Gênesis 31
Apanlli Kuku (CBUNT) vs NAA
1 Labansha wip kamuz tputsee tsiyatarangu; Na Akop kurikpan taakiya. Maachiri zapanshita. Itaru, anoo ichingaru apapanandari maachirita, tát tát ashiranganaya.
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 Akopsha anoo mazinarangu, Nuwaa ngusiri nizikpaz ashkiya. Watam sirú nuwaa kapung chinatariya. Itaru, na ndusha ashiru chinakiya, tárangiya.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Apanllsha: Akopaa; Shaanpeetam tsapunish kanapungi yap shaana maachiritish taakana ambi. Nuw shiyaam kapung istachinllpa, Apanll tárangu, Akopsha; Ayu, tárangiya.
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Akopsha wizanllee tsimbunarta kuruzurangiya, yapiri opeejarini ksutku taarangu ambirita.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Anushsha wizanll kusarangsin, wizanllee tsiyatarangu; Izanllee, aparish sirútama nuwaa kapung chinatariya. Itaru, na ndunsha chinakiya; napakshita. Ashkitaa aparish, itaru Apanllsha nuwaa urutamari ksutkiya.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Siy yasaksa yuwaa nuw aparshish tarawaztaki anootsi. Nda apareetsish kuk kapeetarangina. Mangi ksaptari tarawaztakina.
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 Ashkitaati anoo, aparshitish nuwaam xarashish wayakiya. Yuwaa tarawaztaki anoo mantsir tuwapamaam zandkiya.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Aparish waana mangush chinarangu, Yuw chinuz yutaritarini tatsipkachu, yuw pur kantsirpamasheewa an shaama yamangcha yuwamand tarawaztakchish anumanda, tárangiya. Itaru, chinuzsha iparinaku, ichingaru pur kantsirpinand minllur tuwapinand iparnarangiya. Ashirucha, anootssha parangu, yusur nuwaa tsiyatarangiya: Na nimun yuwanandarisha pur isingukuru annandarisha ipuseerush shaama yamangcha yuwamand tarawaztakish anumanda, tárangu, yusur chinuz pur isingumanandsha iparinarangiya.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Apanll waana nuwaam kapung istaku ashirangiya. Apareetsis chinoo itutseeru, nuwaamsha chineemi zapan panarangiya.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 Yuwapur chinuz sirútama ichingaru kuratarangu anpur pamasaranguri, kaapar upapchir wizaree yangaranganaya. Ichingaru wip isingumanandari, minllur tuwapinandari, kantsirpinandari ashiru tatsipurangiya.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Anshuritam yuwash pamaski anush Apanllsha wasundurur nuwaa kuruzurangu, Akopaa, tárangu, nuwshat; ¿Maya? tárangina.
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Uwshat; Akopaa, nuwaa kuki mazinangandama. Nuw shiyaa parangina yuwaa Laban shiyaa kiyung yachaku anootsi. Na nimun kaapar ichingaru isingumanand, kantsirpinand, minllur tuwapinand wizaree yangachinllinpa.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Nuw Apanlltana. Zurampatari shiyaa atina. Nuw waatatana yuw shiyapa Betelash tsap tsiyatarangani antana; yuwapur shiy patumbchimun kzammashpa tapararangush, anush nuwapasha zurmaptari tsiyatarangani antana. Ashiriya, na nee tsap kasayarush, wapitam tsapunpitamtish kanapungi yapitam nllurtarangish ambitamta, nuwaa tárangiya. Ántar, Akoparini wizanllee kamanku ashirangiya.
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Wizanllshitisin; Natunaa átish anoo mazinaktanicha. Watam na iyaam apap maacheetsi panamaam wanindshitaja. ¿Apapaam mayaamaja kutachini? Pzaya, átush waritacha.
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 ¿Watam apap iyaa tunareepaz ashisha, arapeetarisha napkuwa? ¡Shiy iyaa yamarangus, apapsha iyaa maacheetsipaz ashiru tarawaz wamin tupaxanxarangiya! Itaru, iyamand kamini apapaam tuwapamaam tarawaztarangush, na tputseemsha chinoo tuchingarangiya.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 Itaru, iyaatssha Apanll ¿tamaranga? Kizpur wanasirimash iyaam istarangiya. Apapaa maachiri itutseeru shiyaam panarangiya. Ipareemtamani panarangitamta. Ashirupa, Apanll waana shiyaa parangu tsiyatarangiya, wizanll táranganaya.
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 — ausente —
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 — ausente —
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Itaru, anushsha zar Laban pangoo shitungeeranllu, chinuzipsha opeejaa pur kturkatu naatarangiya. Ashirucha, waanisha Rakel pangusish kurimunazish pshtuyaru, waparee apanllputsirini tinamaa payuku anoo shuchirangiya. Itaru, Akoparinsha anoo nda yasarangiya.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 Naamaam yareersin, Akoparini ungsiree kukshari tsiyatsshari naataranganaya.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Ashirucha, maachiritaa ashpari ichingeerandsin, apus kung sur Eufratis taaru anoo kiteerandsin, aranginasha naataranganaya, yap mach sur Galaad taarangu ambshita.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Mang, tuchparinshini zar tushiyramchu anush Laban tsiyatssee mazinarangiya yuwaa ungsir Akop naayaranllu anootsi.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Ashiriya, uwshtisin káyarandsin, tachitaranganaya. Ichingaru tiptsirtam, maachiritam kutaranganaya. Sheerandsin, yap Akop naayaranllina amb tachitaranganaya. Apusari tsimbun matayaru zar maamatanusin, anush mach sur Galaadash kamataranganaya.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ndatuma kamatchu, apus maarangu, anush Laban Apanllee pamasarangiya. Apanll waana tsiyatku, Labanaa, kaapa zapaninaa Akopaa nambinllpa, tárangiya.
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 Ashiriya, ansha Akoparin ichingaru tiptsirpat, wachinllinutam ashparitssin apus machish Galaadash tsap kanuskamchusin, anush Labansha wasundurpatari kamataranganaya. Anushutam kanusaranganaya.
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Anshurisha shaniyeeramchusin, Labansha Akopaa tsiyatarangiya. Akopaa, ¿mayaamsha shiy nuwaa amb ashirangsha? Ngutish nuwaa tamapingarangish. Arangirisha nuwaa tsiyatsshari ipareetsi isuwambeeranllish. Tputs kpachamash ashiru ipareetsi putayaranllush isuwambeeranllish.
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Shiy nda nuwaa pakchiyam tsiyatarangsha. Waanari shiy nuwaa kamanirangush, nuw anuritam yasaranguri, maya, nuw shiyaam wanasir tsiyateeri kasamaam taariya. Shaniyeeruni, natum shiyapa michteenee, aturi, uru kapusis wayayaruni, shambateeni. Shambatkuni, tamburtataruni, tiruchiruchtaranguni, natunaa naangsi, táchima, táranguri, shiyshat arangiri suwarangsha.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Ipareetstamti wanasir tsiyateeruri, ishambeeri, chinllineetstamti pachipeeruri, ishambeeruri, kasamaam taariya. Itaru, nuwshat ipareetsi, chinllineetstamti nda pakchiyam tsiyateeri, nda ishambaruri, ¿tamari kasachee? Tputs mang' ndunar tamaparee ashirangsha.
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 Nuw siyaa waanari wanimaam zandkuri, ashparitaatsis nuw siyaa kamirana kiyung yachamaama. Itaru, nuwsha pamasaranguri, miranish Apanll nuwaa; Labanaa, k'keetsi mazinangcha. Kaapana kapung nambinllpa, tárangu, nuwsha anuritam payukina.
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 Itaru, shiysha Akopaa, mikeerus tsapuningazish zandarangush, kanapurangsha aparpish watsapuni. Itaru, amb ashkush, nuwaatssha apanllputsiri shuchirangsha, Laban tárangiya.
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 — ausente —
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 — ausente —
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Labansha; Ashiriya, nachungachima, tárangu, Akopash watambur pshtuyaru, nachungarangiya. Liyashsha watambur pshtuyaru, nachungarangitamta. Muchchurim tsimbun maachiru parangiya. Sheeru, naxpoorangu, yusur shitungeeru, Rakelapsha watambur pshturangiya.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Itaru, Rakelsha yuwaa apanllputsee shuchirangu anoo, chinush kameechush watsirar wantsush pishurangiya. Sheeru, anamun iwaz mang kuxinxinaw ashirangiya.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Rakelsha mang waparee tárangiya; Apaa, nuwaatsina tsiyantariyshpa, apaa. Kizich tamatarpachi wanguytaranguri, nuwnaa chiyzamaam pinasakina; mang waparee tárangiya.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Akopsha kapung tsiyantarangiya. ¿Natuwa? Na ¿apanllputsireetsish yanpuyanllish? Natu nuwaam yámandanda. Watam shiy anungaz nuwaa tachitarangshawa.
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 Nuwash maachiriti nachungarangsha. Natu nee wayangi. Ichingarusin tputsirish pamaama. Nuwatam tputsiri ichingaritamsin yasamaama.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 Nuw shiyash wanip masach tarawaztarangina. ¿Ndusha 20 masach tarawaztayaranllee? Nda minumtiyam opeej wipaa kapirangiya. ¿Antaati chineetsish minamtiyam katungarangeezi?
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Manginshuch chineetsish zakchu, nuwaanaatsisha opeejari tuwanpurangurina. Chinish wipaw tsipakchu, shiyshat nuwaatsimarisha tapshiyarush nambtarsha. Natu tuwapanda, átarsha. Nuwshat anuritam; Ayu, aturi tuwapatarina. Shiy ichingaru nuwaa tuwapanda átarsha. Ambiri ashkuri, shiyash taarangina 20 masachi.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Wanip zar shiyaa chinish ksutkuri kiyung kachiyarangina. Psaantam ksutataw ashkuri, kachizamun tsipamaam pshatarangina. Maats ksata ksutataw ashtarina.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Shiyaam tarawaz kapung m'chateeraana. Iparimandish wamin tsimbunari, washunand 14 masach tarawaztarangina. Chineemshitish ksutkuri minum matayaru masach tarawaztarangitamana. Ambtaa ashiranguri, shiyshat nuwaam mantsir tuwaparangsha.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Itaru, Aparich yuwarpich nuwaa pachiri Aprahamarinee kizpur chinataru, mishat apapaatstam Isaaka kizpur ksutaru anu nuwaa zanganirangu, uru nuwaa kapung ksutkitamta. Waana Apanll yuwaa tarawaztakuri, psaan kiyung kachiyki anoo paranguwa. Itaru, ambtaa ashiranguri, na mangutaritamti maachiriti ndunar kanapeeraana. Ashirucha, anoo Apanll parangu, na in psaan shiyaa waneerangiya, Akoparini tárangiya.
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Labansha, Zuraksha. Izanllish tsimbunari nuwaanandari iparina; iparish nuwaanandaritam chinllinina. Chineemshitish nuwashtam yamarangsha. Ashirucha, nuw shiyaa kizpur wanimaam waritaktaati, ashiritaa chinllineetsi nayanikuri, nda ashkina.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 Ashirucha, nuw shiyaa, Akopaa, táshina; Nda nuwapa natsamaam wanasir tsiyatssis zurampatari, Apanllimun sur yareeni, nuw shiyaa atina, Laban tárangiya.
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Ashiriya, Akoparinshitin anuritam, Ayu. Ashiri amb sheeni, tárangiya. Patumbchee yáyaru tunuxinarangiya.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Tiptsireetssha kamachtarangiya; Natu, patumbich yáyarus xanatangints, tárangiya. Tiptsirsha anuritam, Ayu, tusin, patumbchee yáyarusin, wanasir taturpiyarusin, xanateersin, anumun katungaranganaya.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 Labansha patumbchee taturpima sur waanshuchish kuk ísamarangiya Jegar-Sahadutá átu. Akopsha, uwshat wanshutam kuk Galaad átu ísamarangitamta.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Wandaritam anoo tsap Galaad atanaya. Labansha, Ashiriya, watacha na patumbchimun xanateerni anamun shaniykuni, na ¿mayaamaja yutaritshishee chinachich? Wanasir tsiyatssis na yareeniya, táyaru,
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 yusur Laban anootssha tsap sur Mispa átsha ísamarangiya. Watam táranguwa. Na arapeew kasambkachiniwa. Itaru, arapeewtaati kasakchuni, Apanll waana iyaa pariya.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Ipareetsi kizaa tsimbunari wanasir ksutangcha. Ipareetsi natsariyshpa. Minootsshat kiz yamarinllpa. Mangishish chinangcha, watam Apanll waana iyaa paruwa. Nduntaati tputs nuwaa kamankusin, watam Apanllsha yuwaa ashkich anoo yasaruwa.
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Mishat, Akopaa, ¿mayaama piy shimbayaruni, na wanasir patumbchimun kuxineeruni tsiyatkini? ¿Anoo mayaamaja mbizachinee?
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 Patumbchee xanateerni, anumandaritam arangiri shiy naatacha. Shiyshat mbizarinlltampa, nuwsha waatatamta nduntam mbizachima. Na nimunarishat nuw shiyaa tayutaritcheezi, shiysha nuwaa nduntam muntachsha.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Watam yaanaa Apanllirini paruwa, yuwaa Apanll shiy pachirish Aprahamarini kizpur chinarangu, nuw pachirini Nahor kizpuritam chinarangu anu iyaa yasakiya, Labanarini tsiyatku ántar ashirangiya. Ashirucha, anuritam Akoparinsha, Zuraktishcha. Watam Apanll waana yuwaa apari Isaak chinaku an paru, zurampatari shiyapa wanasir tsiyataranganiwa, tárangiya.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Táyaru, wanasir itsinsaru Apanllimun suru tsiyatarangiya. Sheeru, chinuzeetsshat pachayarusin, machip káreersin, ambiri ashparitssin katungaranganaya. Sheersin, anootsiri maaranganaya.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 Maayarusin, putamshat wipaa pachipeeru, wachinllinootstam pachipeeru, ishambarangiya. Sheeranllu, waptam watsapuniptam kanapurangiya.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.