Gênesis 42
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NAA
1 Jekopɨ agaŋ ciaŋ hɨjɨ nameŋ agadɨ igahɨlami. Halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨniavadi aba abavɨdaci igahɨlami. Lavɨla ninadinu dɨ abami. Namɨlaŋ akɨ saŋ havɨ havɨ mɨgahɨnidalaŋ uami.
1 Quando Jacó soube que havia mantimento no Egito, disse a seus filhos: — Por que vocês estão aí olhando uns para os outros?
2 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ halɨha cahu uitɨ daŋ aba abavɨdaci igahɨlacin uami. Namɨlaŋ uavɨla alusaŋ halɨha cahu uitɨ limu hɨhɨle lavɨhalaŋ uami. Lava vavelaŋ alaŋ huaci nana hɨnibalu uami. Alaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmavɨla haba hɨmɨmagalu uami.
2 E acrescentou: — Ouvi dizer que há cereais no Egito. Vão até lá e comprem cereais, para que vivamos e não morramos.
3 Lɨci Josepɨ isagalinu human limu limu fɨhala agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Kenan fɨli tɨbɨ valavɨla Isipɨ fɨli tɨbɨ saŋ uavɨmi.
3 Então dez dos irmãos de José foram, para comprar cereal do Egito.
4 Agadɨ ala Jekopɨ agaŋ Josepɨ imanu Bejamin dɨ abamɨgɨlɨci nɨbɨlaŋ hula ma umi. Nɨbɨlaŋ hula uavɨla hɨmɨmɨdɨ aba nudɨ abamɨgɨlami.
4 Mas Jacó não enviou Benjamim, o irmão de José, na companhia dos irmãos, porque dizia: “E se lhe acontecer algum desastre?”
5 Kenan fɨli tɨbɨ avi humɨgaŋ ibɨlibɨliŋ hekɨlɨ iahami. Iahɨci hulaŋ limu hɨhɨle agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨdaci Jekopɨ ninadinu agɨlaŋ avi nɨbɨlaŋ hula uavɨmi.
5 Entre os que iam, pois, para lá, foram também os filhos de Israel, pois havia fome na terra de Canaã.
6 Josepɨ nɨbu manɨgali hɨnihɨni Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨdaci hulaŋ iamɨgali fɨli tɨbɨ mu hɨsɨŋ mu hɨsɨŋ agɨlaŋ nudɨ pɨŋ veve halɨha cahu uitɨ lavavɨmi. Lɨhavɨdaci Josepɨ isagalinu agɨlaŋ vevɨla nudɨ pɨŋ iahavɨla nudɨ ibi mɨŋaiahɨbalu aba fɨli hɨvɨ sɨkasɨkan mɨgavɨla ipalavɨci mɨguavɨci ani valɨ hɨniavɨmi.
6 José era governador daquela terra; era ele quem vendia a todos os povos da terra. Os irmãos de José vieram e se prostraram com o rosto em terra, diante dele.
7 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ isagalinu dɨ igavɨla hɨji hɨvɨ abami. Na iadɨ isagali ala uami. Agadɨ ala isagalinu dɨ ma iga iga me nulɨdɨ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ abami. Namɨlaŋ abeŋ hɨnia velaŋ uami. Lɨci nudɨ abavɨmi. Alaŋ Kenan fɨli tɨbɨ hɨnia sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
7 Quando José viu os seus irmãos, reconheceu-os, porém não se deu a conhecer. Foi ríspido com eles e lhes perguntou: — De onde vocês vêm? Responderam: — Da terra de Canaã, para comprar mantimento.
8 Josepɨ agaŋ nudɨ isagalinu vehavɨmi agadɨ igami. Agadɨ ala hɨbɨŋ nudɨ ma igɨmaŋ lavɨla abavɨmi. Ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ hulaŋ mu uavɨmi.
8 José reconheceu os irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ vaka anisɨhu igɨdaci isagalinu agɨlaŋ nusaŋ mɨgalɨfɨlɨbavɨmi agasaŋ igahɨlavɨla nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami. Aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
9 Então José se lembrou dos sonhos que teve a respeito deles e lhes disse: — Vocês são espiões e vieram para ver os pontos fracos da terra.
10 Lɨci nudɨ abavɨmi. Hulaŋ hekɨlɨ uavɨmi. Ha hɨma uavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Alaŋ sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
10 Eles responderam: — Não, meu senhor. Estes seus servos vieram só para comprar mantimento.
11 Alaŋ iavaŋ pabiŋ laci agɨlaŋ velu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ uavɨmi.
11 Somos todos filhos de um mesmo homem; somos homens honestos; estes seus servos não são espiões.
12 Lɨhavɨci Josepɨ cɨhu nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
12 Ele, porém, lhes respondeu: — Nada disso! Pelo contrário, vocês vieram para ver os pontos fracos da terra.
13 Lɨci abavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Isaima alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ uavɨmi. Aludɨ iavaŋ pabiŋ laci uavɨmi. Nɨbu Kenan fɨli tɨbɨ hɨnilalɨ uavɨmi. Aludɨ ima sijaŋ agaŋ aludɨ iavaŋ hula hɨnidaci vala vehɨlu uavɨmi. Aludɨ ima mu avi ci hɨmami uavɨmi.
13 Eles disseram: — Nós, seus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã. O mais novo está hoje com o nosso pai, outro já não existe.
14 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ cɨhu ala abami. Viaŋ naludɨ ci abin uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami.
14 Então José lhes disse: — É como já falei: vocês são espiões.
15 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ abin uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ma ve iahɨci ha namɨlaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ ma valavɨla ubalaŋ uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ve iahɨci igavɨla ha abɨben uami. Amɨŋ abavalɨ aba abɨben uami. La abɨlɨŋ naludɨ haiabɨla cɨhu ubalaŋ uami.
15 Nisto vocês serão provados: juro pela vida de Faraó que vocês não sairão daqui, sem que primeiro venha o irmão mais novo de vocês.
16 Naludɨ hulaŋ mu dɨ abɨlaŋ uavɨla imanalu sijaŋ agadɨ vavem uami. Limu hɨhɨle namɨlaŋ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ hɨnidalaŋ naludɨ ciaŋ agaŋ amɨŋ ua analɨ akua agadɨ hɨdɨlɨ igɨbalu uami. La naludɨ ciaŋ hɨdɨlɨ agadɨ igɨlɨŋ analɨ lɨci ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ amɨŋ abɨben uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben uami.
16 Enviem um de vocês, que busque o seu irmão. Vocês ficarão detidos para que sejam provadas as palavras de vocês, se há verdade no que dizem; ou se não, juro pela vida de Faraó que vocês são espiões.
17 Josepɨ ciaŋ abɨci ci lɨci nulɨdɨ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ lamavɨci hɨniavɨdaci uaiaŋ pabiŋ umi.
17 E deixou todos presos por três dias.
18 Uaiaŋ pabiŋ uci Josepɨ agaŋ cɨhu abɨci vehavɨci nulɨdɨ abami. Viaŋ Asɨ saŋ lɨdavɨla nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨnilan uami. Hameŋ sadaŋ iadɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla ha huaci hɨnibalaŋ uami.
18 No terceiro dia, José lhes disse: — Façam o seguinte e viverão, pois temo a Deus.
19 Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ lɨci ha naludɨ hulaŋ mu lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨniahalaŋ heŋ valɨlaŋ hɨnim uami. Hɨnidaci limu hɨhɨle namɨlaŋ halɨha cahu uitɨ lavahalaŋ agɨladɨ naludɨ ninanadinalu abinadinalu ani ani agɨlaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ uami.
19 Se são homens honestos, que um de vocês fique detido aqui onde estão presos; os outros podem ir, levando cereal para matar a fome das suas famílias.
20 Lavɨla naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ uami. Hameŋ lɨlaŋ abɨben uami. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ laci abɨlalaŋ aba abɨben uami. Namɨlaŋ hameŋ lavɨla ma hɨmɨbalaŋ uami. Lɨci Josepɨ dɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla abavɨmi. Ha huaci uavɨmi.
20 E tragam-me o seu irmão mais novo, com o que serão verificadas as palavras de vocês, e vocês não morrerão. E eles se dispuseram a fazê-lo.
21 La nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ abavɨmi. Amɨŋ sɨbaŋ alaŋ aludɨ ima dɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu sadaŋ alaŋ hugɨ daŋ hɨnilu uavɨmi. Nɨbu ilɨha ilɨha agala agala nudɨ vivi saŋ aludɨ abɨdaci ala alaŋ nudɨ ciaŋ igahɨlavɨla ma vimɨlu uavɨmi. Alaŋ nudɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu agasaŋ iabi alaŋ vɨhɨlɨ igadalu uavɨmi.
21 Então disseram entre si: — Na verdade, estamos sendo castigados por causa de nosso irmão, pois vimos a angústia de sua alma, quando nos pedia, e não lhe demos ouvidos; por isso, nos sobrevém agora esta ansiedade.
22 Lɨhavɨci Luben agaŋ abami. Viaŋ naludɨ abamin uami. Hulaŋ cɨki agadɨ sɨbɨlɨ lamɨmɨlaŋ aba abamin uami. Abɨlɨŋ ala namɨlaŋ iadɨ ciaŋ agadɨ ma igahɨlamalaŋ uami. Nɨbu hɨmami agasaŋ alaŋ avi vɨhɨlɨ nagadɨ igadalu uami.
22 Rúben respondeu-lhes: — Não é verdade que eu disse: “Não pequem contra o jovem”? Mas vocês não quiseram me ouvir. Pois agora estão vendo que o sangue dele está sendo requerido de nós.
23 Isagalinu agɨlaŋ Josepɨ agaŋ aludɨ ciaŋ ma igahɨladi aba Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨmi. Josepɨ agaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ ciaŋ sɨbaŋ hɨvɨ nudɨ isagalinu hula abɨdaci hulaŋ mu Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agaŋ nulɨdɨ ciaŋ agɨladɨ limu cimɨla cimɨla abami.
23 Eles, porém, não sabiam que José os entendia, porque lhes falava por meio de um intérprete.
24 Josepɨ isagalinu agɨlaŋ Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨdaci nulɨdɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla nulɨdɨ vala uavɨla ilɨhami. Ilɨhɨci ci lɨci cɨhu vevɨla nulɨdɨ cɨhu cɨhu abami. La nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci Simeon dɨ mɨŋalɨvavɨla mɨŋamagɨla via nudɨ hɨcɨ human lɨmɨn vɨdɨvɨdɨŋ hɨvɨ hahavɨdaci isagalinu agɨlaŋ igasulasula hɨniavɨmi.
24 E, retirando-se deles, José chorou. Depois, voltando para junto deles, lhes falou outra vez. Escolheu Simeão e o algemou na presença deles.
25 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci nudɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla isagalinu dɨ vaŋ heŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ hudavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ avi nulɨdɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ hɨvɨ hudavɨmi. La sɨmɨŋ hɨbɨ cina nana saŋ avi nulɨsaŋ iguavɨmi.
25 José ordenou que lhes enchessem de cereal os sacos, e lhes restituíssem o dinheiro, a cada um no saco de cereal, e os suprissem de comida para o caminho. E assim foi feito.
26 Lɨhavɨci Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ agɨladɨ vivi sabaŋ donɨki sabɨ hɨvɨ lamavɨla uavɨmi.
26 E carregaram o cereal sobre os seus jumentos e partiram dali.
27 Uavɨla hɨbɨ cina ani hɨniben aba havɨlɨ ulaŋ hafiavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ hulaŋ mu agaŋ nudɨ sabaŋ donɨki saŋ igunɨben aba sɨmɨŋ vaŋ agadɨ hivami. Hivavɨla igɨci nudɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨlaŋ vaŋ muji halɨha cahu uitɨ sabɨ heŋ hɨniavɨmi.
27 Quando um deles abriu o saco de cereal, para dar de comer ao seu jumento na estalagem, encontrou o dinheiro na boca do saco de cereal.
28 Lɨhavɨci limu hɨhɨle agɨladɨ abami. Igɨhalaŋ uami. Halɨha cahu uitɨ laviemin agadɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ cɨhu ala halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨvɨ hudaviemi uami. Hameŋ abɨci ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla i uavɨmi. Lavɨla hekɨlɨ lɨdalɨda nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ hɨbɨŋ hɨbɨŋ abitɨhatɨha abavɨmi. Asɨ agaŋ aludɨ akuaba lɨben aba li uavɨmi.
28 Então disse aos irmãos: — Devolveram o meu dinheiro. Está aqui na boca do saco de cereal. O coração dos irmãos se encheu de medo, e, tremendo, entreolhavam-se, dizendo: — O que é isto que Deus nos fez?
29 Hameŋ abavɨla ua Kenan fɨli tɨbɨ iahuavɨla akuaba akuaba iahavɨci igavɨmi agɨlasaŋ iaganɨlu Jekopɨ dɨ abavɨmi.
29 E vieram para Jacó, seu pai, na terra de Canaã, e lhe contaram tudo o que lhes havia acontecido, dizendo:
30 Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ aludɨ vɨdɨvɨdɨŋ lɨbɨmɨgumɨgu abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ fɨli tɨbɨ nagadɨ igalamalama saŋ velaŋ aba abalɨ uavɨmi.
30 — O homem, o senhor da terra, falou conosco de maneira ríspida e nos tratou como espiões da terra.
31 Lɨci alaŋ nudɨ abahɨlu uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abahɨlu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abahɨlu uavɨmi.
31 Dissemos a ele: “Somos homens honestos e não espiões.
32 Alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ isaima alaŋ hulaŋ pabiŋ dɨ ninaŋ laci aba abahɨlu uavɨmi. Agadɨ ala aludɨ ima mu ci hɨmami aba abahɨlu uavɨmi. Ima mu sijaŋ sɨbaŋ agaŋ Kenan fɨli tɨbɨ aludɨ iavaŋ hula hɨnidi aba abahɨlu uavɨmi.
32 Somos doze irmãos, filhos de um mesmo pai; um já não existe, e o mais novo está hoje com o nosso pai na terra de Canaã.”
33 Hameŋ abɨmɨli Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ cɨhu aludɨ abalɨ uavɨmi. Iadɨ ciaŋ lubiahɨlɨlaŋ ha naludɨ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Naludɨ hulaŋ mu viaŋ hula hɨnidaci namɨlaŋ limu hɨhɨle naludɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ viavɨla naludɨ abinadinalu ninanadinalu ani ani humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
33 Então o homem, o senhor da terra, respondeu: “Nisto saberei que vocês são homens honestos: deixem comigo um de seus irmãos, peguem o cereal para remediar a fome de suas casas e vão embora.
34 Lavɨla cɨhu naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ aba abalɨ uavɨmi. Hameŋ lɨlaŋ viaŋ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Ha namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. La naludɨ imanalu dɨ nalusaŋ cɨhu igulɨŋ ha fɨli tɨbɨ neŋ uu veve hɨdahɨda mutɨŋ akuaba akuaba viben aba huaci hɨdɨbalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
34 Mas tragam-me o seu irmão mais novo. Assim saberei que vocês não são espiões, mas homens honestos. Então entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão negociar na terra.”
35 Hameŋ abavɨci ci lɨci nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ agɨladɨ mɨŋamɨjiavɨci mɨgami. Lɨci igavɨci nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ vaŋ halɨha cahu uitɨ vaŋ muji hɨniavɨmi agɨlaŋ avi mɨgavɨmi. Lɨhavɨci iaganɨlu avi anɨm hɨlɨcɨ vaŋ agɨladɨ igami. Lavɨla i uavɨla lɨdavɨmi.
35 Aconteceu que, quando foram despejar o cereal que havia nos sacos, cada um tinha a sua trouxinha de dinheiro no saco de cereal. Ao ver as trouxinhas com o dinheiro, eles e o seu pai ficaram com medo.
36 Lavɨla iaganɨlu Jekopɨ agaŋ abami. Namɨlaŋ ala lɨlaŋ iadɨ ninaŋ ahica agɨlaŋ viaŋ hula ma hɨniavi uami. Josepɨ ci hɨmami uami. Simeon avi alaŋ hula ma hɨni uami. La cɨhu Bejamin dɨ viavɨla iadɨ valavɨla ataŋ uben aba lɨlaŋ uami. Vɨhɨlɨ hameŋ agadɨ asi ma igadamin uami.
36 Então Jacó, o pai deles, disse: — Vocês vão me deixar sem filhos. José se foi. Simeão se foi. Agora querem levar Benjamim! Todas essas coisas acontecem contra mim.
37 Lɨci Luben agaŋ iaganu dɨ abami. Valɨnaŋ viaŋ nukeŋ Bejamin dɨ sɨhɨvia migɨla migɨla via uavɨla cɨhu vave nadɨ pɨŋ lamɨben uami. Ma vavelɨŋ ha iadɨ ninaŋ ahica agɨladɨ huaci hɨbɨŋ ifɨhɨmɨbanaŋ uami.
37 Mas Rúben disse a seu pai: — O senhor pode matar os meus dois filhos, se eu não trouxer Benjamim de volta. Deixe que eu tome conta dele, e o trarei de volta para o senhor.
38 Lɨci Jekopɨ abami. Iadɨ ninaŋ nagaŋ namɨlaŋ hula ma ubali uami. Nudɨ isanu humɨgaŋ pam Josepɨ hɨmɨci nɨbu hɨtɨŋ cɨki hɨnilalɨ uami. Via ulaŋ hɨbɨ cina nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨmɨdɨ uami. Nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨci ha viaŋ ci hadi hadi sɨbaŋ lin sadaŋ viaŋ ilɨha ilɨha hɨniavɨla hɨmɨben uami.
38 Mas Jacó respondeu: — O meu filho não irá com vocês. O irmão dele está morto, e ele é o único que ficou. Se lhe acontece algum desastre no caminho, vocês farão descer os meus cabelos brancos com tristeza à sepultura.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.