Atos 19
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NTLH
1 Apolosa ꞌetamo Kolinita ꞌena ꞌimiyami, ga Paulo ꞌisakowasi senao ꞌaina mitawaya ꞌediyega, ga Epeso ꞌenaya ꞌimai leꞌawaya. Gote ꞌena ꞌaina Yesu ꞌana tomuliyao ꞌialobedi,
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 ga ꞌienaidedi, “Gosegwao, tuta nina Yesu wagimi emisena, Yaluyaluwa Tabuna ꞌina waiwai walotoona nai nigeya?”
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 ꞌEnega Paulo ꞌigwae, “To bapitaiso sana ꞌenega wabapitaiso?”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Ta Paulo ꞌieonedi, “Yoni ꞌina giebapitaiso nate nuwaꞌebuni bubuna toꞌumalina ꞌenega manuna, ta ꞌiemataluwemi be ꞌaene wada emise tauna ꞌetamo mulinega ꞌimeemai, nate Yesu.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Gete me Epeso nidi sinonona, ga sinuwa sabwalena ꞌaiꞌaila, ꞌenega ꞌInapwana Yesu ꞌana esanega sibapitaiso,
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 ga Paulo ꞌigidebedi ga Yaluyaluwa Tabuna ꞌilugu ꞌediya, ta ꞌina waiwaiyega mali ꞌenana be mali ꞌenana ꞌediyega siona apwesa, ta Yaubada manuna siloguguya.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Ta maiboꞌadi ꞌadi yau nadigega site tuwelo.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Ga nawalae ꞌetoi ꞌediya me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo solanaya Paulo nina ꞌilugulugu, ta Yaubada ꞌina etoloina manuna ma ina ꞌatepatu ꞌionaona, ta ꞌiegewagewana ta ꞌiꞌiꞌiꞌimidi.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Ta saꞌi ꞌaidi deba paꞌapaꞌalidi ga nigeya siemiemisa, ta Yesu ꞌina ꞌeda nina siꞌawa toꞌumaliyena toegogona nidi matadiya. ꞌEnega Paulo ꞌitoolo ga ꞌana tomuliyao maꞌenao siapwesa, ga silugu Tilano ꞌina anuwa ꞌebe sikulu ꞌenaya, ga nada ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya Paulo ꞌiloguloguguya.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 ꞌIna guinuwa nina gete nadigega tuga ꞌipaipaisewa yakwala ꞌeluwa ꞌediya. ꞌEnega sena Esia ꞌana tomiyanao maiboꞌadi, taudi me Yudia be taudi nigeya me Yudia, ꞌInapwana tetelina sinonona.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Ta Yaubada yage ꞌebe nuwaowanao ꞌigieapwesedi Paulo ꞌina guinuwega,
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 ga ꞌana ꞌamweyai ꞌana ꞌebe talaꞌiꞌilao be ꞌana ꞌoamao siꞌewedi ta toleꞌoasao ꞌediya sigiepaꞌiyedi, ga ꞌadi leꞌoasa sigumwagumwala, ta wate yaluyaluwa biꞌiyao siula apwesedi.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 — ausente —
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 — ausente —
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Ta yaluyaluwa biꞌi nina ꞌieonedi, “Yesu ta Paulo yamwalamwalatonidi, ta yaisigedi sana ꞌomi?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 ꞌEnega tai nina ꞌigiekabaleyena, ta ꞌenega tai ꞌilosuyaena, ga toꞌoba nidi ꞌilosaiyedi, ga ꞌadi ꞌoamao ꞌisabuyauledi ta ꞌiunudi, ga bwala daisidi anuwega sidena.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Ta ale gete Epeso ꞌana tomiyanao maiboꞌadi sinonona ga simatauta, taudi me Yudia be taudi nigeya me Yudia, ta ꞌInapwana Yesu ꞌana esana siꞌawa waiwaiyena.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Ta toemisa auwaudi yaudi simai ga bodao matadiya ꞌidi bubuna guguyoi sisimanedi, ꞌaene taudi wate siꞌobaꞌoba.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Ta ꞌidi ꞌobao bukidi siegogonedima ga boda matadiya sigabu yauledi, ta buki nidi ꞌadi maisa sisawa egogonedi, ga pipiti tausani kina nadigega.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Gote ꞌenega Yaubada ꞌina ona ꞌitabwa sinabwana, ta ꞌiewaiwai tomota yaudi ꞌediya.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Muliyega Yaluyaluwa Tabuna Paulo ꞌienuwa saꞌuyena ꞌaene Masidonia be Akaya ꞌediyega ꞌida tauya, be Yelusalema ꞌena ꞌida apwesa, ga ꞌigwae, “Yanuganugana Yelusalema, ta yanuwena muliyega yatatauya Loma.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 ꞌEnega tauna ꞌimiyami Esia tuta kukupana namo ꞌena, ta ꞌana tolemao nidi Timoti be Elasito ꞌietune nuganedi ga sitauya Masidonia.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Ta tuta gote ꞌena egewagewana sinabwana ꞌiapwesa Yesu ꞌina ꞌedaꞌeda manuna, ga gete nadigega ꞌiapwesaꞌesa.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Tai ꞌebweu ꞌana esana Dimitilo, tauna dayagi ꞌana toguinuwa siliba ꞌenega, ta me Epeso ꞌidi yaubada mewainena ꞌana esana Dayana ꞌina anuwa tapwalolo maꞌamaꞌayauna gidalidi ꞌidayagidi, ta ꞌiegiegimwaneyedi tomota ꞌediya, ga ꞌina esaesa sinabwana ꞌediyega ꞌilobaloba, ta tomota yaudi wate dayagi nidi siguiguinuwedi nadigega.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Ga Dimitilo ꞌina topaisewao ꞌibwau egogonedima, ta ꞌaidi wate ꞌidi guinuwa tauna nadigega, ga ꞌieonedi, ꞌigwae, “Gosegwao, wanuwaꞌiꞌisi ꞌaene paisewa gete ꞌenega ꞌida esaesa talobaloba,
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 ta Paulo saꞌi niꞌatu tomota yaudi ꞌiꞌiꞌimidi ga ꞌigienuwa ꞌebuniyedi, ta ꞌionaona ꞌaene yaubadao tomota nimadiyega siꞌabidi nigeya Yaubada ꞌaiꞌailao, ta gete nigeya Epeso namo ꞌenaya, ta saꞌi sena yaudi Esia soladiya wate, ga ꞌomi niꞌatu wanonona ta waꞌitena Paulo nina ꞌina guinuwa, aga?
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 “Gete ꞌenega yamatauta ꞌetamo nai tomota geyaꞌabo ꞌida gwegweyao sigimwagimwanedi, ta ꞌetamo nai wate ꞌida yaubada sinabwana Dayana ꞌana ꞌamayaba, be ꞌina anuwa tapwalolo sieyage besobesoe. Manuna me Esia be me baleꞌu maiboꞌada Dayana ꞌana tobwagobwagoyao.”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Ta boda nidi Dimitilo ꞌina ona sinononaya, ga Paulo ꞌina guinuwa manuna sigamwasowala sinabwana, ga sibwaubwau, “ꞌAboꞌada me Epeso ꞌida yaubada Dayana toloetana ꞌaiꞌaila.”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 ꞌEnega tomota yauyaudi sipili egogonama, ta sibwaubwau ga galala besobeso siguinuwena, ga me Masidonia ꞌeluwa sigiyaidi, taudi Paulo ꞌina sakowasi ꞌediya ꞌana toꞌoayabuyao, ꞌadi esanao Geyo ta Alisitako, ga sipiliyedi Anuwa Deliegogona ꞌenaya.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Ta Paulo nuwanuwana be togalala nidi ꞌediya ꞌitatauya, ta toekalesiyao siꞌetobodena,
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 ta ꞌaidi wate gosenao me Esia ꞌinapwanao ona sietunena ga Paulo sisidena be ꞌaene geyaꞌabo ꞌida lugulugu Anuwa Deliegogona nina ꞌena.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Ta pwalu nidi ꞌatuwa siekabaleya ga sibwaubwau, ta maiboꞌadi ꞌidi bwau dumadumadi, ga galala nina ꞌalena yaudi nigeya simwalamwalatoni.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ta me Yudia ꞌebweu tai Alekisana siloꞌae etuetunena be ꞌida laga nuganaya be ꞌida ona. ꞌEnega ꞌitoolo nuganaya, ga ꞌaidi tomota ꞌidi nuwanuwao sibwau apwesena ꞌenaya, ꞌenega nimanega ꞌieonedi ꞌaene galala sida losaꞌu, be me Yudia ꞌidi ona ꞌida simana apwese.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Ta pwalu siꞌinanena ꞌaene tauna goma Yudiana, ꞌenega sibwau toitoila, ta ꞌidi galala tuta dudulana nigeya silosalosaꞌu, ta sibwaubwau leleleya, sigwaegwae, “ꞌAboꞌada me Epeso ꞌida yaubada Dayana toloetana ꞌaiꞌaila.”
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 ꞌEnega ꞌasa ꞌana toanugana ꞌimai, ga galala ꞌigie losaꞌuyena, ta ꞌieonedi, ꞌigwae, “Me Epeso ye, maiboꞌada tamwalamwalatoni ꞌaene Dayana toloetana sana ꞌina anuwa tapwalolo ta ꞌina gulewa tabu galewega ꞌibeꞌumaya, ꞌadi toꞌitaꞌiꞌitao ꞌaboꞌada.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 Be geyaꞌabo wate yaita ꞌisinasinalida ꞌida tapwalolo gete manuna. ꞌEnega ꞌilobwenemi be wamiya ꞌalaenonomo, ta geyaꞌabo waegalagalala besobeso niꞌa nadigega.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 “Ta waꞌita tai getedi waꞌauꞌewedimaya, taudi nigeya ꞌida anuwa tabu ꞌenega sida ꞌipwala, nai ꞌida yaubada mewainena nina sida ꞌawa toꞌumaliyena, aga?
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 “ꞌEnega ꞌabo Dimitilo magosenao nuwanuwadi be yaita sietalae, boboꞌana, ꞌebe etala be toloinao simiyami, be sawesawediya ꞌimi etala sida nono, be sida nuwanuwa manumi.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Be ꞌeguma wate mali yage manuna wada etala, deliegogona sinabwana ꞌena yage nina manuna tada loina.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 “Ta niꞌa ꞌimi galala besobeso manuna ꞌana ꞌita ꞌiabe loina taloba, manuna nigeya ꞌida ꞌalemo.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Ta niꞌatu ꞌina ona ꞌilosaloninaya, ga pwaluyao ꞌietunedi, ga sideli sawala ꞌidi anuwaya.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.