Gênesis 42
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NVT
1 Jekopɨ agaŋ ciaŋ hɨjɨ nameŋ agadɨ igahɨlami. Halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨniavadi aba abavɨdaci igahɨlami. Lavɨla ninadinu dɨ abami. Namɨlaŋ akɨ saŋ havɨ havɨ mɨgahɨnidalaŋ uami.
1 Quando Jacó soube que no Egito havia cereais, disse a seus filhos: “Por que vocês estão aí parados, olhando uns para os outros?
2 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ halɨha cahu uitɨ daŋ aba abavɨdaci igahɨlacin uami. Namɨlaŋ uavɨla alusaŋ halɨha cahu uitɨ limu hɨhɨle lavɨhalaŋ uami. Lava vavelaŋ alaŋ huaci nana hɨnibalu uami. Alaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmavɨla haba hɨmɨmagalu uami.
2 Ouvi dizer que há cereais no Egito. Desçam até lá e comprem cereais em quantidade suficiente para nos mantermos vivos. Do contrário, morreremos”.
3 Lɨci Josepɨ isagalinu human limu limu fɨhala agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Kenan fɨli tɨbɨ valavɨla Isipɨ fɨli tɨbɨ saŋ uavɨmi.
3 Então os dez irmãos mais velhos de José desceram ao Egito para comprar cereais.
4 Agadɨ ala Jekopɨ agaŋ Josepɨ imanu Bejamin dɨ abamɨgɨlɨci nɨbɨlaŋ hula ma umi. Nɨbɨlaŋ hula uavɨla hɨmɨmɨdɨ aba nudɨ abamɨgɨlami.
4 Mas Jacó não deixou Benjamim, o irmão mais novo de José, ir com eles, pois tinha medo de que algum mal lhe acontecesse.
5 Kenan fɨli tɨbɨ avi humɨgaŋ ibɨlibɨliŋ hekɨlɨ iahami. Iahɨci hulaŋ limu hɨhɨle agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨdaci Jekopɨ ninadinu agɨlaŋ avi nɨbɨlaŋ hula uavɨmi.
5 Os filhos de Jacó chegaram ao Egito junto com outros para comprar mantimentos, porque também havia fome em Canaã.
6 Josepɨ nɨbu manɨgali hɨnihɨni Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨdaci hulaŋ iamɨgali fɨli tɨbɨ mu hɨsɨŋ mu hɨsɨŋ agɨlaŋ nudɨ pɨŋ veve halɨha cahu uitɨ lavavɨmi. Lɨhavɨdaci Josepɨ isagalinu agɨlaŋ vevɨla nudɨ pɨŋ iahavɨla nudɨ ibi mɨŋaiahɨbalu aba fɨli hɨvɨ sɨkasɨkan mɨgavɨla ipalavɨci mɨguavɨci ani valɨ hɨniavɨmi.
6 Uma vez que José era governador do Egito e o encarregado de vender cereais a todos, foi a ele que seus irmãos se dirigiram. Quando chegaram, curvaram-se diante dele com o rosto no chão.
7 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ isagalinu dɨ igavɨla hɨji hɨvɨ abami. Na iadɨ isagali ala uami. Agadɨ ala isagalinu dɨ ma iga iga me nulɨdɨ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ abami. Namɨlaŋ abeŋ hɨnia velaŋ uami. Lɨci nudɨ abavɨmi. Alaŋ Kenan fɨli tɨbɨ hɨnia sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
7 José reconheceu os irmãos de imediato, mas fingiu não saber quem eram e lhes perguntou com aspereza: “De onde vocês vêm?”. “Da terra de Canaã”, responderam eles. “Viemos comprar mantimentos.”
8 Josepɨ agaŋ nudɨ isagalinu vehavɨmi agadɨ igami. Agadɨ ala hɨbɨŋ nudɨ ma igɨmaŋ lavɨla abavɨmi. Ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ hulaŋ mu uavɨmi.
8 Embora José tivesse reconhecido seus irmãos, eles não o reconheceram.
9 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ vaka anisɨhu igɨdaci isagalinu agɨlaŋ nusaŋ mɨgalɨfɨlɨbavɨmi agasaŋ igahɨlavɨla nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami. Aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
9 José se lembrou dos sonhos que tivera a respeito deles muitos anos antes e lhes disse: “Vocês são espiões! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
10 Lɨci nudɨ abavɨmi. Hulaŋ hekɨlɨ uavɨmi. Ha hɨma uavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Alaŋ sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
10 “Não, meu senhor!”, responderam eles. “Seus servos vieram apenas para comprar mantimentos.
11 Alaŋ iavaŋ pabiŋ laci agɨlaŋ velu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ uavɨmi.
11 Somos todos irmãos, membros da mesma família. Somos homens honestos, meu senhor, e não espiões!”
12 Lɨhavɨci Josepɨ cɨhu nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
12 Mas José insistiu: “São espiões, sim! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
13 Lɨci abavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Isaima alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ uavɨmi. Aludɨ iavaŋ pabiŋ laci uavɨmi. Nɨbu Kenan fɨli tɨbɨ hɨnilalɨ uavɨmi. Aludɨ ima sijaŋ agaŋ aludɨ iavaŋ hula hɨnidaci vala vehɨlu uavɨmi. Aludɨ ima mu avi ci hɨmami uavɨmi.
13 Eles disseram: “Senhor, na verdade, nós, seus servos, éramos doze irmãos, todos filhos de um homem que vive na terra de Canaã. Nosso irmão mais novo está em casa com o pai, e um de nossos irmãos já não está conosco.”
14 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ cɨhu ala abami. Viaŋ naludɨ ci abin uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami.
14 José, porém, continuou a insistir: “Como eu disse, vocês são espiões!
15 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ abin uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ma ve iahɨci ha namɨlaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ ma valavɨla ubalaŋ uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ve iahɨci igavɨla ha abɨben uami. Amɨŋ abavalɨ aba abɨben uami. La abɨlɨŋ naludɨ haiabɨla cɨhu ubalaŋ uami.
15 Mas há uma forma de verificar sua história. Juro pela vida do faraó que vocês só deixarão o Egito quando seu irmão mais novo vier para cá.
16 Naludɨ hulaŋ mu dɨ abɨlaŋ uavɨla imanalu sijaŋ agadɨ vavem uami. Limu hɨhɨle namɨlaŋ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ hɨnidalaŋ naludɨ ciaŋ agaŋ amɨŋ ua analɨ akua agadɨ hɨdɨlɨ igɨbalu uami. La naludɨ ciaŋ hɨdɨlɨ agadɨ igɨlɨŋ analɨ lɨci ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ amɨŋ abɨben uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben uami.
16 Um de vocês deve buscá-lo. Os outros ficarão presos aqui. Então veremos se sua história é verdadeira ou não. Pela vida do faraó, se não tiverem um irmão mais novo, saberei com certeza que são espiões”.
17 Josepɨ ciaŋ abɨci ci lɨci nulɨdɨ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ lamavɨci hɨniavɨdaci uaiaŋ pabiŋ umi.
17 Então José os colocou na prisão por três dias.
18 Uaiaŋ pabiŋ uci Josepɨ agaŋ cɨhu abɨci vehavɨci nulɨdɨ abami. Viaŋ Asɨ saŋ lɨdavɨla nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨnilan uami. Hameŋ sadaŋ iadɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla ha huaci hɨnibalaŋ uami.
18 No terceiro dia, José lhes disse: “Sou um homem temente a Deus. Façam o que direi e viverão.
19 Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ lɨci ha naludɨ hulaŋ mu lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨniahalaŋ heŋ valɨlaŋ hɨnim uami. Hɨnidaci limu hɨhɨle namɨlaŋ halɨha cahu uitɨ lavahalaŋ agɨladɨ naludɨ ninanadinalu abinadinalu ani ani agɨlaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ uami.
19 Se são mesmo homens honestos, escolham um de seus irmãos para continuar preso. Os demais podem voltar para casa com cereais para seus parentes que estão passando fome.
20 Lavɨla naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ uami. Hameŋ lɨlaŋ abɨben uami. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ laci abɨlalaŋ aba abɨben uami. Namɨlaŋ hameŋ lavɨla ma hɨmɨbalaŋ uami. Lɨci Josepɨ dɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla abavɨmi. Ha huaci uavɨmi.
20 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo. Com isso, provarão que estão dizendo a verdade e não morrerão”. Eles concordaram e,
21 La nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ abavɨmi. Amɨŋ sɨbaŋ alaŋ aludɨ ima dɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu sadaŋ alaŋ hugɨ daŋ hɨnilu uavɨmi. Nɨbu ilɨha ilɨha agala agala nudɨ vivi saŋ aludɨ abɨdaci ala alaŋ nudɨ ciaŋ igahɨlavɨla ma vimɨlu uavɨmi. Alaŋ nudɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu agasaŋ iabi alaŋ vɨhɨlɨ igadalu uavɨmi.
21 conversando entre si, disseram: “É evidente que estamos sendo castigados por aquilo que fizemos a José tanto tempo atrás. Vimos sua angústia quando ele implorou por sua vida, mas nós o ignoramos. Por isso estamos nesta situação difícil”.
22 Lɨhavɨci Luben agaŋ abami. Viaŋ naludɨ abamin uami. Hulaŋ cɨki agadɨ sɨbɨlɨ lamɨmɨlaŋ aba abamin uami. Abɨlɨŋ ala namɨlaŋ iadɨ ciaŋ agadɨ ma igahɨlamalaŋ uami. Nɨbu hɨmami agasaŋ alaŋ avi vɨhɨlɨ nagadɨ igadalu uami.
22 Rúben disse: “Não lhes falei que não pecassem contra o rapaz? Mas vocês não quiseram me ouvir. Agora, temos de prestar contas pelo sangue dele!”.
23 Isagalinu agɨlaŋ Josepɨ agaŋ aludɨ ciaŋ ma igahɨladi aba Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨmi. Josepɨ agaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ ciaŋ sɨbaŋ hɨvɨ nudɨ isagalinu hula abɨdaci hulaŋ mu Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agaŋ nulɨdɨ ciaŋ agɨladɨ limu cimɨla cimɨla abami.
23 Não sabiam, porém, que José os entendia, pois falava com eles por meio de um intérprete.
24 Josepɨ isagalinu agɨlaŋ Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨdaci nulɨdɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla nulɨdɨ vala uavɨla ilɨhami. Ilɨhɨci ci lɨci cɨhu vevɨla nulɨdɨ cɨhu cɨhu abami. La nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci Simeon dɨ mɨŋalɨvavɨla mɨŋamagɨla via nudɨ hɨcɨ human lɨmɨn vɨdɨvɨdɨŋ hɨvɨ hahavɨdaci isagalinu agɨlaŋ igasulasula hɨniavɨmi.
24 José se afastou dos irmãos e começou a chorar. Quando se recompôs, voltou a falar com eles. Escolheu Simeão e mandou amarrá-lo diante dos demais.
25 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci nudɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla isagalinu dɨ vaŋ heŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ hudavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ avi nulɨdɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ hɨvɨ hudavɨmi. La sɨmɨŋ hɨbɨ cina nana saŋ avi nulɨsaŋ iguavɨmi.
25 Em seguida, José ordenou que seus servos enchessem de cereais os sacos que os irmãos haviam trazido e, em segredo, devolvessem o pagamento, colocando o dinheiro na boca de cada saco. Também mandou que lhes dessem mantimentos para a viagem, e assim fizeram.
26 Lɨhavɨci Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ agɨladɨ vivi sabaŋ donɨki sabɨ hɨvɨ lamavɨla uavɨmi.
26 Os irmãos colocaram os sacos de cereal sobre seus jumentos e partiram de volta para casa.
27 Uavɨla hɨbɨ cina ani hɨniben aba havɨlɨ ulaŋ hafiavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ hulaŋ mu agaŋ nudɨ sabaŋ donɨki saŋ igunɨben aba sɨmɨŋ vaŋ agadɨ hivami. Hivavɨla igɨci nudɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨlaŋ vaŋ muji halɨha cahu uitɨ sabɨ heŋ hɨniavɨmi.
27 Contudo, quando um deles abriu a bagagem a fim de pegar cereal para seu jumento, encontrou o dinheiro na boca do saco.
28 Lɨhavɨci limu hɨhɨle agɨladɨ abami. Igɨhalaŋ uami. Halɨha cahu uitɨ laviemin agadɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ cɨhu ala halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨvɨ hudaviemi uami. Hameŋ abɨci ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla i uavɨmi. Lavɨla hekɨlɨ lɨdalɨda nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ hɨbɨŋ hɨbɨŋ abitɨhatɨha abavɨmi. Asɨ agaŋ aludɨ akuaba lɨben aba li uavɨmi.
28 “Vejam só!”, exclamou para seus irmãos. “Devolveram meu dinheiro; está aqui no saco!” O coração deles desfaleceu e, tremendo, disseram uns aos outros: “O que Deus fez conosco?”.
29 Hameŋ abavɨla ua Kenan fɨli tɨbɨ iahuavɨla akuaba akuaba iahavɨci igavɨmi agɨlasaŋ iaganɨlu Jekopɨ dɨ abavɨmi.
29 Quando os irmãos chegaram à casa de Jacó, seu pai, na terra de Canaã, relataram-lhe tudo que havia acontecido com eles.
30 Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ aludɨ vɨdɨvɨdɨŋ lɨbɨmɨgumɨgu abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ fɨli tɨbɨ nagadɨ igalamalama saŋ velaŋ aba abalɨ uavɨmi.
30 Disseram: “O homem que governa o país falou conosco asperamente e nos acusou de sermos espiões em sua terra,
31 Lɨci alaŋ nudɨ abahɨlu uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abahɨlu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abahɨlu uavɨmi.
31 mas nós lhe garantimos: ‘Somos homens honestos, e não espiões.
32 Alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ isaima alaŋ hulaŋ pabiŋ dɨ ninaŋ laci aba abahɨlu uavɨmi. Agadɨ ala aludɨ ima mu ci hɨmami aba abahɨlu uavɨmi. Ima mu sijaŋ sɨbaŋ agaŋ Kenan fɨli tɨbɨ aludɨ iavaŋ hula hɨnidi aba abahɨlu uavɨmi.
32 Somos doze irmãos, filhos do mesmo pai. Um de nossos irmãos já não está conosco, e o mais novo está em casa com nosso pai, na terra de Canaã’.
33 Hameŋ abɨmɨli Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ cɨhu aludɨ abalɨ uavɨmi. Iadɨ ciaŋ lubiahɨlɨlaŋ ha naludɨ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Naludɨ hulaŋ mu viaŋ hula hɨnidaci namɨlaŋ limu hɨhɨle naludɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ viavɨla naludɨ abinadinalu ninanadinalu ani ani humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
33 “Então o homem que governa o país disse: ‘Saberei com certeza se vocês são homens honestos da seguinte forma: deixem um de seus irmãos comigo e voltem para casa levando cereais para seus parentes que estão passando fome.
34 Lavɨla cɨhu naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ aba abalɨ uavɨmi. Hameŋ lɨlaŋ viaŋ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Ha namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. La naludɨ imanalu dɨ nalusaŋ cɨhu igulɨŋ ha fɨli tɨbɨ neŋ uu veve hɨdahɨda mutɨŋ akuaba akuaba viben aba huaci hɨdɨbalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
34 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo e saberei que são homens honestos, e não espiões. Então eu lhes devolverei seu irmão, e vocês poderão negociar livremente nesta terra’”.
35 Hameŋ abavɨci ci lɨci nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ agɨladɨ mɨŋamɨjiavɨci mɨgami. Lɨci igavɨci nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ vaŋ halɨha cahu uitɨ vaŋ muji hɨniavɨmi agɨlaŋ avi mɨgavɨmi. Lɨhavɨci iaganɨlu avi anɨm hɨlɨcɨ vaŋ agɨladɨ igami. Lavɨla i uavɨla lɨdavɨmi.
35 Ao esvaziarem os sacos, viram que dentro de cada um havia uma bolsa com o dinheiro do pagamento pelos cereais. Os irmãos e o pai ficaram apavorados quando viram as bolsas de dinheiro.
36 Lavɨla iaganɨlu Jekopɨ agaŋ abami. Namɨlaŋ ala lɨlaŋ iadɨ ninaŋ ahica agɨlaŋ viaŋ hula ma hɨniavi uami. Josepɨ ci hɨmami uami. Simeon avi alaŋ hula ma hɨni uami. La cɨhu Bejamin dɨ viavɨla iadɨ valavɨla ataŋ uben aba lɨlaŋ uami. Vɨhɨlɨ hameŋ agadɨ asi ma igadamin uami.
36 Jacó disse: “Vocês estão tirando meus filhos de mim! José se foi, Simeão não está aqui, e agora querem levar Benjamim também. Tudo está contra mim!”.
37 Lɨci Luben agaŋ iaganu dɨ abami. Valɨnaŋ viaŋ nukeŋ Bejamin dɨ sɨhɨvia migɨla migɨla via uavɨla cɨhu vave nadɨ pɨŋ lamɨben uami. Ma vavelɨŋ ha iadɨ ninaŋ ahica agɨladɨ huaci hɨbɨŋ ifɨhɨmɨbanaŋ uami.
37 Então Rúben disse ao pai: “Se eu não trouxer Benjamim de volta, o senhor pode matar meus dois filhos. Eu me responsabilizo por ele e prometo trazê-lo de volta”.
38 Lɨci Jekopɨ abami. Iadɨ ninaŋ nagaŋ namɨlaŋ hula ma ubali uami. Nudɨ isanu humɨgaŋ pam Josepɨ hɨmɨci nɨbu hɨtɨŋ cɨki hɨnilalɨ uami. Via ulaŋ hɨbɨ cina nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨmɨdɨ uami. Nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨci ha viaŋ ci hadi hadi sɨbaŋ lin sadaŋ viaŋ ilɨha ilɨha hɨniavɨla hɨmɨben uami.
38 Jacó, porém, respondeu: “Meu filho não descerá com vocês. Seu irmão José morreu, e Benjamim é tudo que me resta. Se alguma coisa acontecesse com ele na viagem, vocês me mandariam velho e infeliz para a sepultura”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.