Lucas 6
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs NVI
1 Be, Sabat nalu kurareb Yesuya komatmiŋya gobe wit meteŋ kahalyaŋ kuŋ hinhan. Kuŋ heŋyabe komatmiŋ beleŋ wit bilmiŋ kura yad haniŋde sugula yirke sisihik wok yekeb igineŋ nene hinhan.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Irkeb Farisi mar kura beleŋ yeneŋbe, “Daniŋ geb Sabat nalurebe mata gwaha ma teŋ hinayiŋ yeŋ bisam irtiŋ goyen teŋ haŋ?” yinamiŋ.
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Irkeb Yesu beleŋ wol heŋbe, “Deŋbe Al Kuruŋyen asaŋde Dewitya kadom yagoya biŋge kamde mata tiyamiŋ gote baraŋmiŋ goyen go ma wor po kapyaŋ heŋ nurde haŋyen?
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Dewitbe Al Kuruŋyen ya balem bana hurkuŋbe beret Al Kuruŋ untiŋ himam, Al Kuruŋ doloŋ ird ird mata doyaŋ marte kudiŋeŋ goyen yad niriŋ. Irdeb kadom wor yunke namiŋ. Dewitbe Mose beleŋ gwaha ma teŋ hinayiŋ yitiŋ goyen wor gogo tiyyiŋ gega, goke kanduk kura ma kinyiŋ.
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Niŋgeb ne Al Urmiŋ gabe Sabat gote miŋ al geb, komatne yago gayenbe Sabat nalure igiŋ gwaha gwaha teŋ hinayiŋ yineŋ,” yinyiŋ.
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Be, Sabat nalu hoyaŋde kurare kurab Yuda marte gabu yare hurkuŋ saba tagalde hinhin. Ya bana goŋbe al haniŋ yase simsima hitiŋ goyen kura goŋ hinhin.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Be, Farisi marya Moseyen saba tagal tagal maryabe daha mat kura Yesu goyen uliŋde merem yaŋ irniŋ yeŋ nurde hinhan. Niŋgeb Yesu goyen Sabat nalure al guram yirke kentek yeŋ keŋkela keneŋ hinhan.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Goyenbe Yesube dufaymiŋ bikkeŋ yeneŋ bebak teŋbe al haniŋ simsimam goyen, “Huwarde al buda diliŋ mar ga waŋ huwara,” inyiŋ. Irkeb al go kuŋ huwaryiŋ.
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Irkeb Yesu beleŋ mel goyen, “Be, gusuŋaŋ kura dire. Moseyen sabarebe Sabat nalureb da matabe igiŋ titek yitiŋ hi? Mata igiŋ ma mata buluŋ? Al garbam miŋyaŋ goyen faraŋ yurtek ma yeneŋ wasak titeke kamnayiŋ?” yinyiŋ.
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Gwaha yineŋ gab al buda kuruŋ go yeneŋ tukuŋbe al goyen, “Hange giŋ ira,” inyiŋ. Irkeb haniŋ giŋ irkeb haniŋ gob igiŋ wor po hiriŋ.
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Gega Farisi marya Moseyen saba marya gobe biŋ ar wor po yeke Yesu gobe daha kura irniŋ yeŋ yiŋgeŋ uliŋ mere sege iramiŋ.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Be, nalu kurare kurab Yesube Al Kuruŋ mere ire yeŋbe dugu dabayiŋde kura gor hurkuriŋ. Irdeb Al Kuruŋ mere irke kuŋ kuŋ fay uryiŋ.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Irkeb wampotbe komatmiŋ yago goyen hoy yirke wakeb bana goŋ al 12 po yapat yirde mere basaŋ marmiŋ yiryiŋ.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Basiŋa yiryiŋ marbe gahade: Saimon deŋem kura Yesu beleŋ unyiŋ gobe Pita, kuliŋ Andru, Yems, Yon, Filip, Batolomiyu,
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Matiyu, Tomas, Saimonya Alfius urmiŋ Yemsya. Munaŋ Saimonbe Selot ineŋ hinhan.
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Irde Yems urmiŋ Yudasyabe Yudas Iskariotya. Yudas Iskariot gobe kame Yesu niŋ asogo hay hiriŋ.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Be, go kamereb Yesu go mere basaŋ marmiŋ goya tumŋaŋ naŋa bantotore komatmiŋ budam hinhande gor kurkuriŋ. Gorbe Yudia naŋare niŋ marya naŋa bana goŋ taun kuruŋ Yerusalem mat al budam wayamiŋ goyen gor hinhan. Irde makaŋ siŋare niŋ taun Tairya Saidonya niŋ mar budam wayamiŋ gor hinhan. Taun irawa gobe Fonisia naŋa bana go niŋ taun.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Be, mel gobe Yesuyen saba nurniŋ yeŋ wayamiŋ. Irde garbam miŋyaŋbe yeŋ beleŋ gab sope diryeŋ yeŋ wayamiŋ. Irkeb uŋgura beleŋ buluŋ yirtiŋ goyen manaŋ guram yirkeb igiŋ hamiŋ.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Irdeb Al Kuruŋyen tareŋbe Yesu ketal urke al garbam miŋyaŋ sope yirke keneŋbe mel gore Yesu sisaŋ urde gab igiŋ hiniŋ yeŋ kurut yeŋ hinhan.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Be, Yesu beleŋ komatmiŋ buda goyen yeneŋ heŋbe gaha yinyiŋ:
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 Deŋ biŋge kamde haŋ marbe kamebe biŋge keŋkela nene hinayiŋ geb, goke amaŋeŋ nurde hinayiŋ.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 Ne Al Urmiŋ gake teŋ al beleŋ igiŋ ma dennayiŋ.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Buluŋ dirde hinayiŋ mar gote asem weŋ wor bikkeŋ Al Kuruŋyen mere basaŋ mar buluŋ buluŋ po yirde hinhan.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 Munaŋ deŋ hora marbe megen niŋ samuŋ igiŋ igiŋ yade goke po amaŋ heŋ haŋ.
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 Deŋ biŋge igyen igyen keŋkela nen haŋ marbe kamebe biŋge kamnayiŋ.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 “Deŋ turuŋ dirde haŋ mar gote asem yago beleŋbe Al Kuruŋyen mere basaŋ mar falkuk bikkek goyen turuŋ yirde hinhan. Niŋgeb gayenter niŋ dirŋeŋ weŋ beleŋ turuŋ dirke goke amaŋeŋ nurde haŋ gobe deŋ wor mere basaŋ mar falkuk yeŋ nurde hime geb, goyen goke buniŋeŋ nurde duneŋ hime,” yinyiŋ.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 Irdeb Yesu go sopte po gaha yinyiŋ: “Gega deŋ merene palŋa irde haŋ mar saba direŋ tihim geb, keŋkela nurnaŋ ko. Asogo dirde hinayiŋ mar goke buniŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ. Irde deŋ niŋ buluŋ nurde hinayiŋ mar gobe igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Irde al karan durde hinayiŋ mar gobe Al Kuruŋyen tareŋde guram yirde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ. Irde buluŋ buluŋ dirde hinayiŋ mar goke manaŋ buniŋeŋ nurdeb Al Kuruŋ gusuŋaŋ irde hinayiŋ.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Al kura beleŋ uluŋger seŋ gurkeb, wol ma heŋbe kurhan wor tigiri tiyayiŋ. Al kura meŋe diba uliŋhorge hende niŋ goyen teke goya uliŋhorge biŋde niŋ goyen basiŋa ma irayiŋ. Go manaŋ nuna ginkeb unayiŋ.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Irde al beleŋ det kuraŋ gusuŋaŋ girkeb yunayiŋ. Irdeb al kura beleŋ dawetge kura tiyyeŋ goke tumulgaŋ tiye yeŋ deŋdeŋ ma yawayiŋ.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Al hoyaŋ beleŋ ne gwaha nirde hiwoŋ yeŋ nurde ha gwahade goyen po ge wor al hoyaŋ gwaha yirde hayiŋ.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 “Al kura deŋ ge amaŋeŋ nurde haŋ mar goke po amaŋeŋ nurnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ, epte moŋ. Farisi mar beleŋ ‘mata buluŋ mar’ yineŋ haŋyen mar manaŋ al kura beleŋ yeŋ ge amaŋeŋ nurkeb al goke amaŋeŋ nurde haŋyen.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Irde al kura igiŋ dirnayiŋ mar go po ga igiŋ igiŋ yirde hinayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ. Mata gobe megen niŋ mar manaŋ gwaha teŋ haŋyen.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Irde al kura dawet yunteke wolmiŋeŋ dunnayiŋ yeŋ nurdeya ga dawet yunnayiŋ gobe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ, epte moŋ. Mata gobe megen niŋ mar wor gwaha ala teŋ haŋyen.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 “Niŋgeb gwaha titŋeŋbe asogotiŋ yago niŋ amaŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ. Irde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ. Irdeb det kura yunteke wolmiŋeŋ dunnaŋ yeŋ ma nurdeya gab dawettiŋ yuneŋ hinayiŋ. Al Kuruŋ tonŋeŋ yaŋ wor po gobe buniŋeŋ dufaymiŋ kuruŋ wor po geb, yeŋ amaŋeŋ ma nurd uneŋ haŋ marya mata buluŋ teŋ haŋ marya goyen tumŋaŋ buniŋeŋ nurd yuneŋ igiŋ igiŋ yirde hiyen. Niŋgeb deŋ beleŋ asogotiŋ gwaha yirnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ matatiŋ gote muruŋgem igiŋ goyen kuruŋ wor po dunyeŋ. Irdeb yende dirŋeŋ weŋ diryeŋ.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Al Kuruŋ beleŋ buniŋeŋ nurd yuneŋ hiyen gwahade goyen po deŋ manaŋ mel goyen buniŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ,” yinyiŋ.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 Irde meremiŋ sopte basaŋ heŋ gaha yinyiŋ: “Be, deŋbe Al Kuruŋ hihit yeŋ al kurate mata goyen yeneŋbe buluŋ ma igiŋ ma yineŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor gwaha ma diryeŋ. Irdeb al kurate mata keneŋbe dindikeŋde dufayde po al gobe buluŋ tiya yeŋ goke ma ineŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor gwaha ma diryeŋ. Irde al kura beleŋ buluŋ buluŋ diryeŋ gega, mata buluŋmiŋ goyen halde uneŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor mata buluŋtiŋ halde dunyeŋ.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Irdeb al kura det kuraŋ nurke yeneŋbe dawettiŋ yuneŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor dunyeŋ. Yeŋ beleŋ dune yeŋbe kuruŋ wor po dunke ep hiyyeŋ gega, go hende sopte bak dunyeŋ. Deŋ beleŋ al hoyaŋ dawettiŋ dahade yuneŋ hinayiŋ gwahade goyen po, Al Kuruŋ wor gwahade po dunyeŋ. Dirŋeŋ yunnayiŋbe Al Kuruŋ wor gwahade dunyeŋ, munaŋ budam yunkeb Al Kuruŋ beleŋ wor budam po dunyeŋ,” yinyiŋ.
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Irdeb maya mere gayen manaŋ yinyiŋ: “Al kura diliŋ titmiŋ beleŋ kadom diliŋ titmiŋ epte tanarde kuŋ kuŋ beleŋ goyen ikala irde tukuyeŋ? Epte moŋ. Gwaha tiyyeŋbe kuŋ tumŋaŋde mete bana yakteŋ gasa yiryeŋ.
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Saba al kurate komatmiŋbe epte ma saba yirde hiyeŋ al goyen fole irnayiŋ. Gega sabamiŋ keŋkela teŋ pasi irnayiŋbe saba yirde hiyeŋ al goyen yara po henayiŋ.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 Deŋbe kadtiŋ yagot diliŋde mukuŋ yeneŋbe goke yeŋ haŋ gega, daniŋ geb he parwek diltiŋ pet teŋ hi goyen go ma yeneŋ haŋ?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 He hakwa gore diltiŋ pet titiŋ haŋ goyen go ma yeneŋya dahade niŋgeb, ‘Kadne, mukuŋ delger hi go teŋ siŋa ire,’ innayiŋ? Duliŋ usi mar wor wor, meheŋdebe dindikeŋde diltiŋde niŋ he parwek go wa yade siŋa yirnayiŋ. Irde gab keŋkela naŋkeneŋbe kadtiŋde diliŋde mukuŋ goyen igiŋ yad siŋa yirnayiŋ,” yinyiŋ.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 Be, sopte gaha yinyiŋ: “He igineŋ kura al ma nene hitiŋ gobe he igineŋ al nene hitiŋde goyenter ma igineŋ hiyyeŋ. Irde gwahade goyen po, he igineŋ al nene hitiŋ gobe he igineŋ al ma nene hitiŋ goyenter ma igineŋ hiyyeŋ.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Niŋgeb hebe igineŋ beleŋ gab he gobe igiŋ ma buluŋ goyen dikala dirke gab keneŋ bebak titek. Fik he igineŋbe kaŋ hirwaŋeŋ yaŋ hende ma igineŋ heŋ haŋyen. Gwahade goyen po, wain igineŋbe he siŋsiŋeŋ mali hereŋ ma igineŋ heŋ haŋyen.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Gwahade goyen po, al manaŋ da kura biŋde hiyeŋ gobe mohoŋde mat mere gwahade po kat kuŋ hiyeŋ. Niŋgeb al igiŋbe biŋde dufay igiŋ haŋ geb, mata igiŋ po teŋ haŋyen. Munaŋ al buluŋbe biŋde dufay buluŋ haŋ geb, mata buluŋ po teŋ haŋyen,” yinyiŋ.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 Irdeb sopte gaha yinyiŋ: “Be, deŋbe ‘Doyaŋ Al Kuruŋ, Doyaŋ Al Kuruŋ,’ nineŋ haŋ gega, daniŋ geb merene ma gama irde haŋ?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 Al kura ne hitte waŋ merene nurde gama iryeŋ al gobe gahade yeŋ momoŋ direŋ tihim.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Al gobe ya ire yeŋbe tola metemiŋ dukuŋ po taldeb hora po daluŋ unyeŋ go gwahade goyen. Niŋgeb naŋa buluŋ heke figilu teŋeŋ yaŋ yare go kuyeŋ gega, ya gobe tolamiŋ keŋkela yimiytiŋ geb, saŋiŋ huwarde hiyeŋ.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Gega al kura merene nurde ga gama ma iryeŋ al gobe al kukuwa kura mulowo hende ya iryeŋ go gwahade goyen. Niŋgeb figilu teŋeŋ yaŋ kateŋbe ya go tekeb kateŋ buluŋ wor po hiyyeŋ,” yinyiŋ.
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.