1 Reis 11
Ibibiriya: Igambo lya Rurema mu ndeto ye'kifuliiru (FLR) vs ARIB
1 Mwami Sulumaani âli kizi vunikira bweneene abakazi beꞌkipagaani. Mu kati kaabo, mwâli riiri umuluzi-nyere weꞌMiisiri, naꞌbanyere baꞌBamohabu, na baꞌBahamooni, na baꞌBahedoomu, na baꞌBasidooni, na baꞌBahiti.
1 Ora, o rei Salomão amou muitas mulheres estrangeiras, além da filha de Faraó: moabitas, amonitas, edomitas, sidônias e heteias,
2 Haliko, ku luhande lweꞌrya milala, Nahano âli mali gwanwa abwira Abahisiraheeri kwokuno: «Mutakolwe mbu muyange banyere baabo. Nabo kwakundi, batakizi yanga banyere biinyu. Yabo bakazi, iri mwangabayanga, bagamùhenduula mu mitima yinyu, halinde munakizi yifunda mu bikoleere byeꞌmizimu yabo.» Ulya Sulumaani, kundu akabwirwa kwokwo, si yabo banyere, anakizi bahemukira, anaba abavunikiiri bweneene.
2 das nações de que o Senhor dissera aos filhos de Israel: Não ireis para elas, nem elas virão para vós; doutra maneira perverterão o vosso coração para seguirdes os seus deuses. A estas se apegou Salomão, levado pelo amor.
3 Ulya Sulumaani anayangaga abakazi magana galinda. Yabo booshi, bâli riiri baluzi-nyere. Âli gweti naꞌbandi bakazi beꞌmbuga magana gashatu. Balya bakazi booshi, banakizi múhenduula, banamúhabura mu bya Nahano.
3 Tinha ele setecentas mulheres, princesas, e trezentas concubinas; e suas mulheres lhe perverteram o coração.
4 Ikyanya akaba akola mushaaja, yabo bakaage banamúhenda, halinde anakizi gendi yikumba imizimu. Atanâli ki fitiirwi lwoshi ku Rurema Nahamwabo, nga yishe Dahudi.
4 Pois sucedeu que, no tempo da velhice de Salomão, suas mulheres lhe perverteram o coração para seguir outros deuses; e seu coração já não era perfeito para com o Senhor seu Deus, como fora o de Davi, seu pai;
5 Anakizi kulikira kiri noꞌmuzimu gwaꞌBasidooni, Hashitoreeti. Anakulikira na Mirikomu, umugisi kyagaza gwaꞌBahamooni.
5 Salomão seguiu a Astarete, deusa dos sidônios, e a Milcom, abominação dos amonitas.
6 Kyanatuma agakizi gira amabi imbere lya Nahano. Atanakizi kulikira Nahano, nga kwo yishe Dahudi âli múkulikiiri.
6 Assim fez Salomão o que era mau aos olhos do Senhor, e não perseverou em seguir, como fizera Davi, seu pai.
7 Ulya Sulumaani, ku higangazi higuma hyoꞌluhande lweꞌsheere lweꞌYerusaleemu, anayubaka kwoꞌluheero lwoꞌkuholeza mwo Kemooshi, umuzimu kyagaza gwaꞌBamohabu. Anayubaka naꞌhandu hoꞌkuholeza Mirikomu, umuzimu kyagaza gwaꞌBahamooni.
7 Nesse tempo edificou Salomão um alto a Quemós, abominação dos moabitas, sobre e monte que está diante de Jerusalém, e a Moleque, abominação dos amonitas.
8 Yabo bakazi baage, anakizi bayubakira ho bagakizi holeza imizimu yabo. Kwokwo banakizi giyokera umubadu, iri banagisiriigiza amatuulo.
8 E assim fez para todas as suas mulheres estrangeiras, as quais queimavam incenso e ofereciam sacrifícios a seus deuses.
9 Kwokwo, kwo Sulumaani akaraakaza Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri. Kundu Rurema âli mali múhulukira kwo kabiri, haliko atanamútwaza.
9 Pelo que o Senhor se indignou contra Salomão, porquanto e seu coração se desviara do Senhor Deus de Israel, o qual duas vezes lhe aparecera,
10 Na kundu Rurema akamúkomereza bweneene kwo atayikumbe imizimu, si Sulumaani anahuna bweneene imbere lyage.
10 e lhe ordenara expressamente que não seguisse a outros deuses. Ele, porém, não guardou o que o Senhor lhe ordenara.
11 Iri hakatama, Nahano anamúbwira: «Ewe! Si ukola mweꞌmitono ya kundi-kundi! Na kundu tukanywana kirya kihango, si utakiri mu kitwaza. Zirya maaja zo nꞌgakuheereza, nazo ukoli zigayiriziizi. Aaho! Buno, ngakunyugutula ubwami, na mbuheereze umukozi wawe.
11 Disse, pois, o Senhor a Salomão: Porquanto houve isto em ti, que não guardaste a meu pacto e os meus estatutos que te ordenei, certamente rasgarei de ti este reino, e o darei a teu servo.
12 «Kundu kwokwo, ngi kengiiri yisho Dahudi, kyo kitumiri yiri igambo, ndagaligira ku kyanya kyawe. Si yubwo bwami, ngayiji bunyugutula mu maboko ga mugala wawe.
12 Contudo não o farei nos teus dias, por amor de Davi, teu pai; da mão de teu filho o rasgarei.
13 Naye, ndagamúnyugutula bwo lwoshi, si ngamúsigira umulala muguma. Na íbitumiri ngaagira kwokwo, hiꞌgulu lyoꞌmukozi wani Dahudi, na hiꞌgulu lyaꞌkaaya keꞌYerusaleemu. Mukuba, keera nꞌgakayitoolera nienyene.»
13 Todavia não rasgarei o reino todo; mas uma tribo darei a teu filho, por amor de meu servo Davi, e por amor de Jerusalém, que escolhi.
14 Ha nyuma, Nahano anashombania Hadaadi, wa mwiꞌkondo lya mwami weꞌHedoomu, halinde akizi ba mugoma wa Sulumaani.
14 O Senhor levantou contra Salomão um adversário, Hadade, o edomeu; o qual era da estirpe real de Edom.
15 Mu siku za mbere, ikyanya Dahudi akagendi lwa naꞌBahedoomu, Yohabu, umukulu waꞌbasirikaani baage, anagenda yo, gira agendi ziika abafwiri. Haaho, anayami yita abashosi booshi beꞌHedoomu.
15 Porque sucedeu que, quando Davi esteve em guerra contra Edom, tendo Jeabe, o chefe do exército, subido a enterrar os mortos, e ferido a todo varão em Edom
16 Yohabu kuguma naꞌBahisiraheeri booshi, banatee hisa nga myezi ndatu, bali mu minika yabo bashosi booshi.
16 {porque Joabe ficou ali seis meses com todo o Israel, até que destruiu a todo varão em Edom},
17 Ku kirya kyanya, Hadaadi âli ki riiri mwanuke. Kwokwo, Abahedoomu baguma, abakozi ba yishe, banamúhungana i Miisiri.
17 Hadade, que era ainda menino, fugiu para o Egito com alguns edemeus, servos de seu pai.
18 Yabo booshi, bakalyoka i Midyani. Neꞌri bakahika mwiꞌshamba lyeꞌParaani, banayabiira haꞌbandi bashosi, banabagendana halinde i Miisiri, imwa Faraho. Uyo Faraho anamúheereza inyumba, kiri neꞌndalo, anamúlagaania kwo agakizi múheereza neꞌbyokulya.
18 Levantando-se, pois, de Midiã, foram a Parã; e tomando consigo homens de Parã, foram ao Egito ter com Faraó, rei do Egito, o qual deu casa a Hadade, proveu-lhe a subsistência, e lhe deu terras.
19 Iyo munda i Miisiri, Hadaadi anayemeererwa ngana-ngana imbere lya Faraho, kyanatuma Faraho agamúhanguula kwo ayange mukaage wage, mulumuna woꞌmugoli Tapaneshi.
19 E Hadade caiu tanto em graça a Faraó, que este lhe deu por mulher a irmã de sua mulher, a irmã da rainha Tafnes.
20 Uyo nyaama anabutira Hadaadi umutabana úwâli kizi buuzibwa Genubati. Uyo Genubati analererwa imwa Faraho, kuguma naꞌbaluzi baage.
20 Ora, desta irmã de Tafnes nasceu a Hadade seu filho Genubate, a qual Tafnes criou na casa de Faraó, onde Genubate esteve entre os filhos de rei.
21 Ikyanya Hadaadi âli ki riiri i Miisiri, anayuvwa kwo Dahudi ashaaja, na kwo Yohabu, ikikalage kyaꞌbasirikaani baage, naye keera afwa. Kyanatuma agabwira Faraho: «Lekaga, ngalukire mu kihugo kyani.»
21 Ouvindo, pois, Hadade no Egito que Davi adormecera com seus pais, e que Jeabe, chefe do exército, era morto, disse o Faraó: Deixa-me ir, para que eu volte à minha terra.
22 Faraho anamúbuuza: «Ewe! Nakuyima bikagi, halinde uloziizi ukugalukira yo?» Na wa naye: «Ndaabyo! Undeke naaho ngalukire yo.»
22 Perguntou-lhe Faraó: Que te falta em minha companhia, que procuras partir para a tua terra? Respondeu ele: Nada; todavia, peço que me deixes ir.
23 Rurema anashombania kiri na Resoni naye, kwo abe mugoma wa Sulumaani. Uyo Resoni âli mugala Heryada. Âli tibisiri nahamwabo, Hadadezeeri, mwami weꞌZoba,
23 Deus levantou contra Salomão ainda outro adversário, Rezom, filho de Eliadá, que tinha fugido de seu senhor Hadadézer, rei de Zobá.
24 anaba ye mukulu waꞌbanyazi. (Yibyo, bikakoleka ku kyanya Dahudi akasivya abasirikaani ba Hadadezeeri, kiri naꞌbatabaazi baage.) Kwokwo, Resoni, anayikuumaniza abandu, banayigendera i Damasiki, banabwatala yo. Neꞌri hakatama, banayimika Resoni abe ye mwami wabo.
24 Pois ele ajuntara a si homens, e se fizera capitão de uma tropa, quando Davi matou os de Zebá; e, indo-se para Damasco, habitaram ali; e fizeram-no rei em Damasco.
25 Uyo Resoni âli shombiri Abahisiraheeri mu siku zooshi zoꞌbutwali bwa Sulumaani. Anayushuula ku mabi ga Hadaadi, mu kukizi tyoza Abahisiraheeri, ku kyanya kyoshi âli twaziri ikihugo kyeꞌHaraamu.
25 E foi adversário de Israel por todos os dias de Salomão, e isto além do mal que Hadade fazia; detestava a Israel, e reinava sobre a Síria.
26 Hâli riiri Umuhifurahimu wa mu kaaya keꞌZereda, iziina lyage ye Yerobwamu mugala Nebati. Nyina ye wâli Zeruha, anâli kola namufwiri. Uyo Yerobwamu, kundu âli riiri mukozi wa Sulumaani, halikago, anamúyihindulira.
26 Também Jeroboão, filho de Nebate, efrateu de Zeredá, servo de Salomão, cuja mãe era viúva, por nome Zeruá, levantou a mão contra o rei.
27 Yukwo kuyihindulira mwami, kwanaba kwokuno: Sulumaani akayubaka ulubuga lweꞌMiilo, anakomya inzitiro zaꞌkaaya ka yishe Dahudi.
27 E esta foi a causa por que levantou a mão contra o rei: Salomão tinha edificado a Milo, e cerrado a brecha da cidade de Davi, seu pai.
28 Ulya Yerobwamu, akabonekana kwo ali kikalage kyoꞌmushosi. Neꞌkyanya Sulumaani akabonaga ngiisi kwo afitiirwi, anamúbiika abe mwimangizi weꞌmikolwa yoshi yaꞌkahaati, íyâli kizi kolwa mu bandu beꞌHifurahimu, na mu beꞌManasa.
28 Ora, Jeroboão era homem forte e valente; e vendo Salomão que este mancebo era laborioso, colocou-o sobre toda a carga imposta à casa de José.
29 Lusiku luguma, Yerobwamu âli gweti agalyoka i Yerusaleemu, anagwanana noꞌmuleevi Ahiya weꞌShiilo. Uyo Ahiya âli yambiiti ikanju lihyahya. Yaho mu kahinga, bâli bombi naaho.
29 E sucedeu naquele tempo que, saindo Jeroboão de Jerusalém, o profeta Aías, o silonita, o encontrou no caminho; este se tinha vestido duma capa nova; e os dois estavam sós no campo.
30 Haaho, Ahiya anahogola yiryo ikanju lyage lihyahya, analilalaanula mweꞌbihande ikumi na bibiri.
30 Então Aías pegou na capa nova que tinha sobre si, e a rasgou em doze pedaços.
31 Anabwira Yerobwamu kwokuno: «Utee yabiira ibihande ikumi. Mukuba, Nahano Rurema waꞌBahisiraheeri, adetaga kwokuno: “Buno ngola ngaabera ubwami, na mbunyugutule mu maboko ga Sulumaani. Wehe, ngakuheereza milala ikumi.
31 E disse a Jeroboão: Toma estes dez pedaços para ti, porque assim diz e Senhor Deus de Israel: Eis que rasgarei o reino da mão de Salomão, e a ti darei dez tribos.
32 Kundu kwokwo yehe, ngaki músigira mulala muguma. Mukuba, ngi kuuziri umukozi wani Dahudi. Keera nanayitoolera akaaya keꞌYerusaleemu, gira asigale noꞌmulala muguma.
32 Ele, porém, terá uma tribo, por amor de Davi, meu servo, e por amor de Jerusalém, a cidade que escolhi dentre todas as tribos de Israel.
33 «“Na íbitumiri ngaagira kwokwo, ku bwenge ulya Sulumaani keera akanjanda, anayikumba imizimu yeꞌmahanga: nga Hashitoreeti, umuzimu mukazi gwaꞌBasidooni, na Kemooshi umuzimu gwaꞌBamohabu, na Mirikomu, umuzimu gwaꞌBahamooni. Uyo Sulumaani akanyihindulira, anagira íbitali nga byo mu masu gaani. Atakasimbaha imaaja zaani, kandi iri mategeko gaani, nga kwo yishe Dahudi âli kizi bisimbaha.
33 Porque me deixaram, e se encurvaram a Astarote, deusa dos sidônios, a Quemés, deus dos moabitas, e a Milcom, deus dos amonitas; e não andaram pelos meus caminhos, para fazerem o que parece reto aos meus olhos, e para guardarem os meus estatutos e os meus preceitos, como o fez Davi, seu pai.
34 «“Kundu kwokwo, mango namúnyaga imilala, ndagamúnyugutula ubwami bwoshi-bwoshi. Si ikyanya akiri ho, agagenderera ukutwala. Mukuba, nꞌgatoola yishe Dahudi. Na Dahudi âli kulikiiri imaaja zaani, na ngiisi byo nâli kizi múkomeereza.
34 Todavia não tomarei da sua mão o reino todo; mas deixá-lo-ei governar por todos os dias da sua vida, por amor de Davi, meu servo, a quem escolhi, o qual guardou os meus mandamentos e os meus estatutos.
35 «“Yubwo bwami, ngabunyugutula mugala Sulumaani. Naawe, we Yerobwamu, ngakuheereza imilala ikumi.
35 Mas da mão de seu filho tomarei e reino e to darei a ti, isto é, as dez tribos.
36 Uyo mugala Sulumaani, ngamúsigira umulala muguma naaho. Na íbitumiri ngaagira kwokwo, gira umukozi wani Dahudi akizi ba noꞌmundu muguma wa mu kibusi kyage úgakizi twala akaaya keꞌYerusaleemu. Mukuba, yako kaaya, ko nâli loziizi kwo bakizi nyikumbira mwo.
36 Todavia a seu filho darei uma tribo, para que Davi, meu servo, sempre tenha uma lâmpada diante de mim em Jerusalém, a cidade que escolhi para ali pôr o meu nome.
37 «“E Yerobwamu, ngakugira ube mwami waꞌBahisiraheeri, unakizi twala ngiisi kwo usiimiri mu mutima gwawe.
37 Então te tomarei, e reinarás sobre tudo o que desejar a tua alma, e serás rei sobre Israel.
38 Wehe, ngiisi byo nakukomeereza, ukizi bisimbaha, unatuule nga kwo ndoziizi. Ukizi nzimiisa, mu kusimbaha byo ngakukomeereza, kuguma neꞌmaaja zaani, nga kwoꞌmukozi wani Dahudi âli kizi gira. Kwokwo, lyo ngayama ndi kuguma na naawe isiku zooshi. Na nguheereze ikihugo kyeꞌHisiraheeri, na nzikamye ubutwali bwawe, nga kwo nꞌgasikamya ubweꞌmwa Dahudi.
38 E há de ser que, se ouvires tudo o que eu te ordenar, e andares pelos meus caminhos, e fizeres o que é reto aos meus olhos, guardando os meus estatutos e os meus mandamentos, como o fez Davi, meu servo, eu serei contigo, e te edificarei uma casa firme, como o fiz para Davi, e te darei Israel.
39 Ngahaniiriza abandu beꞌkibusi kya Dahudi. Kundu kwokwo, kutagaaba ku siku zooshi.”»
39 E por isso afligirei a descendência de Davi, todavia não para sempre.
40 Ulya Sulumaani, ikyanya akayuvwa ngiisi kwo Rurema abwira Yerobwamu, anagira mbu amúyite. Kyanatuma Yerobwamu agapumukira i Miisiri, imwa Faraho Shishaki, anatuula yo, halinde ku kyanya mwami Sulumaani akashaaja.
40 Pelo que Salomão procurou matar Jeroboão; porém este se levantou, e fugiu para o Egito, a ter com Sisaque, rei de Egito, onde esteve até a morte de Salomão.
41 Uyo Sulumaani, agandi magambo gooshi go âli kizi gira, kuguma na íbikayandikwa hiꞌgulu lyoꞌbwitegeereze bwage, bikayandikwa mu kitaabo kyeꞌmwa Sulumaani.
41 Quanto ao restante dos atos de Salomão, e a tudo o que ele fez, e à sua sabedoria, porventura não está escrito no livro dos atos de Salomão?
42 Akahisa imyaka makumi gana atwaziri ikihugo kyoshi kyaꞌBahisiraheeri, iri anatuuziri mu kaaya keꞌYerusaleemu.
42 O tempo que Salomão reinou em Jerusalém sobre todo o Israel foi quarenta anos.
43 Iri hakazinda, mwami Sulumaani anashaaja, anaziikwa mu kaaya ka yishe Dahudi. Ahandu haage, banayimika mugala wage Rehobwamu.
43 E Salomão dormiu com seus pais, e foi sepultado na cidade de Davi, seu pai; e Roboão, seu filho, reinou em seu lugar.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.