1 Reis 18
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Nahano, iri akaba keera ahisa imyaka ishatu ahangisiri invula, anabwira Hiriya kwokuno: «Ugendi yiyerekana imwa mwami Ahabu. Mukuba, ngola nganiesa invula mu kihugo.»
1 Depois de muitos dias veio a Elias a palavra do Senhor, no terceiro ano, dizendo: Vai, apresenta-te a Acabe; e eu mandarei chuva sobre a terra.
2 Kwokwo, Hiriya analyoka yaho, gira agendi yiyerekana imwage.
2 Então Elias foi apresentar-se a Acabe. E a fome era extrema em Samária.
3 Kwokwo, mwami Ahabu anatumira Hobadiya, umwimangizi weꞌbindu byage. (Uyo Hobadiya, âli kizi simbaha Nahano bweneene.
3 Acabe chamou a Obadias, o mordomo {ora, Obadias temia muito ao Senhor;
4 Kiri neꞌkyanya umugoli Yezebeeri âli kizi yitiisa abaleevi ba Nahano, Hobadiya anayabiira abaleevi igana, anakizi babisha mu lwala, makumi gataanu-gataanu, anakizi basheegula ibyokulya naꞌmiiji.)
4 pois sucedeu que, destruindo Jezabel os profetas do Senhor, Obadias tomou cem profetas e os escondeu, cinqüenta numa cova e cinqüenta noutra, e os sustentou com pão e água};
5 Kwokwo, Ahabu anabwira Hobadiya: «Tugende tugalenga-lenga mu kihugo, tutanduule ishyoko zooshi, neꞌnyiiji zooshi. Hali ikyanya twangakengeera twalonga ubwasi, gira tukize ifwarasi ziitu, neꞌbiiza bya bapunda biitu. Kwokwo, lyo tutagaki bayita.»
5 e disse Acabe a Obadias: Vai pela terra a todas as fontes de água, e a todos os rios. Pode ser que achemos erva para salvar a vida dos cavalos e mulas, de maneira que não percamos todos os animais.
6 Kwokwo, mu kutanduula-tanduula, banagabaana ikihugo. Ahabu anahona uluhande luguma. Hobadiya naye, anahona ulundi.
6 E repartiram entre si a terra, para a percorrerem; e foram a sós, Acabe por um caminho, e Obadias por outro.
7 Ulya Hobadiya, ikyanya akaba akola mu njira, masaasa atabukwa, ali ku Hiriya. Hobadiya anayami múmenya, anayinama anahisa amalanga haashi, anamúbuuza: «E waliha, ku kasiisa, ka we nahamwitu Hiriya?»
7 Quando, pois, Obadias já estava em caminho, eis que Elias se encontrou com ele; e Obadias, reconhecendo-o, prostrou-se com o rosto em terra e disse: És tu, meu senhor Elias?
8 Na wa naye, ti: «Ee! Nie Hiriya. Gendaga, ubwire nahamwinyu Ahabu kwo keera wambona.»
8 Respondeu-lhe ele: Sou eu. Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui.
9 Hobadiya anashuvya: «Si ndi mukozi wawe. Buhube buki wambona kwo, halinde undange imwage? Si lufu lwo wandoogeza!
9 Ele, porém, disse: Em que pequei, para que entregues teu servo na mão de Acabe, para ele me matar?
10 Nga kwo Nahano, Rurema wawe ayamiri ho, nakubwira ku bweranyange, kwo mwami keera atuma abandu mu milala yoshi, na mu mahanga gooshi, kwo bakushakule. Neꞌri ibinyamahanga byangamúbwira kwo utali yo, uyo Ahabu agahuuna uyo mwami, kwo amúbiikire indahiro kwo batakubona imwage.
10 Vive o Senhor teu Deus, que não há nação nem reino aonde o meu senhor não tenha mandado em busca de ti; e dizendo eles: Aqui não está; então fazia-os jurar que não te haviam achado.
11 «Buno, wambwira kwo ngendi múmenyeesa kwo keera nakubona.
11 Agora tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui.
12 Uyiji kwoꞌkulyokera ubusore bwani, ndi mu simbaha Nahano. Bwo namu shaagaga hano, hali ikyanya Umutima gwa Nahano gwangakulengeza, gunakutwale ho ndayiji. Neꞌri nangagendi bwira Ahabu, naye atanaki kugwane hano, si agayami nyita.
12 E será que, apartando-me eu de ti, o Espírito do Senhor te levará não sei para onde; e, vindo eu dar as novas a Acabe, e não te achando ele, matar-me-á. Todavia eu, teu servo, temo ao Senhor desde a minha mocidade.
13 «E nahamwitu, ka utakabwirwa ngiisi kwo nꞌgagira ku kyanya Yezebeeri âli kizi yita abaleevi ba Nahano? Si nꞌgayabiira abaleevi igana, nanakizi babisha makumi gataanu-gataanu mu lwala. Ha nyuma, nanakizi basheegula ibyokulya naꞌmagoloovi.
13 Porventura não disseram a meu senhor o que fiz, quando Jezabel matava os profetas do Senhor, como escondi cem dos profetas do Senhor, cinqüenta numa cova e cinqüenta noutra, e os sustentei com pão e água:
14 Buno ugweti ugambwira kwo ngendi menyeesa nahamwitu kwo keera nakubona. Nanga! Ku kasiisa, Ahabu aganyita.»
14 E agora tu dizes: Vai, dize a teu senhor: Eis que Elias está aqui! Ele me matará.
15 Hiriya anamúshuvya: «Nahano ali hiꞌgulu lya byoshi. Nga kwo ayamiri ho, anali ye ndi mu kolera, zeene nienyene, ngayiyerekana imbere lya Ahabu.»
15 E disse Elias: Vive o Senhor dos exércitos, em cuja presença estou, que deveras hoje hei de apresentar-me a ele.
16 Uyo Hobadiya, ikyanya akagendi bona mwami Ahabu, anamúheereza imishahu. Kwokwo, uyo Ahabu anagendi humaanana na Hiriya.
16 Então foi Obadias encontrar-se com Acabe, e lho anunciou; e Acabe foi encontrar-se com Elias.
17 Iri akamúbona, anamúbwira: «Ka we yolya úgweti úgashundeeza Abahisiraheeri?»
17 E sucedeu que, vendo Acabe a Elias, disse-lhe: És tu, perturbador de Israel?
18 Hiriya anashuvya kwokuno: «Ndali nie washundeeza Abahisiraheeri. Si wehe, kuguma neꞌmbaga ya yisho, mwe mubashundeziizi! Si mukoli gayiriziizi imaaja za Nahano, munagweti mugayikumba umugisi Baali.
18 Respondeu Elias: Não sou eu que tenho perturbado a Israel, mas és tu e a casa de teu pai, por terdes deixado os mandamentos do Senhor, e por teres tu seguido os baalins.
19 «Aaho! Buno, ungumanize Abahisiraheeri booshi ku mugazi Karimeeri. Unakuumanie na balya baleevi ba Baali magana gana na makumi gataanu, kiri na balya baleevi magana gana boꞌmuzimu Hasheera, balya ábali mu lya ku kashasha ka Yezebeeri.»
19 Agora pois manda reunir-se a mim todo o Israel no monte Carmelo, como também os quatrocentos e cinqüenta profetas de Baal, e os quatrocentos profetas de Asera, que comem da mesa de Jezabel.
20 Kwokwo, mwami Ahabu anakuumania abandu beꞌmilala yoshi yaꞌBahisiraheeri ku mugazi Karimeeri, anakuumania naꞌbaleevi booshi.
20 Então Acabe convocou todos os filhos de Israel, e reuniu os profetas no monte Carmelo.
21 Iri bakahika yo, uyo Hiriya anabayegeera, anababwira: «Mugaahisa halinde mangoki, mugweti mugahizaanwa-hizaanwa ha kati kaꞌmagambo gabiri? Iri Rurema angaba ye Nahano, mumúkulikire. Kandi iri Baali, abe ye mugakulikira.» Yabo bandu batanamúyakula.
21 E Elias se chegou a todo o povo, e disse: Até quando coxeareis entre dois pensamentos? Se o Senhor é Deus, segui-o; mas se Baal, segui-o. O povo, porém, não lhe respondeu nada.
22 Hiriya anashubi babwira kwokuno: «Mu baleevi booshi ba Nahano, niehe naaho, nie ngoli sigiiri. Si abaleevi ba Baali, boohe, bakiri magana gana na makumi gataanu.
22 Então disse Elias ao povo: Só eu fiquei dos profetas do Senhor; mas os profetas de Baal são quatrocentos e cinqüenta homens.
23 Aaho! Mutuleetere ishuuli zibiri. Abaleevi ba Baali, bayisebere ishuuli nguma, banagibaage, banagitenge mihoole-mihoole. Banagilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro. Naani kwakundi, na nyabiire irya gindi, na ngibaage, na ngilambike ku shaali, buzira kutwana umuliro.
23 Dêem-se-nos, pois, dois novilhos; e eles escolham para si um dos novilhos, e o dividam em pedaços, e o ponham sobre a lenha, porém não lhe metam fogo; e eu prepararei o outro novilho, e o porei sobre a lenha, e não lhe meterei fogo.
24 «Boohe, bagahuuna umuzimu gwabo. Naani, na mbuune Nahano. Ngiisi úgashuvya mu kutibula umuliro, iri yoyo, ye Rurema woꞌkuli.» Yabo bandu booshi, banayemeera, ti: «Kwokwo, ngana!»
24 Então invocai o nome do vosso deus, e eu invocarei o nome do Senhor; e há de ser que o deus que responder por meio de fogo, esse será Deus. E todo o povo respondeu, dizendo: É boa esta palavra.
25 Ha nyuma, uyo Hiriya anabwira balya baleevi ba Baali kwokuno: «Ngahwe! Bwo mwe bingi, tondeeri. Muyisebere ishuuli, munagilingaanie. Haliko, mutayase umuliro, si muhuunage naaho umuzimu gwinyu.»
25 Disse, pois, Elias aos profetas de Baal: Escolhei para vós: um dos novilhos, e preparai-o primeiro, porque sois muitos, e invocai o nome do Senhor, vosso deus, mas não metais fogo ao sacrifício.
26 Balya baleevi, iri bakahaabwa ishuuli, banagiyabiira, banagibaaga. Neꞌri bakayubaka akatanda, banalingikania ituulo lyoꞌkusiriiza. Banatondeera ukuyinginga Baali mu kudeta: «E Baali, utushuvye maashi!» Banatondeera shesheezi, halinde kalenge-renge. Banakizi kina iri banasimbuka-simbuka mu kusooka kalya katanda. Kundu kwokwo, atanabayakula.
26 E, tomando o novilho que se lhes dera, prepararam-no, e invocaram o nome de Baal, desde a manhã até o meio-dia, dizendo: Ah Baal, responde-nos! Porém não houve voz; ninguém respondeu. E saltavam em volta do altar que tinham feito.
27 Iri kakaba kakola kalenge-renge, Hiriya anatondeera ukubashekeereza, ti: «Huuni bukayu! Ku kasiisa umuzimu gwinyu, hali ikyanya gwangaba guli mu mikolwa mingi. Kandi iri guki gweti gugayitabaala. Kandi iri guki balamiri! Kandi iri guki gwejiiri. Aaho! Muguvyulage!»
27 Sucedeu que, ao meio-dia, Elias zombava deles, dizendo: Clamai em altas vozes, porque ele é um deus; pode ser que esteja falando, ou que tenha alguma coisa que fazer, ou que intente alguma viagem; talvez esteja dormindo, e necessite de que o acordem.
28 Balya baleevi, banakaviiriza ukubanda akashiba, banakizi yibejanga-bejanga neꞌngooti, kiri naꞌmatumu, ukukulikirana neꞌmigeeza yabo, halinde umuko gwanakizi jalabanda.
28 E eles clamavam em altas vozes e, conforme o seu costume, se retalhavam com facas e com lancetas, até correr o sangue sobre eles.
29 Banagenderera ukuhamagala Baali halinde ikyanya izuuba likahengama, kinali kyo kyanya kyoꞌkutanga amatuulo. Kundu kwokwo, ndaaye úkabayakula, ndaanaye úkabadesa mbu abatwaze.
29 Também sucedeu que, passado o meio dia, profetizaram eles até a hora de se oferecer o sacrifício da tarde. Porém não houve voz; ninguém respondeu, nem atendeu.
30 Ulya Hiriya anabwira abandu: «Munyegeere!» Yabo booshi banamúyegeera. Lyeryo, anatee yubakulula akatanda ka Nahano buhyahya. Mukuba, kâli mali hongolwa.
30 Então Elias disse a todo o povo: chegai-vos a mim. E todo o povo se chegou a ele. E Elias reparou o altar do Senhor, que havia sido derrubado.
31 Anayabiira amabuye ikumi na gabiri, ukukulikirana noꞌmuharuuro gweꞌmilala ikumi niꞌbiri ya bagala Yakobo. (Uyo Yakobo, ye yolya Nahano akabwira: «Iziina lyawe, we kola Hisiraheeri.»)
31 Tomou doze pedras, conforme o número das tribos dos filhos de Jacó, ao qual viera a palavra do Senhor, dizendo: Israel será o teu nome;
32 Yago mabuye, Hiriya anagayubakira mwo Nahano akatanda, anakazungulusa ikishimo, íkyangayijula mweꞌlitiri ikumi na zishatu zaꞌmiiji.
32 e com as pedras edificou o altar em nome do Senhor; depois fez em redor do altar um rego, em que podiam caber duas medidas de semente.
33 Ha nyuma, abuli kashasha kweꞌshaali, anatenga-tenga irya shuuli bihimbi-bihimbi, anabilambika kwo.
33 Então armou a lenha, e dividiu o novilho em pedaços, e o pôs sobre a lenha, e disse: Enchei de água quatro cântaros, e derramai-a sobre o holocausto e sobre a lenha.
34 Neꞌri bakagira kwokwo, anadeta: «Mushubize!» Nabo banashubiza ubugira kabiri. Anashubi babwira: «Mushubize kandi ubugira kashatu.» Neꞌri bakagira kwokwo,
34 Disse ainda: fazei-o segunda vez; e o fizeram segunda vez. De novo disse: Fazei-o terceira vez; e o fizeram terceira vez.
35 amiiji ganasavya haashi imbande zooshi zaꞌkatanda, halinde ganayijula mu ngera.
35 De maneira que a água corria ao redor do altar; e ele encheu de água também o rego.
36 Kabigingwe, ku kyanya kyoꞌkutanga kwaꞌmatuulo, ulya muleevi Hiriya anayegeera akatanda, anahuuna Rurema kwokuno: «E Nahano Rurema wa Hiburahimu, na wa Hisake, na wa Yakobo, zeene, uyiyerekanage kwo we Rurema mu Bahisiraheeri! Uyerekane na kwo ndi mukozi wawe. Gano gooshi, uyerekane kwo nagagira ku buhanguule bwawe.
36 Sucedeu pois que, sendo já hora de se oferecer o sacrifício da tarde, o profeta Elias se chegou, e disse: Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque, e de Israel, seja manifestado hoje que tu és Deus em Israel, e que eu sou teu servo, e que conforme a tua palavra tenho feito todas estas coisas.
37 E Nahano, unjuvye, lyo yaba bandu bamenya kwo we Rurema, na kwo uli mu hindula imitima yabo, halinde bakugalukire.»
37 Responde-me, ó Senhor, responde-me para que este povo conheça que tu, ó Senhor, és Deus, e que tu fizeste voltar o seu coração.
38 Ikyanya Hiriya akahuuna, Nahano anayami tibula umuliro, gwanajigiivya yiryo ituulo, kuguma neꞌshaali, naꞌmabuye, noꞌlukungu. Kiri naꞌmiiji ágâli riiri mu ngera, ganakama.
38 Então caiu fogo do Senhor, e consumiu o holocausto, a lenha, as pedras, e o pó, e ainda lambeu a água que estava no rego.
39 Balya bandu, mbu babone kwokwo, banayami gwa buubi, banadeta: «Rurema, yehe ye Nahano! Rurema, yehe ye Nahano.»
39 Quando o povo viu isto, prostraram-se todos com o rosto em terra e disseram: O senhor é Deus! O Senhor é Deus!
40 Ulya Hiriya anababwira kwokuno: «Balya baleevi boꞌmuzimu Baali, mubabirigishe! Hatanagire úgafuuka.» Neꞌkyanya bakababirigisha, Hiriya anakyula kwo batwalwe ha lwiji Kishooni. Balya booshi, haaho, ho akabayitira.
40 Disse-lhes Elias: Agarrai os profetas de Baal! que nenhum deles escape: Agarraram-nos; e Elias os fez descer ao ribeiro de Quisom, onde os matou.
41 Hiriya anabwira Ahabu: «Zamuuka, ugendi lya, unanywe. Mukuba, ngoli yuvwiti ulushuumo lweꞌnvula.»
41 Então disse Elias a Acabe: Sobe, come e bebe, porque há ruído de abundante chuva.
42 Kwokwo, Ahabu anayigendera analya, ananywa.
42 Acabe, pois, subiu para comer e beber; mas Elias subiu ao cume do Carmelo e, inclinando-se por terra, meteu o rosto entre os joelhos.
43 Anabwira umukozi wage: «Zamuuka, ugendi langiiza uluhande lweꞌnyaaja.» Uyo mukozi, anazamuuka, analangiiza, anadeta: «Ndaabyo nabona.»
43 E disse ao seu moço: Sobe agora, e olha para a banda do mar. E ele subiu, olhou, e disse: Não há nada. Então disse Elias: Volta lá sete vezes.
44 Ulugeezi úlugira kalinda, ulya umukozi anagaluka, anadeta: «Nabona ihibungu hiniini nga kigasha kyoꞌmundu, higweti gigazununuka mu nyaaja.»
44 Sucedeu que, à sétima vez, disse: Eis que se levanta do mar uma nuvem, do tamanho da mão dum homem: Então disse Elias: Sobe, e dize a Acabe: Aparelha o teu carro, e desce, para que a chuva não te impeça.
45 Lyeryo, kirya kibungu kyanazinga, niꞌgulu lyanayulubala. Imbuusi mbu ihuuse, hanayami vuduka invula ya kahebuuza. Ahabu anashonera mwiꞌgaare lyage, anataahira i Yezereheri.
45 E sucedeu que em pouco tempo o céu se enegreceu de nuvens e vento, e caiu uma grande chuva. Acabe, subindo ao carro, foi para Jizreel:
46 Uyo Hiriya anayijula mweꞌmisi ya Nahano. Neꞌri akashweka umukaba gwage mu kibuno, anasuula umulindi, anatanga Ahabu mu kuyingira kwiꞌrembo lyaꞌkaaya keꞌYezereheri.
46 E a mão do Senhor estava sobre Elias, o qual cingiu os lombos, e veio correndo perante Acabe, até a entrada de Jizreel.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.