Mateus 5
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs NVT
1 Be, Yesu beleŋ al buda kuruŋ go yeneŋbe doŋdoŋeŋde hurkuŋ kipiryiŋ. Komatmiŋ yago wor yeŋ hinhinde gor hurkamiŋ.
1 Certo dia, quando Jesus viu que as multidões se ajuntavam, subiu a encosta do monte e ali sentou-se. Seus discípulos se reuniram ao redor,
2 Irkeb sabamiŋ miŋ uryiŋ. Sabamiŋbe gahade:
2 e ele começou a ensiná-los.
3 “Be, al kura nindikeŋbe epte moŋ yeŋ Al Kuruŋ niŋ po nurde hinayiŋ mar gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
3 “Felizes os pobres de espírito, pois o reino dos céus lhes pertence.
4 “Al Kura mata buluŋmiŋ ge kandukŋeŋ wor po nurde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ biŋ yurum yiryeŋ.
4 Felizes os que choram, pois serão consolados.
5 “Al kura neŋ harhet harhet ma teŋ haŋ marbe kame Al Kuruŋ beleŋ megeŋ kuruŋ gayen yunke yende hiyyeŋ.
5 Felizes os humildes, pois herdarão a terra.
6 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ teŋ niŋ feya biŋgeya niŋ kamtiŋeŋ teŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ mata huwak goyen yuneŋ hiyeŋ.
6 Felizes os que têm fome e sede de justiça, pois serão saciados.
7 “Al kura al hoyaŋ niŋ buniŋeŋ nurde yuneŋ haŋ mar gobe Al Kuruŋ wor buniŋeŋ nurde yuneŋ hiyeŋ.
7 Felizes os misericordiosos, pois serão tratados com misericórdia.
8 “Al kura biŋde dufay buluŋ ma kerde haŋ marbe Al Kuruŋ keneŋ hinayiŋ.
8 Felizes os que têm coração puro, pois verão a Deus.
9 “Al kura fuleŋaya kandukya yisikamde awalikde heŋ heŋ mata forok irde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ diriŋne weŋ yinyeŋ.
9 Felizes os que promovem a paz, pois serão chamados filhos de Deus.
10 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ hike al hoyaŋ beleŋ buluŋ buluŋ yirke kanduk kurayen kurayen yeneŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
10 Felizes os perseguidos por causa da justiça, pois o reino dos céus lhes pertence.
11 “Be, ne gama nirde hike al beleŋ goke igiŋ ma nurde sukal dirde buluŋ buluŋ dirde mere buluŋ kurayen kurayen ultiŋde irde hinayiŋ. Goyenbe goke ma nurde amaŋ heŋ hinayiŋ.
11 “Felizes são vocês quando, por minha causa, sofrerem zombaria e perseguição, e quando outros, mentindo, disserem todo tipo de maldade a seu respeito.
12 Kanduk teŋ hinayiŋ gote muruŋgembe Al Kuruŋ beleŋ kuruŋ dunyeŋ. Niŋgeb goke amaŋeŋ nurde hinayiŋ. Mata gobe tiŋeŋ moŋ. Bikkeŋ Al Kuruŋyen mere basaŋ mar yirde hinhan gwahade goyen po, deŋ wor gwaha dirde hinayiŋ,” yinyiŋ.
12 Alegrem-se e exultem, porque uma grande recompensa os espera no céu. E lembrem-se de que os antigos profetas foram perseguidos da mesma forma.”
13 Irdeb sopte po yinyiŋ. “Deŋbe al haŋ kuruŋ gate faw yara. Fawbe meteŋ miŋyaŋ. Goyenbe daha wet kura teŋ buluŋ hiyyeŋbe daha mat sopte igiŋ irtek? Epte moŋ. Niŋgeb faw buluŋ hitiŋ gobe wok irtek. Irkeb al beleŋ ufurka teŋ kuŋ hinayiŋ.
13 “Vocês são o sal da terra. Mas, se o sal perder o sabor, para que servirá? É possível torná-lo salgado outra vez? Será jogado fora e pisado pelos que passam, pois já não serve para nada.
14 “Irde deŋbe al megen haŋ kuruŋ gate hulsi yara. Taun kuruŋ kura doŋdoŋde hi gobe epte ma banare hiyeŋ.
14 “Vocês são a luz do mundo. É impossível esconder uma cidade construída no alto de um monte.
15 Gwahade goyen po al kura epte ma hulsi usuŋ urde teŋ koroŋ po aw uryeŋ. Gwahade yarab teŋ hende biŋguŋ irkeb al ya biŋ bana hinayiŋ goyen tumŋaŋ hulsire hinayiŋ.
15 Não faz sentido acender uma lâmpada e depois colocá-la sob um cesto. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde ilumina todos que estão na casa.
16 Gwahade goyen po deŋbe hulsi yara heŋ Al Kuruŋ diliŋde mata wukkeŋ goyen al yikala yirde hinayiŋ. Gogab matatiŋ igiŋ goyen yeneŋbe Al Kuruŋ saŋiŋ miŋyaŋ goyen isoka irde hinayiŋ.
16 Da mesma forma, suas boas obras devem brilhar, para que todos as vejam e louvem seu Pai, que está no céu.”
17 “Be, moŋgo ne gayen neneŋbe dufaytiŋdeb, ‘Yeŋ beleŋbe Moseyen sabaya Al Kuruŋyen mere basaŋ marte sabaya goyen walde pasi hewe yeŋ wayyiŋ,’ yeŋ ma nurnayiŋ. Nebe saba goyen wale yeŋ ma wamiriŋ. Gwaha titŋeŋbe mere gote miŋ wor po goyen teŋ kawan irmeke nurnaŋ yeŋ wamiriŋ.
17 “Não pensem que eu vim abolir a lei de Moisés ou os escritos dos profetas; vim cumpri-los.
18 Fudinde wor po dineŋ hime. Megeŋya naŋkiŋya hiriryeŋ goya goyen sabamiŋ gote mere bilmiŋ katiŋ goyen uŋkureŋ muŋ kura bana ma kuyeŋ. Heŋ heŋbe sabamiŋ gote igineŋ tumŋaŋ forok yenayiŋ.
18 Eu lhes digo a verdade: enquanto o céu e a terra existirem, nem a menor letra ou o menor traço da lei desaparecerá até que todas as coisas se cumpram.
19 Niŋgeb al kura sabamiŋ kura gama irtek meteŋeŋ moŋ wor po goyen pel irde go ma gama irdeb al hoyaŋ wor go goya gama irde ma inyeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem moŋ hiyyeŋ. Munaŋ al kura sabamiŋ gama irde al hoyaŋ saba yiryeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem kuruŋ wor po hiyyeŋ.
19 Portanto, quem desobedecer até ao menor mandamento, e ensinar outros a fazer o mesmo, será considerado o menor no reino dos céus. Mas aquele que obedecer à lei de Deus e ensiná-la será considerado grande no reino dos céus.
20 Fudinde wor po dineŋ hime. Deŋ mata huwak teŋ hinayiŋ goyen Farisi marya Moseyen saba maryat mata huwak goyen fole ma irnayiŋbe fudinde wor po epte ma Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hurkunayiŋ.
20 “Eu os advirto: a menos que sua justiça supere muito a justiça dos mestres da lei e dos fariseus, vocês jamais entrarão no reino dos céus.”
21 “Be, bikkeŋbe Moseyen sabareb taytiŋ yagobe, ‘Al ma gasa yirke kamnayiŋ. Munaŋ al kura gwaha tiyyeŋbe merere huwarde muruŋgem buluŋ tiyyeŋ,’ yintiŋ goyen deŋbe nurde haŋyen gogo.
21 “Vocês ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não mate. Se cometer homicídio, estará sujeito a julgamento’.
22 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura kadom ineŋ tiyyeŋ al gobe merere huwaryeŋ. Gwahade goyen po, al kura kadom, ‘Dufaygem moŋ,’ inyeŋ wor merem yaŋ heŋ Yuda marte doyaŋ mar diliŋde huwaryeŋ. Irde al kura beleŋ kadom kura, ‘Gebe kukuwa,’ inyeŋbe kak alare kuyeŋ.
22 Eu, porém, lhes digo que basta irar-se contra alguém para estar sujeito a julgamento. Quem xingar alguém de estúpido, corre o risco de ser levado ao tribunal. Quem chamar alguém de louco, corre o risco de ir para o inferno de fogo.
23 “Niŋgeb Al Kuruŋ galak ire yeŋ altare gor det yukuŋ heŋyab kadge kura beleŋ buluŋ nurd guntiŋ goyen bege bak yekeb
23 “Portanto, se você estiver apresentando uma oferta no altar do templo e se lembrar de que alguém tem algo contra você,
24 detge go alta diliŋ mar gor po yubul teŋ kuŋ kadge goya kanduk go sope irde awalik heŋ gab mulgaŋ heŋ Al Kuruŋ galak irayiŋ.
24 deixe sua oferta ali no altar. Vá, reconcilie-se com a pessoa e então volte e apresente sua oferta.
25 “Be, al kura merem yaŋ girde merere gukuŋ hikeyab araŋ po kanduktiriŋ go belen kuŋ heŋya sope iriryeŋ. Moŋgo kuŋ merere huwarkeb mere nurd nurd al beleŋ gade kimyaŋ titmiŋ haniŋde giryeŋ. Irkeb kimyaŋ titmiŋ beleŋ gade fere girde koyare gernayiŋ geb.
25 “Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, acertem logo suas diferenças. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial, e você seja lançado na prisão.
26 Fudinde wor po dineŋ hime. Kat siŋare kweŋ yeŋbe hora gwahade kerayiŋ gintiŋ goyen tumŋaŋ po kerde pasi irde gab siŋare kwayiŋ geb,” yinyiŋ.
26 Eu lhe digo a verdade: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo.”
27 Irde sopte yinyiŋ. “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al berem yaŋbe bere hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ. Irde bere wor al hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
27 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Não cometa adultério’.
28 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura bere kura keneŋ gwaha irmewoŋ yeŋ biŋ huwaryeŋ gobe bikkeŋ bere hoyaŋya duwan teŋ teŋ mata buluŋ goyen biŋde tiyyeŋ.
28 Eu, porém, lhes digo que quem olhar para uma mulher com cobiça já cometeu adultério com ela em seu coração.
29 — ausente —
29 Se o olho direito o leva a pecar, arranque-o e jogue-o fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.
30 — ausente —
30 E, se a mão direita o leva a pecar, corte-a e jogue-a fora. É melhor perder uma parte do corpo que ser todo ele lançado no inferno.”
31 “Be, deŋbe ‘Al kura berem takira tiye yeŋbe takira teŋ teŋ asaŋ kaŋ haniŋde kerdebe takira tiyyeŋ,’ gwaha yeŋ hike nurde haŋyen.
31 “Também foi dito: ‘Quem se divorciar da esposa deverá conceder-lhe um certificado de divórcio’.
32 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura berem go al hoyaŋ ma duwan irde hikeya epte ma takira tiyyeŋ. Takira tike bere go kuŋ al hoyaŋ tiyyeŋbe bere goya uŋ gergeŋ goya Al Kuruŋ diliŋde leplep mata teŋ har yeŋ yinyeŋ. Goyenbe Al Kuruŋ beleŋ uŋ bikkek gore yirke tahar yeŋ uŋ bikkek go miŋge iryeŋ.” yinyiŋ.
32 Eu, porém, lhes digo que quem se divorcia da esposa, exceto por imoralidade, a faz cometer adultério. E quem se casa com uma mulher divorciada também comete adultério.”
33 Be, Yesu go sopte gaha yinyiŋ: “Bikkeŋ Moseyen sabarebe taytiŋ yago, ‘Biŋa teŋ heŋya usi ma teŋ hinayiŋ. Al Kuruŋ hitte biŋa teŋbe biŋa tiyayiŋ goyen po gama irayiŋ,’ yintiŋ goyen deŋ wor nurde haŋyen gogo.
33 “Vocês também ouviram o que foi dito a seus antepassados: ‘Não quebre seus juramentos; cumpra os juramentos que fizer ao Senhor’.
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo que não façam juramento algum. Não digam: ‘Juro pelo céu’, pois o céu é o trono de Deus.
35 — ausente —
35 Também não digam: ‘Juro pela terra’, pois a terra é onde ele descansa os pés. E não digam: ‘Juro por Jerusalém’, pois Jerusalém é a cidade do grande Rei.
36 Tonaŋtiŋ yuwalŋeŋ uŋkureŋ kura goyen tareŋtiŋde epte ma umŋam hoyaŋ irnayiŋ. Niŋgeb biŋa teŋya tonaŋtiŋ ma deŋe urnayiŋ.
36 Nem sequer digam: ‘Juro pela minha cabeça’, pois vocês não podem tornar branco ou preto um fio de cabelo sequer.
37 Hugiŋeŋ mere fudinde po yeŋ hinayiŋ. Niŋgeb mere kura fudinde kenem, ‘Fudinde,’ yenayiŋ. Munaŋ fudinde moŋ keneŋbe ‘Fudinde moŋ,’ po yenayiŋ. Go hende mere kura sopte tinayiŋbe mere gobe Al Buluŋ hitte mat wayyeŋ.
37 Quando disserem ‘sim’, seja de fato sim. Quando disserem ‘não’, seja de fato não. Qualquer coisa além disso vem do maligno.”
38 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al kura beleŋ delge upul tikeb ge beleŋ wor wol heŋ diliŋ upul tiyayiŋ. Irde misiŋge yufele tikeb ge beleŋ wor wol heŋ misiŋ yufele tiyayiŋ,’ yitiŋ.
38 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Olho por olho, dente por dente’.
39 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura buluŋ dirke goya matamiŋ go wol ma hawayiŋ. Al kura waŋ uluŋge yase beleŋ seŋ gurke goya wol ma heŋ kurhan wor tigiri teŋ unayiŋ.
39 Eu, porém, lhes digo que não se oponham ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça também a outra.
40 Irde al kura uliŋhorge goke po teŋ merere gereŋ tikeb buniŋeŋ irde meŋe dibage manaŋ unayiŋ.
40 Se você for processado no tribunal e lhe tomarem a roupa do corpo, deixe que levem também a capa.
41 Irde al kura parsay girde, ‘Kandukne teŋ 1 kilomita kwa,’ ginkeb faraŋ ure yeŋ nurde kandukmiŋ teŋ tebaŋ 1 kilomita kwayiŋ.
41 Se alguém o forçar a caminhar uma milha com ele, caminhe duas.
42 Irdeb al kura det kuraŋ amu heŋ gusuŋaŋ girkeb mali po teŋ unayiŋ. Munaŋ al kura waŋ detge kura belŋeŋ tewe ginkeya ga basiŋa ma irayiŋ.
42 Dê a quem pedir e não volte as costas a quem quiser tomar emprestado de você.”
43 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen gogo: ‘Kadtiŋ yago niŋ amaŋeŋ nurd yuneŋ hinayiŋ. Irde asogotiŋbe buluŋ buluŋ yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
43 “Vocês ouviram o que foi dito: ‘Ame o seu próximo’ e odeie o seu inimigo.
44 — ausente —
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem por quem os persegue.
45 — ausente —
45 Desse modo, vocês agirão como verdadeiros filhos de seu Pai, que está no céu. Pois ele dá a luz do sol tanto a maus como a bons e faz chover tanto sobre justos como injustos.
46 Be, al kura deŋ ge amaŋeŋ nurde duneŋ hinayiŋ mar goke po amaŋeŋ nurnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ gote muruŋgem dunyeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ. Teks yad yad marbe mata buluŋ mar yineŋ haŋyen goyen wor kadom ge amaŋeŋ nurde igiŋ igiŋ yirde haŋyen.
46 Se amarem apenas aqueles que os amam, que recompensa receberão? Até os cobradores de impostos fazem o mesmo.
47 Yuda mar moŋ al miŋ hoyaŋ wor kadom mere gird teŋ igiŋ igiŋ yirde haŋyen. Niŋgeb kadtiŋ yago po mere yirde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋbe matatiŋbe mel gote folek yeŋ nurde haŋ? Moŋ.
47 Se cumprimentarem apenas seus amigos, que estarão fazendo de mais? Até os gentios fazem isso.
48 Nantiŋ Al Kuruŋ tareŋ miŋyaŋ gobe huwak wor po geb, deŋ dirŋeŋ weŋ wor gwahade go po huwak hinayiŋ,” yinyiŋ.
48 Portanto, sejam perfeitos, como perfeito é seu Pai celestial.”
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.