Lucas 22
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs ARA
1 Ta niꞌatu Ataona Sagalina ꞌana tuta ꞌiloselabena be pwalawa daisina nigeya ꞌana ꞌebe gieseseyamo siꞌaꞌani.
1 Estava próxima a Festa dos Pães Asmos, chamada Páscoa.
2 Tuta nina ꞌena totaliyao sinabwadi be loina ꞌana toeꞌitao sinuwanuwa edaedadama mwaꞌadega be Yesu sigiyai ꞌana loemwawasa manuna, ta nigeya sawesawediya manuna pwalu sinabwana simatautedi.
2 Preocupavam-se os principais sacerdotes e os escribas em como tirar a vida a Jesus; porque temiam o povo.
3 Gote ꞌena Seitani Yudasa ꞌena ꞌilugu, tauna ꞌana esana ꞌeluwena Isikaliota, ta wate tauna Yesu ꞌina tonono ꞌebweu site tuwelo ꞌediyega.
3 Ora, Satanás entrou em Judas, chamado Iscariotes, que era um dos doze.
4 ꞌEnega Yudasa nina ꞌitauya totaliya sinabwadi be Anuwa Tabu ꞌana toꞌitaꞌiꞌitao ꞌediya ga maꞌedi siꞌawagwae be ꞌaene mwaꞌadega Yesu ꞌitelesipupuꞌese be sigiyai.
4 Este foi entender-se com os principais sacerdotes e os capitães sobre como lhes entregaria a Jesus;
5 ꞌEnega Yudasa ꞌina ona manuna sigwausowala ga ꞌena sionaupaupa be ꞌaene ꞌana maisa siꞌebwaꞌe.
5 então, eles se alegraram e combinaram em lhe dar dinheiro.
6 Ta Yudasa wate ꞌediya ꞌitagwala, ꞌenega tuta boboꞌana ꞌiyamwena be ꞌaene Yesu ꞌediya ꞌida telesipupuye be sigiyai, ta geyaꞌabo tomota matadiya.
6 Judas concordou e buscava uma boa ocasião de lho entregar sem tumulto.
7 ꞌEnega niꞌatu Ataona Sagalina ꞌana ꞌasiyata ꞌimai be pwalawa nigeya gieseseinamo siꞌaꞌani, ta wate lamiyao siunudi Ataona ꞌana ꞌebe nuwaꞌiꞌita manuna.
7 Chegou o dia da Festa dos Pães Asmos, em que importava comemorar a Páscoa.
8 ꞌEnega Yesu ꞌina tononoyao Yoni ta Pita ꞌadi emataluwa ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Watatauya be Ataona masulina manuda wagibubu.”
8 Jesus, pois, enviou Pedro e João, dizendo: Ide preparar-nos a Páscoa para que a comamos.
9 Ga taudi sigwae, “Mane ꞌena nuwanuwayo be ꞌagibubu?”
9 Eles lhe perguntaram: Onde queres que a preparemos?
10 ꞌEnega ꞌediya ꞌigwae, “Watatauya be Yelusalema ꞌena waapwesa ta ꞌabo tai ꞌebweuna ma ina ꞌebe gobwasi ꞌiꞌaalina waloba, tai nina wamuliye, be ꞌabo anuwaya ꞌilugulugu ꞌomi wate anuwa nina ꞌena walulugu,
10 Então, lhes explicou Jesus: Ao entrardes na cidade, encontrareis um homem com um cântaro de água; segui-o até à casa em que ele entrar
11 be tonianuwa waeona, wagwae, ‘ꞌIma toeꞌita gete nadigega ꞌionaꞌesa, ꞌigwae, “To sena ꞌutagwale be ꞌena ma igu tononoyao Ataona masulina ꞌaꞌaꞌani?” ’
11 e dizei ao dono da casa: O Mestre manda perguntar-te: Onde é o aposento no qual hei de comer a Páscoa com os meus discípulos?
12 Be ꞌenega ꞌiabe sena sinabwana etanaya ta gibugibubunaya ꞌieꞌitami, tauna ꞌena Ataona masulina wagibubu manuda.”
12 Ele vos mostrará um espaçoso cenáculo mobilado; ali fazei os preparativos.
13 ꞌEnega tonono nidi sitauya ga toꞌase nadigega Yesu ꞌisimanena ꞌediya yage nidi maiboꞌadi silobedi, ga anuwa nina ꞌena Ataona masulina sigibubuna manudi.
13 E, indo, tudo encontraram como Jesus lhes dissera e prepararam a Páscoa.
14 Ta niꞌatu ꞌeꞌai sigibubuna Yesu ma ꞌana tosimanao simiya egogonama ga maꞌenao siꞌeꞌai,
14 Chegada a hora, pôs-se Jesus à mesa, e com ele os apóstolos.
15 ga ꞌidi ꞌeꞌai solanaya Yesu ꞌieonedi, ꞌigwae, “Nuwanuwagu sinabwana be ꞌomi maꞌegwao Ataona masulina gete tada ꞌani be ꞌenega muliyega ꞌigu ꞌelouyao yalobadi.
15 E disse-lhes: Tenho desejado ansiosamente comer convosco esta Páscoa, antes do meu sofrimento.
16 Ta onaꞌaiꞌaila, ꞌigu ꞌeꞌai gete ꞌana ꞌebe losalowa, be geyaꞌabo wate Ataona masulina yalotolotoo lima ꞌana laba ꞌana mwalatoi ꞌaiꞌaila ꞌida apwesa Yaubada ꞌina ꞌebeloina ꞌenaya.”
16 Pois vos digo que nunca mais a comerei, até que ela se cumpra no reino de Deus.
17 ꞌEnega oine makeigana ꞌiꞌewena ga manuna ꞌilokagutoki Yaubada ꞌena ga muliyega ꞌieonedi, ꞌigwae, “Keiga gete waꞌewa be ꞌebweuna ꞌebweuna maiboꞌami wanunuma.
17 E, tomando um cálice, havendo dado graças, disse: Recebei e reparti entre vós;
18 Ta yaeonami tuta gete be mulinaya oine gete geyaꞌabo ꞌenega yanumanuma limana ga ꞌana laba Yaubada ꞌina loina ꞌiapwesa.”
18 pois vos digo que, de agora em diante, não mais beberei do fruto da videira, até que venha o reino de Deus.
19 — ausente —
19 E, tomando um pão, tendo dado graças, o partiu e lhes deu, dizendo: Isto é o meu corpo oferecido por vós; fazei isto em memória de mim.
20 — ausente —
20 Semelhantemente, depois de cear, tomou o cálice, dizendo: Este é o cálice da nova aliança no meu sangue derramado em favor de vós.
21 ta waꞌita tai nina tauna ꞌiabe ꞌitelesipupuyegu maꞌiyagu gete tuga ꞌaꞌeꞌai.
21 Todavia, a mão do traidor está comigo à mesa.
22 ꞌAboꞌagu Tomota Natuna maꞌetamo yatatauya ꞌeda nina lowa Yaubada ꞌiloinena, ta esi ꞌagu tosipupu nina nuwaꞌoleꞌolena saꞌi!”
22 Porque o Filho do Homem, na verdade, vai segundo o que está determinado, mas ai daquele por intermédio de quem ele está sendo traído!
23 ꞌEnega ꞌina tononoyao nidi taudimo ꞌediya sienaida, sigwae, “Yaita sana be gote nadigega ꞌida guinuwaꞌesa?”
23 Então, começaram a indagar entre si quem seria, dentre eles, o que estava para fazer isto.
24 ꞌEnega tonono nidi ꞌediyega egewagewana ꞌiapwesa ꞌaene yaita ꞌida loetana maiboꞌadi ꞌediyega.
24 Suscitaram também entre si uma discussão sobre qual deles parecia ser o maior.
25 ꞌEnega Yesu ꞌieonedi, ꞌigwae, “Baleꞌuya kiniyao ꞌidi tomotaiyao ꞌediya siloiloina, ga toguinuwao nidi ꞌidi toloinao siꞌawa boboꞌanedi,
25 Mas Jesus lhes disse: Os reis dos povos dominam sobre eles, e os que exercem autoridade são chamados benfeitores.
26 ta ꞌomi geyaꞌabo nadigega taudi, ta esi yaita tauna ꞌemiyega ꞌiloetana ꞌida loꞌubuna be tauna ꞌatuwa ꞌimi ꞌaliꞌei, ta wate ꞌimi toanuganao sida etoguinuwa manumi.
26 Mas vós não sois assim; pelo contrário, o maior entre vós seja como o menor; e aquele que dirige seja como o que serve.
27 “Ta toꞌase wanuwena, ꞌaene yaita toloetana ꞌabo tai ꞌebweuna ꞌimiyatowa be ꞌiꞌeꞌai ta ꞌebweuna manuna ꞌietaetapewa? Nai tauna toꞌai, aga? Ta ꞌaboꞌagu yanuwena nai toetapewa nigu, manuna waꞌita ꞌaboꞌagu gete tuga gamwagamwanimiya manumi yaetaetapewa ga ꞌaboꞌagu ꞌatuwa ꞌimi ꞌaliꞌei.
27 Pois qual é maior: quem está à mesa ou quem serve? Porventura, não é quem está à mesa? Pois, no meio de vós, eu sou como quem serve.
28 “Onaꞌaiꞌaila, ꞌomi ꞌigu tuta mwau ꞌediyega watoolo paꞌala ga gete tuga ꞌomi maꞌegwao tamiyami.
28 Vós sois os que tendes permanecido comigo nas minhas tentações.
29 ꞌEnega toꞌase nadigega Tamagu ꞌigu ꞌebeloina ꞌiꞌebwaꞌegu ꞌomi wate nadigega yada ꞌebwayaꞌesemi,
29 Assim como meu Pai me confiou um reino, eu vo-lo confio,
30 be ꞌenega ꞌomi ꞌigu ꞌebeloina ꞌenaya maꞌegwao tada ꞌeꞌai be tanunuma, be wate ꞌebemi esaesa ꞌediya wamiyatowa be me Isileli ꞌidi susuyao tuwelo wada loinedi.”
30 para que comais e bebais à minha mesa no meu reino; e vos assentareis em tronos para julgar as doze tribos de Israel.
31 ꞌEnega wate Yesu ꞌigwae, “Saimoni, ꞌuda enono, Seitani niꞌatu tagwala ꞌiꞌewena be maiboꞌami ꞌida toomi, nadigega tuga tobagula ꞌina witiyao ꞌiꞌaututu toodi,
31 Simão, Simão, eis que Satanás vos reclamou para vos peneirar como trigo!
32 ta geyaꞌabo ꞌebe toona nina ꞌena ꞌuneeneta ꞌaiꞌaila, manuna niꞌatu manuyo yasida waiwai ꞌimu toolopaꞌala manuna. Be ꞌenega ꞌabo to tuta ꞌusanaila ꞌeda boboꞌana ꞌenaya, tasimwao wate ꞌugie waiwaiyedi.”
32 Eu, porém, roguei por ti, para que a tua fé não desfaleça; tu, pois, quando te converteres, fortalece os teus irmãos.
33 ꞌEnega Pita ꞌiona, ꞌigwae, “ꞌInapwana, niꞌatu yapasima manuyo be ꞌabo deliya sisaꞌu luguyeyo, ꞌaboꞌagu wate maꞌiyayo, ta ꞌabo wate siloemwawasiyo, ꞌaboꞌagu wate nadigega sida loemwawasigu.”
33 Ele, porém, respondeu: Senhor, estou pronto a ir contigo, tanto para a prisão como para a morte.
34 Ta Yesu ꞌieonena, “Pita, yaona ꞌaiꞌaila ꞌemuya, batuwa muliyega be kakaleko ꞌigwagwane, ta ꞌoyo ꞌuda gimi eyaseyaseyegu matoi.”
34 Mas Jesus lhe disse: Afirmo-te, Pedro, que, hoje, três vezes negarás que me conheces, antes que o galo cante.
35 ꞌEnega Yesu maiboꞌadi ꞌieonedi, ꞌigwae, “Lowa yaetune apwesemi ga yaeonemi, ꞌenega nigeya ꞌimi mani ꞌana ꞌebeusa nai ꞌimi tana nai ꞌami ꞌaelawa waꞌewaꞌewadi, ta mwaꞌadega tuta nina ꞌena mwau walobenaya?”
35 A seguir, Jesus lhes perguntou: Quando vos mandei sem bolsa, sem alforje e sem sandálias, faltou-vos, porventura, alguma coisa? Nada, disseram eles.
36 ꞌEnega Yesu wate ꞌieonedi, “Gete tuga be ꞌimi mani ma ꞌana ꞌebeusa be ꞌimi tana wate waꞌewadi. Ta ꞌabo yaita ꞌemiyega nigeya ꞌina sisisaiyamo, ꞌana talaꞌapwala ꞌida egimwaneye be ꞌana maisa ꞌenega ꞌina sisisaiya ꞌigimwane.
36 Então, lhes disse: Agora, porém, quem tem bolsa, tome-a, como também o alforje; e o que não tem espada, venda a sua capa e compre uma.
37 “Manuna tuta niꞌatu ꞌimai saba, be ꞌenega Buki Tabu ꞌena lowa ꞌebweu ona manugu siꞌetoladinaya, ꞌida apwesa ꞌaiꞌaila, ꞌigwae,
37 Pois vos digo que importa que se cumpra em mim o que está escrito:
38 Ga taudi ꞌina ona sieꞌisena, sigwae, “ꞌInapwana ꞌima sisisaiyao ꞌeluwa gete.”
38 Então, lhe disseram: Senhor, eis aqui duas espadas! Respondeu-lhes: Basta!
39 ꞌEnega Yesu ꞌasa sinabwana ꞌiebesinena ga ma ina tononoyao siila limana ꞌOya Olibe ꞌenaya. Tuta yauna nadigega ꞌidi guinuwa.
39 E, saindo, foi, como de costume, para o monte das Oliveiras; e os discípulos o acompanharam.
40 Sena nina ꞌena simai ga Yesu ꞌina tononoyao ꞌieonedi, “Wada sidasida Yaubada ꞌena be ꞌenega geyaꞌabo Seitani ꞌitootoomi.”
40 Chegando ao lugar escolhido, Jesus lhes disse: Orai, para que não entreis em tentação.
41 Ga muliyega ꞌina tononoyao nidi ꞌediyega ꞌiadumaduma ga taunamo nada ꞌiꞌaetulasa ga ꞌisidasida Tamana ꞌenaya,
41 Ele, por sua vez, se afastou, cerca de um tiro de pedra, e, de joelhos, orava,
42 ꞌigwae, “Tamagu ye, ꞌabo nuwanuwayo, ꞌelouya keigana gete ꞌeguyega ꞌuda ꞌewayaule. Ta geyaꞌabo ꞌaboꞌagu ꞌigu nuwena ꞌenega, ta ꞌoyo esi ꞌimu nuwena ꞌenega ꞌuda guinuwa.”
42 dizendo: Pai, se queres, passa de mim este cálice; contudo, não se faça a minha vontade, e sim a tua.
43 ꞌEnega anilose galewega ꞌiapwesa ga Yesu ꞌigie ꞌatepatuyena,
43 [Então, lhe apareceu um anjo do céu que o confortava.
44 ta nuwana ꞌimwau wawasae, ꞌenega ꞌisida waiwai ga ꞌana amweyai sipesupesu baleꞌuya, ꞌatuwa nadigega lala ꞌidaudau.
44 E, estando em agonia, orava mais intensamente. E aconteceu que o seu suor se tornou como gotas de sangue caindo sobre a terra.]
45 Yesu ꞌina sidasida ꞌilosalonina ꞌenega ꞌitoolo ga ꞌiila limana ꞌina tononoyao ꞌediya, ta nuwamwau ꞌenega niꞌatu siꞌeno mwataya,
45 Levantando-se da oração, foi ter com os discípulos, e os achou dormindo de tristeza,
46 ꞌenega ꞌieonedi, ꞌigwae, “Geyaꞌabo waꞌenoꞌeno, ta watoolo be wasidasida be geyaꞌabo Seitani ꞌitootoomi.”
46 e disse-lhes: Por que estais dormindo? Levantai-vos e orai, para que não entreis em tentação.
47 Yesu ꞌetamo ꞌionaona ta boda siapwesama, ta Yudasa maꞌediya, tauna Yesu ꞌina tonono ꞌebweu, ga boda nidi ꞌianuganedima. Yudasa nina ꞌimai Yesu selabenaya be ꞌaene ꞌiꞌatubwaili,
47 Falava ele ainda, quando chegou uma multidão; e um dos doze, o chamado Judas, que vinha à frente deles, aproximou-se de Jesus para o beijar.
48 ꞌenega Yesu Yudasa nina ꞌieonena, ꞌigwae, “Yudasa, nigeya ꞌuomayamaya ta ꞌumai ga ꞌaboꞌagu Tomota Natuna ꞌatubwailega ꞌutelesipupuyegu!”
48 Jesus, porém, lhe disse: Judas, com um beijo trais o Filho do Homem?
49 Ta Yesu ꞌina tononoyao nidi niꞌatu simwalatonina toꞌase ꞌiabe ꞌiapwesa, ꞌenega sigwae, “ꞌInapwana, mwaꞌadega, taunudi?”
49 Os que estavam ao redor dele, vendo o que ia suceder, perguntaram: Senhor, feriremos à espada?
50 ꞌEnega ꞌebweuna ꞌina tonono nina ꞌina sisisaiya ꞌigilagasina ga totaliya sinabwana ꞌina toguinuwa tena ꞌataina ꞌiꞌupwa yaulena.
50 Um deles feriu o servo do sumo sacerdote e cortou-lhe a orelha direita.
51 Ga Yesu ꞌiona, “Walosaꞌu! Geyaꞌabo nadigega!” Ga muliyega Yesu tai nina tenana ꞌigitoona ga ꞌigie boboꞌanena.
51 Mas Jesus acudiu, dizendo: Deixai, basta. E, tocando-lhe a orelha, o curou.
52 Yesu ꞌana togiyainao nidi taudi totaliyao sinabwadi be Anuwa Tabu ꞌana toꞌitaꞌiꞌitao be ꞌinapwanao simai, ga Yesu ꞌieonedi ꞌigwae, “Sana ꞌaboꞌagu toꞌipwala, ga ꞌenega ma imi sisisaiya be ma imi wapasi wamai sabi giyaigu!
52 Então, dirigindo-se Jesus aos principais sacerdotes, capitães do templo e anciãos que vieram prendê-lo, disse: Saístes com espadas e porretes como para deter um salteador?
53 Ta toꞌase ꞌalena ga ꞌenega nigeya wagiyagiyaigu ꞌasiyata nidi yaudi gamwagamwanimiya yamiyami Anuwa Tabu solanaya, ta yaeꞌieꞌita tomota ꞌediya? Ga gete tuga ꞌaene watoo be wagiyaigu manuna loina guguyoi ꞌina tuta niꞌatu ꞌimai saba.”
53 Diariamente, estando eu convosco no templo, não pusestes as mãos sobre mim. Esta, porém, é a vossa hora e o poder das trevas.
54 ꞌEnega Yesu sigiyaina ga siꞌauꞌewena totaliyao ꞌidi ꞌinapwana ꞌina anuwaya. Ta Pita ꞌedasolega ꞌimuliyedi.
54 Então, prendendo-o, o levaram e o introduziram na casa do sumo sacerdote. Pedro seguia de longe.
55 Anuwa nina ꞌana ꞌali solanaya toguinuwao kaiwe simuꞌena ga maiboꞌadi sisiyasiyata. Pita ꞌiꞌitedi ga ꞌediya wate ꞌilugu.
55 E, quando acenderam fogo no meio do pátio e juntos se assentaram, Pedro tomou lugar entre eles.
56 ꞌEnega topaisewa ꞌebweu mewainena Pita ꞌiduneduneyena ga ꞌigwae, “Tai gete lowa Yesu maꞌiyana yaꞌitedi.”
56 Entrementes, uma criada, vendo-o assentado perto do fogo, fitando-o, disse: Este também estava com ele.
57 Ta Pita ꞌieyaseyase, ꞌigwae, “Waine, nigeya yamwalamwalatoni yaita tauna manuna ꞌuonaona.”
57 Mas Pedro negava, dizendo: Mulher, não o conheço.
58 Muliyega ꞌebweu wate tai Pita ꞌiduneduneyena ga ꞌieonena, ꞌigwae, “ꞌOyo ꞌebweu ꞌana tomuliya nina.”
58 Pouco depois, vendo-o outro, disse: Também tu és dos tais. Pedro, porém, protestava: Homem, não sou.
59 Ta niꞌatu tupwana simiyaꞌamana, ga tai ꞌebweu wate ꞌenana waiwaina ꞌenega gosenao ꞌieonedi, ꞌigwae, “Onaꞌaiꞌaila, tai gete Yesu ꞌana tomuliya ꞌebweu, manuna sana tauna goma Galili.”
59 E, tendo passado cerca de uma hora, outro afirmava, dizendo: Também este, verdadeiramente, estava com ele, porque também é galileu.
60 Ta Pita ꞌigwae, “Gosiyagu, tai nina manuna ꞌuonaona nigeya yamwalamwalatoni.” ꞌEtamo ꞌionaona ta kakaleko meꞌolotona ꞌigwane.
60 Mas Pedro insistia: Homem, não compreendo o que dizes. E logo, estando ele ainda a falar, cantou o galo.
61 ꞌEnega Yesu ꞌisanaila ga Pita ꞌiduneyena, ga gote ꞌena Pita ꞌinuwaꞌiꞌisina ꞌinapwana nina ꞌina ona tuta nina ꞌigwae, “Batuwa, muliyega be kakaleko ꞌigwagwane ta ꞌoyo ꞌuda gimi eyaseyaseyasegu matoi.”
61 Então, voltando-se o Senhor, fixou os olhos em Pedro, e Pedro se lembrou da palavra do Senhor, como lhe dissera: Hoje, três vezes me negarás, antes de cantar o galo.
62 ꞌEnega Pita nuwana ꞌimwau sinabwana ga ꞌiapwesa ꞌatamanaya ga ꞌidedoi.
62 Então, Pedro, saindo dali, chorou amargamente.
63 ꞌEnega Yesu ꞌana toꞌitaꞌiꞌitao taudi Yesu situyeyena ga sisapina.
63 Os que detinham Jesus zombavam dele, davam-lhe pancadas e,
64 Ta wate matana sipaimina be geyaꞌabo ꞌidunedune, ga sisapisapiya ta sienaenaide, sigwae, “ꞌUeonama yaita ꞌisapimu? Manuna ꞌuona ꞌaene ꞌoyo palopita.”
64 vendando-lhe os olhos, diziam: Profetiza-nos: quem é que te bateu?
65 Ga wate ꞌaina ona toꞌumalidi ꞌediyega sieliyena ga ꞌana laba
65 E muitas outras coisas diziam contra ele, blasfemando.
66 tomwa ꞌiulisina, ta ꞌenega me Yudia ꞌidi ꞌinapwanao, nate totaliyao sinabwadi be loina ꞌana toeꞌitao sideli egogona, ga Yesu simeꞌena, ga gamwagamwanidiya sietoolona,
66 Logo que amanheceu, reuniu-se a assembleia dos anciãos do povo, tanto os principais sacerdotes como os escribas, e o conduziram ao Sinédrio, onde lhe disseram:
67 ta sienaidena, sigwae, “ꞌUsimana palupalu ꞌemaya mwaꞌadega ꞌoyo Toꞌetoseyana niyo, nai nigeya?”
67 Se tu és o Cristo, dize-nos. Então, Jesus lhes respondeu: Se vo-lo disser, não o acreditareis;
68 manuna ꞌabo enaida yaꞌebwaꞌemi geyaꞌabo waeꞌieꞌisadi.
68 também, se vos perguntar, de nenhum modo me respondereis.
69 Ta wada mwalatoni ꞌaene tuta gete ꞌenega be muliyega ꞌaboꞌagu Tomota Natuna yada miyami Yaubada Toewaiwai sana ꞌatainaya.”
69 Desde agora, estará sentado o Filho do Homem à direita do Todo-Poderoso Deus.
70 ꞌEnega maiboꞌadi sigwae, “Aga, tumada! ꞌOyo Yaubada natuna?” ꞌEnega ꞌidi ona ꞌieꞌisena, ꞌigwae, “Niꞌatu waona saba.”
70 Então, disseram todos: Logo, tu és o Filho de Deus? E ele lhes respondeu: Vós dizeis que eu sou.
71 ꞌEnega taudi siona, “Niꞌatu ꞌina onagesi taloba sabena, ꞌenega geyaꞌabo wate ꞌana toeꞌewao manudi tanuwanuwa, manuna niꞌatu ꞌikabo ꞌaene tauna Yaubada natuna.”
71 Clamaram, pois: Que necessidade mais temos de testemunho? Porque nós mesmos o ouvimos da sua própria boca.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 22, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.