Lucas 6
Al Kuruŋyen Mere Igiŋ (DAH) vs NTLH
1 Be, Sabat nalu kurareb Yesuya komatmiŋya gobe wit meteŋ kahalyaŋ kuŋ hinhan. Kuŋ heŋyabe komatmiŋ beleŋ wit bilmiŋ kura yad haniŋde sugula yirke sisihik wok yekeb igineŋ nene hinhan.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Irkeb Farisi mar kura beleŋ yeneŋbe, “Daniŋ geb Sabat nalurebe mata gwaha ma teŋ hinayiŋ yeŋ bisam irtiŋ goyen teŋ haŋ?” yinamiŋ.
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Irkeb Yesu beleŋ wol heŋbe, “Deŋbe Al Kuruŋyen asaŋde Dewitya kadom yagoya biŋge kamde mata tiyamiŋ gote baraŋmiŋ goyen go ma wor po kapyaŋ heŋ nurde haŋyen?
3 Jesus respondeu:
4 Dewitbe Al Kuruŋyen ya balem bana hurkuŋbe beret Al Kuruŋ untiŋ himam, Al Kuruŋ doloŋ ird ird mata doyaŋ marte kudiŋeŋ goyen yad niriŋ. Irdeb kadom wor yunke namiŋ. Dewitbe Mose beleŋ gwaha ma teŋ hinayiŋ yitiŋ goyen wor gogo tiyyiŋ gega, goke kanduk kura ma kinyiŋ.
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Niŋgeb ne Al Urmiŋ gabe Sabat gote miŋ al geb, komatne yago gayenbe Sabat nalure igiŋ gwaha gwaha teŋ hinayiŋ yineŋ,” yinyiŋ.
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Be, Sabat nalu hoyaŋde kurare kurab Yuda marte gabu yare hurkuŋ saba tagalde hinhin. Ya bana goŋbe al haniŋ yase simsima hitiŋ goyen kura goŋ hinhin.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Be, Farisi marya Moseyen saba tagal tagal maryabe daha mat kura Yesu goyen uliŋde merem yaŋ irniŋ yeŋ nurde hinhan. Niŋgeb Yesu goyen Sabat nalure al guram yirke kentek yeŋ keŋkela keneŋ hinhan.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Goyenbe Yesube dufaymiŋ bikkeŋ yeneŋ bebak teŋbe al haniŋ simsimam goyen, “Huwarde al buda diliŋ mar ga waŋ huwara,” inyiŋ. Irkeb al go kuŋ huwaryiŋ.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Irkeb Yesu beleŋ mel goyen, “Be, gusuŋaŋ kura dire. Moseyen sabarebe Sabat nalureb da matabe igiŋ titek yitiŋ hi? Mata igiŋ ma mata buluŋ? Al garbam miŋyaŋ goyen faraŋ yurtek ma yeneŋ wasak titeke kamnayiŋ?” yinyiŋ.
9 Então Jesus disse:
10 Gwaha yineŋ gab al buda kuruŋ go yeneŋ tukuŋbe al goyen, “Hange giŋ ira,” inyiŋ. Irkeb haniŋ giŋ irkeb haniŋ gob igiŋ wor po hiriŋ.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Gega Farisi marya Moseyen saba marya gobe biŋ ar wor po yeke Yesu gobe daha kura irniŋ yeŋ yiŋgeŋ uliŋ mere sege iramiŋ.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Be, nalu kurare kurab Yesube Al Kuruŋ mere ire yeŋbe dugu dabayiŋde kura gor hurkuriŋ. Irdeb Al Kuruŋ mere irke kuŋ kuŋ fay uryiŋ.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Irkeb wampotbe komatmiŋ yago goyen hoy yirke wakeb bana goŋ al 12 po yapat yirde mere basaŋ marmiŋ yiryiŋ.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Basiŋa yiryiŋ marbe gahade: Saimon deŋem kura Yesu beleŋ unyiŋ gobe Pita, kuliŋ Andru, Yems, Yon, Filip, Batolomiyu,
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Matiyu, Tomas, Saimonya Alfius urmiŋ Yemsya. Munaŋ Saimonbe Selot ineŋ hinhan.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 Irde Yems urmiŋ Yudasyabe Yudas Iskariotya. Yudas Iskariot gobe kame Yesu niŋ asogo hay hiriŋ.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Be, go kamereb Yesu go mere basaŋ marmiŋ goya tumŋaŋ naŋa bantotore komatmiŋ budam hinhande gor kurkuriŋ. Gorbe Yudia naŋare niŋ marya naŋa bana goŋ taun kuruŋ Yerusalem mat al budam wayamiŋ goyen gor hinhan. Irde makaŋ siŋare niŋ taun Tairya Saidonya niŋ mar budam wayamiŋ gor hinhan. Taun irawa gobe Fonisia naŋa bana go niŋ taun.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Be, mel gobe Yesuyen saba nurniŋ yeŋ wayamiŋ. Irde garbam miŋyaŋbe yeŋ beleŋ gab sope diryeŋ yeŋ wayamiŋ. Irkeb uŋgura beleŋ buluŋ yirtiŋ goyen manaŋ guram yirkeb igiŋ hamiŋ.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Irdeb Al Kuruŋyen tareŋbe Yesu ketal urke al garbam miŋyaŋ sope yirke keneŋbe mel gore Yesu sisaŋ urde gab igiŋ hiniŋ yeŋ kurut yeŋ hinhan.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Be, Yesu beleŋ komatmiŋ buda goyen yeneŋ heŋbe gaha yinyiŋ:
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Deŋ biŋge kamde haŋ marbe kamebe biŋge keŋkela nene hinayiŋ geb, goke amaŋeŋ nurde hinayiŋ.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Ne Al Urmiŋ gake teŋ al beleŋ igiŋ ma dennayiŋ.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Buluŋ dirde hinayiŋ mar gote asem weŋ wor bikkeŋ Al Kuruŋyen mere basaŋ mar buluŋ buluŋ po yirde hinhan.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Munaŋ deŋ hora marbe megen niŋ samuŋ igiŋ igiŋ yade goke po amaŋ heŋ haŋ.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Deŋ biŋge igyen igyen keŋkela nen haŋ marbe kamebe biŋge kamnayiŋ.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 “Deŋ turuŋ dirde haŋ mar gote asem yago beleŋbe Al Kuruŋyen mere basaŋ mar falkuk bikkek goyen turuŋ yirde hinhan. Niŋgeb gayenter niŋ dirŋeŋ weŋ beleŋ turuŋ dirke goke amaŋeŋ nurde haŋ gobe deŋ wor mere basaŋ mar falkuk yeŋ nurde hime geb, goyen goke buniŋeŋ nurde duneŋ hime,” yinyiŋ.
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 Irdeb Yesu go sopte po gaha yinyiŋ: “Gega deŋ merene palŋa irde haŋ mar saba direŋ tihim geb, keŋkela nurnaŋ ko. Asogo dirde hinayiŋ mar goke buniŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ. Irde deŋ niŋ buluŋ nurde hinayiŋ mar gobe igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Irde al karan durde hinayiŋ mar gobe Al Kuruŋyen tareŋde guram yirde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ. Irde buluŋ buluŋ dirde hinayiŋ mar goke manaŋ buniŋeŋ nurdeb Al Kuruŋ gusuŋaŋ irde hinayiŋ.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Al kura beleŋ uluŋger seŋ gurkeb, wol ma heŋbe kurhan wor tigiri tiyayiŋ. Al kura meŋe diba uliŋhorge hende niŋ goyen teke goya uliŋhorge biŋde niŋ goyen basiŋa ma irayiŋ. Go manaŋ nuna ginkeb unayiŋ.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Irde al beleŋ det kuraŋ gusuŋaŋ girkeb yunayiŋ. Irdeb al kura beleŋ dawetge kura tiyyeŋ goke tumulgaŋ tiye yeŋ deŋdeŋ ma yawayiŋ.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Al hoyaŋ beleŋ ne gwaha nirde hiwoŋ yeŋ nurde ha gwahade goyen po ge wor al hoyaŋ gwaha yirde hayiŋ.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 “Al kura deŋ ge amaŋeŋ nurde haŋ mar goke po amaŋeŋ nurnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ, epte moŋ. Farisi mar beleŋ ‘mata buluŋ mar’ yineŋ haŋyen mar manaŋ al kura beleŋ yeŋ ge amaŋeŋ nurkeb al goke amaŋeŋ nurde haŋyen.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Irde al kura igiŋ dirnayiŋ mar go po ga igiŋ igiŋ yirde hinayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ. Mata gobe megen niŋ mar manaŋ gwaha teŋ haŋyen.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Irde al kura dawet yunteke wolmiŋeŋ dunnayiŋ yeŋ nurdeya ga dawet yunnayiŋ gobe Al Kuruŋ beleŋ goke turuŋ diryeŋ yeŋ nurde haŋ? Moŋ, epte moŋ. Mata gobe megen niŋ mar wor gwaha ala teŋ haŋyen.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 “Niŋgeb gwaha titŋeŋbe asogotiŋ yago niŋ amaŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ. Irde igiŋ igiŋ yirde hinayiŋ. Irdeb det kura yunteke wolmiŋeŋ dunnaŋ yeŋ ma nurdeya gab dawettiŋ yuneŋ hinayiŋ. Al Kuruŋ tonŋeŋ yaŋ wor po gobe buniŋeŋ dufaymiŋ kuruŋ wor po geb, yeŋ amaŋeŋ ma nurd uneŋ haŋ marya mata buluŋ teŋ haŋ marya goyen tumŋaŋ buniŋeŋ nurd yuneŋ igiŋ igiŋ yirde hiyen. Niŋgeb deŋ beleŋ asogotiŋ gwaha yirnayiŋbe Al Kuruŋ beleŋ matatiŋ gote muruŋgem igiŋ goyen kuruŋ wor po dunyeŋ. Irdeb yende dirŋeŋ weŋ diryeŋ.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Al Kuruŋ beleŋ buniŋeŋ nurd yuneŋ hiyen gwahade goyen po deŋ manaŋ mel goyen buniŋeŋ nurde yuneŋ hinayiŋ,” yinyiŋ.
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 Irde meremiŋ sopte basaŋ heŋ gaha yinyiŋ: “Be, deŋbe Al Kuruŋ hihit yeŋ al kurate mata goyen yeneŋbe buluŋ ma igiŋ ma yineŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor gwaha ma diryeŋ. Irdeb al kurate mata keneŋbe dindikeŋde dufayde po al gobe buluŋ tiya yeŋ goke ma ineŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor gwaha ma diryeŋ. Irde al kura beleŋ buluŋ buluŋ diryeŋ gega, mata buluŋmiŋ goyen halde uneŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor mata buluŋtiŋ halde dunyeŋ.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Irdeb al kura det kuraŋ nurke yeneŋbe dawettiŋ yuneŋ hinayiŋ. Irkeb Al Kuruŋ wor dunyeŋ. Yeŋ beleŋ dune yeŋbe kuruŋ wor po dunke ep hiyyeŋ gega, go hende sopte bak dunyeŋ. Deŋ beleŋ al hoyaŋ dawettiŋ dahade yuneŋ hinayiŋ gwahade goyen po, Al Kuruŋ wor gwahade po dunyeŋ. Dirŋeŋ yunnayiŋbe Al Kuruŋ wor gwahade dunyeŋ, munaŋ budam yunkeb Al Kuruŋ beleŋ wor budam po dunyeŋ,” yinyiŋ.
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Irdeb maya mere gayen manaŋ yinyiŋ: “Al kura diliŋ titmiŋ beleŋ kadom diliŋ titmiŋ epte tanarde kuŋ kuŋ beleŋ goyen ikala irde tukuyeŋ? Epte moŋ. Gwaha tiyyeŋbe kuŋ tumŋaŋde mete bana yakteŋ gasa yiryeŋ.
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Saba al kurate komatmiŋbe epte ma saba yirde hiyeŋ al goyen fole irnayiŋ. Gega sabamiŋ keŋkela teŋ pasi irnayiŋbe saba yirde hiyeŋ al goyen yara po henayiŋ.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 Deŋbe kadtiŋ yagot diliŋde mukuŋ yeneŋbe goke yeŋ haŋ gega, daniŋ geb he parwek diltiŋ pet teŋ hi goyen go ma yeneŋ haŋ?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 He hakwa gore diltiŋ pet titiŋ haŋ goyen go ma yeneŋya dahade niŋgeb, ‘Kadne, mukuŋ delger hi go teŋ siŋa ire,’ innayiŋ? Duliŋ usi mar wor wor, meheŋdebe dindikeŋde diltiŋde niŋ he parwek go wa yade siŋa yirnayiŋ. Irde gab keŋkela naŋkeneŋbe kadtiŋde diliŋde mukuŋ goyen igiŋ yad siŋa yirnayiŋ,” yinyiŋ.
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Be, sopte gaha yinyiŋ: “He igineŋ kura al ma nene hitiŋ gobe he igineŋ al nene hitiŋde goyenter ma igineŋ hiyyeŋ. Irde gwahade goyen po, he igineŋ al nene hitiŋ gobe he igineŋ al ma nene hitiŋ goyenter ma igineŋ hiyyeŋ.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Niŋgeb hebe igineŋ beleŋ gab he gobe igiŋ ma buluŋ goyen dikala dirke gab keneŋ bebak titek. Fik he igineŋbe kaŋ hirwaŋeŋ yaŋ hende ma igineŋ heŋ haŋyen. Gwahade goyen po, wain igineŋbe he siŋsiŋeŋ mali hereŋ ma igineŋ heŋ haŋyen.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Gwahade goyen po, al manaŋ da kura biŋde hiyeŋ gobe mohoŋde mat mere gwahade po kat kuŋ hiyeŋ. Niŋgeb al igiŋbe biŋde dufay igiŋ haŋ geb, mata igiŋ po teŋ haŋyen. Munaŋ al buluŋbe biŋde dufay buluŋ haŋ geb, mata buluŋ po teŋ haŋyen,” yinyiŋ.
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 Irdeb sopte gaha yinyiŋ: “Be, deŋbe ‘Doyaŋ Al Kuruŋ, Doyaŋ Al Kuruŋ,’ nineŋ haŋ gega, daniŋ geb merene ma gama irde haŋ?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Al kura ne hitte waŋ merene nurde gama iryeŋ al gobe gahade yeŋ momoŋ direŋ tihim.
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Al gobe ya ire yeŋbe tola metemiŋ dukuŋ po taldeb hora po daluŋ unyeŋ go gwahade goyen. Niŋgeb naŋa buluŋ heke figilu teŋeŋ yaŋ yare go kuyeŋ gega, ya gobe tolamiŋ keŋkela yimiytiŋ geb, saŋiŋ huwarde hiyeŋ.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Gega al kura merene nurde ga gama ma iryeŋ al gobe al kukuwa kura mulowo hende ya iryeŋ go gwahade goyen. Niŋgeb figilu teŋeŋ yaŋ kateŋbe ya go tekeb kateŋ buluŋ wor po hiyyeŋ,” yinyiŋ.
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.