Atos 17
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NTLH
1 ꞌEnega Amipipoli be Apolonia ꞌediyega sitauya ga Tesalonaika ꞌena siapwesa, ta Tesalonaika ꞌena me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌimiyami.
1 Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga .
2 ꞌEnega Paulo ꞌidi lotapwalolo ꞌena ꞌilugu, nadigega sena yauyaudi ꞌediya ꞌiguiguinuwaꞌesa, ga nada tapwalolo ꞌetoi ꞌediya Buki Tabu ꞌenega ꞌieꞌieꞌita be maꞌediya siegewagewana,
2 Conforme o seu costume, Paulo foi lá e nos três sábados seguintes falou sobre as Escrituras Sagradas com as pessoas que estavam ali na sinagoga.
3 ta Paulo nina mwalatoi ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Toꞌetoseyana nina ꞌilobwenena be ꞌelouya ꞌiloba be ꞌida mwawasa, be wate mwawasega ꞌida toolo limana.” Ta wate ꞌigwae, “Yesu nina yasimasimanena ꞌemiya, tauna tuga Toꞌetoseyana nina.”
3 Paulo lhes explicava e provava que o Messias precisava sofrer e que, depois de morrer, tinha de ressuscitar. Ele dizia: — Este Jesus que estou anunciando a vocês é o Messias.
4 ꞌEnega ꞌaidi siꞌawa ꞌaiꞌailena ga Paulo be Sailasa ꞌidi boda ꞌena silugu, ta Yaubada ꞌana toꞌamayabao taudi nigeya me Yudia ꞌediyega, be iine ꞌadi esanao sinabwadi ꞌediyega, yaudi wate siemisa.
4 Paulo e Silas conseguiram convencer disso algumas daquelas pessoas, as quais se juntaram a eles. Um grande número de não judeus convertidos ao Judaísmo e muitas senhoras da alta sociedade também se juntaram ao grupo.
5 Ta me Yudia saꞌi Paulo be Sailasa sieꞌipiꞌipiyedi ga siꞌawa toꞌumaliyedi, ga ꞌaina toadadana besobeso toꞌumalidi siloinedi ga pwalu sinabwana siegogonedima ta nuwanuwadi be silosaiyedi. ꞌEnega Yesoni ꞌina anuwa simwelena, ꞌidi nuwanuwa ꞌaene Paulo be Sailasa anuwaya simiyami, be ꞌaene sida giyaidi,
5 Mas os judeus ficaram com inveja. Eles foram buscar alguns homens maus entre os malandros das ruas e formaram um grupo de desordeiros. Estes fizeram muita confusão na cidade e atacaram a casa de Jasão, procurando Paulo e Silas a fim de os levar para o meio do povo.
6 Ta siꞌebesa yogenedi, ga Yesoni ta ꞌaina toekalesiyao maꞌenao sigiyaidi, ta ꞌenega siꞌauꞌewedi ꞌasa ꞌana toloinao ꞌediya sabi etalaedi, ta sibwaubwau, sigwae, “Tai getedi sena maiboꞌadi ꞌadi togietoꞌumali niꞌatu simai bada,
6 Mas, como não os encontraram, levaram à força Jasão e alguns outros irmãos até a presença das autoridades da cidade, gritando: — Aqueles homens têm provocado desordens em todos os lugares! Agora chegaram até a nossa cidade,
7 ga Yesoni ꞌina anuwaya sieꞌowaga, ta ꞌidi eꞌita ꞌenega Sisa ꞌina loina sileꞌoena, manuna sionaona ꞌaene kini auwauna ꞌiapwesamaya, ꞌana esana Yesu.”
7 e Jasão os hospedou na casa dele. Eles estão desobedecendo às leis do Imperador romano, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 ꞌAsa ꞌana toloinao ta pwaluyao eꞌewa gete sinonona ga siꞌatesaꞌala,
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas quando ouviram essas palavras.
9 ꞌenega siloina Yesoni magosenao ꞌediya be ꞌidi mani ꞌenega sida yotula, be wate sida miya siwalowa. ꞌEnega siyotulaya, ta siliꞌamidi ga sitauya.
9 E as autoridades soltaram Jasão e os outros, depois que eles pagaram a quantia exigida para isso.
10 Ta boiboiya toekalesiyao Paulo ta Sailasa sietunedi be sitatauya Belia, ꞌenega sitauya, ga tuta nina siapwesa Belia, silugu me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌena, ga Yesu tetelina sieꞌieꞌita.
10 Logo que anoiteceu, os irmãos enviaram Paulo e Silas para a cidade de Bereia. Quando chegaram lá, eles foram à sinagoga .
11 Lowa Tesalonaika ꞌena me Yudia geya nuwadi tetela nina, ta saꞌi me Yudia Belia ꞌena ꞌidi tagwala boboꞌana, ga tetela nina nuwadi ꞌiꞌewena, ꞌenega ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna Buki Tabu sisawasawa be ꞌaene tetela gete ꞌana ꞌaiꞌaila sida mwalamwalatoni.
11 As pessoas dali eram mais bem-educadas do que as de Tessalônica e ouviam a mensagem com muito interesse. Todos os dias estudavam as Escrituras Sagradas para saber se o que Paulo dizia era mesmo verdade.
12 ꞌEnega me Yudia yaudi siemisena, ta wate taudi nigeya me Yudia, iine taudi ꞌadi esana sinabwadi, be wate ꞌaina ꞌoloto, tupwana yaudi siemisa.
12 Assim muitos judeus naquela cidade creram, e também não judeus, tanto mulheres da alta sociedade como também muitos homens.
13 Ta saꞌi me Yudia Tesalonaika ꞌana tomiyanao nidi sinonona ꞌaene Paulo Yaubada tetelina niꞌatu ꞌiloguloguguya ꞌasa Belia ꞌena, ga silomaninima ga pwaluyao sienuwa saꞌuyedi be ꞌaene Paulo be Banaba sida losaiyadi.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo tinha anunciado a palavra de Deus também em Bereia, foram até lá e começaram a agitar e atiçar o povo contra eles.
14 ꞌEnega toekalesiyao siloina manini, ga Paulo sietunena be ꞌimwaꞌuta ꞌasa leꞌawaya ꞌena, ta Sailasa be Timoti bada maꞌediyao simiyami.
14 Então os irmãos enviaram Paulo imediatamente para o litoral; porém Silas e Timóteo ficaram em Bereia.
15 ꞌEnega ꞌaina toekalesiyao ꞌediyega Paulo siꞌoayabuna ga sitauya Ateni, ta ꞌenega Paulo loina ꞌiꞌebwaꞌedi be ꞌaene Sailasa be Timoti sida lomaninima Ateni ꞌena, ꞌenega toꞌoayabu nidi siila Belia.
15 Os irmãos que protegiam Paulo o levaram até a cidade de Atenas. Depois voltaram para Bereia, levando um recado de Paulo; ele pedia que Silas e Timóteo fossem encontrá-lo em Atenas o mais depressa possível.
16 Ta Paulo Ateni ꞌena, Sailasa be Timoti manudi ꞌetamo ꞌiyamwayamwa, ga ꞌinuwamwau sinabwana, manuna ꞌiꞌitena me Ateni nigeya Yaubada ꞌena siemiemisa, ta ꞌidi ꞌebe emisa dumadumadi ta yau wawasae.
16 Enquanto estava esperando Silas e Timóteo em Atenas, Paulo ficou revoltado ao ver a cidade tão cheia de ídolos.
17 ꞌEnega maꞌediya siegewagewana, nuwanuwa gete manuna, me Yudia ta ꞌaidi Yaubada ꞌana toemisao wate maꞌediya sionaona, me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌena, ta wate toniꞌasa, ꞌeguma ꞌialobadi ꞌebe gimwane ꞌena, maꞌediya sionaona ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya.
17 Ele ia para a sinagoga e ali falava com os judeus e com os não judeus convertidos ao Judaísmo. E todos os dias, na praça pública, ele falava com as pessoas que se encontravam ali.
18 Ta ꞌaidi tosinasinapuyao wate, taudi sieesedi Epikulo, be ꞌaidi Sitoike wate, Paulo maꞌenao sieonaona, ga ꞌaidi taudimo ꞌediya siemwaemwasala, sigwae, “Na! Kabaleya nina toꞌase ꞌioneone?” Ta ꞌaidi sigwae, “Nai mali yaubadao manudi ꞌiloguloguguya.” Manuna sinononaya Yesu ꞌina toololimana mwawasega manuna ꞌiloguloguguya.
18 Alguns professores epicureus e alguns estoicos discutiam com ele e perguntavam: — O que é que esse ignorante está querendo dizer? Outros comentavam: — Parece que ele está falando de deuses estrangeiros. Diziam isso porque Paulo estava anunciando Jesus e a ressurreição .
19 ꞌEnega Paulo nina siꞌauꞌewena Anuwa Deliegogona ꞌana esana Aliopago ꞌena, ga sieonena, “ꞌImu eꞌita gete auwauna,
19 Então eles o levaram a uma reunião da Câmara Municipal e disseram: — Gostaríamos de saber que novo ensinamento é esse que você está trazendo para nós.
20 ta ꞌemaya ꞌana nono ꞌaene nuwaowana, ꞌenega ꞌana mwalatoi ꞌuda liꞌami be ꞌada nuwasabwalena.”
20 Pois você diz algumas coisas que nos parecem esquisitas, e nós gostaríamos de saber o que elas querem dizer.
21 Ta me Ateni be ꞌowagao maiboꞌadi ꞌidi nuwanuwa mwalatoi auwaudi ꞌadi eꞌita be ꞌadi enono namo tuga manudi.
21 É que todos os moradores de Atenas e os estrangeiros que viviam ali gostavam de passar o tempo contando e ouvindo as últimas novidades.
22 ꞌEnega Paulo Anuwa Deliegogona solanaya ꞌitoolo ga ꞌiloguguya ꞌediya, ꞌigwae, “Me Ateni ꞌomi, niꞌatu yamwalatonimi ꞌaene waetaetapewa ꞌimi tapwaloloyao ꞌediya,
22 Então Paulo ficou de pé diante deles, na reunião da Câmara Municipal, e disse: — Atenienses! Vejo que em todas as coisas vocês são muito religiosos.
23 manuna ꞌigu adadanao ꞌediya ꞌimi ꞌebe bwagobwagoyao yaudi yaꞌitedi, ta ꞌediyega ꞌebweu ꞌebe taliya ma ꞌana ꞌetoladi yaꞌita lobena, ga ꞌana ꞌetoladi gete nadigega, ꞌigwae, ‘Yaubada tauna nigeya tada mwalatonina ꞌina ꞌebe taliya gete.’ Ta Yaubada nina ꞌina ꞌebe taliya nate ꞌena wabwagobwago, ta nigeya wamwalamwalatoni, tauna manuna yasimasimana ꞌemiya.
23 De fato, quando eu estava andando pela cidade e olhava os lugares onde vocês adoram os seus deuses, encontrei um altar em que está escrito: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse Deus que vocês adoram sem conhecer é justamente aquele que eu estou anunciando a vocês.
24 Tauna baleꞌu maiboꞌana ta yage yauyaudi ꞌenaya simiyami ꞌadi tomweluluwa, ta galewa be baleꞌu ꞌadi ꞌInapwana. ꞌEnega nigeya anuwao tomota nimadiyega siꞌabiꞌabidi soladiya Yaubada nina ꞌida miyami.
24 — Deus, que fez o mundo e tudo o que nele existe, é o Senhor do céu e da terra e não mora em templos feitos por seres humanos.
25 Ta tomota ꞌaboꞌada nigeya sawesawedaya be ꞌebweu toꞌase nimadega tauna Yaubada nina taꞌebwaꞌe, ꞌabo tanuwanuwa ꞌaene nuwanuwana, ta tauna esi yawasida be yaluyaluwada be ꞌida yageyao maiboꞌadi ꞌadi Toꞌebwaya,
25 E também não precisa que façam nada por ele, pois é ele mesmo quem dá a todos vida, respiração e tudo mais.
26 ga ꞌebweuna tai ꞌana esana Adama ꞌenega mali sena be mali sena tomotenidiyao ꞌimweluluida be tomota sida ꞌelelewana baleꞌu maiboꞌana ꞌenaya, ga boda ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌidi tuta be ꞌidi sena Yaubada ꞌiloinedi.
26 De um só homem ele criou todas as raças humanas para viverem na terra. Antes de criar os povos, Deus marcou para eles os lugares onde iriam morar e quanto tempo ficariam lá.
27 ꞌIna nuwanuwa ꞌaene tauna sida ꞌebese, be nai maꞌetamo sida lotoona, nai sida loba. Ta saꞌi Tomweluluwa nina maiboꞌada selabedaya ꞌimiyami.
27 Ele fez isso para que todos pudessem procurá-lo e talvez encontrá-lo, embora ele não esteja longe de cada um de nós.
28 Manuna ‘Tauna tuga ꞌenega yawasida taꞌewaꞌewa, ta maꞌedai tatautauya be wate tamiyami.’
28 Porque, como alguém disse: “Nele vivemos, nos movemos e existimos.” E alguns dos poetas de vocês disseram: “Nós também somos filhos dele.”
29 “ꞌEnega geyaꞌabo tanuwena ꞌaene Tamadai nina ꞌatuwa tokwalui, nate tomota ꞌidi nuwenuwega be goula nai siliba nai gulewa ꞌediyega sibubuna.
29 E, já que somos filhos dele, não devemos pensar que Deus é parecido com um ídolo de ouro, de prata ou de pedra, feito pela arte e habilidade das pessoas.
30 “Tuta nidi lowa tomota Yaubada siemwagemwageyena, ꞌenega nigeya ꞌida gamwasowaledi, ta esi gete tuga sena maiboꞌadi tomotenidiyao ꞌiloineda be ꞌida loegesi ꞌediyega tada nuwaꞌebuni,
30 No passado Deus não levou em conta essa ignorância. Mas agora ele manda que todas as pessoas, em todos os lugares, se arrependam dos seus pecados.
31 manuna ꞌida ꞌasiyata bwaꞌomatana maꞌetamo ꞌiupaena be me baleꞌu maiboꞌada ꞌada loina palupaluna ꞌida ꞌebwaꞌeda tai nina ꞌiesinuwena ꞌenega, ga tai nina mwawasega ꞌigietoolo limenaya, be ꞌenega tomota maiboꞌada tetela gete tada ꞌawaꞌaiꞌaile.”
31 Pois ele marcou o dia em que vai julgar o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu prova disso a todos quando ressuscitou esse homem.
32 Ta pwalu tomwawasa ꞌidi toloolimana tetelina sinononaya, ga ꞌaina siedagi, ta ꞌaidi sigwae, “Nuwanuwama be maꞌetamo nuwanuwa gete manuna ꞌuemwasala limana be ꞌanono.”
32 Quando ouviram Paulo falar a respeito de ressurreição, alguns zombaram dele, mas outros disseram: — Em outra ocasião queremos ouvir você falar sobre este assunto.
33 ꞌEnega Paulo boda nidi ꞌediyega ꞌiapwesa.
33 Então Paulo foi embora dali.
34 Ta ꞌaina tomota Paulo ꞌina ona siemisena ga ꞌina boda ꞌena silugu, ꞌebweuna tai ꞌana esana Dionisio, tauna Anuwa Deliegogona nina ꞌana toguinuwa ꞌebweu, be ꞌebweu waine ꞌana esana Damali, ta ꞌaidi wate.
34 Mas algumas pessoas creram e se juntaram a ele. Entre essas estavam Dionísio, que era membro da Câmara Municipal, uma mulher chamada Dâmaris e mais outras pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.