Lucas 6
Dios Chʉ'o Kʉaphʉro (COE) vs NTLH
1 Ũcuarʉmʉ Jesús pʉaumucusena repaʉ neenana'me trigo chiopi saijʉ paniasome. Saijʉ repaʉ neena trigocha'charʉã pura ãniasome.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Jã'aja'ñe cho'ojʉna ña fariseopãi i'kaasome repanare.
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 — ausente —
3 Jesus respondeu:
4 — ausente —
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Chini,
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Na'a pa'isirʉmʉ Jesús pʉaumucusena judíopãi chi'ivʉ'ena kaka che'choasomʉ. Che'choto ũcuavʉ'ere pãiʉ ʉjajʉ̃tʉre cu'ajʉ̃tʉrʉ paakʉ paniasomʉ.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Repavʉ'e chi'isina judíopãi che'chonana'me fariseopãi Jesure rʉa pãiñaasome. “¿Jesús iumucuse pʉaumucusena cu'ajʉ̃tʉrʉ paakʉ'te vasoja'ʉ?”, chini ñu'ijʉ ñaasome repana. Repaʉji cho'oʉna ña repaʉni cu'ache i'kañu chini cha'aasome repana.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Repana cuasache masikʉta'ni cu'ajʉ̃tʉrʉ paakʉ'te ija'che i'kaasomʉ Jesús:
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Ũcuarʉmʉ Jesús i'kaasomʉ repanare.
9 Então Jesus disse:
10 Chini ũcuanʉkore chʉri ña, cu'ajʉ̃tʉrʉ paakʉ'te ija'che i'kaasomʉ:
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Jã'aja'ñe cho'oʉna ña Jesure rʉa pe'ruche pe'ruasome repana. Pe'rujʉ, “¿Je'se mai jã'ʉre cho'ojanaa'ñe?”, chini sãiñechi'a cutuasome repana.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Na'a pa'isirʉmʉ Jesús aikũtina mʉniasomʉ, Dioni sẽsa chini. Mʉni te'eñami sẽeʉ ñataasomʉ repaʉ.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Ñataʉna repaʉ'te chiinare soni rao docerepanarechi'a chẽa ija'che i'kaasomʉ repaʉ: “Dios chʉ'ore sani chʉ'vajʉ paapʉ chini saoja'mʉ chʉ'ʉ mʉsanʉkonare”, chiniasomʉ repaʉ.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Iea'me repaʉ chẽasina mami: Simonre chẽa chekere mami ve'oasomʉ repaʉ. Pedro'te ve'oasomʉ. Jã'ajekʉna Simón Pedro ve'easomʉ repaʉ. Andrere repaʉ Simón Pedro cho'jeʉ'te ũcuaja'che chẽaasomʉ repaʉ. Ũcuaja'che Santiago'te Juanre, Felipe'te, Bartolomere chẽaasomʉ repaʉ.
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Ũcuaja'che Mateo'te, Tomare chẽaasomʉ. Chekʉre Santiago'te Alfeo mamakʉ'te ũcuaja'che chẽaasomʉ. Chekʉre ũcuaja'che Simonre, cananistapãi ja'me cho'oche cho'okaikʉ'te chẽaasomʉ.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 Ũcuaja'che Judare, chekʉ, Santiago mamakʉ'te chẽaasomʉ. Ũcuaja'che Judas Iscariote'te chẽaasomʉ. Na'a pa'isirʉmʉ repaʉ Judas Iscariote Jesuni cu'ache cho'oa'jʉ chini chekʉnani jo'kaasomʉ.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Ũcuarʉmʉ Jesús aikũti pa'isi'kʉpi repaʉ neenana'me caje re'ojajaevana canʉkato repaʉ'te chiina, rʉa jainʉko paniasome. Pãi chekʉna ũcuaja'che rʉa jainʉko paniasome. Jerusalén vʉ'ejoopo cana, Judea cheja cajoopoã cana, ũcuachejña po'ña canana'me Tiro vʉ'ejoopo canana'me Sidón vʉ'ejoopo chiara rʉ'tʉva cajoopoã cana paniasome repana. Jã'achejña pa'inapi Jesús i'kache'te asañu chini raniasome repana. Jũ'iva'na repaʉni vasocojñoñu chini ratena vasoasomʉ Jesús repava'nare.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Ũcuaja'che vatire paajʉ jũ'iva'na vasocojñoasome.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Jesure rʉa masiʉjekʉna jũ'iva'na rupʉ repaʉni chẽse vajʉasome. Jã'ajekʉna pãi jũ'iva'na ũcuanʉko chẽse vajʉñu chiniasome repaʉ'te.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Ũcuarʉmʉ Jesús repaʉ neenani ñakʉ i'kaasomʉ.
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 ’Ũcuachi'a chura ãucuhava'na pa'ime mʉsanʉkona. Jã'ata'ni pojojʉ pa'ijʉ̃'ʉ. Na'a pa'isirʉmʉ ãu karama'ñe paajanaa'me mʉsanʉkona.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 ’Chura pãi mʉsanʉkonare cuheme, chʉ'ʉni Dios Raosi'kʉni cuasajʉna. Cuhejʉ kueñe pa'ima'me. Ũcuachi'a mʉsanʉkonare cu'ache i'kame repana. Ũcuachi'a mʉsanʉkona pa'iche'te chekʉnani kʉani joreme repana, “Cu'ache pa'inaa'me jã'ana”, chiijʉ. Jã'ata'ni pojojʉ pa'ijʉ̃'ʉ mʉsanʉkona.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Pãi cu'ache cho'ojanaa'me mʉsanʉkonare. Jã'ata'ni cha'ijʉ pojojʉ̃'ʉ. Na'a pa'isirʉmʉ Dios pa'ichejare sani pa'ijʉna rʉa re'oja'chere ĩsija'mʉ Dios mʉsanʉkonare. Aperʉmʉ ũcuaja'che mʉsanʉkonare cuhena aipãipi cu'ache cho'oasome Dios chʉ'o kʉakaisinare —chiniasomʉ Jesús repaʉ neenare.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Chini pãi ũcuanʉkore jo'e i'kaasomʉ repaʉ.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 ’Mʉsanʉkona te'ena ãu karama'ñe si'arʉmʉ chajiche ãijʉ pojojʉ pa'ime. Jã'ata'ni na'a pa'isirʉmʉ ãucuhava'na pa'ijanaa'me mʉsanʉkona, Diore cuasamanesi'e ro'i.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 ’Mʉsanʉkonapi chʉ'ʉ chʉ'ore rũhiñe kʉato re'oja'chere ʉ̃sejʉ cu'ache i'kajanaa'me pãi mʉsanʉkonare. Rũhiñe kʉama'tota'ni re'oja'che i'kajanaa'me. Jã'ajekʉna pãipi mʉsanʉkonani si'areparʉmʉ re'oja'che cututo Dios chʉ'o rũhiñe kʉamanajejʉna cu'ache ti'jñeja'mʉ mʉsanʉkonare. Mʉsanʉkonare re'oja'che cutuna aipãipi aperʉmʉ jorejʉ, “Dios chʉ'o kʉakainaa'me chʉkʉna”, chiisinare re'oja'che cutujʉ paniasome —chiniasomʉ Jesús repanare.
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 Chini Jesús jo'e i'kaasomʉ repanare.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 ’Ũcuachi'a, “Mʉsanʉkonare cu'ache ti'jñea'kʉ”, chiinare sãiñe cu'ache i'kama'ñe, “Re'oja'che ti'jñea'kʉ mʉsanʉkonare”, chiijʉ̃'ʉ repanare. Ũcuachi'a, mʉsanʉkonare cu'ache cho'onare Dioni re'oja'chere sẽekaijʉ pa'ijʉ̃'ʉ.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Chekʉpi pe'rukʉ mʉ'ʉ vachoturupʉna asi charato jo'e chekʉkã'ko ʉ̃semanejʉ̃'ʉ jo'e charaa'kʉ. Ũcuachi'a chekʉpi mʉ'ʉ sẽ'sevʉ ju'ikãare tʉasõru chekʉkãare rupʉ ĩsijʉ̃'ʉ repaʉ'te.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Ũcuachi'a mʉ'ʉ paamajñarʉãre ũcuaʉakʉji sẽeto rupʉ ĩsijʉ̃'ʉ repaʉ'te. Ũcuachi'a chekʉpi mʉ'ʉ paamajñarʉãre tʉasõru, “Co'chojʉ̃'ʉ chʉ'ʉre”, chiimanejʉ̃'ʉ repaʉ'te.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Mʉsanʉkona chiiche chekʉnapi cho'okaiche rʉa chiime mʉsanʉkona. Jã'ajekʉna chekʉnare ũcuaja'che mʉsanʉkona chiiche'te re'oja'chere cho'okaijʉ pa'ijʉ̃'ʉ. Mʉsanʉkonare re'oja'che cho'oma'tojẽ'e ũcua re'oja'che cho'okaijʉ pa'ijʉ̃'ʉ repanare.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 ’Pãi cu'ana repanare oinarechi'a oijʉ pa'inaa'me. Jã'ajekʉna mʉsanʉkonapi mʉsanʉkonare oinarechi'a sãiñe oito pojomaneja'mʉ Dios.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 Pãi cu'ana repanare re'oja'che cho'okainarechi'a sãiñe re'oja'che cho'okaijʉ pa'ime. Jã'ajekʉna mʉsanʉkonapi mʉsanʉkonare re'oja'che cho'okainarechi'a sãiñe re'oja'che cho'okaito pojomaneja'mʉ Dios.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 Pãi cu'ana ũcuajanare kuri prestani, “Co'chojanaa'me ina”, chini prestame kuri. Jã'ajekʉna mʉsanʉkonapi co'choche cuasonarechi'a kurire prestato pojomaneja'mʉ Dios.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Jã'ajekʉna mʉsanʉkonare cuhenare oijʉ pa'ijʉ̃'ʉ. Ũcuaja'che re'oja'che cho'okaijʉ pa'ijʉ̃'ʉ repanare. Mʉsanʉkonani ũcuaʉache'te prestañu chiito co'chochejẽ'e cuasama'ñe prestajʉ̃'ʉ repanare. Jã'aja'ñe cho'ojʉ pa'ito Dios re'oja'chere ĩsija'mʉ mʉsanʉkonare re'oja'che cho'osi'e ro'i. Mʉsanʉkonare cuhenani re'oja'che cho'ojʉ pani Dios Cʉnaʉmʉ Pa'ikʉ cho'ocheja'che re'oja'che cho'ojanaa'me mʉsanʉkona. Dios Repaʉ cho'okaiche, “Re'orepamʉ”, chiimanarejẽ'e re'oja'che cho'okaiʉ pa'ikʉ'mʉ. Cu'ache cho'onare ũcuachi'a re'oja'che cho'okaikʉ'mʉ Repaʉ.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Mai Ja'kʉ Dios pãi ũcuanʉkore oicheja'che chekʉnare pãi oijʉ pa'ijʉ̃'ʉ mʉsanʉkona —chiniasomʉ Jesús repanare.
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 Ũcuarʉmʉ Jesús jo'e ija'che i'kaasomʉ repanare:
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Mʉsanʉkonapi ũcuaʉamajñarʉã paani, chekʉnare rupʉ ĩsijʉ pa'ijʉ̃'ʉ. Jã'aja'ñe cho'oto Dios ũcuaja'che mʉsanʉkonare re'oja'chere ĩsija'mʉ. Mʉsanʉkona chekʉnare cu'amajñarʉã turu ʉjaturuna timuñe maña ĩsisi'eja'che ĩsija'mʉ Dios mʉsanʉkonare. Mʉsanʉkona, chekʉnani põsere ĩsiñu chini kuẽkue ĩsisi'eja'che kuẽkue ĩsija'mʉ Dios mʉsanʉkonare. Mʉsanʉkonapi chekʉnani jmamajñarʉã kuẽkue ĩsito Dios ũcuaja'che jmamajñarʉã ĩsija'mʉ mʉsanʉkonare. Jã'ata'ni mʉsanʉkonapi chekʉnani cajejaiche ĩsito Dios ũcuaja'che cajejaiche ĩsija'mʉ mʉsanʉkonare —chiniasomʉ Jesús repanare.
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 I'ka pi'ni repanani chʉ'vakʉ ija'chere cuasakʉ kʉaasomʉ repaʉ:
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Utija'o che'chena repanare che'chonare na'a rʉa masima'me. Jã'ata'ni utija'o peore che'che pi'nini repanare che'chona masicheja'che masijanaa'me repana.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 ’Pãiʉ repaʉ ñakova'te chĩ'camaka ʉjamaka paakʉ'teta'ni cuasomaneasomʉ. Cuasama'kʉta'ni ja'me pa'ikʉ ñakova pa'imakarʉ jmamakarʉta'ni ñaasomʉ repaʉ. Rʉa tĩiñea'me jã'a. Mʉsanʉkona ũcuaja'che tĩiñe cho'ome. Rʉa cu'ache cho'onata'ni mʉsanʉkona cu'ache cho'oche cuasama'me. Jã'ata'ni chekʉnapi jmamakarʉ cu'ache cho'oche ñani rʉa cuasanaa'me mʉsanʉkona.
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Ũcuaja'che pãiʉ repaʉ ñakova'te chĩ'camaka ʉjamaka paakʉta'ni tʉnoma'ñe paamʉ. Jã'ata'ni chekʉpi ñakova'te chĩ'camakarʉ jmamakarʉ paache ñanita'ni, “Raijʉ̃'ʉ. Mʉ'ʉ ñakova pa'imakarʉ chĩ'camakarʉ'te tʉnokasa”, chiimʉ. Rʉa tĩiñea'me jã'a. Mʉsanʉkona ũcuaja'che rʉa tĩiñe cho'ome. Rʉa cu'ache cho'onata'ni mʉsanʉkona cu'ache cho'oche ũhasõma'ñe pa'inata'ni, chekʉna jmamakarʉ cu'ache cho'oche ñani, “Mʉsanʉkona cu'ache cho'oche ũhasõjʉ̃'ʉ”, chiinaa'me. Jã'aja'ñe cho'oto cu'amʉ. Sẽ'sevʉchi'a re'oja'cheja'che ñoñe pa'inaa'me. Pãiʉ ñakova chĩ'camaka ʉjamaka paakʉ repamaka tʉnosirʉmʉ na'a masi ñokʉna chekʉ chĩ'camakarʉ tʉnokaire'omʉ. Ũcuaja'che charo mʉsanʉkonapi cu'ache cho'oche'te ũhasõ re'oja'che pa'ijʉ chekʉnare mʉsanʉkona i'kache'te ũcuarepa cho'ojʉ chekʉnani jã'aja'ñe chʉ'vato re'omʉ. Jã'ata'ni ũcuarepa cho'omanapi chekʉnani chʉ'vato cu'amʉ —chiniasomʉ Jesús repanare.
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Ũcuarʉmʉ Jesús pãire jo'e chʉ'vaasomʉ.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Sũkiñʉã repañʉã kʉ̃isi'ere ãni ña masime pãi repañʉ pa'iche. Miusava higopʉã kʉ̃ima'mʉ. Ũcuachi'a miusava ʉche kʉ̃ima'mʉ. Ʉcheñʉãpi ʉche kʉ̃imʉ.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Pãi ũcuaja'che re'oja'che cuasana re'oja'chere cutume. Ũcuaja'che pãi cu'ache cuasana cu'ache'te cutume. Pãi ũcuanʉko repana rekoñoã cuasache cutunaa'me —chiiʉ chʉ'vaasomʉ Jesús repanare.
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 Ũcuarʉmʉ Jesús jo'e ija'che chʉ'vaasomʉ repanare pãi:
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Pãiʉ chʉ'ʉni rani chʉ'ʉ chʉ̃'ʉñe asa chẽa cho'okʉ pa'iche ija'cheja'chea'me:
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Pãiʉ vʉ'ere cho'ora chini cojña cata pa'ichetʉ'ka repa sa'navʉã ũni nʉ'keasomʉ vʉ'ña tuu. Repavʉ'e cho'o pi'nisirʉmʉ oko rʉa ra, vʉ'ejatʉ'ka chiacha ko'sa tĩ'aasomʉ. Ko'sa tĩ'asi'eta'ni rʉa masi cho'osivʉ'ejekʉ tãimaneasomʉ repavʉ'e.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Ũcuachi'a pãiʉ chʉ'ʉ chʉ̃'ʉñe jachakʉ cho'oma'kʉ pa'iche ija'cheja'chea'me: Chekʉ pãiʉ vʉ'ere cho'ora chini cojña rʉa sẽ'serʉã ũni vʉ'ña tuu nʉ'keasomʉ. Vʉ'e cho'o pi'nisirʉmʉna oko rʉa ra, vʉ'ejatʉ'ka chiacha ko'sa tĩ'aasomʉ. Ko'sa tĩ'aʉna masi cho'omanesivʉ'ejekʉ tãnisõasomʉ repavʉ'e —chiniasomʉ Jesús repanare pãi.
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.