Atos 17
Loina Tabu Auwauna (DOB) vs NAA
1 ꞌEnega Amipipoli be Apolonia ꞌediyega sitauya ga Tesalonaika ꞌena siapwesa, ta Tesalonaika ꞌena me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌimiyami.
1 Tendo passado por Anfípolis e Apolônia, Paulo e Silas chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga dos judeus.
2 ꞌEnega Paulo ꞌidi lotapwalolo ꞌena ꞌilugu, nadigega sena yauyaudi ꞌediya ꞌiguiguinuwaꞌesa, ga nada tapwalolo ꞌetoi ꞌediya Buki Tabu ꞌenega ꞌieꞌieꞌita be maꞌediya siegewagewana,
2 Paulo, segundo o seu costume, foi procurá-los e, por três sábados, discutiu com eles a respeito das Escrituras,
3 ta Paulo nina mwalatoi ꞌiꞌebwaꞌedi, ꞌigwae, “Toꞌetoseyana nina ꞌilobwenena be ꞌelouya ꞌiloba be ꞌida mwawasa, be wate mwawasega ꞌida toolo limana.” Ta wate ꞌigwae, “Yesu nina yasimasimanena ꞌemiya, tauna tuga Toꞌetoseyana nina.”
3 expondo e demonstrando ter sido necessário que o Cristo padecesse e ressuscitasse dos mortos. Paulo dizia: — Este Jesus, que eu anuncio a vocês, é o Cristo.
4 ꞌEnega ꞌaidi siꞌawa ꞌaiꞌailena ga Paulo be Sailasa ꞌidi boda ꞌena silugu, ta Yaubada ꞌana toꞌamayabao taudi nigeya me Yudia ꞌediyega, be iine ꞌadi esanao sinabwadi ꞌediyega, yaudi wate siemisa.
4 Alguns deles foram persuadidos e se juntaram a Paulo e Silas. O mesmo aconteceu com numerosa multidão de gregos piedosos e muitas mulheres importantes.
5 Ta me Yudia saꞌi Paulo be Sailasa sieꞌipiꞌipiyedi ga siꞌawa toꞌumaliyedi, ga ꞌaina toadadana besobeso toꞌumalidi siloinedi ga pwalu sinabwana siegogonedima ta nuwanuwadi be silosaiyedi. ꞌEnega Yesoni ꞌina anuwa simwelena, ꞌidi nuwanuwa ꞌaene Paulo be Sailasa anuwaya simiyami, be ꞌaene sida giyaidi,
5 Os judeus, porém, movidos de inveja, trazendo consigo alguns homens maus dentre a malandragem, reuniram uma multidão e provocaram um tumulto na cidade. E, atacando de surpresa a casa de Jasom, procuravam trazer Paulo e Silas para o meio do povo.
6 Ta siꞌebesa yogenedi, ga Yesoni ta ꞌaina toekalesiyao maꞌenao sigiyaidi, ta ꞌenega siꞌauꞌewedi ꞌasa ꞌana toloinao ꞌediya sabi etalaedi, ta sibwaubwau, sigwae, “Tai getedi sena maiboꞌadi ꞌadi togietoꞌumali niꞌatu simai bada,
6 Porém, não os encontrando, arrastaram Jasom e alguns irmãos diante das autoridades, gritando: — Estes que promovem tumulto em todo o mundo chegaram também aqui,
7 ga Yesoni ꞌina anuwaya sieꞌowaga, ta ꞌidi eꞌita ꞌenega Sisa ꞌina loina sileꞌoena, manuna sionaona ꞌaene kini auwauna ꞌiapwesamaya, ꞌana esana Yesu.”
7 e Jasom os hospedou na casa dele. Todos estes agem contra os decretos de César, dizendo que existe outro rei, chamado Jesus.
8 ꞌAsa ꞌana toloinao ta pwaluyao eꞌewa gete sinonona ga siꞌatesaꞌala,
8 Tanto a multidão como as autoridades ficaram agitadas ao ouvir estas palavras.
9 ꞌenega siloina Yesoni magosenao ꞌediya be ꞌidi mani ꞌenega sida yotula, be wate sida miya siwalowa. ꞌEnega siyotulaya, ta siliꞌamidi ga sitauya.
9 Porém, depois de terem recebido deles a fiança estipulada, as autoridades soltaram Jasom e os outros.
10 Ta boiboiya toekalesiyao Paulo ta Sailasa sietunedi be sitatauya Belia, ꞌenega sitauya, ga tuta nina siapwesa Belia, silugu me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌena, ga Yesu tetelina sieꞌieꞌita.
10 E logo, durante a noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Bereia. Ali chegados, dirigiram-se à sinagoga dos judeus.
11 Lowa Tesalonaika ꞌena me Yudia geya nuwadi tetela nina, ta saꞌi me Yudia Belia ꞌena ꞌidi tagwala boboꞌana, ga tetela nina nuwadi ꞌiꞌewena, ꞌenega ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna Buki Tabu sisawasawa be ꞌaene tetela gete ꞌana ꞌaiꞌaila sida mwalamwalatoni.
11 Ora, estes de Bereia eram mais nobres do que os de Tessalônica, pois receberam a palavra com toda a avidez, examinando as Escrituras todos os dias para ver se as coisas eram, de fato, assim.
12 ꞌEnega me Yudia yaudi siemisena, ta wate taudi nigeya me Yudia, iine taudi ꞌadi esana sinabwadi, be wate ꞌaina ꞌoloto, tupwana yaudi siemisa.
12 Com isso, muitos deles creram, mulheres gregas de alta posição social e muitos homens.
13 Ta saꞌi me Yudia Tesalonaika ꞌana tomiyanao nidi sinonona ꞌaene Paulo Yaubada tetelina niꞌatu ꞌiloguloguguya ꞌasa Belia ꞌena, ga silomaninima ga pwaluyao sienuwa saꞌuyedi be ꞌaene Paulo be Banaba sida losaiyadi.
13 Mas, logo que os judeus de Tessalônica souberam que a palavra de Deus era anunciada por Paulo também em Bereia, foram lá agitar e perturbar o povo.
14 ꞌEnega toekalesiyao siloina manini, ga Paulo sietunena be ꞌimwaꞌuta ꞌasa leꞌawaya ꞌena, ta Sailasa be Timoti bada maꞌediyao simiyami.
14 Então os irmãos fizeram com que Paulo fosse imediatamente para os lados do mar. Porém Silas e Timóteo continuaram em Bereia.
15 ꞌEnega ꞌaina toekalesiyao ꞌediyega Paulo siꞌoayabuna ga sitauya Ateni, ta ꞌenega Paulo loina ꞌiꞌebwaꞌedi be ꞌaene Sailasa be Timoti sida lomaninima Ateni ꞌena, ꞌenega toꞌoayabu nidi siila Belia.
15 Os responsáveis por Paulo levaram-no até Atenas e regressaram trazendo ordem a Silas e Timóteo para que fossem encontrá-lo o mais depressa possível.
16 Ta Paulo Ateni ꞌena, Sailasa be Timoti manudi ꞌetamo ꞌiyamwayamwa, ga ꞌinuwamwau sinabwana, manuna ꞌiꞌitena me Ateni nigeya Yaubada ꞌena siemiemisa, ta ꞌidi ꞌebe emisa dumadumadi ta yau wawasae.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, o seu espírito se revoltava em face da idolatria dominante na cidade.
17 ꞌEnega maꞌediya siegewagewana, nuwanuwa gete manuna, me Yudia ta ꞌaidi Yaubada ꞌana toemisao wate maꞌediya sionaona, me Yudia ꞌidi anuwa tapwalolo ꞌena, ta wate toniꞌasa, ꞌeguma ꞌialobadi ꞌebe gimwane ꞌena, maꞌediya sionaona ꞌasiyata ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌediya.
17 Por isso, falava na sinagoga com os judeus e os gentios piedosos; também na praça, todos os dias, com os que se encontravam ali.
18 Ta ꞌaidi tosinasinapuyao wate, taudi sieesedi Epikulo, be ꞌaidi Sitoike wate, Paulo maꞌenao sieonaona, ga ꞌaidi taudimo ꞌediya siemwaemwasala, sigwae, “Na! Kabaleya nina toꞌase ꞌioneone?” Ta ꞌaidi sigwae, “Nai mali yaubadao manudi ꞌiloguloguguya.” Manuna sinononaya Yesu ꞌina toololimana mwawasega manuna ꞌiloguloguguya.
18 E alguns dos filósofos epicureus e estoicos discutiam com ele, havendo quem perguntasse: — Que quer dizer esse tagarela? Outros diziam: — Parece pregador de deuses estranhos. Diziam isso porque Paulo pregava Jesus e a ressurreição.
19 ꞌEnega Paulo nina siꞌauꞌewena Anuwa Deliegogona ꞌana esana Aliopago ꞌena, ga sieonena, “ꞌImu eꞌita gete auwauna,
19 Então, tomando-o consigo, levaram-no ao Areópago, dizendo: — Podemos saber que nova doutrina é essa que você ensina?
20 ta ꞌemaya ꞌana nono ꞌaene nuwaowana, ꞌenega ꞌana mwalatoi ꞌuda liꞌami be ꞌada nuwasabwalena.”
20 Pois você nos traz aos ouvidos coisas estranhas e queremos saber o que vem a ser isso.
21 Ta me Ateni be ꞌowagao maiboꞌadi ꞌidi nuwanuwa mwalatoi auwaudi ꞌadi eꞌita be ꞌadi enono namo tuga manudi.
21 Acontece que todos os de Atenas e os estrangeiros residentes não se ocupavam com outra coisa senão dizer ou ouvir as últimas novidades.
22 ꞌEnega Paulo Anuwa Deliegogona solanaya ꞌitoolo ga ꞌiloguguya ꞌediya, ꞌigwae, “Me Ateni ꞌomi, niꞌatu yamwalatonimi ꞌaene waetaetapewa ꞌimi tapwaloloyao ꞌediya,
22 Então Paulo, levantando-se no meio do Areópago, disse: — Senhores atenienses! Percebo que em tudo vocês são bastante religiosos,
23 manuna ꞌigu adadanao ꞌediya ꞌimi ꞌebe bwagobwagoyao yaudi yaꞌitedi, ta ꞌediyega ꞌebweu ꞌebe taliya ma ꞌana ꞌetoladi yaꞌita lobena, ga ꞌana ꞌetoladi gete nadigega, ꞌigwae, ‘Yaubada tauna nigeya tada mwalatonina ꞌina ꞌebe taliya gete.’ Ta Yaubada nina ꞌina ꞌebe taliya nate ꞌena wabwagobwago, ta nigeya wamwalamwalatoni, tauna manuna yasimasimana ꞌemiya.
23 porque, andando pela cidade e observando os objetos de culto que vocês têm, encontrei também um altar no qual aparece a seguinte inscrição: “ Ao Deus Desconhecido ”. Pois esse que vocês adoram sem conhecer é precisamente aquele que eu lhes anuncio.
24 Tauna baleꞌu maiboꞌana ta yage yauyaudi ꞌenaya simiyami ꞌadi tomweluluwa, ta galewa be baleꞌu ꞌadi ꞌInapwana. ꞌEnega nigeya anuwao tomota nimadiyega siꞌabiꞌabidi soladiya Yaubada nina ꞌida miyami.
24 — O Deus que fez o mundo e tudo o que nele existe, sendo ele Senhor do céu e da terra, não habita em santuários feitos por mãos humanas;
25 Ta tomota ꞌaboꞌada nigeya sawesawedaya be ꞌebweu toꞌase nimadega tauna Yaubada nina taꞌebwaꞌe, ꞌabo tanuwanuwa ꞌaene nuwanuwana, ta tauna esi yawasida be yaluyaluwada be ꞌida yageyao maiboꞌadi ꞌadi Toꞌebwaya,
25 nem é servido por mãos humanas, como se precisasse de alguma coisa, pois ele mesmo é quem a todos dá vida, respiração e tudo mais.
26 ga ꞌebweuna tai ꞌana esana Adama ꞌenega mali sena be mali sena tomotenidiyao ꞌimweluluida be tomota sida ꞌelelewana baleꞌu maiboꞌana ꞌenaya, ga boda ꞌebweuna ꞌebweuna ꞌidi tuta be ꞌidi sena Yaubada ꞌiloinedi.
26 De um só homem fez todas as nações para habitarem sobre a face da terra, havendo fixado os tempos previamente estabelecidos e os limites da sua habitação;
27 ꞌIna nuwanuwa ꞌaene tauna sida ꞌebese, be nai maꞌetamo sida lotoona, nai sida loba. Ta saꞌi Tomweluluwa nina maiboꞌada selabedaya ꞌimiyami.
27 para buscarem Deus se, porventura, tateando, o possam achar, ainda que não esteja longe de cada um de nós;
28 Manuna ‘Tauna tuga ꞌenega yawasida taꞌewaꞌewa, ta maꞌedai tatautauya be wate tamiyami.’
28 pois nele vivemos, nos movemos e existimos, como alguns dos poetas de vocês disseram: “Porque dele também somos geração.”
29 “ꞌEnega geyaꞌabo tanuwena ꞌaene Tamadai nina ꞌatuwa tokwalui, nate tomota ꞌidi nuwenuwega be goula nai siliba nai gulewa ꞌediyega sibubuna.
29 Portanto, visto que somos geração de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra, trabalhados pela arte e imaginação do homem.
30 “Tuta nidi lowa tomota Yaubada siemwagemwageyena, ꞌenega nigeya ꞌida gamwasowaledi, ta esi gete tuga sena maiboꞌadi tomotenidiyao ꞌiloineda be ꞌida loegesi ꞌediyega tada nuwaꞌebuni,
30 Deus não levou em conta os tempos da ignorância, mas agora ele ordena a todas as pessoas, em todos os lugares, que se arrependam.
31 manuna ꞌida ꞌasiyata bwaꞌomatana maꞌetamo ꞌiupaena be me baleꞌu maiboꞌada ꞌada loina palupaluna ꞌida ꞌebwaꞌeda tai nina ꞌiesinuwena ꞌenega, ga tai nina mwawasega ꞌigietoolo limenaya, be ꞌenega tomota maiboꞌada tetela gete tada ꞌawaꞌaiꞌaile.”
31 Porque Deus estabeleceu um dia em que julgará o mundo com justiça, por meio de um homem que escolheu. E deu certeza disso a todos, ressuscitando-o dentre os mortos.
32 Ta pwalu tomwawasa ꞌidi toloolimana tetelina sinononaya, ga ꞌaina siedagi, ta ꞌaidi sigwae, “Nuwanuwama be maꞌetamo nuwanuwa gete manuna ꞌuemwasala limana be ꞌanono.”
32 Quando ouviram falar de ressurreição de mortos, uns zombaram, e outros disseram: — A respeito disso ouviremos você em outra ocasião.
33 ꞌEnega Paulo boda nidi ꞌediyega ꞌiapwesa.
33 A essa altura, Paulo se retirou do meio deles.
34 Ta ꞌaina tomota Paulo ꞌina ona siemisena ga ꞌina boda ꞌena silugu, ꞌebweuna tai ꞌana esana Dionisio, tauna Anuwa Deliegogona nina ꞌana toguinuwa ꞌebweu, be ꞌebweu waine ꞌana esana Damali, ta ꞌaidi wate.
34 Houve, porém, alguns homens que se juntaram a ele e creram; entre eles estava Dionísio, o areopagita, uma mulher chamada Dâmaris e, com eles, mais algumas pessoas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.