Lucas 12
Vikerëh Vikasëk W̃ën gë Wapëgwala (COU) vs ARA
1 Wati rac vahnë wawuli wayaɓah hwërako caharaɓ Yesu. Aki fo nkëñëlëɗëniho kaɓi njaɓëniho ɗus. Yesu më pëgwëk ntehnëɗëhëhni ten vërëfal vëlëw̃u va: «Keharyin levirwafarise ỹa: namu lëw̃ hni ỹa, nës ile nkoni vëliɗina ye.
1 Posto que miríades de pessoas se aglomeraram, a ponto de uns aos outros se atropelarem, passou Jesus a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos: Acautelai-vos do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Pëƴaɗëmu, ile-wo-le sow̃ik ỹa nuɗe do ile sëvak ỹa njëtëɗe.
2 Nada há encoberto que não venha a ser revelado; e oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ile-wo-le hnësëɗun g'umëɗ ỹa, nkwëryëɗe ge pacëk do ile-wo-le ỹakëỹakëhnërunëha ahnë hn'acery piɗik hna ndekaɗe ɓulunda hna.
3 Porque tudo o que dissestes às escuras será ouvido em plena luz; e o que dissestes aos ouvidos no interior da casa será proclamado dos eirados.
4 «Ntehnëɗëmu w̃uhnë, wëlawo mën: antë ntakuni vële ryaw̃ëɗ mbahn do hara vëhoɗina ntini ile lëbëk umë.
4 Digo-vos, pois, amigos meus: não temais os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Pëƴaɗëmuna ale rëfëka ntakuna ỹa: dakëryiw̃una W̃ënu ŋa, umë ale ye ge ndaw̃ëk mbahn koɗ ntabu gë janáma. Ha, toña hnësëhnëɗëmu, umë rëfëka ntakuna!
5 Eu, porém, vos mostrarei a quem deveis temer: temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo-vos, a esse deveis temer.
6 Gena bi nkwafëɗeni vuñer mbëɗ gë koryi toƴe fo? Ɓare W̃ënu ŋa ɗënkwëlahna wëla fëndampo hnë vutac.
6 Não se vendem cinco pardais por dois asses? Entretanto, nenhum deles está em esquecimento diante de Deus.
7 Wëla mul ɓë vankaf hun ŋi ndëkwëk. Ñoñ antë ntaku: w̃uhnë lëbëkëhni nafa ỹa kore vuñer vujaɓah!
7 Até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais! Bem mais valeis do que muitos pardais.
8 «Pëƴaɗëmu, ale-wo-le hnësëk ɓulunda hna ami hwëhnëka, ami Ajë Ahn'a fëna nësëɗëfu karyënkw wamëleka W̃ën hna, ami hwëhnëka aỹi;
8 Digo-vos ainda: todo aquele que me confessar diante dos homens, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 ɓare ge ahnë nësëk ɓulunda hna kwëhnëlëw̃ahna, ami, Ajë Ahn'a fëna nësëɗëfu karyënkw wamëleka hna, kwëhnëlëw̃ahna.
9 mas o que me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 Ale-wo-le hnësëɗ wanës wameh soŋe ami, Ajë Ahn'a, koɗe tavëhni; ɓare ge Iƴir Ipacah iŋa njew̃ëk mahwëhnu koɗena tavëhni.
10 Todo aquele que proferir uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 «Ge njiryeryirun soŋe ahitiŋiwu vacaliŋa wasëwif hna, ma vësankaf hna, antë nkehahnahnu g'ile lëkwaɗun,
11 Quando vos levarem às sinagogas e perante os governadores e as autoridades, não vos preocupeis quanto ao modo por que respondereis, nem quanto às coisas que tiverdes de falar.
12 kaɓi Iƴir Ipacah iŋa karaŋëɗëhu hnë wati le rëfëka hna ile hnësëɗun ỹa.»
12 Porque o Espírito Santo vos ensinará, naquela mesma hora, as coisas que deveis dizer.
13 Hnë wati rac dënk, nkeho ɓulunda hna ale lehnëkawo Yesu: «Aharaŋ, dehnëryehna acër mën a caho ile lëw̃ëɓun ỹa.»
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão lhe falou: Mestre, ordena a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Yesu më ntëkwaka: «Lawo, ami bi hwëtik ahitiŋ hun ma asahëlehnëhun?»
14 Mas Jesus lhe respondeu: Homem, quem me constituiu juiz ou partidor entre vós?
15 Tac më ntehnëkëhni fop: «Gasery, keharyin ayëkëlehnëndu kantëm njaɓu viỹë kaɓi uwám ahnë gena hn'ile kwëhnak hna, lakënde mbeta ɗus.»
15 Então, lhes recomendou: Tende cuidado e guardai-vos de toda e qualquer avareza; porque a vida de um homem não consiste na abundância dos bens que ele possui.
16 Yesu tëfëtanëlehnëhni iỹi uhnës uryindaryindan: «Asan avetak yeho. Kwëhnako wëhaỹ wale lëw̃ëko ɗus vantimp.
16 E lhes proferiu ainda uma parábola, dizendo: O campo de um homem rico produziu com abundância.
17 Nahaɗëho do tëƴaɗëho: “Bi ye liɗëfu? Kwëhnala igwac ryanahnu vantimp mën vi fop.”
17 E arrazoava consigo mesmo, dizendo: Que farei, pois não tenho onde recolher os meus frutos?
18 «Më ntehnak: “Awa, wëli ile liɗëfu ỹa; ntihëtëɗëfu vandank mën vi tac vokaryu liwu vante hnaỹëk ɗus. Hnam kwëtëɗëfu vantimp mën va gë vile hwëhnaɓu va fop.
18 E disse: Farei isto: destruirei os meus celeiros, reconstruí-los-ei maiores e aí recolherei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Tac ntehnëɗëfuha ntaw̃ary mën iŋa: ‘Ntaw̃ary mën, kwëtaru ani hnapul yaɓah soŋe wabëhn waƴaɓah; ƴinëgary, tokëry, cery do nëhëry!’”
19 Então, direi à minha alma: tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e regala-te.
20 «Ɓare W̃ënu ŋa më ntehnëka: “Ahnënkwah! Uŋi mëɗ dënk mbiɗe ntaw̃ary hu ŋi. Awa, mo lëw̃ëɗ? Gena bi, hnapul ile varëpëru ỹi, ahnë ahaw̃ary rokëɗ?”»
20 Mas Deus lhe disse: Louco, esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 Yesu më nkwënëk: «Koyëna nkeɗëha ale varëpëɗ hnapul soŋe umë fo ỹa do ɓetana viỹë W̃ën hna.»
21 Assim é o que entesoura para si mesmo e não é rico para com Deus.
22 Tac Yesu umë ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Soŋe umë lehnahnëɗëmu: Ant'ahnahandu ile rokëɗun ma viỹi vile liyaɗun.
22 A seguir, dirigiu-se Jesus a seus discípulos, dizendo: Por isso, eu vos advirto: não andeis ansiosos pela vossa vida, quanto ao que haveis de comer, nem pelo vosso corpo, quanto ao que haveis de vestir.
23 Gena bi uwám yaɓëk gë roka do mbahn iŋa yaɓëk fëna gë viỹi vi?
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as vestes.
24 Ƴëkëryinëhni wusëry w̃i: wahnaɗëɗina, wavarëpëɗina fëna, wafehnaɗina, wahwëhnana vandank, ɓare W̃ënu ŋa ndavëɗëhëhni. Kas w̃uhnë vële lëbëkëhni nafa wusëry w̃i dinëndiluhna bi ntëbini vëhni ɗus?
24 Observai os corvos, os quais não semeiam, nem ceifam, não têm despensa nem celeiros; todavia, Deus os sustenta. Quanto mais valeis do que as aves!
25 Ge ahnë hnë w̃uhnë nahaɗ uryëñah lëw̃u w̃a koɗ bi koyëna nkwën iƴary wafac walëw̃u w̃a?
25 Qual de vós, por ansioso que esteja, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Ge koɗiluhna aliwu wëla viỹë viroƴ virac soŋe ye ryëñëɗun viỹëntaw̃ hna?
26 Se, portanto, nada podeis fazer quanto às coisas mínimas, por que andais ansiosos pelas outras?
27 «Ƴëkëryin gante pëhnëɗ wapëtel waɓë fëk ki: ɗokuŋëɗina do ɓahnëɗina wafand. Ɓare wëla ahnaw̃ a Salomo, g'uvetak lëw̃u w̃a fop, nuỹalohna viỹi viwamah had ufëtel ryampo gë watac ki.
27 Observai os lírios; eles não fiam, nem tecem. Eu, contudo, vos afirmo que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 W̃ënu ŋa koyëna cuɗëɗëha idël nte ye dol ani do acahn ntoŋi gë hwëɗëh. Ge umë toña ye, kas w̃uhnë cuɗëɗëhu ntëbi dël iŋi! Ikwëtahn hun iŋa ƴaɓëna!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais tratando-se de vós, homens de pequena fé!
29 Ant'avërandu soŋe ile rokëɗun g'ile seɗun fo do ant'aryëñu.
29 Não andeis, pois, a indagar o que haveis de comer ou beber e não vos entregueis a inquietações.
30 Ỹin fop vële wok vëyëtëlahna W̃ën va vëraɗ kwëlëkwël soŋe rac. Ɓare w̃uhnë kwëhnarunëha rëm ile yëtëk mbalëku.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas vosso Pai sabe que necessitais delas.
31 Ƴëkëlehnëryin Naw̃ dëw̃u ŋa tac njëɗaɗëhu fëna ile valëku ỹa fop.»
31 Buscai, antes de tudo, o seu reino, e estas coisas vos serão acrescentadas.
32 «Antë ntaku, w̃uhnë fakore fatoƴ wape! Rëmun hnatah lëw̃u ye njëɗaw̃u Naw̃ iŋa.
32 Não temais, ó pequenino rebanho; porque vosso Pai se agradou em dar-vos o seu reino.
33 Gwafëryin ile hwëhnarun ỹa ayëɗawuni vëhaỹëhnah va koryi ỹa. Age ntirun koyëna mbarëpaɗun hnapul ile wok përëkaɗina, had ɗarël W̃ën hna kwëtarun mbin hna. Hnam puɗina. Vële va vëhoɗina tëkënëni, do vamaỹ va wahoɗina përëkanëni.
33 Vendei os vossos bens e dai esmola; fazei para vós outros bolsas que não desgastem, tesouro inextinguível nos céus, onde não chega o ladrão, nem a traça consome,
34 Hn'ile nke hnapul hun hna, nkeɗ iña hun iŋa kwëlëkwël.
34 porque, onde está o vosso tesouro, aí estará também o vosso coração.
35 «Këbënaryin do afëɗu walampu hun w̃a kwëlëkwël.
35 Cingido esteja o vosso corpo, e acesas, as vossas candeias.
36 Tëfëka ayewu had ale hnapëɗëha ale ndokuŋënd ge mëncik iñël do ge tëkik mbankat rënka ỹa piɗëtëhna taŋ.
36 Sede vós semelhantes a homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que, quando vier e bater à porta, logo lha abram.
37 Mbetani vëryokuŋ vële tëkatëɗ ale ndokuŋëhnëɗëni ỹa hara vëryakëna wakwëɗ! Toña fëƴaɗëmu: ahwëhn tere arac pëhwëtaɗ soŋe nëhëtëhnëhni, ntehnëɗëhëhni ntañani hn'ile tokëɗe hna do nëhëtëhnëhni umë dënk roka ỹa tokëni.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, os encontre vigilantes; em verdade vos afirmo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Age fagant hn'umëɗ hna ma kob gë fac mëncik do njij tëkatëhni vëryakëna wakwëɗ vërac, mbetani!
38 Quer ele venha na segunda vigília, quer na terceira, bem-aventurados serão eles, se assim os achar.
39 Ƴëtëryin ɗus waŋi: ge ahwëhn tere ỹa njëtakënd wati le njijëɗ ale ỹa, tavakëndilahna tënk tere lëw̃u hna.
39 Sabei, porém, isto: se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, [vigiaria e] não deixaria arrombar a sua casa.
40 Pëhwëtaryin w̃uhnë fëna, kaɓi Ajë Ahn'a tëkiɗ hnë wati ile worun nahaluhna.»
40 Ficai também vós apercebidos, porque, à hora em que não cuidais, o Filho do Homem virá.
41 Piyer më tëƴëka Yesu: «Ahwëhn, fuhnë fo bi hnantanëhnëru iỹi uhnës uryindaryindan ma vahnë vi fop ye?»
41 Então, Pedro perguntou: Senhor, proferes esta parábola para nós ou também para todos?
42 Ahwëhn a më ntëkwaka: «Mo ga ye aryokuŋ, ale hahnëndak do ritëka? Ahwëhn a kwëtehnahnëɗëha vëryokuŋ vëỹëntaw̃ va fop, ƴëɗahnëhni sah lëw̃ hni roka wati ile rëfëka ỹa.
42 Disse o Senhor: Quem é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor confiará os seus conservos para dar-lhes o sustento a seu tempo?
43 Mbetak aỹi aryokuŋ ge ahwëhn tere ỹa mëncik do tëkata ga ntiɗ ɗoku lëw̃u ỹa!
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ahwëhn tere ỹa kwëtehnahnëɗëha hnapul lëw̃u ỹa fop.
44 Verdadeiramente, vos digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Ɓare ge aryokuŋ arac a ntehnaɗ ahwëhn tere ỹa mëncënkajëɗina, do pëgwëlehn ndafëndëhni vëryokuŋ va vësan gë vësëval per, tokënd do cend hafo ndëw̃ënd njakaryëɗëha!
45 Mas, se aquele servo disser consigo mesmo: Meu senhor tarda em vir, e passar a espancar os criados e as criadas, a comer, a beber e a embriagar-se,
46 Awa, ahwëhn tere ỹa mënciɗ hnë fac ile nkok ƴëkaɗilahna aryokuŋ arac, wati le nkok ƴëtëna, ndafëɗëha ɗaf ntavah do gante ntiɗeni vële wok vëwëtahnëlahna W̃ën ka ntiɗëha.
46 virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e castigá-lo-á, lançando-lhe a sorte com os infiéis.
47 «Aryokuŋ ale yëtëk ile ñaɗ ahwëhn tere ỹa do pëhwëtana nti rac ndafëɗe ɗus.
47 Aquele servo, porém, que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade será punido com muitos açoites.
48 Do ale wok ƴëtëna ile ñaɗ ahwëhn tere ỹa do nti ile rëfëka ndafahni, toƴe fo ndafëɗe. Ge ahnë yaɓah nuỹak, yaɓah tëƴëɗe; ale hwëtehnahnik yaɓah tëƴëɗe ntëbi waỹëntaw̃ w̃a.
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 «Njijëɓu ɗuniỹa li soŋe yondu hwëɗëh hnani. Ñankahnëko pëla taŋ!
49 Eu vim para lançar fogo sobre a terra e bem quisera que já estivesse a arder.
50 W̃ënu ŋa ñaɗ njaryehno do ndëñëɓu ɗus ani gë nkehahnënd ỹa!
50 Tenho, porém, um batismo com o qual hei de ser batizado; e quanto me angustio até que o mesmo se realize!
51 Ntiyahnëku bi njijëɓu ɗuniỹa li soŋe yoju ƴam? Hali, pëƴaɗëmu pitëndëlehn yijëɓu.
51 Supondes que vim para dar paz à terra? Não, eu vo-lo afirmo; antes, divisão.
52 Pëgw dol, ge vahnë mbëɗ mbankëni tere, vërar va takëlëɗëhëhni gë vëhi va, do vëhi va takëlëɗëhëhni gë vërar va.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 Rëm ỹa vësaŋëɗina g'aju do aj'a vësaŋëɗina gë rëmu; hnëm ỹa vësaŋëɗina g'aryagu do aryag a vësaŋëɗina gë hnëmu; hnëm jar ŋa vësaŋëɗina g'asëval aju do asëval a gë hnëm asanu.»
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora, e nora contra sogra.
54 Yesu nkoko nësëhnëndëni kore ỹa, ge nuni ambin ŋa ga mbahnik, ntehnëɗëni taŋ tëvëɗ, gë paryi tëvëɗ.
54 Disse também às multidões: Quando vedes aparecer uma nuvem no poente, logo dizeis que vem chuva, e assim acontece;
55 Ge nuni sël le w̃atiɗ gë cape rëhw gë pëhna lav ka ga cëlëɗ ntehnëɗëni njakëɗ, gë paryi njakëɗ.
55 e, quando vedes soprar o vento sul, dizeis que haverá calor, e assim acontece.
56 «W̃uhnë vële wok ñaɗiluhna toña! Mëkëɗun awëryu ile liyaɗ nkal li gë g'ambin; awa soŋe ye ye gwëryëɗiluhna wati ile ye gaki ỹi?
56 Hipócritas, sabeis interpretar o aspecto da terra e do céu e, entretanto, não sabeis discernir esta época?
57 «Soŋe ye pitëndëlehnëɗiluhna w̃uhnë dënk ile satëk?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Age takëlëku g'ahnë njiryeryatëndi hn'ahitiŋ hna diry fere awëryëlu nkaw̃ hna. Age gena umë njoɗëhi hn'ahitiŋ hna do ahiti ŋa njëɗahnëɗëhi asëɗi.
58 Quando fores com o teu adversário ao magistrado, esforça-te para te livrares desse adversário no caminho; para que não suceda que ele te arraste ao juiz, o juiz te entregue ao meirinho e o meirinho te recolha à prisão.
59 Tac pëƴaɗëmu ge koyëna nkehu cahnëɗiluhna hnam ge gena cosahnërun nav iŋa hafo pu.»
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.