Gênesis 37
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NTLH
1 Jekopɨ agaŋ Kenan fɨli tɨbɨ hɨniadami. Vaka iaganu Aisakɨ agaŋ fɨli tɨbɨ heŋ ala ihɨlɨŋ ve hɨniadami.
1 Jacó ficou morando na terra de Canaã, onde o seu pai tinha vivido.
2 Jekopɨ ninadinu ajihalinu agɨladɨ ciaŋ nameŋ. Josepɨ nɨbu hulaŋ mɨnibɨlɨ. Nudɨ hualɨ lugɨlavɨci ua 17 iahami. Nɨbu nudɨ isagalinu hula sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨlavɨhadami. Nudɨ isagalinu agɨlaŋ iaganɨlu dɨ abinadinu Bilɨha dɨ Celɨpa dɨ ninadinɨlu. Josepɨ agaŋ isagalinu agɨlaŋ lusɨŋ sɨbɨlɨ vihavɨmi agasaŋ uavɨla iaganɨlu dɨ sulami.
2 Esta é a história da família de Jacó. Quando José era um jovem de dezessete anos, cuidava das ovelhas e das cabras, junto com os seus irmãos, os filhos de Bila e de Zilpa, que eram mulheres do seu pai. E José contava ao pai as coisas erradas que os seus irmãos faziam.
3 Jekopɨ dɨ ibi mu Isɨlaelɨ. Nɨbu hadi hadi hɨniavɨla nudɨ ninanu Josepɨ dɨ havami. Hameŋ sadaŋ nusaŋ mavɨn hekɨlɨ hɨniadami. Nudɨ ninadinu limu hɨhɨle agɨlasaŋ mavɨn hekɨlɨ hameŋ ma hɨniadami. Jekopɨ agaŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ makaŋ daŋ huaci sɨbaŋ agadɨ hɨcavɨla ninanu Josepɨ saŋ igumi.
3 Jacó já era velho quando José nasceu e por isso ele o amava mais do que a todos os seus outros filhos. Jacó mandou fazer para José uma túnica longa, de mangas compridas.
4 Iguci nudɨ isagalinu agɨlaŋ igavɨla nameŋ abavɨmi. Aludɨ iavaŋ agaŋ Josepɨ saŋ pam mavɨn hekɨlɨ hɨnilalɨ uavɨmi. Alusaŋ mavɨn hekɨlɨ hameŋ ma hɨnilalɨ uavɨmi. Lavɨla Josepɨ saŋ igɨvɨ hekɨlɨ hɨniavɨla nudɨ ciaŋ huaci huaci ma abavɨmi.
4 Os irmãos viam que o pai amava mais a José do que a eles e por isso tinham ódio dele e eram grosseiros quando falavam com ele.
5 — ausente —
5 Certa vez José teve um sonho e o contou aos seus irmãos. Aí é que ficaram com mais raiva dele
6 — ausente —
6 porque ele disse assim: — Escutem, que eu vou contar o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos no campo amarrando feixes de trigo. De repente, o meu feixe ficou de pé, e os feixes de vocês se colocaram em volta do meu e se curvavam diante dele.
8 Lavɨla abavɨmi. Nama manɨgali hɨnihɨni aludɨ migɨlɨben aba lɨnaŋ uavɨmi. Josepɨ anisɨhu iga iga sulɨdaci igahɨlavɨhadami agɨlasaŋ igɨvɨ hekɨlɨ sɨbaŋ hɨniavɨmi.
8 Então os irmãos perguntaram: — Quer dizer que você vai ser nosso rei e que vai mandar em nós? E ficaram com mais ódio dele ainda por causa dos seus sonhos e do jeito que ele os contava.
9 La cɨhu mu tɨbɨ Josepɨ anisɨhu mu igami agadɨ isagalinu saŋ sulami. Viaŋ anisɨhu mu nameŋ agadɨ igiemin uami. Uaiaŋ hula avaŋ hula iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba mɨgalɨfɨlɨbavɨla hɨniavɨdaci igiemin uami. Lidɨ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu pabiŋ cɨjɨŋ agɨlaŋ avi iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba mɨgalɨfɨlɨbavɨla hɨniavɨdaci igiemin uami.
9 Depois José sonhou outra vez e contou também esse sonho aos seus irmãos. Ele disse assim: — Eu tive outro sonho. Desta vez o sol, a lua e onze estrelas se curvaram diante de mim.
10 La anisɨhu agadɨ iaganɨlu dɨdaŋ isagalinu dɨdaŋ cɨhu ala sulami. Sulɨci iaganɨlu agaŋ igahɨlavɨla nudɨ abacabɨlavɨla abami. Ha akɨ me anisɨhu agadɨ igiemɨnaŋ uami. Nama hɨji nameŋ lamɨnaŋ uami. Iadɨ iamiagaŋ agɨlaŋ hula iadɨ isaimahali agɨlaŋ hula iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba ve fɨli hɨvɨ mɨgalɨfɨlɨbavɨbali aba igahɨlɨnaŋ uami.
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos irmãos, o pai o repreendeu e disse: — O que quer dizer esse sonho que você teve? Por acaso a sua mãe, os seus irmãos e eu vamos nos ajoelhar diante de você e encostar o rosto no chão?
11 Lɨci isagalinu agɨlaŋ abasɨgɨlasɨgɨla imanɨlu saŋ humɨgaŋ vɨhɨlɨ vihavɨmi. Agadɨ ala iaganɨlu agaŋ Josepɨ anisɨhu igami agasaŋ hɨji lamalama hɨnimi.
11 Os irmãos de José tinham inveja dele, mas o seu pai ficou pensando no caso.
12 Mu tɨbɨ Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ Sekem haiabɨla caba caba heŋ uavɨla hɨnihɨni iaganɨlu dɨ sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavɨhadami.
12 Um dia os irmãos de José levaram as ovelhas e as cabras do seu pai até os pastos que ficavam perto da cidade de Siquém.
13 Lɨhavɨdaci Isɨlaelɨ agaŋ Josepɨ dɨ nameŋ abami. Nadɨ isagalina agɨlaŋ Sekem haiabɨla caba caba heŋ hɨnihɨni sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavadi uami. Nama uavɨla nulɨdɨ igɨha uami. Hameŋ abɨci Josepɨ agaŋ nudɨ abami. Ua igɨben uami.
13 Então Jacó disse a José: — Venha cá. Vou mandar você até Siquém, onde os seus irmãos estão cuidando das ovelhas e das cabras. — Estou pronto para ir — respondeu José.
14 Lɨci iaganɨlu agaŋ cɨhu abami. Nadɨ isagalina dɨ ua igɨha uami. Huaci hɨniavi ua hɨma ua uami. Sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ avi igɨha uami. Nɨbɨlaŋ avi huaci laci hɨniavi ua hɨma ua uami. Ua igavɨla cɨhu ve iadɨ abɨnaŋ igahɨlɨlɨŋ uami. Hameŋ abɨci Hebɨlon fɨli abɨlɨ agadɨ valavɨla Sekem haiabɨla caba caba umi.
14 Jacó disse: — Vá lá e veja se os seus irmãos e os animais vão bem e me traga notícias. Então dali, do vale de Hebrom, Jacó mandou que José fosse até Siquém, e ele foi. Quando chegou lá,
15 Uavɨla isagalinu dɨ heŋ suhɨla suhɨla hɨdɨdaci hulaŋ mu agaŋ ve nudɨ igavɨla abitɨhami. Nama akɨ suhɨla suhɨla uu veve hɨdadanaŋ uami.
15 ele foi andando pelo campo. Aí um homem o viu e perguntou: — O que você está procurando?
16 Lɨci Josepɨ agaŋ abami. Viaŋ iadɨ isagali agɨladɨ suhɨla suhɨla hɨdadin uami. Nɨbɨlaŋ abeba hɨnihɨni nulɨdɨ sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavadi agadɨ iadɨ huaci abɨnaŋ igavin uami.
16 — Estou procurando os meus irmãos — respondeu José. — Eles estão por aí, em algum pasto, cuidando das ovelhas e das cabras. O senhor sabe aonde foram?
17 Lɨci hulaŋ agaŋ nudɨ abami. Nɨbɨlaŋ neŋ ci valavɨla uavalɨ uami. Alaŋ Dotan haiabɨla ubalu aba abavɨci igahɨlacin uami. Lɨci Josepɨ agaŋ isagalinu agɨladɨ sɨvɨ uavɨla nulɨdɨ Dotan haiabɨla caba caba heŋ igami.
17 O homem respondeu: — Eles já foram embora daqui. Eu ouvi quando disseram que iam para Dotã. Aí José foi procurar os seus irmãos e os achou em Dotã.
18 La ataŋ vakala udaci isagalinu agɨlaŋ igavɨla nudɨ ifɨhɨmuhɨmu saŋ abaigahɨlavɨmi.
18 Eles viram José de longe e, antes que chegasse perto, começaram a fazer planos para matá-lo.
19 Abaigahɨlahɨla nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ nameŋ abavɨmi. Igɨhalaŋ uavɨmi. Anisɨhu iga iga hɨsɨŋ hulaŋ agaŋ ci vedi uavɨmi.
19 Eles disseram: — Lá vem o sonhador!
20 Alialaŋ uavɨmi. Ifɨhɨmavɨla valɨ agadɨ via sɨmɨ tulɨ hɨvɨ havalɨmɨli mɨgum uavɨmi. La nameŋ abɨmɨli uavɨmi. Sudɨ iŋam iava na fɨhalalɨ aba abɨmɨli uavɨmi. Hameŋ lɨmɨli anisɨhu iga iga abɨlalɨ agɨlaŋ ma iahavɨbali uavɨmi.
20 Venham, vamos matá-lo agora. Depois jogaremos o corpo num poço seco e diremos que um animal selvagem o devorou. Assim, veremos no que vão dar os sonhos dele.
21 — ausente —
21 Quando Rúben ouviu isso, quis salvá-lo dos seus irmãos e disse: — Não vamos matá-lo.
22 — ausente —
22 Não derramem sangue. Vocês podem jogá-lo neste poço, aqui no deserto, mas não o machuquem. Rúben disse isso porque planejava salvá-lo dos irmãos e mandá-lo de volta ao pai.
23 Josepɨ agaŋ isagalinu dɨ pɨŋ uci nudɨ mɨŋalɨvavɨmi. Lavɨla nudɨ hadi hɨlahɨla hutesɨ makaŋ daŋ huaci sɨbaŋ iaganɨlu igumi agadɨ mɨŋahubɨla vihavɨmi.
23 Quando José chegou ao lugar onde os seus irmãos estavam, eles arrancaram dele a túnica longa, de mangas compridas, que ele estava vestindo.
24 La nudɨ mɨŋa via uavɨla sɨmɨ tulɨ avɨli apalɨ heŋ havalavɨci mɨgumi.
24 Depois o pegaram e o jogaram no poço, que estava vazio e seco.
25 Havalavɨci mɨguci mɨgahɨnia sɨmɨŋ nana hɨniavɨmi. Nana hɨnia igavɨci Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlaŋ nulɨdɨ sabaŋ kamelɨ agɨladɨ likɨlavɨla vehavɨmi. Gileatɨ fɨli tɨbɨ kɨlikɨli heŋ hɨniavɨla vehavɨmi. Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨla akuaba akuaba huaci huaci anɨm hɨlɨcɨ hekɨlɨ hekɨlɨ hɨsɨŋ agɨladɨ mutɨŋ lamɨben aba via vehavɨmi. Kɨlɨ mɨlɨm hɨsi huaci huaci daŋ agɨladɨdaŋ akuaba akuaba ikupi hɨsi huaci huaci daŋ agɨladɨdaŋ viavɨla vehavɨmi. Cihu savu me mu agadɨ ibi mea uavɨhadami. Nudɨ avi viavɨla vehavɨmi.
25 E sentaram-se para comer. De repente, viram que ia passando uma caravana de ismaelitas que vinha de Gileade e ia para o Egito. Os seus camelos estavam carregados de perfumes e de especiarias .
26 Vehavɨdaci Juda agaŋ nudɨ isagalinu imahalinu agɨladɨ abami. Alaŋ aludɨ ima dɨ ifɨhɨma sɨvɨlalɨbavɨla ha alaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ ma vibalu uami.
26 Aí Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlasaŋ mutɨŋ hɨvɨ lamɨmɨli lavavɨci nulɨdɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨnim uami. Alaŋ iavaŋ pabiŋ laci sadaŋ nudɨ sɨbɨlɨ lamɨmagalu uami. Lɨci nudɨ isagalinu imahalinu agɨlaŋ nudɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla abavɨmi. Ha huaci uavɨmi.
27 Em vez de o matarmos, vamos vendê-lo a esses ismaelitas. Afinal de contas ele é nosso irmão, é do nosso sangue. Os irmãos concordaram.
28 Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ ciaŋ aba aba hɨniavɨdaci Midian hɨdɨlɨ anɨm hɨlɨcɨ sibɨla vivi mutɨŋ lavavɨhadami agɨlaŋ vehavɨmi. Vehavɨci Josepɨ sɨmɨ tulɨ hɨvɨ hɨnimi agadɨ magɨlavɨci iahɨci mutɨŋ hɨvɨ lamavɨmi. Lamavɨci Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlaŋ lɨba silɨva hɨvɨ lavavɨmi. Lɨba silɨva human limu limu fɨhala hɨcɨ limu limu fɨhala agɨladɨ hɨvɨ lavavɨmi. Lavavɨci nulɨdɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨnimi. Lɨci nudɨ viavɨla Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨmi.Josepɨ isagalinu agɨlaŋ nudɨ mutɨŋ hɨvɨ lamavɨmi.|src="C-021.jpg" size="col" copy="NTM" ref="37.28"
28 Quando alguns negociantes midianitas passaram por ali, os irmãos de José o tiraram do poço e o venderam aos ismaelitas por vinte barras de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Lɨhavɨci Luben agaŋ vevɨla sɨmɨ tulɨ agadɨ igamɨgua igɨci apalɨ. Josepɨ sɨmɨ tulɨ heŋ ma hɨnimi. Lɨci Luben agaŋ Josepɨ saŋ mavɨn hekɨlɨ viavɨla iaha nudɨ nukeŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ mɨŋacɨkɨlami.
29 Quando Rúben voltou ao poço e viu que José não estava lá dentro, rasgou as suas roupas em sinal de tristeza.
30 La uavɨla nudɨ imahalinu agɨladɨ abami. Viaŋ ve igɨlɨŋ Josepɨ sɨmɨ tulɨ hɨvɨ ma hɨni uami. I uami. Viaŋ akɨ lɨben uami.
30 Ele voltou para o lugar onde os seus irmãos estavam e disse: — O rapaz não está mais lá! E agora o que é que eu vou fazer?
31 — ausente —
31 Então os irmãos mataram um cabrito e com o sangue mancharam a túnica de José.
32 — ausente —
32 Depois levaram a túnica ao pai e disseram: — Achamos isso aí. Será que é a túnica do seu filho?
33 Lɨhavɨci iaganɨlu agaŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ igavɨla abami. Na iadɨ ninaŋ Josepɨ dɨ hadi hɨlahɨla hutesɨ uami. Sudɨ iŋam akua iava agɨcɨkɨlacɨkɨla na fɨhalalɨ uami.
33 Jacó a reconheceu e disse: — Sim, é a túnica do meu filho! Certamente algum animal selvagem o despedaçou e devorou.
34 La ninanu Josepɨ saŋ mavɨn hekɨlɨ viavɨla nudɨ nukeŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ mɨŋacɨkɨlami. Mɨŋacɨkɨlavɨla hadi hɨlahɨla hasɨ mavɨn vivi ilɨha ilɨha hɨsɨŋ agadɨ ahualavɨla ninanu saŋ mavɨn vivi ilɨha ilɨha mɨhiŋ akape hɨnimi.
34 Então, em sinal de tristeza, Jacó rasgou as suas roupas e vestiu roupa de luto. E durante muito tempo ficou de luto pelo seu filho.
35 Lɨci nudɨ ninanadinu agɨlaŋ iaganɨlu dɨ mavɨn ifɨmɨgubalu aba lɨhavɨmi ala hɨma. Nulɨdɨ ciaŋ agadɨ ma sɨbaŋ igahɨlami. La nulɨdɨ nameŋ abami. Viaŋ nusaŋ mavɨn vivi ilɨha ilɨha hɨnia hɨmɨben uami. Hameŋ abavɨla mavɨn vivi ilɨha ilɨha pam hɨnimi.
35 Todos os seus filhos e filhas tentaram consolá-lo, mas ele não quis ser consolado e disse: — Vou ficar de luto por meu filho até que vá me encontrar com ele no E continuou de luto por seu filho José.
36 Midian hɨdɨlɨ agɨlaŋ Josepɨ dɨ via ua mutɨŋ lamavɨci Potifalɨ agaŋ lavɨci nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨniadami. Potifalɨ nɨbu sagaŋ hali hɨsɨŋ hɨnihɨni abɨdaci nudɨ sagaŋ hɨsɨŋ hulemɨlɨ agɨlaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ulaŋ hekɨlɨ agadɨ migɨlavɨhadami.
36 Enquanto isso, os midianitas venderam José a Potifar, oficial e capitão da guarda do rei do Egito.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.