Gênesis 37
Asɨ dɨ manasɨŋ (ENA) vs NAA
1 Jekopɨ agaŋ Kenan fɨli tɨbɨ hɨniadami. Vaka iaganu Aisakɨ agaŋ fɨli tɨbɨ heŋ ala ihɨlɨŋ ve hɨniadami.
1 Jacó habitou na terra das peregrinações de seu pai, na terra de Canaã.
2 Jekopɨ ninadinu ajihalinu agɨladɨ ciaŋ nameŋ. Josepɨ nɨbu hulaŋ mɨnibɨlɨ. Nudɨ hualɨ lugɨlavɨci ua 17 iahami. Nɨbu nudɨ isagalinu hula sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨlavɨhadami. Nudɨ isagalinu agɨlaŋ iaganɨlu dɨ abinadinu Bilɨha dɨ Celɨpa dɨ ninadinɨlu. Josepɨ agaŋ isagalinu agɨlaŋ lusɨŋ sɨbɨlɨ vihavɨmi agasaŋ uavɨla iaganɨlu dɨ sulami.
2 Esta é a história de Jacó. Quando José tinha dezessete anos, apascentava os rebanhos com os seus irmãos. Sendo ainda jovem, acompanhava os filhos de Bila e os filhos de Zilpa, mulheres de seu pai; e trazia más notícias deles a seu pai.
3 Jekopɨ dɨ ibi mu Isɨlaelɨ. Nɨbu hadi hadi hɨniavɨla nudɨ ninanu Josepɨ dɨ havami. Hameŋ sadaŋ nusaŋ mavɨn hekɨlɨ hɨniadami. Nudɨ ninadinu limu hɨhɨle agɨlasaŋ mavɨn hekɨlɨ hameŋ ma hɨniadami. Jekopɨ agaŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ makaŋ daŋ huaci sɨbaŋ agadɨ hɨcavɨla ninanu Josepɨ saŋ igumi.
3 Ora, Israel amava mais José do que todos os seus outros filhos, porque era filho da sua velhice; e mandou fazer para ele uma túnica talar de mangas compridas.
4 Iguci nudɨ isagalinu agɨlaŋ igavɨla nameŋ abavɨmi. Aludɨ iavaŋ agaŋ Josepɨ saŋ pam mavɨn hekɨlɨ hɨnilalɨ uavɨmi. Alusaŋ mavɨn hekɨlɨ hameŋ ma hɨnilalɨ uavɨmi. Lavɨla Josepɨ saŋ igɨvɨ hekɨlɨ hɨniavɨla nudɨ ciaŋ huaci huaci ma abavɨmi.
4 Quando os seus irmãos viram que o pai o amava mais do que todos os outros filhos, odiaram-no e já não podiam falar com ele de forma pacífica.
5 — ausente —
5 José teve um sonho e o contou aos seus irmãos; por isso, o odiaram ainda mais.
6 — ausente —
6 Ele lhes disse: — Peço que ouçam o sonho que tive.
7 — ausente —
7 Sonhei que estávamos amarrando feixes no campo, e eis que o meu feixe se levantou e ficou em pé, enquanto os feixes de vocês o rodeavam e se inclinavam diante do meu.
8 Lavɨla abavɨmi. Nama manɨgali hɨnihɨni aludɨ migɨlɨben aba lɨnaŋ uavɨmi. Josepɨ anisɨhu iga iga sulɨdaci igahɨlavɨhadami agɨlasaŋ igɨvɨ hekɨlɨ sɨbaŋ hɨniavɨmi.
8 Então os irmãos lhe disseram: — Você pensa que vai mesmo reinar sobre nós? Pensa que realmente dominará sobre nós? E com isso o odiavam ainda mais, por causa dos seus sonhos e de suas palavras.
9 La cɨhu mu tɨbɨ Josepɨ anisɨhu mu igami agadɨ isagalinu saŋ sulami. Viaŋ anisɨhu mu nameŋ agadɨ igiemin uami. Uaiaŋ hula avaŋ hula iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba mɨgalɨfɨlɨbavɨla hɨniavɨdaci igiemin uami. Lidɨ human limu limu fɨhala hɨcɨ limu pabiŋ cɨjɨŋ agɨlaŋ avi iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba mɨgalɨfɨlɨbavɨla hɨniavɨdaci igiemin uami.
9 José teve ainda outro sonho, que ele contou aos seus irmãos, dizendo: — Sonhei também que o sol, a lua e onze estrelas se inclinavam diante de mim.
10 La anisɨhu agadɨ iaganɨlu dɨdaŋ isagalinu dɨdaŋ cɨhu ala sulami. Sulɨci iaganɨlu agaŋ igahɨlavɨla nudɨ abacabɨlavɨla abami. Ha akɨ me anisɨhu agadɨ igiemɨnaŋ uami. Nama hɨji nameŋ lamɨnaŋ uami. Iadɨ iamiagaŋ agɨlaŋ hula iadɨ isaimahali agɨlaŋ hula iadɨ ibi mɨŋaiahɨben aba ve fɨli hɨvɨ mɨgalɨfɨlɨbavɨbali aba igahɨlɨnaŋ uami.
10 Quando José contou esse sonho ao pai e aos seus irmãos, o pai o repreendeu, dizendo: — Que sonho é esse que você teve? Você está querendo dizer que eu, a sua mãe e os seus irmãos iremos e nos inclinaremos até o chão diante de você?
11 Lɨci isagalinu agɨlaŋ abasɨgɨlasɨgɨla imanɨlu saŋ humɨgaŋ vɨhɨlɨ vihavɨmi. Agadɨ ala iaganɨlu agaŋ Josepɨ anisɨhu igami agasaŋ hɨji lamalama hɨnimi.
11 Os irmãos tinham inveja dele; o pai, no entanto, guardou aquilo no coração.
12 Mu tɨbɨ Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ Sekem haiabɨla caba caba heŋ uavɨla hɨnihɨni iaganɨlu dɨ sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavɨhadami.
12 Como os irmãos foram apascentar o rebanho do pai, em Siquém,
13 Lɨhavɨdaci Isɨlaelɨ agaŋ Josepɨ dɨ nameŋ abami. Nadɨ isagalina agɨlaŋ Sekem haiabɨla caba caba heŋ hɨnihɨni sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavadi uami. Nama uavɨla nulɨdɨ igɨha uami. Hameŋ abɨci Josepɨ agaŋ nudɨ abami. Ua igɨben uami.
13 Israel perguntou a José: — Os seus irmãos não estão apascentando o rebanho em Siquém? Venha, pois vou mandar você até eles. José respondeu: — Eis-me aqui.
14 Lɨci iaganɨlu agaŋ cɨhu abami. Nadɨ isagalina dɨ ua igɨha uami. Huaci hɨniavi ua hɨma ua uami. Sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ avi igɨha uami. Nɨbɨlaŋ avi huaci laci hɨniavi ua hɨma ua uami. Ua igavɨla cɨhu ve iadɨ abɨnaŋ igahɨlɨlɨŋ uami. Hameŋ abɨci Hebɨlon fɨli abɨlɨ agadɨ valavɨla Sekem haiabɨla caba caba umi.
14 Israel continuou: — Vá, agora, e veja se está tudo bem com os seus irmãos e com o rebanho; e traga-me notícias. Assim, o enviou do vale de Hebrom, e ele foi a Siquém.
15 Uavɨla isagalinu dɨ heŋ suhɨla suhɨla hɨdɨdaci hulaŋ mu agaŋ ve nudɨ igavɨla abitɨhami. Nama akɨ suhɨla suhɨla uu veve hɨdadanaŋ uami.
15 E um homem encontrou José, que andava errante pelo campo, e lhe perguntou: — O que você está procurando?
16 Lɨci Josepɨ agaŋ abami. Viaŋ iadɨ isagali agɨladɨ suhɨla suhɨla hɨdadin uami. Nɨbɨlaŋ abeba hɨnihɨni nulɨdɨ sabaŋ sipsipɨ agɨladɨ migɨla migɨla hɨniavadi agadɨ iadɨ huaci abɨnaŋ igavin uami.
16 Ele respondeu: — Estou procurando os meus irmãos. Por favor, pode me dizer onde eles estão apascentando o rebanho?
17 Lɨci hulaŋ agaŋ nudɨ abami. Nɨbɨlaŋ neŋ ci valavɨla uavalɨ uami. Alaŋ Dotan haiabɨla ubalu aba abavɨci igahɨlacin uami. Lɨci Josepɨ agaŋ isagalinu agɨladɨ sɨvɨ uavɨla nulɨdɨ Dotan haiabɨla caba caba heŋ igami.
17 O homem respondeu: — Foram embora daqui. Ouvi quando disseram: “Vamos a Dotã.” Então José seguiu atrás dos irmãos e os encontrou em Dotã.
18 La ataŋ vakala udaci isagalinu agɨlaŋ igavɨla nudɨ ifɨhɨmuhɨmu saŋ abaigahɨlavɨmi.
18 De longe eles o viram e, antes que chegasse, conspiraram contra ele para o matar.
19 Abaigahɨlahɨla nɨbɨlaŋ nukeŋ nukeŋ nameŋ abavɨmi. Igɨhalaŋ uavɨmi. Anisɨhu iga iga hɨsɨŋ hulaŋ agaŋ ci vedi uavɨmi.
19 Disseram uns aos outros: — Lá vem o grande sonhador!
20 Alialaŋ uavɨmi. Ifɨhɨmavɨla valɨ agadɨ via sɨmɨ tulɨ hɨvɨ havalɨmɨli mɨgum uavɨmi. La nameŋ abɨmɨli uavɨmi. Sudɨ iŋam iava na fɨhalalɨ aba abɨmɨli uavɨmi. Hameŋ lɨmɨli anisɨhu iga iga abɨlalɨ agɨlaŋ ma iahavɨbali uavɨmi.
20 Venham, pois, agora, vamos matá-lo e jogar o corpo numa destas cisternas. Diremos que um animal selvagem o devorou. Vejamos em que vão dar os sonhos dele.
21 — ausente —
21 Mas Rúben, ouvindo isso, livrou-o das mãos deles e disse: — Não lhe tiremos a vida.
22 — ausente —
22 Rúben disse mais: — Não derramem sangue. Joguem o rapaz naquela cisterna que está no deserto, e não lhe façam mal. Rúben disse isto para o livrar deles, a fim de levá-lo de volta ao pai.
23 Josepɨ agaŋ isagalinu dɨ pɨŋ uci nudɨ mɨŋalɨvavɨmi. Lavɨla nudɨ hadi hɨlahɨla hutesɨ makaŋ daŋ huaci sɨbaŋ iaganɨlu igumi agadɨ mɨŋahubɨla vihavɨmi.
23 Mas, logo que José chegou a seus irmãos, despiram-no da túnica, a túnica talar de mangas compridas que trazia,
24 La nudɨ mɨŋa via uavɨla sɨmɨ tulɨ avɨli apalɨ heŋ havalavɨci mɨgumi.
24 e o jogaram na cisterna. A cisterna estava vazia, sem água.
25 Havalavɨci mɨguci mɨgahɨnia sɨmɨŋ nana hɨniavɨmi. Nana hɨnia igavɨci Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlaŋ nulɨdɨ sabaŋ kamelɨ agɨladɨ likɨlavɨla vehavɨmi. Gileatɨ fɨli tɨbɨ kɨlikɨli heŋ hɨniavɨla vehavɨmi. Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨla akuaba akuaba huaci huaci anɨm hɨlɨcɨ hekɨlɨ hekɨlɨ hɨsɨŋ agɨladɨ mutɨŋ lamɨben aba via vehavɨmi. Kɨlɨ mɨlɨm hɨsi huaci huaci daŋ agɨladɨdaŋ akuaba akuaba ikupi hɨsi huaci huaci daŋ agɨladɨdaŋ viavɨla vehavɨmi. Cihu savu me mu agadɨ ibi mea uavɨhadami. Nudɨ avi viavɨla vehavɨmi.
25 Depois sentaram-se para comer. Levantando os olhos, viram que uma caravana de ismaelitas vinha de Gileade. Seus camelos traziam especiarias, bálsamo e mirra, que levavam para o Egito.
26 Vehavɨdaci Juda agaŋ nudɨ isagalinu imahalinu agɨladɨ abami. Alaŋ aludɨ ima dɨ ifɨhɨma sɨvɨlalɨbavɨla ha alaŋ akuaba akuaba huaci huaci agɨladɨ ma vibalu uami.
26 Então Judá disse aos irmãos: — O que vamos ganhar se matarmos o nosso irmão e depois escondermos a sua morte?
27 Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlasaŋ mutɨŋ hɨvɨ lamɨmɨli lavavɨci nulɨdɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨnim uami. Alaŋ iavaŋ pabiŋ laci sadaŋ nudɨ sɨbɨlɨ lamɨmagalu uami. Lɨci nudɨ isagalinu imahalinu agɨlaŋ nudɨ ciaŋ agadɨ igahɨlavɨla abavɨmi. Ha huaci uavɨmi.
27 Venham, vamos vendê-lo aos ismaelitas. Não lhe façamos mal, pois é nosso irmão, é do nosso sangue. Seus irmãos concordaram.
28 Josepɨ dɨ isagalinu agɨlaŋ ciaŋ aba aba hɨniavɨdaci Midian hɨdɨlɨ anɨm hɨlɨcɨ sibɨla vivi mutɨŋ lavavɨhadami agɨlaŋ vehavɨmi. Vehavɨci Josepɨ sɨmɨ tulɨ hɨvɨ hɨnimi agadɨ magɨlavɨci iahɨci mutɨŋ hɨvɨ lamavɨmi. Lamavɨci Isɨmaelɨ hɨdɨlɨ agɨlaŋ lɨba silɨva hɨvɨ lavavɨmi. Lɨba silɨva human limu limu fɨhala hɨcɨ limu limu fɨhala agɨladɨ hɨvɨ lavavɨmi. Lavavɨci nulɨdɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨnimi. Lɨci nudɨ viavɨla Isipɨ fɨli tɨbɨ uavɨmi.Josepɨ isagalinu agɨlaŋ nudɨ mutɨŋ hɨvɨ lamavɨmi.|src="C-021.jpg" size="col" copy="NTM" ref="37.28"
28 E, quando os mercadores midianitas passaram, os irmãos de José o tiraram da cisterna e o venderam aos ismaelitas por vinte moedas de prata. E os ismaelitas levaram José para o Egito.
29 Lɨhavɨci Luben agaŋ vevɨla sɨmɨ tulɨ agadɨ igamɨgua igɨci apalɨ. Josepɨ sɨmɨ tulɨ heŋ ma hɨnimi. Lɨci Luben agaŋ Josepɨ saŋ mavɨn hekɨlɨ viavɨla iaha nudɨ nukeŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ mɨŋacɨkɨlami.
29 Quando Rúben voltou à cisterna, eis que José não estava nela; então rasgou as suas roupas.
30 La uavɨla nudɨ imahalinu agɨladɨ abami. Viaŋ ve igɨlɨŋ Josepɨ sɨmɨ tulɨ hɨvɨ ma hɨni uami. I uami. Viaŋ akɨ lɨben uami.
30 E, voltando aos seus irmãos, disse: — O rapaz não está mais lá! E agora, o que eu vou fazer?
31 — ausente —
31 Então pegaram a túnica de José, mataram um bode e molharam a túnica no sangue.
32 — ausente —
32 E enviaram a túnica de mangas compridas ao pai com este recado: — Achamos isto. Veja se é ou não a túnica de seu filho.
33 Lɨhavɨci iaganɨlu agaŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ igavɨla abami. Na iadɨ ninaŋ Josepɨ dɨ hadi hɨlahɨla hutesɨ uami. Sudɨ iŋam akua iava agɨcɨkɨlacɨkɨla na fɨhalalɨ uami.
33 Ele a reconheceu e disse: — É a túnica de meu filho. Um animal selvagem o devorou. Certamente José foi despedaçado.
34 La ninanu Josepɨ saŋ mavɨn hekɨlɨ viavɨla nudɨ nukeŋ hadi hɨlahɨla hutesɨ agadɨ mɨŋacɨkɨlami. Mɨŋacɨkɨlavɨla hadi hɨlahɨla hasɨ mavɨn vivi ilɨha ilɨha hɨsɨŋ agadɨ ahualavɨla ninanu saŋ mavɨn vivi ilɨha ilɨha mɨhiŋ akape hɨnimi.
34 Então Jacó rasgou as suas roupas, vestiu-se de pano de saco e lamentou o filho durante muitos dias.
35 Lɨci nudɨ ninanadinu agɨlaŋ iaganɨlu dɨ mavɨn ifɨmɨgubalu aba lɨhavɨmi ala hɨma. Nulɨdɨ ciaŋ agadɨ ma sɨbaŋ igahɨlami. La nulɨdɨ nameŋ abami. Viaŋ nusaŋ mavɨn vivi ilɨha ilɨha hɨnia hɨmɨben uami. Hameŋ abavɨla mavɨn vivi ilɨha ilɨha pam hɨnimi.
35 Todos os seus filhos e todas as suas filhas vieram, para o consolar; ele, porém, recusou ser consolado e disse: — Chorando, descerei à sepultura para junto do meu filho. E continuou a chorar pelo filho.
36 Midian hɨdɨlɨ agɨlaŋ Josepɨ dɨ via ua mutɨŋ lamavɨci Potifalɨ agaŋ lavɨci nudɨ sibɨla hɨsɨŋ hulemɨlɨ hɨniadami. Potifalɨ nɨbu sagaŋ hali hɨsɨŋ hɨnihɨni abɨdaci nudɨ sagaŋ hɨsɨŋ hulemɨlɨ agɨlaŋ Isipɨ fɨli tɨbɨ hɨsɨŋ agɨladɨ manɨgali agadɨ ulaŋ hekɨlɨ agadɨ migɨlavɨhadami.
36 Enquanto isso, no Egito, os midianitas venderam José a Potifar, oficial de Faraó, comandante da guarda.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 37, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.