Gênesis 31
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NVI
1 Labansha wip kamuz tputsee tsiyatarangu; Na Akop kurikpan taakiya. Maachiri zapanshita. Itaru, anoo ichingaru apapanandari maachirita, tát tát ashiranganaya.
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Akopsha anoo mazinarangu, Nuwaa ngusiri nizikpaz ashkiya. Watam sirú nuwaa kapung chinatariya. Itaru, na ndusha ashiru chinakiya, tárangiya.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Apanllsha: Akopaa; Shaanpeetam tsapunish kanapungi yap shaana maachiritish taakana ambi. Nuw shiyaam kapung istachinllpa, Apanll tárangu, Akopsha; Ayu, tárangiya.
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Akopsha wizanllee tsimbunarta kuruzurangiya, yapiri opeejarini ksutku taarangu ambirita.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Anushsha wizanll kusarangsin, wizanllee tsiyatarangu; Izanllee, aparish sirútama nuwaa kapung chinatariya. Itaru, na ndunsha chinakiya; napakshita. Ashkitaa aparish, itaru Apanllsha nuwaa urutamari ksutkiya.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Siy yasaksa yuwaa nuw aparshish tarawaztaki anootsi. Nda apareetsish kuk kapeetarangina. Mangi ksaptari tarawaztakina.
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 Ashkitaati anoo, aparshitish nuwaam xarashish wayakiya. Yuwaa tarawaztaki anoo mantsir tuwapamaam zandkiya.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Aparish waana mangush chinarangu, Yuw chinuz yutaritarini tatsipkachu, yuw pur kantsirpamasheewa an shaama yamangcha yuwamand tarawaztakchish anumanda, tárangiya. Itaru, chinuzsha iparinaku, ichingaru pur kantsirpinand minllur tuwapinand iparnarangiya. Ashirucha, anootssha parangu, yusur nuwaa tsiyatarangiya: Na nimun yuwanandarisha pur isingukuru annandarisha ipuseerush shaama yamangcha yuwamand tarawaztakish anumanda, tárangu, yusur chinuz pur isingumanandsha iparinarangiya.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Apanll waana nuwaam kapung istaku ashirangiya. Apareetsis chinoo itutseeru, nuwaamsha chineemi zapan panarangiya.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 Yuwapur chinuz sirútama ichingaru kuratarangu anpur pamasaranguri, kaapar upapchir wizaree yangaranganaya. Ichingaru wip isingumanandari, minllur tuwapinandari, kantsirpinandari ashiru tatsipurangiya.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Anshuritam yuwash pamaski anush Apanllsha wasundurur nuwaa kuruzurangu, Akopaa, tárangu, nuwshat; ¿Maya? tárangina.
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Uwshat; Akopaa, nuwaa kuki mazinangandama. Nuw shiyaa parangina yuwaa Laban shiyaa kiyung yachaku anootsi. Na nimun kaapar ichingaru isingumanand, kantsirpinand, minllur tuwapinand wizaree yangachinllinpa.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Nuw Apanlltana. Zurampatari shiyaa atina. Nuw waatatana yuw shiyapa Betelash tsap tsiyatarangani antana; yuwapur shiy patumbchimun kzammashpa tapararangush, anush nuwapasha zurmaptari tsiyatarangani antana. Ashiriya, na nee tsap kasayarush, wapitam tsapunpitamtish kanapungi yapitam nllurtarangish ambitamta, nuwaa tárangiya. Ántar, Akoparini wizanllee kamanku ashirangiya.
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Wizanllshitisin; Natunaa átish anoo mazinaktanicha. Watam na iyaam apap maacheetsi panamaam wanindshitaja. ¿Apapaam mayaamaja kutachini? Pzaya, átush waritacha.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 ¿Watam apap iyaa tunareepaz ashisha, arapeetarisha napkuwa? ¡Shiy iyaa yamarangus, apapsha iyaa maacheetsipaz ashiru tarawaz wamin tupaxanxarangiya! Itaru, iyamand kamini apapaam tuwapamaam tarawaztarangush, na tputseemsha chinoo tuchingarangiya.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Itaru, iyaatssha Apanll ¿tamaranga? Kizpur wanasirimash iyaam istarangiya. Apapaa maachiri itutseeru shiyaam panarangiya. Ipareemtamani panarangitamta. Ashirupa, Apanll waana shiyaa parangu tsiyatarangiya, wizanll táranganaya.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 — ausente —
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 — ausente —
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Itaru, anushsha zar Laban pangoo shitungeeranllu, chinuzipsha opeejaa pur kturkatu naatarangiya. Ashirucha, waanisha Rakel pangusish kurimunazish pshtuyaru, waparee apanllputsirini tinamaa payuku anoo shuchirangiya. Itaru, Akoparinsha anoo nda yasarangiya.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Naamaam yareersin, Akoparini ungsiree kukshari tsiyatsshari naataranganaya.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 Ashirucha, maachiritaa ashpari ichingeerandsin, apus kung sur Eufratis taaru anoo kiteerandsin, aranginasha naataranganaya, yap mach sur Galaad taarangu ambshita.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Mang, tuchparinshini zar tushiyramchu anush Laban tsiyatssee mazinarangiya yuwaa ungsir Akop naayaranllu anootsi.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Ashiriya, uwshtisin káyarandsin, tachitaranganaya. Ichingaru tiptsirtam, maachiritam kutaranganaya. Sheerandsin, yap Akop naayaranllina amb tachitaranganaya. Apusari tsimbun matayaru zar maamatanusin, anush mach sur Galaadash kamataranganaya.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ndatuma kamatchu, apus maarangu, anush Laban Apanllee pamasarangiya. Apanll waana tsiyatku, Labanaa, kaapa zapaninaa Akopaa nambinllpa, tárangiya.
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Ashiriya, ansha Akoparin ichingaru tiptsirpat, wachinllinutam ashparitssin apus machish Galaadash tsap kanuskamchusin, anush Labansha wasundurpatari kamataranganaya. Anushutam kanusaranganaya.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Anshurisha shaniyeeramchusin, Labansha Akopaa tsiyatarangiya. Akopaa, ¿mayaamsha shiy nuwaa amb ashirangsha? Ngutish nuwaa tamapingarangish. Arangirisha nuwaa tsiyatsshari ipareetsi isuwambeeranllish. Tputs kpachamash ashiru ipareetsi putayaranllush isuwambeeranllish.
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Shiy nda nuwaa pakchiyam tsiyatarangsha. Waanari shiy nuwaa kamanirangush, nuw anuritam yasaranguri, maya, nuw shiyaam wanasir tsiyateeri kasamaam taariya. Shaniyeeruni, natum shiyapa michteenee, aturi, uru kapusis wayayaruni, shambateeni. Shambatkuni, tamburtataruni, tiruchiruchtaranguni, natunaa naangsi, táchima, táranguri, shiyshat arangiri suwarangsha.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Ipareetstamti wanasir tsiyateeruri, ishambeeri, chinllineetstamti pachipeeruri, ishambeeruri, kasamaam taariya. Itaru, nuwshat ipareetsi, chinllineetstamti nda pakchiyam tsiyateeri, nda ishambaruri, ¿tamari kasachee? Tputs mang' ndunar tamaparee ashirangsha.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Nuw siyaa waanari wanimaam zandkuri, ashparitaatsis nuw siyaa kamirana kiyung yachamaama. Itaru, nuwsha pamasaranguri, miranish Apanll nuwaa; Labanaa, k'keetsi mazinangcha. Kaapana kapung nambinllpa, tárangu, nuwsha anuritam payukina.
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Itaru, shiysha Akopaa, mikeerus tsapuningazish zandarangush, kanapurangsha aparpish watsapuni. Itaru, amb ashkush, nuwaatssha apanllputsiri shuchirangsha, Laban tárangiya.
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 — ausente —
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 — ausente —
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Labansha; Ashiriya, nachungachima, tárangu, Akopash watambur pshtuyaru, nachungarangiya. Liyashsha watambur pshtuyaru, nachungarangitamta. Muchchurim tsimbun maachiru parangiya. Sheeru, naxpoorangu, yusur shitungeeru, Rakelapsha watambur pshturangiya.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Itaru, Rakelsha yuwaa apanllputsee shuchirangu anoo, chinush kameechush watsirar wantsush pishurangiya. Sheeru, anamun iwaz mang kuxinxinaw ashirangiya.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Rakelsha mang waparee tárangiya; Apaa, nuwaatsina tsiyantariyshpa, apaa. Kizich tamatarpachi wanguytaranguri, nuwnaa chiyzamaam pinasakina; mang waparee tárangiya.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Akopsha kapung tsiyantarangiya. ¿Natuwa? Na ¿apanllputsireetsish yanpuyanllish? Natu nuwaam yámandanda. Watam shiy anungaz nuwaa tachitarangshawa.
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Nuwash maachiriti nachungarangsha. Natu nee wayangi. Ichingarusin tputsirish pamaama. Nuwatam tputsiri ichingaritamsin yasamaama.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 Nuw shiyash wanip masach tarawaztarangina. ¿Ndusha 20 masach tarawaztayaranllee? Nda minumtiyam opeej wipaa kapirangiya. ¿Antaati chineetsish minamtiyam katungarangeezi?
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Manginshuch chineetsish zakchu, nuwaanaatsisha opeejari tuwanpurangurina. Chinish wipaw tsipakchu, shiyshat nuwaatsimarisha tapshiyarush nambtarsha. Natu tuwapanda, átarsha. Nuwshat anuritam; Ayu, aturi tuwapatarina. Shiy ichingaru nuwaa tuwapanda átarsha. Ambiri ashkuri, shiyash taarangina 20 masachi.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Wanip zar shiyaa chinish ksutkuri kiyung kachiyarangina. Psaantam ksutataw ashkuri, kachizamun tsipamaam pshatarangina. Maats ksata ksutataw ashtarina.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Shiyaam tarawaz kapung m'chateeraana. Iparimandish wamin tsimbunari, washunand 14 masach tarawaztarangina. Chineemshitish ksutkuri minum matayaru masach tarawaztarangitamana. Ambtaa ashiranguri, shiyshat nuwaam mantsir tuwaparangsha.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Itaru, Aparich yuwarpich nuwaa pachiri Aprahamarinee kizpur chinataru, mishat apapaatstam Isaaka kizpur ksutaru anu nuwaa zanganirangu, uru nuwaa kapung ksutkitamta. Waana Apanll yuwaa tarawaztakuri, psaan kiyung kachiyki anoo paranguwa. Itaru, ambtaa ashiranguri, na mangutaritamti maachiriti ndunar kanapeeraana. Ashirucha, anoo Apanll parangu, na in psaan shiyaa waneerangiya, Akoparini tárangiya.
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Labansha, Zuraksha. Izanllish tsimbunari nuwaanandari iparina; iparish nuwaanandaritam chinllinina. Chineemshitish nuwashtam yamarangsha. Ashirucha, nuw shiyaa kizpur wanimaam waritaktaati, ashiritaa chinllineetsi nayanikuri, nda ashkina.
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Ashirucha, nuw shiyaa, Akopaa, táshina; Nda nuwapa natsamaam wanasir tsiyatssis zurampatari, Apanllimun sur yareeni, nuw shiyaa atina, Laban tárangiya.
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Ashiriya, Akoparinshitin anuritam, Ayu. Ashiri amb sheeni, tárangiya. Patumbchee yáyaru tunuxinarangiya.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Tiptsireetssha kamachtarangiya; Natu, patumbich yáyarus xanatangints, tárangiya. Tiptsirsha anuritam, Ayu, tusin, patumbchee yáyarusin, wanasir taturpiyarusin, xanateersin, anumun katungaranganaya.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Labansha patumbchee taturpima sur waanshuchish kuk ísamarangiya Jegar-Sahadutá átu. Akopsha, uwshat wanshutam kuk Galaad átu ísamarangitamta.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Wandaritam anoo tsap Galaad atanaya. Labansha, Ashiriya, watacha na patumbchimun xanateerni anamun shaniykuni, na ¿mayaamaja yutaritshishee chinachich? Wanasir tsiyatssis na yareeniya, táyaru,
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 yusur Laban anootssha tsap sur Mispa átsha ísamarangiya. Watam táranguwa. Na arapeew kasambkachiniwa. Itaru, arapeewtaati kasakchuni, Apanll waana iyaa pariya.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Ipareetsi kizaa tsimbunari wanasir ksutangcha. Ipareetsi natsariyshpa. Minootsshat kiz yamarinllpa. Mangishish chinangcha, watam Apanll waana iyaa paruwa. Nduntaati tputs nuwaa kamankusin, watam Apanllsha yuwaa ashkich anoo yasaruwa.
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Mishat, Akopaa, ¿mayaama piy shimbayaruni, na wanasir patumbchimun kuxineeruni tsiyatkini? ¿Anoo mayaamaja mbizachinee?
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Patumbchee xanateerni, anumandaritam arangiri shiy naatacha. Shiyshat mbizarinlltampa, nuwsha waatatamta nduntam mbizachima. Na nimunarishat nuw shiyaa tayutaritcheezi, shiysha nuwaa nduntam muntachsha.
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Watam yaanaa Apanllirini paruwa, yuwaa Apanll shiy pachirish Aprahamarini kizpur chinarangu, nuw pachirini Nahor kizpuritam chinarangu anu iyaa yasakiya, Labanarini tsiyatku ántar ashirangiya. Ashirucha, anuritam Akoparinsha, Zuraktishcha. Watam Apanll waana yuwaa apari Isaak chinaku an paru, zurampatari shiyapa wanasir tsiyataranganiwa, tárangiya.
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Táyaru, wanasir itsinsaru Apanllimun suru tsiyatarangiya. Sheeru, chinuzeetsshat pachayarusin, machip káreersin, ambiri ashparitssin katungaranganaya. Sheersin, anootsiri maaranganaya.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Maayarusin, putamshat wipaa pachipeeru, wachinllinootstam pachipeeru, ishambarangiya. Sheeranllu, waptam watsapuniptam kanapurangiya.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.