Mateus 5
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs NAA
1 Be, Yesu beleŋ al buda kuruŋ go yeneŋbe doŋdoŋeŋde hurkuŋ kipiryiŋ. Komatmiŋ yago wor yeŋ hinhinde gor hurkamiŋ.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Irkeb sabamiŋ miŋ uryiŋ. Sabamiŋbe gahade:
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 “Be, al kura nindikeŋbe epte moŋ yeŋ Al Kuruŋ niŋ po nurde hinayiŋ mar gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
3 — Bem-aventurados
4 “Al Kura mata buluŋmiŋ ge kandukŋeŋ wor po nurde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ biŋ yurum yiryeŋ.
4 — Bem-aventurados
5 “Al kura neŋ harhet harhet ma teŋ haŋ marbe kame Al Kuruŋ beleŋ megeŋ kuruŋ gayen yunke yende hiyyeŋ.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ teŋ niŋ feya biŋgeya niŋ kamtiŋeŋ teŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ mata huwak goyen yuneŋ hiyeŋ.
6 — Bem-aventurados
7 “Al kura al hoyaŋ niŋ buniŋeŋ nurde yuneŋ haŋ mar gobe Al Kuruŋ wor buniŋeŋ nurde yuneŋ hiyeŋ.
7 — Bem-aventurados
8 “Al kura biŋde dufay buluŋ ma kerde haŋ marbe Al Kuruŋ keneŋ hinayiŋ.
8 — Bem-aventurados
9 “Al kura fuleŋaya kandukya yisikamde awalikde heŋ heŋ mata forok irde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ diriŋne weŋ yinyeŋ.
9 — Bem-aventurados
10 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ hike al hoyaŋ beleŋ buluŋ buluŋ yirke kanduk kurayen kurayen yeneŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
10 — Bem-aventurados
11 “Be, ne gama nirde hike al beleŋ goke igiŋ ma nurde sukal dirde buluŋ buluŋ dirde mere buluŋ kurayen kurayen ultiŋde irde hinayiŋ. Goyenbe goke ma nurde amaŋ heŋ hinayiŋ.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 Kanduk teŋ hinayiŋ gote muruŋgembe Al Kuruŋ beleŋ kuruŋ dunyeŋ. Niŋgeb goke amaŋeŋ nurde hinayiŋ. Mata gobe tiŋeŋ moŋ. Bikkeŋ Al Kuruŋyen mere basaŋ mar yirde hinhan gwahade goyen po, deŋ wor gwaha dirde hinayiŋ,” yinyiŋ.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 Irdeb sopte po yinyiŋ. “Deŋbe al haŋ kuruŋ gate faw yara. Fawbe meteŋ miŋyaŋ. Goyenbe daha wet kura teŋ buluŋ hiyyeŋbe daha mat sopte igiŋ irtek? Epte moŋ. Niŋgeb faw buluŋ hitiŋ gobe wok irtek. Irkeb al beleŋ ufurka teŋ kuŋ hinayiŋ.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Irde deŋbe al megen haŋ kuruŋ gate hulsi yara. Taun kuruŋ kura doŋdoŋde hi gobe epte ma banare hiyeŋ.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 Gwahade goyen po al kura epte ma hulsi usuŋ urde teŋ koroŋ po aw uryeŋ. Gwahade yarab teŋ hende biŋguŋ irkeb al ya biŋ bana hinayiŋ goyen tumŋaŋ hulsire hinayiŋ.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 Gwahade goyen po deŋbe hulsi yara heŋ Al Kuruŋ diliŋde mata wukkeŋ goyen al yikala yirde hinayiŋ. Gogab matatiŋ igiŋ goyen yeneŋbe Al Kuruŋ saŋiŋ miŋyaŋ goyen isoka irde hinayiŋ.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 “Be, moŋgo ne gayen neneŋbe dufaytiŋdeb, ‘Yeŋ beleŋbe Moseyen sabaya Al Kuruŋyen mere basaŋ marte sabaya goyen walde pasi hewe yeŋ wayyiŋ,’ yeŋ ma nurnayiŋ. Nebe saba goyen wale yeŋ ma wamiriŋ. Gwaha titŋeŋbe mere gote miŋ wor po goyen teŋ kawan irmeke nurnaŋ yeŋ wamiriŋ.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 Fudinde wor po dineŋ hime. Megeŋya naŋkiŋya hiriryeŋ goya goyen sabamiŋ gote mere bilmiŋ katiŋ goyen uŋkureŋ muŋ kura bana ma kuyeŋ. Heŋ heŋbe sabamiŋ gote igineŋ tumŋaŋ forok yenayiŋ.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Niŋgeb al kura sabamiŋ kura gama irtek meteŋeŋ moŋ wor po goyen pel irde go ma gama irdeb al hoyaŋ wor go goya gama irde ma inyeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem moŋ hiyyeŋ. Munaŋ al kura sabamiŋ gama irde al hoyaŋ saba yiryeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem kuruŋ wor po hiyyeŋ.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 Fudinde wor po dineŋ hime. Deŋ mata huwak teŋ hinayiŋ goyen Farisi marya Moseyen saba maryat mata huwak goyen fole ma irnayiŋbe fudinde wor po epte ma Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hurkunayiŋ.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 “Be, bikkeŋbe Moseyen sabareb taytiŋ yagobe, ‘Al ma gasa yirke kamnayiŋ. Munaŋ al kura gwaha tiyyeŋbe merere huwarde muruŋgem buluŋ tiyyeŋ,’ yintiŋ goyen deŋbe nurde haŋyen gogo.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura kadom ineŋ tiyyeŋ al gobe merere huwaryeŋ. Gwahade goyen po, al kura kadom, ‘Dufaygem moŋ,’ inyeŋ wor merem yaŋ heŋ Yuda marte doyaŋ mar diliŋde huwaryeŋ. Irde al kura beleŋ kadom kura, ‘Gebe kukuwa,’ inyeŋbe kak alare kuyeŋ.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Niŋgeb Al Kuruŋ galak ire yeŋ altare gor det yukuŋ heŋyab kadge kura beleŋ buluŋ nurd guntiŋ goyen bege bak yekeb
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 detge go alta diliŋ mar gor po yubul teŋ kuŋ kadge goya kanduk go sope irde awalik heŋ gab mulgaŋ heŋ Al Kuruŋ galak irayiŋ.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 “Be, al kura merem yaŋ girde merere gukuŋ hikeyab araŋ po kanduktiriŋ go belen kuŋ heŋya sope iriryeŋ. Moŋgo kuŋ merere huwarkeb mere nurd nurd al beleŋ gade kimyaŋ titmiŋ haniŋde giryeŋ. Irkeb kimyaŋ titmiŋ beleŋ gade fere girde koyare gernayiŋ geb.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Fudinde wor po dineŋ hime. Kat siŋare kweŋ yeŋbe hora gwahade kerayiŋ gintiŋ goyen tumŋaŋ po kerde pasi irde gab siŋare kwayiŋ geb,” yinyiŋ.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 Irde sopte yinyiŋ. “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al berem yaŋbe bere hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ. Irde bere wor al hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura bere kura keneŋ gwaha irmewoŋ yeŋ biŋ huwaryeŋ gobe bikkeŋ bere hoyaŋya duwan teŋ teŋ mata buluŋ goyen biŋde tiyyeŋ.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 — ausente —
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 — ausente —
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 “Be, deŋbe ‘Al kura berem takira tiye yeŋbe takira teŋ teŋ asaŋ kaŋ haniŋde kerdebe takira tiyyeŋ,’ gwaha yeŋ hike nurde haŋyen.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura berem go al hoyaŋ ma duwan irde hikeya epte ma takira tiyyeŋ. Takira tike bere go kuŋ al hoyaŋ tiyyeŋbe bere goya uŋ gergeŋ goya Al Kuruŋ diliŋde leplep mata teŋ har yeŋ yinyeŋ. Goyenbe Al Kuruŋ beleŋ uŋ bikkek gore yirke tahar yeŋ uŋ bikkek go miŋge iryeŋ.” yinyiŋ.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 Be, Yesu go sopte gaha yinyiŋ: “Bikkeŋ Moseyen sabarebe taytiŋ yago, ‘Biŋa teŋ heŋya usi ma teŋ hinayiŋ. Al Kuruŋ hitte biŋa teŋbe biŋa tiyayiŋ goyen po gama irayiŋ,’ yintiŋ goyen deŋ wor nurde haŋyen gogo.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 — ausente —
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 Tonaŋtiŋ yuwalŋeŋ uŋkureŋ kura goyen tareŋtiŋde epte ma umŋam hoyaŋ irnayiŋ. Niŋgeb biŋa teŋya tonaŋtiŋ ma deŋe urnayiŋ.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 Hugiŋeŋ mere fudinde po yeŋ hinayiŋ. Niŋgeb mere kura fudinde kenem, ‘Fudinde,’ yenayiŋ. Munaŋ fudinde moŋ keneŋbe ‘Fudinde moŋ,’ po yenayiŋ. Go hende mere kura sopte tinayiŋbe mere gobe Al Buluŋ hitte mat wayyeŋ.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al kura beleŋ delge upul tikeb ge beleŋ wor wol heŋ diliŋ upul tiyayiŋ. Irde misiŋge yufele tikeb ge beleŋ wor wol heŋ misiŋ yufele tiyayiŋ,’ yitiŋ.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura buluŋ dirke goya matamiŋ go wol ma hawayiŋ. Al kura waŋ uluŋge yase beleŋ seŋ gurke goya wol ma heŋ kurhan wor tigiri teŋ unayiŋ.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 Irde al kura uliŋhorge goke po teŋ merere gereŋ tikeb buniŋeŋ irde meŋe dibage manaŋ unayiŋ.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 Irde al kura parsay girde, ‘Kandukne teŋ 1 kilomita kwa,’ ginkeb faraŋ ure yeŋ nurde kandukmiŋ teŋ tebaŋ 1 kilomita kwayiŋ.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 Irdeb al kura det kuraŋ amu heŋ gusuŋaŋ girkeb mali po teŋ unayiŋ. Munaŋ al kura waŋ detge kura belŋeŋ tewe ginkeya ga basiŋa ma irayiŋ.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen gogo: ‘Kadtiŋ yago niŋ amaŋeŋ nurd yuneŋ hinayiŋ. Irde asogotiŋbe buluŋ buluŋ yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 — ausente —
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 — ausente —
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Be, al kura deŋ ge amaŋeŋ nurde duneŋ hinayiŋ mar goke po amaŋeŋ nurnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ gote muruŋgem dunyeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ. Teks yad yad marbe mata buluŋ mar yineŋ haŋyen goyen wor kadom ge amaŋeŋ nurde igiŋ igiŋ yirde haŋyen.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 Yuda mar moŋ al miŋ hoyaŋ wor kadom mere gird teŋ igiŋ igiŋ yirde haŋyen. Niŋgeb kadtiŋ yago po mere yirde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋbe matatiŋbe mel gote folek yeŋ nurde haŋ? Moŋ.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 Nantiŋ Al Kuruŋ tareŋ miŋyaŋ gobe huwak wor po geb, deŋ dirŋeŋ weŋ wor gwahade go po huwak hinayiŋ,” yinyiŋ.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.