutibula umuliro, iri yoyo, ye Rurema woꞌkuli.» Yabo bandu booshi, banayemeera, ti: «Kwokwo, ngana!»
24 Então, invocai o nome de vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor ; e há de ser que o deus que responder por fogo esse é que é Deus. E todo o povo respondeu e disse: É boa esta palavra.
25 Ha nyuma, uyo Hiriya anabwira balya baleevi ba Baali kwokuno: «Ngahwe! Bwo mwe bingi, tondeeri. Muyisebere ishuuli, munagilingaanie. Haliko, mutayase umuliro, si muhuunage naaho umuzimu gwinyu.»
25 Disse Elias aos profetas de Baal: Escolhei para vós outros um dos novilhos, e preparai-o primeiro, porque sois muitos, e invocai o nome de vosso deus; e não lhe metais fogo.
26 Balya baleevi, iri bakahaabwa ishuuli, banagiyabiira, banagibaaga. Neꞌri bakayubaka akatanda, banalingikania ituulo lyoꞌkusiriiza. Banatondeera ukuyinginga Baali mu kudeta: «E Baali, utushuvye maashi!» Banatondeera shesheezi, halinde kalenge-renge. Banakizi kina iri banasimbuka-simbuka mu kusooka kalya katanda. Kundu kwokwo, atanabayakula.
26 Tomaram o novilho que lhes fora dado, prepararam-no e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até ao meio-dia, dizendo: Ah! Baal, responde-nos! Porém não havia uma voz que respondesse; e, manquejando, se movimentavam ao redor do altar que tinham feito.
27 Iri kakaba kakola kalenge-renge, Hiriya anatondeera ukubashekeereza, ti: «Huuni bukayu! Ku kasiisa umuzimu gwinyu, hali ikyanya gwangaba guli mu mikolwa mingi. Kandi iri guki gweti gugayitabaala. Kandi iri guki balamiri! Kandi iri guki gwejiiri. Aaho! Muguvyulage!»
27 Ao meio-dia, Elias zombava deles, dizendo: Clamai em altas vozes, porque ele é deus; pode ser que esteja meditando, ou atendendo a necessidades, ou de viagem, ou a dormir e despertará.
28 Balya baleevi, banakaviiriza ukubanda akashiba, banakizi yibejanga-bejanga neꞌngooti, kiri naꞌmatumu, ukukulikirana neꞌmigeeza yabo, halinde umuko gwanakizi jalabanda.
28 E eles clamavam em altas vozes e se retalhavam com facas e com lancetas, segundo o seu costume, até derramarem sangue.
29 Banagenderera ukuhamagala Baali halinde ikyanya izuuba likahengama, kinali kyo kyanya kyoꞌkutanga amatuulo. Kundu kwokwo, ndaaye úkabayakula, ndaanaye úkabadesa mbu abatwaze.
29 Passado o meio-dia, profetizaram eles, até que a oferta de manjares se oferecesse; porém não houve voz, nem resposta, nem atenção alguma.
30 Ulya Hiriya anabwira abandu: «Munyegeere!» Yabo booshi banamúyegeera. Lyeryo, anatee yubakulula akatanda ka Nahano buhyahya. Mukuba, kâli mali hongolwa.
30 Então, Elias disse a todo o povo: Chegai-vos a mim. E todo o povo se chegou a ele; Elias restaurou o altar do Senhor , que estava em ruínas.
31 Anayabiira amabuye ikumi na gabiri, ukukulikirana noꞌmuharuuro gweꞌmilala ikumi niꞌbiri ya bagala Yakobo. (Uyo Yakobo, ye yolya Nahano akabwira: «Iziina lyawe, we kola Hisiraheeri.»)
31 Tomou doze pedras, segundo o número das tribos dos filhos de Jacó, ao qual viera a palavra do Senhor , dizendo: Israel será o teu nome.
32 Yago mabuye, Hiriya anagayubakira mwo Nahano akatanda, anakazungulusa ikishimo, íkyangayijula mweꞌlitiri ikumi na zishatu zaꞌmiiji.
32 Com aquelas pedras edificou o altar em nome do Senhor ; depois, fez um rego em redor do altar tão grande como para semear duas medidas de sementes.
33 Ha nyuma, abuli kashasha kweꞌshaali, anatenga-tenga irya shuuli bihimbi-bihimbi, anabilambika kwo.
33 Então, armou a lenha, dividiu o novilho em pedaços, pô-lo sobre a lenha
34 Neꞌri bakagira kwokwo, anadeta: «Mushubize!» Nabo banashubiza ubugira kabiri. Anashubi babwira: «Mushubize kandi ubugira kashatu.» Neꞌri bakagira kwokwo,
34 e disse: Enchei de água quatro cântaros e derramai-a sobre o holocausto e sobre a lenha. Disse ainda: Fazei-o segunda vez; e o fizeram. Disse mais: Fazei-o terceira vez; e o fizeram terceira vez.
35 amiiji ganasavya haashi imbande zooshi zaꞌkatanda, halinde ganayijula mu ngera.
35 De maneira que a água corria ao redor do altar; ele encheu também de água o rego.
36 Kabigingwe, ku kyanya kyoꞌkutanga kwaꞌmatuulo, ulya muleevi Hiriya anayegeera akatanda, anahuuna Rurema kwokuno: «E Nahano Rurema wa Hiburahimu, na wa Hisake, na wa Yakobo, zeene, uyiyerekanage kwo we Rurema mu Bahisiraheeri! Uyerekane na kwo ndi mukozi wawe. Gano gooshi, uyerekane kwo nagagira ku buhanguule bwawe.
36 No devido tempo, para se apresentar a oferta de manjares, aproximou-se o profeta Elias e disse: Ó Senhor , Deus de Abraão, de Isaque e de Israel, fique, hoje, sabido que tu és Deus em Israel, e que eu sou teu servo e que, segundo a tua palavra, fiz todas estas coisas.
37 E Nahano, unjuvye, lyo yaba bandu bamenya kwo we Rurema, na kwo uli mu hindula imitima yabo, halinde bakugalukire.»
37 Responde-me, Senhor , responde-me, para que este povo saiba que tu, Senhor , és Deus e que a ti fizeste retroceder o coração deles.
38 Ikyanya Hiriya akahuuna, Nahano anayami tibula umuliro, gwanajigiivya yiryo ituulo, kuguma neꞌshaali, naꞌmabuye, noꞌlukungu. Kiri naꞌmiiji ágâli riiri mu ngera, ganakama.
38 Então, caiu fogo do Senhor , e consumiu o holocausto, e a lenha, e as pedras, e a terra, e ainda lambeu a água que estava no rego.
39 Balya bandu, mbu babone kwokwo, banayami gwa buubi, banadeta: «Rurema, yehe ye Nahano! Rurema, yehe ye Nahano.»
39 O que vendo todo o povo, caiu de rosto em terra e disse: O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Ulya Hiriya anababwira kwokuno: «Balya baleevi boꞌmuzimu Baali, mubabirigishe! Hatanagire úgafuuka.» Neꞌkyanya bakababirigisha, Hiriya anakyula kwo batwalwe ha lwiji Kishooni. Balya booshi, haaho, ho akabayitira.
40 Disse-lhes Elias: Lançai mão dos profetas de Baal, que nem um deles escape. Lançaram mão deles; e Elias os fez descer ao ribeiro de Quisom e ali os matou.
41 Hiriya anabwira Ahabu: «Zamuuka, ugendi lya, unanywe. Mukuba, ngoli yuvwiti ulushuumo lweꞌnvula.»
41 Então, disse Elias a Acabe: Sobe, come e bebe, porque já se ouve ruído de abundante chuva.
42 Kwokwo, Ahabu anayigendera analya, ananywa.
42 Subiu Acabe a comer e a beber; Elias, porém, subiu ao cimo do Carmelo, e, encurvado para a terra, meteu o rosto entre os joelhos,
43 Anabwira umukozi wage: «Zamuuka, ugendi langiiza uluhande lweꞌnyaaja.» Uyo mukozi, anazamuuka, analangiiza, anadeta: «Ndaabyo nabona.»
43 e disse ao seu moço: Sobe e olha para o lado do mar. Ele subiu, olhou e disse: Não há nada. Então, lhe disse Elias: Volta. E assim por sete vezes.
44 Ulugeezi úlugira kalinda, ulya umukozi anagaluka, anadeta: «Nabona ihibungu hiniini nga kigasha kyoꞌmundu, higweti gigazununuka mu nyaaja.»
44 À sétima vez disse: Eis que se levanta do mar uma nuvem pequena como a palma da mão do homem. Então, disse ele: Sobe e dize a Acabe: Aparelha o teu carro e desce, para que a chuva não te detenha.
45 Lyeryo, kirya kibungu kyanazinga, niꞌgulu lyanayulubala. Imbuusi mbu ihuuse, hanayami vuduka invula ya kahebuuza. Ahabu anashonera mwiꞌgaare lyage, anataahira i Yezereheri.
45 Dentro em pouco, os céus se enegreceram, com nuvens e vento, e caiu grande chuva. Acabe subiu ao carro e foi para Jezreel.
46 Uyo Hiriya anayijula mweꞌmisi ya Nahano. Neꞌri akashweka umukaba gwage mu kibuno, anasuula umulindi, anatanga Ahabu mu kuyingira kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌYezereheri.
46 A mão do Senhor veio sobre Elias, o qual cingiu os lombos e correu adiante de Acabe, até à entrada de Jezreel.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.