Mateus 5
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs ARA
1 Be, Yesu beleŋ al buda kuruŋ go yeneŋbe doŋdoŋeŋde hurkuŋ kipiryiŋ. Komatmiŋ yago wor yeŋ hinhinde gor hurkamiŋ.
1 Vendo Jesus as multidões, subiu ao monte, e, como se assentasse, aproximaram-se os seus discípulos;
2 Irkeb sabamiŋ miŋ uryiŋ. Sabamiŋbe gahade:
2 e ele passou a ensiná-los, dizendo:
3 “Be, al kura nindikeŋbe epte moŋ yeŋ Al Kuruŋ niŋ po nurde hinayiŋ mar gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
3 Bem-aventurados os humildes de espírito, porque deles é o reino dos céus.
4 “Al Kura mata buluŋmiŋ ge kandukŋeŋ wor po nurde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ biŋ yurum yiryeŋ.
4 Bem-aventurados os que choram, porque serão consolados.
5 “Al kura neŋ harhet harhet ma teŋ haŋ marbe kame Al Kuruŋ beleŋ megeŋ kuruŋ gayen yunke yende hiyyeŋ.
5 Bem-aventurados os mansos, porque herdarão a terra.
6 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ teŋ niŋ feya biŋgeya niŋ kamtiŋeŋ teŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ mata huwak goyen yuneŋ hiyeŋ.
6 Bem-aventurados os que têm fome e sede de justiça, porque serão fartos.
7 “Al kura al hoyaŋ niŋ buniŋeŋ nurde yuneŋ haŋ mar gobe Al Kuruŋ wor buniŋeŋ nurde yuneŋ hiyeŋ.
7 Bem-aventurados os misericordiosos, porque alcançarão misericórdia.
8 “Al kura biŋde dufay buluŋ ma kerde haŋ marbe Al Kuruŋ keneŋ hinayiŋ.
8 Bem-aventurados os limpos de coração, porque verão a Deus.
9 “Al kura fuleŋaya kandukya yisikamde awalikde heŋ heŋ mata forok irde haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ diriŋne weŋ yinyeŋ.
9 Bem-aventurados os pacificadores, porque serão chamados filhos de Deus.
10 “Al kura Al Kuruŋ diliŋde mata huwak teŋ hike al hoyaŋ beleŋ buluŋ buluŋ yirke kanduk kurayen kurayen yeneŋ haŋ marbe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hinayiŋ.
10 Bem-aventurados os perseguidos por causa da justiça, porque deles é o reino dos céus.
11 “Be, ne gama nirde hike al beleŋ goke igiŋ ma nurde sukal dirde buluŋ buluŋ dirde mere buluŋ kurayen kurayen ultiŋde irde hinayiŋ. Goyenbe goke ma nurde amaŋ heŋ hinayiŋ.
11 Bem-aventurados sois quando, por minha causa, vos injuriarem, e vos perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vós.
12 Kanduk teŋ hinayiŋ gote muruŋgembe Al Kuruŋ beleŋ kuruŋ dunyeŋ. Niŋgeb goke amaŋeŋ nurde hinayiŋ. Mata gobe tiŋeŋ moŋ. Bikkeŋ Al Kuruŋyen mere basaŋ mar yirde hinhan gwahade goyen po, deŋ wor gwaha dirde hinayiŋ,” yinyiŋ.
12 Regozijai-vos e exultai, porque é grande o vosso galardão nos céus; pois assim perseguiram aos profetas que viveram antes de vós.
13 Irdeb sopte po yinyiŋ. “Deŋbe al haŋ kuruŋ gate faw yara. Fawbe meteŋ miŋyaŋ. Goyenbe daha wet kura teŋ buluŋ hiyyeŋbe daha mat sopte igiŋ irtek? Epte moŋ. Niŋgeb faw buluŋ hitiŋ gobe wok irtek. Irkeb al beleŋ ufurka teŋ kuŋ hinayiŋ.
13 Vós sois o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 “Irde deŋbe al megen haŋ kuruŋ gate hulsi yara. Taun kuruŋ kura doŋdoŋde hi gobe epte ma banare hiyeŋ.
14 Vós sois a luz do mundo. Não se pode esconder a cidade edificada sobre um monte;
15 Gwahade goyen po al kura epte ma hulsi usuŋ urde teŋ koroŋ po aw uryeŋ. Gwahade yarab teŋ hende biŋguŋ irkeb al ya biŋ bana hinayiŋ goyen tumŋaŋ hulsire hinayiŋ.
15 nem se acende uma candeia para colocá-la debaixo do alqueire, mas no velador, e alumia a todos os que se encontram na casa.
16 Gwahade goyen po deŋbe hulsi yara heŋ Al Kuruŋ diliŋde mata wukkeŋ goyen al yikala yirde hinayiŋ. Gogab matatiŋ igiŋ goyen yeneŋbe Al Kuruŋ saŋiŋ miŋyaŋ goyen isoka irde hinayiŋ.
16 Assim brilhe também a vossa luz diante dos homens, para que vejam as vossas boas obras e glorifiquem a vosso Pai que está nos céus.
17 “Be, moŋgo ne gayen neneŋbe dufaytiŋdeb, ‘Yeŋ beleŋbe Moseyen sabaya Al Kuruŋyen mere basaŋ marte sabaya goyen walde pasi hewe yeŋ wayyiŋ,’ yeŋ ma nurnayiŋ. Nebe saba goyen wale yeŋ ma wamiriŋ. Gwaha titŋeŋbe mere gote miŋ wor po goyen teŋ kawan irmeke nurnaŋ yeŋ wamiriŋ.
17 Não penseis que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, vim para cumprir.
18 Fudinde wor po dineŋ hime. Megeŋya naŋkiŋya hiriryeŋ goya goyen sabamiŋ gote mere bilmiŋ katiŋ goyen uŋkureŋ muŋ kura bana ma kuyeŋ. Heŋ heŋbe sabamiŋ gote igineŋ tumŋaŋ forok yenayiŋ.
18 Porque em verdade vos digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 Niŋgeb al kura sabamiŋ kura gama irtek meteŋeŋ moŋ wor po goyen pel irde go ma gama irdeb al hoyaŋ wor go goya gama irde ma inyeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem moŋ hiyyeŋ. Munaŋ al kura sabamiŋ gama irde al hoyaŋ saba yiryeŋ al gobe Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yird yird bana goŋ deŋem kuruŋ wor po hiyyeŋ.
19 Aquele, pois, que violar um destes mandamentos, posto que dos menores, e assim ensinar aos homens, será considerado mínimo no reino dos céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no reino dos céus.
20 Fudinde wor po dineŋ hime. Deŋ mata huwak teŋ hinayiŋ goyen Farisi marya Moseyen saba maryat mata huwak goyen fole ma irnayiŋbe fudinde wor po epte ma Al Kuruŋ beleŋ alya bereyamiŋ doyaŋ yirde hi bana goŋ hurkunayiŋ.
20 Porque vos digo que, se a vossa justiça não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrareis no reino dos céus. Do homicídio
21 “Be, bikkeŋbe Moseyen sabareb taytiŋ yagobe, ‘Al ma gasa yirke kamnayiŋ. Munaŋ al kura gwaha tiyyeŋbe merere huwarde muruŋgem buluŋ tiyyeŋ,’ yintiŋ goyen deŋbe nurde haŋyen gogo.
21 Ouvistes que foi dito aos antigos: Não matarás; e: Quem matar estará sujeito a julgamento.
22 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura kadom ineŋ tiyyeŋ al gobe merere huwaryeŋ. Gwahade goyen po, al kura kadom, ‘Dufaygem moŋ,’ inyeŋ wor merem yaŋ heŋ Yuda marte doyaŋ mar diliŋde huwaryeŋ. Irde al kura beleŋ kadom kura, ‘Gebe kukuwa,’ inyeŋbe kak alare kuyeŋ.
22 Eu, porém, vos digo que todo aquele que [sem motivo] se irar contra seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem proferir um insulto a seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem lhe chamar: Tolo, estará sujeito ao inferno de fogo.
23 “Niŋgeb Al Kuruŋ galak ire yeŋ altare gor det yukuŋ heŋyab kadge kura beleŋ buluŋ nurd guntiŋ goyen bege bak yekeb
23 Se, pois, ao trazeres ao altar a tua oferta, ali te lembrares de que teu irmão tem alguma coisa contra ti,
24 detge go alta diliŋ mar gor po yubul teŋ kuŋ kadge goya kanduk go sope irde awalik heŋ gab mulgaŋ heŋ Al Kuruŋ galak irayiŋ.
24 deixa perante o altar a tua oferta, vai primeiro reconciliar-te com teu irmão; e, então, voltando, faze a tua oferta.
25 “Be, al kura merem yaŋ girde merere gukuŋ hikeyab araŋ po kanduktiriŋ go belen kuŋ heŋya sope iriryeŋ. Moŋgo kuŋ merere huwarkeb mere nurd nurd al beleŋ gade kimyaŋ titmiŋ haniŋde giryeŋ. Irkeb kimyaŋ titmiŋ beleŋ gade fere girde koyare gernayiŋ geb.
25 Entra em acordo sem demora com o teu adversário, enquanto estás com ele a caminho, para que o adversário não te entregue ao juiz, o juiz, ao oficial de justiça, e sejas recolhido à prisão.
26 Fudinde wor po dineŋ hime. Kat siŋare kweŋ yeŋbe hora gwahade kerayiŋ gintiŋ goyen tumŋaŋ po kerde pasi irde gab siŋare kwayiŋ geb,” yinyiŋ.
26 Em verdade te digo que não sairás dali, enquanto não pagares o último centavo. Do adultério
27 Irde sopte yinyiŋ. “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al berem yaŋbe bere hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ. Irde bere wor al hoyaŋ ma duwan yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
27 Ouvistes que foi dito: Não adulterarás.
28 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura bere kura keneŋ gwaha irmewoŋ yeŋ biŋ huwaryeŋ gobe bikkeŋ bere hoyaŋya duwan teŋ teŋ mata buluŋ goyen biŋde tiyyeŋ.
28 Eu, porém, vos digo: qualquer que olhar para uma mulher com intenção impura, no coração, já adulterou com ela.
29 — ausente —
29 Se o teu olho direito te faz tropeçar, arranca-o e lança-o de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não seja todo o teu corpo lançado no inferno.
30 — ausente —
30 E, se a tua mão direita te faz tropeçar, corta-a e lança-a de ti; pois te convém que se perca um dos teus membros, e não vá todo o teu corpo para o inferno.
31 “Be, deŋbe ‘Al kura berem takira tiye yeŋbe takira teŋ teŋ asaŋ kaŋ haniŋde kerdebe takira tiyyeŋ,’ gwaha yeŋ hike nurde haŋyen.
31 Também foi dito: Aquele que repudiar sua mulher, dê-lhe carta de divórcio.
32 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura berem go al hoyaŋ ma duwan irde hikeya epte ma takira tiyyeŋ. Takira tike bere go kuŋ al hoyaŋ tiyyeŋbe bere goya uŋ gergeŋ goya Al Kuruŋ diliŋde leplep mata teŋ har yeŋ yinyeŋ. Goyenbe Al Kuruŋ beleŋ uŋ bikkek gore yirke tahar yeŋ uŋ bikkek go miŋge iryeŋ.” yinyiŋ.
32 Eu, porém, vos digo: qualquer que repudiar sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a tornar-se adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério. Dos juramentos
33 Be, Yesu go sopte gaha yinyiŋ: “Bikkeŋ Moseyen sabarebe taytiŋ yago, ‘Biŋa teŋ heŋya usi ma teŋ hinayiŋ. Al Kuruŋ hitte biŋa teŋbe biŋa tiyayiŋ goyen po gama irayiŋ,’ yintiŋ goyen deŋ wor nurde haŋyen gogo.
33 Também ouvistes que foi dito aos antigos: Não jurarás falso, mas cumprirás rigorosamente para com o Senhor os teus juramentos.
34 — ausente —
34 Eu, porém, vos digo: de modo algum jureis; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 — ausente —
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser cidade do grande Rei;
36 Tonaŋtiŋ yuwalŋeŋ uŋkureŋ kura goyen tareŋtiŋde epte ma umŋam hoyaŋ irnayiŋ. Niŋgeb biŋa teŋya tonaŋtiŋ ma deŋe urnayiŋ.
36 nem jures pela tua cabeça, porque não podes tornar um cabelo branco ou preto.
37 Hugiŋeŋ mere fudinde po yeŋ hinayiŋ. Niŋgeb mere kura fudinde kenem, ‘Fudinde,’ yenayiŋ. Munaŋ fudinde moŋ keneŋbe ‘Fudinde moŋ,’ po yenayiŋ. Go hende mere kura sopte tinayiŋbe mere gobe Al Buluŋ hitte mat wayyeŋ.
37 Seja, porém, a tua palavra: Sim, sim; não, não. O que disto passar vem do maligno. Da vingança
38 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen: ‘Al kura beleŋ delge upul tikeb ge beleŋ wor wol heŋ diliŋ upul tiyayiŋ. Irde misiŋge yufele tikeb ge beleŋ wor wol heŋ misiŋ yufele tiyayiŋ,’ yitiŋ.
38 Ouvistes que foi dito: Olho por olho, dente por dente.
39 Goyenpoga nebe go hende gaha dineŋ tihim: al kura buluŋ dirke goya matamiŋ go wol ma hawayiŋ. Al kura waŋ uluŋge yase beleŋ seŋ gurke goya wol ma heŋ kurhan wor tigiri teŋ unayiŋ.
39 Eu, porém, vos digo: não resistais ao perverso; mas, a qualquer que te ferir na face direita, volta-lhe também a outra;
40 Irde al kura uliŋhorge goke po teŋ merere gereŋ tikeb buniŋeŋ irde meŋe dibage manaŋ unayiŋ.
40 e, ao que quer demandar contigo e tirar-te a túnica, deixa-lhe também a capa.
41 Irde al kura parsay girde, ‘Kandukne teŋ 1 kilomita kwa,’ ginkeb faraŋ ure yeŋ nurde kandukmiŋ teŋ tebaŋ 1 kilomita kwayiŋ.
41 Se alguém te obrigar a andar uma milha, vai com ele duas.
42 Irdeb al kura det kuraŋ amu heŋ gusuŋaŋ girkeb mali po teŋ unayiŋ. Munaŋ al kura waŋ detge kura belŋeŋ tewe ginkeya ga basiŋa ma irayiŋ.
42 Dá a quem te pede e não voltes as costas ao que deseja que lhe emprestes. Do amor ao próximo
43 “Be, mere kurabe gahade yeŋ hike nurde haŋyen gogo: ‘Kadtiŋ yago niŋ amaŋeŋ nurd yuneŋ hinayiŋ. Irde asogotiŋbe buluŋ buluŋ yirde hinayiŋ,’ yitiŋ.
43 Ouvistes que foi dito: Amarás o teu próximo e odiarás o teu inimigo.
44 — ausente —
44 Eu, porém, vos digo: amai os vossos inimigos e orai pelos que vos perseguem;
45 — ausente —
45 para que vos torneis filhos do vosso Pai celeste, porque ele faz nascer o seu sol sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 Be, al kura deŋ ge amaŋeŋ nurde duneŋ hinayiŋ mar goke po amaŋeŋ nurnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ gote muruŋgem dunyeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ. Teks yad yad marbe mata buluŋ mar yineŋ haŋyen goyen wor kadom ge amaŋeŋ nurde igiŋ igiŋ yirde haŋyen.
46 Porque, se amardes os que vos amam, que recompensa tendes? Não fazem os publicanos também o mesmo?
47 Yuda mar moŋ al miŋ hoyaŋ wor kadom mere gird teŋ igiŋ igiŋ yirde haŋyen. Niŋgeb kadtiŋ yago po mere yirde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋbe matatiŋbe mel gote folek yeŋ nurde haŋ? Moŋ.
47 E, se saudardes somente os vossos irmãos, que fazeis de mais? Não fazem os gentios também o mesmo?
48 Nantiŋ Al Kuruŋ tareŋ miŋyaŋ gobe huwak wor po geb, deŋ dirŋeŋ weŋ wor gwahade go po huwak hinayiŋ,” yinyiŋ.
48 Portanto, sede vós perfeitos como perfeito é o vosso Pai celeste.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.