Gênesis 42
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NTLH
1 Jekopɨ agaŋ ciaŋ hɨjɨ nameŋ agadɨ igahɨlami. Halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨniavadi aba abavɨdaci igahɨlami. Lavɨla ninadinu dɨ abami. Namɨlaŋ akɨ saŋ havɨ havɨ mɨgahɨnidalaŋ uami.
1 Quando Jacó soube que havia mantimentos no Egito, disse aos filhos: — Por que vocês estão aí de braços cruzados?
2 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ halɨha cahu uitɨ daŋ aba abavɨdaci igahɨlacin uami. Namɨlaŋ uavɨla alusaŋ halɨha cahu uitɨ limu hɨhɨle lavɨhalaŋ uami. Lava vavelaŋ alaŋ huaci nana hɨnibalu uami. Alaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmavɨla haba hɨmɨmagalu uami.
2 Ouvi dizer que no Egito há mantimentos. Vão até lá e comprem cereais para não morrermos de fome.
3 Lɨci Josepɨ isagalinu human limu limu fɨhala agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Kenan fɨli tɨbɨ valavɨla Isipɨ fɨli tɨbɨ saŋ uavɨmi.
3 Então os dez irmãos de José por parte de pai foram até o Egito para comprar mantimentos.
4 Agadɨ ala Jekopɨ agaŋ Josepɨ imanu Bejamin dɨ abamɨgɨlɨci nɨbɨlaŋ hula ma umi. Nɨbɨlaŋ hula uavɨla hɨmɨmɨdɨ aba nudɨ abamɨgɨlami.
4 Mas Jacó não deixou que Benjamim, o irmão de José por parte de pai e de mãe, fosse com eles; ele tinha medo de que lhe acontecesse alguma desgraça.
5 Kenan fɨli tɨbɨ avi humɨgaŋ ibɨlibɨliŋ hekɨlɨ iahami. Iahɨci hulaŋ limu hɨhɨle agɨlaŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ lavɨbalu aba Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨdaci Jekopɨ ninadinu agɨlaŋ avi nɨbɨlaŋ hula uavɨmi.
5 Os filhos de Jacó foram comprar mantimentos junto com outras pessoas, pois em todo o país de Canaã havia fome.
6 Josepɨ nɨbu manɨgali hɨnihɨni Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨdaci hulaŋ iamɨgali fɨli tɨbɨ mu hɨsɨŋ mu hɨsɨŋ agɨlaŋ nudɨ pɨŋ veve halɨha cahu uitɨ lavavɨmi. Lɨhavɨdaci Josepɨ isagalinu agɨlaŋ vevɨla nudɨ pɨŋ iahavɨla nudɨ ibi mɨŋaiahɨbalu aba fɨli hɨvɨ sɨkasɨkan mɨgavɨla ipalavɨci mɨguavɨci ani valɨ hɨniavɨmi.
6 Como governador do Egito, era José quem vendia cereais às pessoas que vinham de outras terras. Quando os irmãos de José chegaram, eles se ajoelharam na frente dele e encostaram o rosto no chão.
7 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ isagalinu dɨ igavɨla hɨji hɨvɨ abami. Na iadɨ isagali ala uami. Agadɨ ala isagalinu dɨ ma iga iga me nulɨdɨ ciaŋ vɨdɨvɨdɨŋ abami. Namɨlaŋ abeŋ hɨnia velaŋ uami. Lɨci nudɨ abavɨmi. Alaŋ Kenan fɨli tɨbɨ hɨnia sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
7 Logo que José viu os seus irmãos, ele os reconheceu, mas fez de conta que não os conhecia. E lhes perguntou com voz dura: — Vocês, de onde vêm? — Da terra de Canaã — responderam. — Queremos comprar mantimentos.
8 Josepɨ agaŋ nudɨ isagalinu vehavɨmi agadɨ igami. Agadɨ ala hɨbɨŋ nudɨ ma igɨmaŋ lavɨla abavɨmi. Ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ hulaŋ mu uavɨmi.
8 José reconheceu os seus irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ vaka anisɨhu igɨdaci isagalinu agɨlaŋ nusaŋ mɨgalɨfɨlɨbavɨmi agasaŋ igahɨlavɨla nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami. Aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
9 Então José lembrou dos sonhos que tinha tido a respeito deles e disse: — Vocês são espiões que vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
10 Lɨci nudɨ abavɨmi. Hulaŋ hekɨlɨ uavɨmi. Ha hɨma uavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Alaŋ sɨmɨŋ lavɨbalu aba velu uavɨmi.
10 Eles responderam: — De modo nenhum, senhor. Nós, os seus criados, viemos para comprar mantimentos.
11 Alaŋ iavaŋ pabiŋ laci agɨlaŋ velu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ uavɨmi.
11 Somos filhos de um mesmo pai. Nós não somos espiões, senhor! Somos gente honesta.
12 Lɨhavɨci Josepɨ cɨhu nulɨdɨ abami. Namɨlaŋ aludɨ fɨli tɨbɨ nagadɨ sɨbɨlɨ lamalama saŋ hɨbɨ igalamɨbalu aba velaŋ uami.
12 — Não acredito — disse José. — Vocês vieram para ver os pontos fracos do nosso país.
13 Lɨci abavɨmi. Alaŋ nadɨ sibɨla hɨsɨŋ uavɨmi. Isaima alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ uavɨmi. Aludɨ iavaŋ pabiŋ laci uavɨmi. Nɨbu Kenan fɨli tɨbɨ hɨnilalɨ uavɨmi. Aludɨ ima sijaŋ agaŋ aludɨ iavaŋ hula hɨnidaci vala vehɨlu uavɨmi. Aludɨ ima mu avi ci hɨmami uavɨmi.
13 Eles disseram: — Nós moramos em Canaã. Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um irmão desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai.
14 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ cɨhu ala abami. Viaŋ naludɨ ci abin uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ uami.
14 José respondeu: — É como eu disse: vocês são espiões.
15 Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ abin uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ma ve iahɨci ha namɨlaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ ma valavɨla ubalaŋ uami. Naludɨ imanalu sijaŋ agaŋ ve iahɨci igavɨla ha abɨben uami. Amɨŋ abavalɨ aba abɨben uami. La abɨlɨŋ naludɨ haiabɨla cɨhu ubalaŋ uami.
15 E o jeito de provar que vocês estão dizendo a verdade é este: enquanto o irmão mais moço de vocês não vier para cá, vocês não sairão daqui. Isso eu juro pela vida do rei!
16 Naludɨ hulaŋ mu dɨ abɨlaŋ uavɨla imanalu sijaŋ agadɨ vavem uami. Limu hɨhɨle namɨlaŋ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ hɨnidalaŋ naludɨ ciaŋ agaŋ amɨŋ ua analɨ akua agadɨ hɨdɨlɨ igɨbalu uami. La naludɨ ciaŋ hɨdɨlɨ agadɨ igɨlɨŋ analɨ lɨci ha Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ibi hɨvɨ viaŋ naludɨ amɨŋ abɨben uami. Namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben uami.
16 Um de vocês irá buscá-lo, mas os outros ficarão presos até que fique provado se estão ou não dizendo a verdade. Se não estão, é que vocês são espiões. Juro pela vida do rei!
17 Josepɨ ciaŋ abɨci ci lɨci nulɨdɨ lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨvɨ lamavɨci hɨniavɨdaci uaiaŋ pabiŋ umi.
17 E os pôs na cadeia por três dias.
18 Uaiaŋ pabiŋ uci Josepɨ agaŋ cɨhu abɨci vehavɨci nulɨdɨ abami. Viaŋ Asɨ saŋ lɨdavɨla nudɨ lɨhu hɨvɨ hɨnilan uami. Hameŋ sadaŋ iadɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla ha huaci hɨnibalaŋ uami.
18 No terceiro dia José disse a eles: — Eu sou uma pessoa que
19 Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ lɨci ha naludɨ hulaŋ mu lɨmɨn sɨbɨlɨ ulaŋ hɨniahalaŋ heŋ valɨlaŋ hɨnim uami. Hɨnidaci limu hɨhɨle namɨlaŋ halɨha cahu uitɨ lavahalaŋ agɨladɨ naludɨ ninanadinalu abinadinalu ani ani agɨlaŋ humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ uami.
19 Se, de fato, são pessoas honestas, que um de vocês fique aqui na cadeia, e que os outros voltem para casa, levando mantimentos para matar a fome das suas famílias.
20 Lavɨla naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ uami. Hameŋ lɨlaŋ abɨben uami. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ laci abɨlalaŋ aba abɨben uami. Namɨlaŋ hameŋ lavɨla ma hɨmɨbalaŋ uami. Lɨci Josepɨ dɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla abavɨmi. Ha huaci uavɨmi.
20 Depois tragam aqui o seu irmão mais moço. Isso provará se vocês estão ou não dizendo a verdade; e, se estiverem, não serão mortos. Eles concordaram
21 La nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ abavɨmi. Amɨŋ sɨbaŋ alaŋ aludɨ ima dɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu sadaŋ alaŋ hugɨ daŋ hɨnilu uavɨmi. Nɨbu ilɨha ilɨha agala agala nudɨ vivi saŋ aludɨ abɨdaci ala alaŋ nudɨ ciaŋ igahɨlavɨla ma vimɨlu uavɨmi. Alaŋ nudɨ sɨbɨlɨ lamamɨlu agasaŋ iabi alaŋ vɨhɨlɨ igadalu uavɨmi.
21 e disseram uns aos outros: — De fato, nós agora estamos sofrendo por causa daquilo que fizemos com o nosso irmão. Nós vimos a sua aflição quando pedia que tivéssemos pena dele, porém não nos importamos. Por isso agora é a nossa vez de ficarmos aflitos.
22 Lɨhavɨci Luben agaŋ abami. Viaŋ naludɨ abamin uami. Hulaŋ cɨki agadɨ sɨbɨlɨ lamɨmɨlaŋ aba abamin uami. Abɨlɨŋ ala namɨlaŋ iadɨ ciaŋ agadɨ ma igahɨlamalaŋ uami. Nɨbu hɨmami agasaŋ alaŋ avi vɨhɨlɨ nagadɨ igadalu uami.
22 E Rúben disse assim: — Eu bem que disse que não maltratassem o rapaz, mas vocês não quiseram me ouvir. Por isso agora estamos pagando pela morte dele.
23 Isagalinu agɨlaŋ Josepɨ agaŋ aludɨ ciaŋ ma igahɨladi aba Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨmi. Josepɨ agaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ ciaŋ sɨbaŋ hɨvɨ nudɨ isagalinu hula abɨdaci hulaŋ mu Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agaŋ nulɨdɨ ciaŋ agɨladɨ limu cimɨla cimɨla abami.
23 Eles não sabiam que José estava entendendo o que diziam, pois ele tinha estado falando com eles por meio de um intérprete.
24 Josepɨ isagalinu agɨlaŋ Ibɨlu ciaŋ hɨvɨ abavɨdaci nulɨdɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla nulɨdɨ vala uavɨla ilɨhami. Ilɨhɨci ci lɨci cɨhu vevɨla nulɨdɨ cɨhu cɨhu abami. La nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci Simeon dɨ mɨŋalɨvavɨla mɨŋamagɨla via nudɨ hɨcɨ human lɨmɨn vɨdɨvɨdɨŋ hɨvɨ hahavɨdaci isagalinu agɨlaŋ igasulasula hɨniavɨmi.
24 José saiu de perto deles e começou a chorar. Quando pôde falar outra vez, voltou, separou Simeão e mandou que fosse amarrado na presença deles.
25 Lɨhavɨci Josepɨ agaŋ nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulaŋ agɨladɨ abɨci nudɨ ciaŋ lubiahɨlavɨla isagalinu dɨ vaŋ heŋ halɨha cahu uitɨ hɨlɨcɨ hudavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ avi nulɨdɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ hɨvɨ hudavɨmi. La sɨmɨŋ hɨbɨ cina nana saŋ avi nulɨsaŋ iguavɨmi.
25 José mandou que os empregados enchessem de mantimentos os sacos que os irmãos haviam trazido e que devolvessem o dinheiro de cada um, colocando-o nos sacos de mantimentos. E também que lhes dessem comida para a viagem. E assim foi feito.
26 Lɨhavɨci Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ agɨladɨ vivi sabaŋ donɨki sabɨ hɨvɨ lamavɨla uavɨmi.
26 Os irmãos de José carregaram os jumentos com os mantimentos que haviam comprado e foram embora.
27 Uavɨla hɨbɨ cina ani hɨniben aba havɨlɨ ulaŋ hafiavɨmi. Lavɨla nulɨdɨ hulaŋ mu agaŋ nudɨ sabaŋ donɨki saŋ igunɨben aba sɨmɨŋ vaŋ agadɨ hivami. Hivavɨla igɨci nudɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨlaŋ vaŋ muji halɨha cahu uitɨ sabɨ heŋ hɨniavɨmi.
27 Quando chegaram ao lugar onde iam passar a noite, um deles abriu um saco para dar comida ao seu animal e viu que o seu dinheiro estava ali na boca do saco de mantimentos.
28 Lɨhavɨci limu hɨhɨle agɨladɨ abami. Igɨhalaŋ uami. Halɨha cahu uitɨ laviemin agadɨ anɨm hɨlɨcɨ agɨladɨ cɨhu ala halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨvɨ hudaviemi uami. Hameŋ abɨci ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla i uavɨmi. Lavɨla hekɨlɨ lɨdalɨda nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ hɨbɨŋ hɨbɨŋ abitɨhatɨha abavɨmi. Asɨ agaŋ aludɨ akuaba lɨben aba li uavɨmi.
28 Ele disse aos irmãos: — Vejam só! O meu dinheiro está aqui no meu saco de mantimentos! Eles devolveram! Todos ficaram muito assustados e, tremendo de medo, perguntavam uns aos outros: — O que será isso que Deus fez com a gente?
29 Hameŋ abavɨla ua Kenan fɨli tɨbɨ iahuavɨla akuaba akuaba iahavɨci igavɨmi agɨlasaŋ iaganɨlu Jekopɨ dɨ abavɨmi.
29 Quando chegaram a Canaã, contaram a Jacó, o seu pai, tudo o que havia acontecido com eles. E disseram:
30 Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ aludɨ vɨdɨvɨdɨŋ lɨbɨmɨgumɨgu abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ fɨli tɨbɨ nagadɨ igalamalama saŋ velaŋ aba abalɨ uavɨmi.
30 — Aquele homem, o governador do Egito, tratou a gente com brutalidade e nos acusou de termos ido ao seu país como espiões.
31 Lɨci alaŋ nudɨ abahɨlu uavɨmi. Alaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abahɨlu uavɨmi. Alaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abahɨlu uavɨmi.
31 Nós respondemos: “Somos homens honestos; não somos espiões.
32 Alaŋ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu ahica cɨjɨŋ isaima alaŋ hulaŋ pabiŋ dɨ ninaŋ laci aba abahɨlu uavɨmi. Agadɨ ala aludɨ ima mu ci hɨmami aba abahɨlu uavɨmi. Ima mu sijaŋ sɨbaŋ agaŋ Kenan fɨli tɨbɨ aludɨ iavaŋ hula hɨnidi aba abahɨlu uavɨmi.
32 Somos ao todo doze irmãos, filhos do mesmo pai. Mas um dos nossos irmãos desapareceu, e o mais novo está neste momento com o nosso pai em Canaã.”
33 Hameŋ abɨmɨli Isipɨ fɨli tɨbɨ migɨlɨlalɨ agaŋ cɨhu aludɨ abalɨ uavɨmi. Iadɨ ciaŋ lubiahɨlɨlaŋ ha naludɨ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Naludɨ hulaŋ mu viaŋ hula hɨnidaci namɨlaŋ limu hɨhɨle naludɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ viavɨla naludɨ abinadinalu ninanadinalu ani ani humɨgaŋ saŋ hɨmahɨma hɨniavadi agɨlasaŋ via uhalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
33 O governador respondeu: “Eu tenho um jeito de descobrir se vocês são homens honestos. Um de vocês ficará aqui comigo, e os outros vão voltar, levando um pouco de mantimento para as suas famílias, que estão passando fome.
34 Lavɨla cɨhu naludɨ imanalu sijaŋ agadɨ iadɨ pɨŋ vavehalaŋ aba abalɨ uavɨmi. Hameŋ lɨlaŋ viaŋ abɨben aba abalɨ uavɨmi. Ha namɨlaŋ hɨbɨ igalamalama hɨsɨŋ hulaŋ hɨma aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. Namɨlaŋ ciaŋ amɨŋ aba aba hɨsɨŋ hulaŋ aba abɨben aba abalɨ uavɨmi. La naludɨ imanalu dɨ nalusaŋ cɨhu igulɨŋ ha fɨli tɨbɨ neŋ uu veve hɨdahɨda mutɨŋ akuaba akuaba viben aba huaci hɨdɨbalaŋ aba abalɨ uavɨmi.
34 Mas tragam aqui para mim o seu irmão mais novo. Assim, eu ficarei sabendo que vocês não são espiões, mas homens honestos. Aí entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão ficar aqui negociando.”
35 Hameŋ abavɨci ci lɨci nulɨdɨ halɨha cahu uitɨ vaŋ hɨtɨŋ hɨtɨŋ agɨladɨ mɨŋamɨjiavɨci mɨgami. Lɨci igavɨci nulɨdɨ anɨm hɨlɨcɨ vaŋ halɨha cahu uitɨ vaŋ muji hɨniavɨmi agɨlaŋ avi mɨgavɨmi. Lɨhavɨci iaganɨlu avi anɨm hɨlɨcɨ vaŋ agɨladɨ igami. Lavɨla i uavɨla lɨdavɨmi.
35 Aconteceu que, quando despejaram os mantimentos, cada um achou na boca do saco um saquinho com o seu dinheiro. Quando eles e o seu pai viram o dinheiro, ficaram com medo.
36 Lavɨla iaganɨlu Jekopɨ agaŋ abami. Namɨlaŋ ala lɨlaŋ iadɨ ninaŋ ahica agɨlaŋ viaŋ hula ma hɨniavi uami. Josepɨ ci hɨmami uami. Simeon avi alaŋ hula ma hɨni uami. La cɨhu Bejamin dɨ viavɨla iadɨ valavɨla ataŋ uben aba lɨlaŋ uami. Vɨhɨlɨ hameŋ agadɨ asi ma igadamin uami.
36 Então Jacó disse: — Vocês querem que eu perca todos os meus filhos? José não está com a gente, e Simeão também não está. Agora vocês querem levar Benjamim, e quem sofre com tudo isso sou eu!
37 Lɨci Luben agaŋ iaganu dɨ abami. Valɨnaŋ viaŋ nukeŋ Bejamin dɨ sɨhɨvia migɨla migɨla via uavɨla cɨhu vave nadɨ pɨŋ lamɨben uami. Ma vavelɨŋ ha iadɨ ninaŋ ahica agɨladɨ huaci hɨbɨŋ ifɨhɨmɨbanaŋ uami.
37 Aí Rúben disse ao pai: — Deixe que eu tome conta de Benjamim; eu o trarei de volta para o senhor. Se não trouxer, o senhor pode matar os meus dois filhos.
38 Lɨci Jekopɨ abami. Iadɨ ninaŋ nagaŋ namɨlaŋ hula ma ubali uami. Nudɨ isanu humɨgaŋ pam Josepɨ hɨmɨci nɨbu hɨtɨŋ cɨki hɨnilalɨ uami. Via ulaŋ hɨbɨ cina nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨmɨdɨ uami. Nudɨ hɨvɨ vɨhɨlɨ iahɨci ha viaŋ ci hadi hadi sɨbaŋ lin sadaŋ viaŋ ilɨha ilɨha hɨniavɨla hɨmɨben uami.
38 Jacó respondeu: — O meu filho não vai com vocês. José, o irmão dele, está morto, e só ficou Benjamim. Alguma coisa poderia acontecer com ele na viagem que vão fazer, e assim vocês matariam de tristeza este velho.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.