Atos 19
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs ARA
1 Apolosa ꞌetamo Kolinita ꞌena ꞌimiyami, ga Paulo ꞌisakowasi senao ꞌaina mitawaya ꞌediyega, ga Epeso ꞌenaya ꞌimai leꞌawaya. Gote ꞌena ꞌaina Yesu ꞌana tomuliyao ꞌialobedi,
1 Aconteceu que, estando Apolo em Corinto, Paulo, tendo passado pelas regiões mais altas, chegou a Éfeso e, achando ali alguns discípulos,
2 ga ꞌienaidedi, “Gosegwao, tuta nina Yesu wagimi emisena, Yaluyaluwa Tabuna ꞌina waiwai walotoona nai nigeya?”
2 perguntou-lhes: Recebestes, porventura, o Espírito Santo quando crestes? Ao que lhe responderam: Pelo contrário, nem mesmo ouvimos que existe o Espírito Santo.
3 ꞌEnega Paulo ꞌigwae, “To bapitaiso sana ꞌenega wabapitaiso?”
3 Então, Paulo perguntou: Em que, pois, fostes batizados? Responderam: No batismo de João.
4 Ta Paulo ꞌieonedi, “Yoni ꞌina giebapitaiso nate nuwaꞌebuni bubuna toꞌumalina ꞌenega manuna, ta ꞌiemataluwemi be ꞌaene wada emise tauna ꞌetamo mulinega ꞌimeemai, nate Yesu.”
4 Disse-lhes Paulo: João realizou batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que vinha depois dele, a saber, em Jesus.
5 Gete me Epeso nidi sinonona, ga sinuwa sabwalena ꞌaiꞌaila, ꞌenega ꞌInapwana Yesu ꞌana esanega sibapitaiso,
5 Eles, tendo ouvido isto, foram batizados em o nome do Senhor Jesus.
6 ga Paulo ꞌigidebedi ga Yaluyaluwa Tabuna ꞌilugu ꞌediya, ta ꞌina waiwaiyega mali ꞌenana be mali ꞌenana ꞌediyega siona apwesa, ta Yaubada manuna siloguguya.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e tanto falavam em línguas como profetizavam.
7 Ta maiboꞌadi ꞌadi yau nadigega site tuwelo.
7 Eram, ao todo, uns doze homens.
8 Ga nawalae ꞌetoi ꞌediya me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo solanaya Paulo nina ꞌilugulugu, ta Yaubada ꞌina etoloina manuna ma ina ꞌatepatu ꞌionaona, ta ꞌiegewagewana ta ꞌiꞌiꞌiꞌimidi.
8 Durante três meses, Paulo frequentou a sinagoga, onde falava ousadamente, dissertando e persuadindo com respeito ao reino de Deus.
9 Ta saꞌi ꞌaidi deba paꞌapaꞌalidi ga nigeya siemiemisa, ta Yesu ꞌina ꞌeda nina siꞌawa toꞌumaliyena toegogona nidi matadiya. ꞌEnega Paulo ꞌitoolo ga ꞌana tomuliyao maꞌenao siapwesa, ga silugu Tilano ꞌina anuwa ꞌebe sikulu ꞌenaya, ga nada ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya Paulo ꞌiloguloguguya.
9 Visto que alguns deles se mostravam empedernidos e descrentes, falando mal do Caminho diante da multidão, Paulo, apartando-se deles, separou os discípulos, passando a discorrer diariamente na escola de Tirano.
10 ꞌIna guinuwa nina gete nadigega tuga ꞌipaipaisewa yakwala ꞌeluwa ꞌediya. ꞌEnega sena Esia ꞌana tomiyanao maiboꞌadi, taudi me Yudia be taudi nigeya me Yudia, ꞌInapwana tetelina sinonona.
10 Durou isto por espaço de dois anos, dando ensejo a que todos os habitantes da Ásia ouvissem a palavra do Senhor, tanto judeus como gregos.
11 Ta Yaubada yage ꞌebe nuwaowanao ꞌigieapwesedi Paulo ꞌina guinuwega,
11 E Deus, pelas mãos de Paulo, fazia milagres extraordinários,
12 ga ꞌana ꞌamweyai ꞌana ꞌebe talaꞌiꞌilao be ꞌana ꞌoamao siꞌewedi ta toleꞌoasao ꞌediya sigiepaꞌiyedi, ga ꞌadi leꞌoasa sigumwagumwala, ta wate yaluyaluwa biꞌiyao siula apwesedi.
12 a ponto de levarem aos enfermos lenços e aventais do seu uso pessoal, diante dos quais as enfermidades fugiam das suas vítimas, e os espíritos malignos se retiravam.
13 — ausente —
13 E alguns judeus, exorcistas ambulantes, tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre possessos de espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus, a quem Paulo prega.
14 — ausente —
14 Os que faziam isto eram sete filhos de um judeu chamado Ceva, sumo sacerdote.
15 Ta yaluyaluwa biꞌi nina ꞌieonedi, “Yesu ta Paulo yamwalamwalatonidi, ta yaisigedi sana ꞌomi?”
15 Mas o espírito maligno lhes respondeu: Conheço a Jesus e sei quem é Paulo; mas vós, quem sois?
16 ꞌEnega tai nina ꞌigiekabaleyena, ta ꞌenega tai ꞌilosuyaena, ga toꞌoba nidi ꞌilosaiyedi, ga ꞌadi ꞌoamao ꞌisabuyauledi ta ꞌiunudi, ga bwala daisidi anuwega sidena.
16 E o possesso do espírito maligno saltou sobre eles, subjugando a todos, e, de tal modo prevaleceu contra eles, que, desnudos e feridos, fugiram daquela casa.
17 Ta ale gete Epeso ꞌana tomiyanao maiboꞌadi sinonona ga simatauta, taudi me Yudia be taudi nigeya me Yudia, ta ꞌInapwana Yesu ꞌana esana siꞌawa waiwaiyena.
17 Chegou este fato ao conhecimento de todos, assim judeus como gregos habitantes de Éfeso; veio temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Ta toemisa auwaudi yaudi simai ga bodao matadiya ꞌidi bubuna guguyoi sisimanedi, ꞌaene taudi wate siꞌobaꞌoba.
18 Muitos dos que creram vieram confessando e denunciando publicamente as suas próprias obras.
19 Ta ꞌidi ꞌobao bukidi siegogonedima ga boda matadiya sigabu yauledi, ta buki nidi ꞌadi maisa sisawa egogonedi, ga pipiti tausani kina nadigega.
19 Também muitos dos que haviam praticado artes mágicas, reunindo os seus livros, os queimaram diante de todos. Calculados os seus preços, achou-se que montavam a cinquenta mil denários.
20 Gote ꞌenega Yaubada ꞌina ona ꞌitabwa sinabwana, ta ꞌiewaiwai tomota yaudi ꞌediya.
20 Assim, a palavra do Senhor crescia e prevalecia poderosamente.
21 Muliyega Yaluyaluwa Tabuna Paulo ꞌienuwa saꞌuyena ꞌaene Masidonia be Akaya ꞌediyega ꞌida tauya, be Yelusalema ꞌena ꞌida apwesa, ga ꞌigwae, “Yanuganugana Yelusalema, ta yanuwena muliyega yatatauya Loma.”
21 Cumpridas estas coisas, Paulo resolveu, no seu espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e Acaia, considerando: Depois de haver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 ꞌEnega tauna ꞌimiyami Esia tuta kukupana namo ꞌena, ta ꞌana tolemao nidi Timoti be Elasito ꞌietune nuganedi ga sitauya Masidonia.
22 Tendo enviado à Macedônia dois daqueles que lhe ministravam, Timóteo e Erasto, permaneceu algum tempo na Ásia.
23 Ta tuta gote ꞌena egewagewana sinabwana ꞌiapwesa Yesu ꞌina ꞌedaꞌeda manuna, ga gete nadigega ꞌiapwesaꞌesa.
23 Por esse tempo, houve grande alvoroço acerca do Caminho.
24 Tai ꞌebweu ꞌana esana Dimitilo, tauna dayagi ꞌana toguinuwa siliba ꞌenega, ta me Epeso ꞌidi yaubada mewainena ꞌana esana Dayana ꞌina anuwa tapwalolo maꞌamaꞌayauna gidalidi ꞌidayagidi, ta ꞌiegiegimwaneyedi tomota ꞌediya, ga ꞌina esaesa sinabwana ꞌediyega ꞌilobaloba, ta tomota yaudi wate dayagi nidi siguiguinuwedi nadigega.
24 Pois um ourives, chamado Demétrio, que fazia, de prata, nichos de Diana e que dava muito lucro aos artífices,
25 Ga Dimitilo ꞌina topaisewao ꞌibwau egogonedima, ta ꞌaidi wate ꞌidi guinuwa tauna nadigega, ga ꞌieonedi, ꞌigwae, “Gosegwao, wanuwaꞌiꞌisi ꞌaene paisewa gete ꞌenega ꞌida esaesa talobaloba,
25 convocando-os juntamente com outros da mesma profissão, disse-lhes: Senhores, sabeis que deste ofício vem a nossa prosperidade
26 ta Paulo saꞌi niꞌatu tomota yaudi ꞌiꞌiꞌimidi ga ꞌigienuwa ꞌebuniyedi, ta ꞌionaona ꞌaene yaubadao tomota nimadiyega siꞌabidi nigeya Yaubada ꞌaiꞌailao, ta gete nigeya Epeso namo ꞌenaya, ta saꞌi sena yaudi Esia soladiya wate, ga ꞌomi niꞌatu wanonona ta waꞌitena Paulo nina ꞌina guinuwa, aga?
26 e estais vendo e ouvindo que não só em Éfeso, mas em quase toda a Ásia, este Paulo tem persuadido e desencaminhado muita gente, afirmando não serem deuses os que são feitos por mãos humanas.
27 “Gete ꞌenega yamatauta ꞌetamo nai tomota geyaꞌabo ꞌida gwegweyao sigimwagimwanedi, ta ꞌetamo nai wate ꞌida yaubada sinabwana Dayana ꞌana ꞌamayaba, be ꞌina anuwa tapwalolo sieyage besobesoe. Manuna me Esia be me baleꞌu maiboꞌada Dayana ꞌana tobwagobwagoyao.”
27 Não somente há o perigo de a nossa profissão cair em descrédito, como também o de o próprio templo da grande deusa, Diana, ser estimado em nada, e ser mesmo destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo adoram.
28 Ta boda nidi Dimitilo ꞌina ona sinononaya, ga Paulo ꞌina guinuwa manuna sigamwasowala sinabwana, ga sibwaubwau, “ꞌAboꞌada me Epeso ꞌida yaubada Dayana toloetana ꞌaiꞌaila.”
28 Ouvindo isto, encheram-se de furor e clamavam: Grande é a Diana dos efésios!
29 ꞌEnega tomota yauyaudi sipili egogonama, ta sibwaubwau ga galala besobeso siguinuwena, ga me Masidonia ꞌeluwa sigiyaidi, taudi Paulo ꞌina sakowasi ꞌediya ꞌana toꞌoayabuyao, ꞌadi esanao Geyo ta Alisitako, ga sipiliyedi Anuwa Deliegogona ꞌenaya.
29 Foi a cidade tomada de confusão, e todos, à uma, arremeteram para o teatro, arrebatando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de Paulo.
30 Ta Paulo nuwanuwana be togalala nidi ꞌediya ꞌitatauya, ta toekalesiyao siꞌetobodena,
30 Querendo este apresentar-se ao povo, não lhe permitiram os discípulos.
31 ta ꞌaidi wate gosenao me Esia ꞌinapwanao ona sietunena ga Paulo sisidena be ꞌaene geyaꞌabo ꞌida lugulugu Anuwa Deliegogona nina ꞌena.
31 Também asiarcas, que eram amigos de Paulo, mandaram rogar-lhe que não se arriscasse indo ao teatro.
32 Ta pwalu nidi ꞌatuwa siekabaleya ga sibwaubwau, ta maiboꞌadi ꞌidi bwau dumadumadi, ga galala nina ꞌalena yaudi nigeya simwalamwalatoni.
32 Uns, pois, gritavam de uma forma; outros, de outra; porque a assembleia caíra em confusão. E, na sua maior parte, nem sabiam por que motivo estavam reunidos.
33 Ta me Yudia ꞌebweu tai Alekisana siloꞌae etuetunena be ꞌida laga nuganaya be ꞌida ona. ꞌEnega ꞌitoolo nuganaya, ga ꞌaidi tomota ꞌidi nuwanuwao sibwau apwesena ꞌenaya, ꞌenega nimanega ꞌieonedi ꞌaene galala sida losaꞌu, be me Yudia ꞌidi ona ꞌida simana apwese.
33 Então, tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para a frente. Este, acenando com a mão, queria falar ao povo.
34 Ta pwalu siꞌinanena ꞌaene tauna goma Yudiana, ꞌenega sibwau toitoila, ta ꞌidi galala tuta dudulana nigeya silosalosaꞌu, ta sibwaubwau leleleya, sigwaegwae, “ꞌAboꞌada me Epeso ꞌida yaubada Dayana toloetana ꞌaiꞌaila.”
34 Quando, porém, reconheceram que ele era judeu, todos, a uma voz, gritaram por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios!
35 ꞌEnega ꞌasa ꞌana toanugana ꞌimai, ga galala ꞌigie losaꞌuyena, ta ꞌieonedi, ꞌigwae, “Me Epeso ye, maiboꞌada tamwalamwalatoni ꞌaene Dayana toloetana sana ꞌina anuwa tapwalolo ta ꞌina gulewa tabu galewega ꞌibeꞌumaya, ꞌadi toꞌitaꞌiꞌitao ꞌaboꞌada.
35 O escrivão da cidade, tendo apaziguado o povo, disse: Senhores, efésios: quem, porventura, não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Diana e da imagem que caiu de Júpiter?
36 Be geyaꞌabo wate yaita ꞌisinasinalida ꞌida tapwalolo gete manuna. ꞌEnega ꞌilobwenemi be wamiya ꞌalaenonomo, ta geyaꞌabo waegalagalala besobeso niꞌa nadigega.
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos mantenhais calmos e nada façais precipitadamente;
37 “Ta waꞌita tai getedi waꞌauꞌewedimaya, taudi nigeya ꞌida anuwa tabu ꞌenega sida ꞌipwala, nai ꞌida yaubada mewainena nina sida ꞌawa toꞌumaliyena, aga?
37 porque estes homens que aqui trouxestes não são sacrílegos, nem blasfemam contra a nossa deusa.
38 “ꞌEnega ꞌabo Dimitilo magosenao nuwanuwadi be yaita sietalae, boboꞌana, ꞌebe etala be toloinao simiyami, be sawesawediya ꞌimi etala sida nono, be sida nuwanuwa manumi.
38 Portanto, se Demétrio e os artífices que o acompanham têm alguma queixa contra alguém, há audiências e procônsules; que se acusem uns aos outros.
39 Be ꞌeguma wate mali yage manuna wada etala, deliegogona sinabwana ꞌena yage nina manuna tada loina.
39 Mas, se alguma outra coisa pleiteais, será decidida em assembleia regular.
40 “Ta niꞌa ꞌimi galala besobeso manuna ꞌana ꞌita ꞌiabe loina taloba, manuna nigeya ꞌida ꞌalemo.”
40 Porque também corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo motivo algum que possamos alegar para justificar este ajuntamento.
41 Ta niꞌatu ꞌina ona ꞌilosaloninaya, ga pwaluyao ꞌietunedi, ga sideli sawala ꞌidi anuwaya.
41 E, havendo dito isto, dissolveu a assembleia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.