Mateus 5
Kotimo Kawe Someaka Masane Oyapo (FAA) vs AAI
1 Aporo hinamo yakai pesane Yasumo asekea, ūri terayia hikia kayapo. Kayakipoko ipi aporo hakāsa pura pekea eyaki hakāsa toke
1 Jesu sabuw rou’ay gagamin maiyow hinan itih, basit heher yen in koun yan mare ana bai’ufununayah hina sisibinamaim himarir.
2 Yasumo iaki someraka,
2 Naatu busuruf i’obaibiyih eo, Jesu Oyaw tafan ma ebi’obiyih|alt="sermon on mount" src="CN01700B.TIF" size="col" loc="Mat 5.2" copy="©1978 David C. Cook Publishing Co." ref="5.2"
3 “Aporo hinamo metakiramo someraka, ‘Kotimo menane ano forokoa reasasamo, Kotimo hemakapusua ayiáka nōmo hemakapukusakipoko seseripo.’ Aisa aporo hinamoane Kotimo unihaeaka asekea rerapo. Asekea reke Kotimo aporo hinamoane makoterakano i seseraka risirapo.
3 “Sabuw iyab ayubih ana’amorob tebaib boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro ninowah hinab.
4 Arirakano aporo hinamo metakiramo hihiripuraka risikino Kotimo iane kukunameaka mauanapo. Mauaraka ayiáka makoterakano i seseraka risirapo.
4 Sabuw iyab hiyababan tererey God boro ni’afutih baigegewasin nitih.
5 Arirakano aporo hinamomo naminane makáraraka rupiaka somehoanafonoraka, naminane mawakasemaraka auaraka risikino, namina hauaka wo makatane asekea risikiasimo Kotimo i murikimaka marerapo. Murikimaka ayiáka makoterakano i seseraka risirapo.
5 Sabuw iyab taiyuwih teyayara’iyih boro baigegewasin hinab, anayabin me tafaram boro ninowah hinab.
6 Arirakano aporo hinamo metakiramo meamoraka risike makata nakosa soko, he soko nako seséna ayiáka, Kotimo ereketae hemakapurane ayiáka seseraka risikino, seséna aporo hinamoaki Kotimo ereketae hemakapurane siaraka karápo. Kaka ayiáka makoterakano i seseraka risirapo.
6 Sabuw iyab gewasin sinaf isan hi’amorob sikah emamamah boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nitih hinab nasusuwih.
7 Arirakano aporo hinamo metakiramo, aporo hinamo metaki kamenakaraka hemakapurakano, kamenakana aporo hinamoane, Kotimo kamenakaraka hemakapurapo. Kamenakaraka hemakapukua ayiáka makoterakano, i seseraka risirapo.
7 Sabuw iyab tekakabeber boro baigegewasin hinab, anayabin God boro nakabibirih.
8 Arirakano aporo hinamomo makata watikiaka hemakapusuane kosoraka, koteaka susu hemakapura aporo hinamoamo Kotiane aseakosapo. Aseakosa aporo hinamoane Kotimo ayiáka makoterakano i seseraka risirapo.
8 Sabuw iyab dogoroh uhew boro baigegewasin hinab, anayabin God boro hina’itin.
9 Arirakano metamo metaki saperaka rekeno, sapesane mafahoasimo aporo hinamo metamo maroporakano, eaki Kotimo someraka, ‘Ne nōmo hokosapo.’ Aírapo. Asiamo aporo hinamoane Kotimo ayiáka makoterakano i seseraka risirapo.
9 Sabuw iyab tufuw ma gewas isan tebowabow boro baigegewasin hinab, anayabin God boro natunatumih nabuwih.
10 Arirakano aporo hinamo metakiramo Kotiane kekemaraka, ereketae susu rakisiasamo, iane aporo metamo mokoatikirakano, iane Kotimo unihaeaka asekea rerapo. Asekea reke Kotimo iane ayiáka makoterakano, i seseraka risirapo.
10 Sabuw iyab gewasin tisisinaf isan hirouw tibi’a’akirih boro baigegewasin hinab, anayabin mar ana aiwob boro hinab.
11 Asiamo repo ano patera asesasamo reaki aporo metakiramo ekeneraka, rukua mokoatikiraka, kotafe topakamarakano, reane Kotimo makoterakano seséraka risikianie.
11 “Kwabi’ufununu isan sabuw boro tur kakafin hina’uwi, hinarabi hini’a’a’akiri naatu baifuwenamaim tur kakafih maiyow hina’u’uwi isan, baigegewasin boro kwanab.
12 Seséraka risike hepene yapura repo makata ropo kotesa kára toasasamo, kakaro kára seseraka risikianie. Asiamo wate fana aporomo Kotimo some kará porofete aporoane mokoatikisa ayiáka, re soko ayiáka mokoatikihokosapo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
12 Kwaniyasisir naatu kwanakawasa, anayabin a siwar gagamin na’in auyom maramaim inu’in boro kwanab. Ef ta’imon nati na’atube marasika dinab oro’orot hirouw hi’a’a’akirih.
13 Yasumo someraka, “Makata torenapaka kifiri rukua taesa atoa ayiáka, aporomo makata watikisane hauaka sua suakataehokohoamo kifirimo rusua pórasa asiane repo. Arirakano kifiri wapesane farakano, efera hunia mawapenafapo. Kifiri wape fasa néna taehoane siahoasifasekeno, kifiriane mokoatenapo. Mokoatesane aporo puraka korakemo fininapo.
13 “Kwa i riy na’atube sabuw etei isah. Baise riy naniyan nabi’en na’at boro men karam hiniwa’an naniyan namatar maiye’emih, naatu sawar isan ana gewasin boro men ta nama, imih boro hinisaroun haw nare, sabuw tafan hinawas kamakamar hinaremor.
14 Arirakano hauaka wo katorakano sere maiyamo faena ayiáka faena asíane repo. Arirakano ape ūri terayia kisiane kakamasakipoko makata metamo matainafapo.
14 “Kwa i tafaram ana marakaw. Bar merar gagamin oyaw wan hiwowab ebatabat boro men karam hinibun wa’irimih.
15 Arirakano aporomo nafa pakimaka motokoa taramomo karotapirafapo. Nafa pakimaka apea waremaresa faerakano aporo hinamo suamo aserapo.
15 Na’atube orot babin men ta ramef ito’ab noukwat wanawanan tarafut inumih. Baise ana sisikofamaim boro nasikof bar wanawanan etei namarakaw kawin hinama.
16 Nafa pakimaka waremaresa kára faeraka area ayiáka, repo ayiáka koteaka rakiraka risikino aporo hinamo suamo aseraka, repo Ata hepene yapura areaki kekerehokosapo,” aíyaka Yasumo somesapo.
16 Ef ta’imon nati na’atube a marakaw sabuw etei matahimaim kwanabotawiy, saise abisa gewasin kwabowabow hina’itin naatu Tamat maramaim wabin hinabora’ara’ah.
17 Yasumo someraka, “Repo hemakapuraka, ‘Fana Kotimo somemane motosane soko, Kotimo some kará porofete aporoamo somesane soko, Yasumo rukupateraka metakariakosapo.’ Aíyaka hemakapukupo. Kotimo somemane motosane soko, porofete aporomo somesane soko, rukupateraka metakariakosakipoko, ano pesafapo. Kotimo somemane motosane soko, porofete aporomo somesane soko hakása nine siaraka ayiakakosakipoko, ano pesapo.
17 “Ayu anan men kwananot Moses ana ofafar naatu dinab oro’orot hai bai’obaiyen baihamiyen isan ao’omih. Ayu men i kouseiren isan anamih, baise sinaf yabih matar isan.
18 Hao, kaisie. Nōmo some one kakaro somerakaripo. Hepene yapurane soko, hauaka kára one soko, fahoasiraka area maiya amo, Kotimo somemane ane soko rekeakosapo. Somemane popasane hakása meta soko metakariakosafapo. Ayiakakosapo aíyaka popasane, su kakaro yaiyakakosapo.
18 Anababatun a tur a’owen, mar tafaram ema’am wanawananamaim kirum kikimin maiyow hikikirum, naatu pen wanamaim abisa hikukuyowan boro men ta anakusairimih, baise etei boro anasinaf yabih hinamatar.
19 Asiamo aporo metamo hemakapuraka, ‘Kotimo somemane metane fanapo. Metane kesekepo. Kesekeane metakariane siahoasireapo.’ Aíyaka hemakapuraka, aporo metakiramo soko, Kotimo somemane wakasemane metakarisimo, epo some karakano, some akara aporoane Kotimo unihaeaka asekea rea aporo kesekeane epo. Arirakano aporomo Kotimo somemane suane kakimaka, aporo metakiramo soko kakimakasimo some karakano, some akara aporoane Kotimo unihaeaka asekea rea aporo fanane epo.
19 Orot yait ofafar kikimin maiyow itin yabin en rouw eastu’ub naatu sabuw afa i’obaiyih nati na’atube tisisinaf, mar ana aiwobomaim ibo boro hina’itfuruw, anayabin en hinarouw hinao, baise orot yait iti ofafar ia’ait naatu sabuw afa ebi’obaiyih mar ana aiwobomaim i boro orot gagamin.
20 Hao, kaisie. Nōmo some one kakaro somerakaripo. Ferese aporomo soko, Kotimo somemane tisa aporomo soko, ipu namina ereketaeraka hemakapukua rakiraka risiane, repo marokeraka ereketaeraka hemakapunafonorakanone re Kotimo unihaeaka rea hauaka á hiakosafapo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
20 A tur ao’owen o yait abosunusunub nara’at Pharisee naatu Ofafar Bai’obaiyenayah inananatabirih na’at, o i nuhinafot mar ana aiwobomaim i kurur.
21 Yasumo someraka, “Wate fana repo makasa kaua kekemaki somesane somepe pekea repo soko kaisiapo. Kaisiane oyapo. ‘Aporo kukusimo rukupo. Aporo meta nómo rusua kurakanone, né hukurukua fanasihokosapo.’ Aíyaka somehoareapo. (Kisim Bek 20:13; Kisim Bek 21:12)
21 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, men sabuw kwana’asbunuw, naatu orot yait sabuw ea’asbunuwih boro ofafar nafatum hinibatiy.
22 Somesa nine nōmo reaki some meta one somerakanapo. Aporo metamo ipi aporo tákeaki saperakano, e fanasihoasimo hukurura apea hukurukusapo. Arirakano aporo metamo ipi aporo tákeaki saperaka hikumisia ekenerakano, Yarusarame sitia hukurura kepo kaira aporo káramo maropohoasimo karikia pukusapo. Arirakano aporo metamo ipi aporo tákeaki mokoatikiraka saperaka someraka, ‘Ne himu rekerifapo.’ Aíyaka yakasa ho mareraka mokoatikaraka somesa kasá aporoane heao hauaka ira rufia pusiehokosapo.
22 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait taintuwan isan yan nasoso’ar boro ofafar nafatum hinibatiy, naatu orot yait taintuwan isan fudirin en narouw nao’o, i boro kaniser hinibatiy. Baise orot yait taintuwan na’oraraf anayabin en nao, nati orot i enan kakafin ana wairaf wan nayenamih.
23 Asiamo maiya metamo Kotiaki makata yaku akaramo nómo hemakapuraka, ‘Nōmo aporo tákemo anoaki mahisiraka rekenapo.’ Aíyaka hemakapukua
23 “Isan imih gem kakafiyin tafamaim o a siwar ya’inamih ibai kuyey, naatu nati’imaim o nuhi nataseb, tai ta o isa i yan esoso’ar.
24 Kotiaki makata yaku kakakosane haru karafaraka fore teporoa taeraka nómo ní tákemo neaki mahisisane fana hokono mokoa mafahoko punie. Pukua titi hokono mokoa mafaraka pariperaka makata yaku kakakosapoko taesane kakanie.
24 Basit a siwar nati gem tafanamaim inihamiy na’in, o inamatabir maiye inan tai airi kwanao gewas uma kwanabow kwanitonuw, imaibo inamatabir inan a siwar God initin.
25 Arirakano aporo metamo neaki someraka, ‘Nómo ano apihoanie.’ Aíyaka ne hukuruko ikia kara puraka risike, nómo eaki mahisisane metakarinie. Metakarikia api kaka, tetápo titi makata watikisane mafahoanie. Mafahoanafonorakanone hukuarura maiya amo hukurura kepo kaira aporomo terakaiyamosaki ne tarikia someraka, ‘Aporoane tipura makeanie.’
25 “Ofafar ta ina’astu’ub taituwa baibatiyihimih nabuwi kwanan, airi kwanao gewas kwanitonuw, veya kikimin nama’am na’at, imaibo inan baibatiyenamaim inarun, anayabin nati’imaim tura boro nabuwi baibatiyenayan orot gagamin umanamaim naya’i, naatu baibatiyenayan orot boro nabuwi furisiman nitih hinabuwi kwanan dibur bar hinayaruyi.
26 Airakano neaki api kakaniesane siaraka kakanafonorakanone, ne tipura makesane tonotaehokosafapo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
26 Anababatun a tur ao’owen, nati’imaim o boro inama kabay hio na’atube inatubuni, imaibo boro hinabotait inatit.
27 Yasumo someraka, “Makata fana somesesuane repo kaisiapo. Kaisiane oyapo ‘Hinamo hakimakopo.’ Aíyaka somesesupo. (Kisim Bek 20:14)
27 “Tur hio uwatanah hibi’obaibiy i hio kwanowar, turanah a’aawah ufuh men kwanan.
28 Somesa nine nōmo some meta one somerakanapo. Aporomo hinamo aseraka himu puraka, ‘Hinamo ane hakimakaripi,’ aíyaka hemaka apura yiamo hinamoane himumo hakimarakanapo.
28 Naatu boun a tur ao’owen orot yait matanawat nuw babin itin ana notamaim hairi baiwa’anamih enotanot ana notamaim hairi hiwa’anaka.
29 Asiamo ne hi tumurumo makata watikisane rakisimo kirimarakano, hiane pokomaka mamakatehoanie. Hi wakasema hakásamo ne kau suane heao hauaka á karikia purapaka, hi wakasema hakásane pokomayane siahoasireapo.
29 Imih o mata asukwafune nuw kwaneyan, o in bowabow kakafin kusisinaf, kukubai kwisaroun, men basit mata ta’imon ana kakafinamaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
30 Arirakano ne hokono tumurumo watikiaka rakirakano hokonoane patekemaka mamakatehoanie. Hokono tumuruamo kau su kirimaraka heao hauaka á karikia purapaka, hokono hakásane patekemaka mamakatehoane siahoasireapo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
30 Na’atube uma asukwafune eof kwaneyan, ku’afuw kwisaroun men basit uma ta’imon ana of kwanekwanemaim o biya etei tan wairaf wan tayen ta’arah.
31 Yasumo someraka, “Makata fana some kasesuane oyapo. ‘Aporomo ipi asea fimaresane aporo suamo asekea hemakapusimo hinamoaki sawi poparaka karáka, “Ne fimarerakanapo.” Aíyaka sawi poparaka kakanie.’ Aíyaka some kasesupo. (Lo 24:1)
31 “Moses ana ofafaramaim eo, ‘Orot yait aawan nakwakwahir gewasin kwahikwahiren ana fef nakirum babin nitin nab auman nan.’
32 Some kasa nine nōmo reaki some meta one somerakanapo. Aporomo ipi hinamo arumasane aporo metayaki mokome punafonorakano yia, fimarerakanone aporoamo raraporakanapo. Hinamo fimaresane aporo metamo arumarakano Kotimo asekea hemakapuraka, ‘Hinamoane aporo rea pura hinamoreapo. Arirakano aporoamo hinamoane hakimarakanapo.’ Aíyaka Kotimo hemakapurapo. Asiamo rarapo kepoane hinamo fimaresa aporo ayapo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
32 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait nibobowen aawan nakwahir nan orot ta ni’awan, hairi hinabiwa’an i men babin ana ubar, baise orot ana ubar anayabin i kok imih babin esisinaf, naatu orot yait nati babin bai bi’awan auman bowabow kakafin esisinaf.
33 Yasumo someraka, “Wate fana repo makasa kaua kekemaki somesane somepe pekea repo soko kaisiapo. Kaisiane oyapo. ‘Nómo makata rakiakosapo, aíyaka aumaraka somesane metakariakopo. Unihaemo asekeasimo nómo aumaraka someraka ayiakakosaposane kakaro ayiakanie,’ aíyaka somehoareapo. (Wok Pris 19:12; Namba 30:2; Lo 23:21)
33 “Tur marasika hio uwatanah hinonowar i hio kwanowar, ‘A omatanen men kwana’astu’ub, baise sinafumih God kwao’omatan i kwanasinaf.’
34 Makasa kaua kekemamo somesa nine, nōmo reaki some meta one somerakanapo. Makata meta yano hokoa aumahokopo. Hepene yapura Koti unihaeaka sea kára kayasasamo, hepene yapurane yano hokoa aumahokopo.
34 Baise boun i a tur ao’owen, God wabinamaim men asir kwanao kwanifaro’omih, na’atube auyom mar isan, anayabin nati i God ana ma’ama efan.
35 Arirakano Koti ipi hepene yapura kake, hauaka kára one epo korakemo finiraka kayasasamo, hauaka kara one soko, yano hokoa aumahokopo. Arirakano Yarusarame sitiane soko yano hokoa aumahokopo. Yarusarame sitiane Unihae Káramo sitipo.
35 Me yan auman men isan kwanifaro, anayabin nati i God an ana baibiyarir efan, Jerusalem auman, anayabin nati i ata aiwob gagamin God ana tafaram.
36 Arirakano repo wamoane soko yano hokoa aumahokopo. Wamoa uni itiane hakesane soko, eresane soko, repo aporomanomo marerafapo.
36 Naatu o taiyuw auman men arib isan inao baifaro’omih, anayabin o men karam boro arib ta inab inau nikwes o nafurum.
37 Asiamo some kakarorakae aihoasimo oroko makata aumarane soko, yátafu aumarane soko, Kotiaki hokono soneraka aumarane soko, su kepoane Satanepo. Asiamo makata ane yano hokoa aumaraka aumahokopo. Aohoko hemakapuraka kakaro aohoanie. Waehoko hemakapuraka kakaro waehoanie.” Aíyaka Yasumo somesapo.
37 Imih inakwahir o inarufut, anayabin abisa awamaim iya’abar i’o etitit i Demon Kakafin biyanane enan.
38 Yasumo someraka, “Makata fana somesesuane repo kaisiapo. Kaisiane oyapo. ‘Aporomo ne hi rukua faurakano, e soko hi fauhoasimo rukua ropohoanie. Aporomo ne akaia ruraka mere rukurokorakano, e soko mere rukurokohoasimo nómo rukuropohoanie.’ Aíyaka somesesuane repo kaisiapo. (Kisim Bek 21:24; Wok Pris 24:20; Lo 19:21)
38 “Marasika ana tur hio kwanowar, ‘Orot yait mata nakubai, ibo matan kukubai, naatu orot yait wa nimarir, ibo wan kwimarir.’
39 Ipu somesa nine nōmo reaki some meta one somerakanapo. Aporo watikisamo ne mokoatikirakano nómo eaki ropo mokoatikihokopo. Aporomo ne akai pare tumurua rurakano, nómo rukuroponafaraka akai pare kasakai takua soko rusimo tarinie.
39 Baise boun i a tur ao’owen, orot yait isa nasisinaf kakaf men wan inay, rebareb rounane nifafar inatatabir rounane’ebo nifafar.
40 Arirakano hukurura kepo kaira aporomo kaiyisimo aporo watikisamo neaki hukurukua someraka, ‘Nómo pasu ososane ano makasie.’ Airakano pasu ososane e karaka, pasu ososa metane soko e kakanie.
40 Naatu orot yait niyaso’ar baibatiyimih nabuwi kwananan, a biya baibiyon baban nikiya’ub nabaib, a biya baibiyon tafan auman inikiya’ub initin.
41 Arirakano kamani aporomo neaki paroaka someraka, ‘Nōmo makata fato tame yia yaku maka pusie.’ Airakano nómo seseraka e arareraka yamenoa soko yaku maka punie.
41 Baiyowayan orot ta nan nakwarari ana hafoy abarin veya ta’imon airi namih nao, ina’abar veya rou’ab airi kwanan.
42 Asiamo aporomo neaki makasierakano nómo kakanie. Aporomo neaki makata fore makasierakano kakanie. Waehokopo.” Aíyaka Yasumo somesapo.
42 Orot babin ta isa sawaramih nafefeyani kwitin, naatu orot babin ta a sawar bai na mar kafai imaim bowamih nao, kwitin ebai en.
43 Yasumo someraka, “Makata fana somesesuane repo kaisiapo. Kaisiane oyapo. ‘Aporo tákemo neaki himu tumurumo hemakapurakano nómo soko eaki himu tumurumo hemakapunie. Aporomo neaki hisirakano nómo soko eane hisihoanie.’ Aíyaka fana somesesupo. (Wok Pris 19:18)
43 “Marasika ana tur hio a’a’agir hinonowar i hio kwanowar, ‘Taituwa kwaniyabuwih naatu a kamabiy sabuw kwanimat gigigirih.’
44 Somesa nine nōmo reaki some meta one somerakanpo. Aporo metamo né mokoatikirakano, nómo eaki himu tumurumo hemakapunie. Eane Kotimo ararehoasimo kurikurihoanie.
44 Baise boun a tur ao’owen, a kamabiy sabuw kwaniyabuwih naatu sabuw iyab terurukoukuwi isah kwanayoyoban.
45 Eane hemakapukua kurikuriraka reke, repo Ata hepene yapura reamo makata rakira ayiáka, reane ipi hokosa pariraka ayiáka rakirakanapo. Asiamo aporo watikisamo hauaka á soko, aporo kotesamo hauaka á soko, ipu suamo hauaka á sere maiyamo faehoasimo, Kotimo sere maiyane makarapo. Arirakano kotafe somera aporo soko, kakaro somera aporo soko, ipu suamo hauaka á yao peasimo Kotimo makarapo.
45 Saise kwa boro Tamat auyom maramaim natunatumih nabuwi, anayabin God sinaf sabuw gewasih kakafih etei tafahimaim veya erararan, sabuw iyab gewasin tisisinaf naatu kakafin tisisinaf etei God taun ebitih.
46 Aporo tákemo ne himu tumurumo hemakapurakano, nómo soko eane ropo himu tumurumo hemakapusuakipoko, ‘Kotimo anoaki makata ropo kakakosapo.’ Aíyaka hemakapurane siahoasireare? Wae, siahoasifareapo. Nómo ropo himu tumurumo hemakapukua rekeno, ne takese mora aporo area ayiáka rekenapo. Aporo watikisamo hemaka apura ayiáka repo ayiáka hemakapurakanapo. Arirakano repo aporo tákeane soko hemakapuraka yia, aporo metakirane soko himu tumurumo hemakapunie.
46 Sabuw kabay o’onayah tisisinaf na’atube kwanasinaf sabuw iyabowat isa tibiyabowawat isah kwanabiyabow, God boro men ana siwar gewasin ta nitimih.
47 Nómo ni aporo ira ane hákasa makoteraka, aporo metane asekepayaraka makefehoane siahoasireare? Wae, ane siahoasifareapo. Nómo ní aporo ira hákasaki makoteraka, aporo metane asekepayaraka makeferaka rekeno, ne nena aporo area ayiáka rekenapo.
47 Naatu Eteni Sabuw taih tuwah akisih hai merar tiyiy na’atube kwanasinaf taituwa akisih hai merar kwanayiyi, ana gewasin boro men kwanabaimih.
48 Asiamo nómo Ata hepene yapura reamo koteaka reke aporo hinamo suane himu tumurumo hemaka apura ayiáka, ne soko koteaka reke, aporo hinamo suane himu tumurumo hemakapunie.” Aíyaka Yasumo somesapo.
48 A yawas uhew bitan kwanama, Tamat auyom maramaim ana yawas uhew bitan ema’am na’atube.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.