Gênesis 31
Uyojroner e Dios xeꞌ Tzꞌijbꞌabꞌir Tama e Onian Tiempo (CAA) vs NVT
1 Pues entonces e Jacob cꞌotoy unata que uyunenobꞌ e Labán war axana oꞌjronobꞌ upater cocha era y chenobꞌ: “E Jacob cꞌapa uchꞌami meyra lo que tuaꞌ ani catata, y coner ayan ixto meyra utumin”, xeꞌ chenobꞌ uyunenobꞌ e Labán.
1 Logo, porém, Jacó percebeu que os filhos de Labão estavam reclamando dele: “Jacó roubou tudo que era de nosso pai! À custa de nosso pai, adquiriu toda a sua riqueza!”.
2 Y e Jacob uwira ubꞌan que machixto war atzay eꞌrna umen e Labán, bꞌan cocha acay atzay ani eꞌrna umener.
2 Jacó também começou a notar uma mudança na atitude de Labão para com ele.
3 Entonces Cawinquirar Dios uyare e Jacob y che: “Sutpen quiqui esto tama ulugar atata tiaꞌ aturuanobꞌ tunor apiarobꞌ, y nen tuaꞌ inquetpa tacaret”, che Cawinquirar Dios uyare e Jacob.
3 Então o S enhor disse a Jacó: “Volte para a terra de seu pai e de seu avô, a terra de seus parentes, e eu estarei com você”.
4 Entonces e Jacob uyare tuaꞌ apejcnobꞌ e Raquel y e Lea tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tiaꞌ turu jaxir tama e lugar tiaꞌ war ucojco e aracꞌobꞌ.
4 Jacó mandou chamar Raquel e Lia ao campo onde ele cuidava de seus rebanhos
5 Entonces conda cꞌotoyobꞌ, jaxir uyare e Raquel y Lea cocha era y che:
5 e disse a elas: “Notei que seu pai mudou de atitude em relação a mim. O Deus de meu pai, porém, tem estado comigo.
6 Y nox war inata que cꞌapa inturbꞌa nibꞌa tuaꞌ inche tunor upatnar itata.
6 Vocês sabem como tenho trabalhado arduamente a serviço de seu pai.
7 Pero lo que uche jaxir, ixin umajresen y ixin uche aquetpa intiach lo que quetpa tuaꞌ utoyen inyajr inyajr. Pero Cawinquirar Dios machi uyacta tuaꞌ uche e mabꞌambꞌanir nipater.
7 Contudo, ele me enganou e mudou meu salário dez vezes. Mas Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Pues lo que cay uche itata tacaren jax era: Ayan inyajr conda uyaren y che: ‘Cꞌani intoyet taca tunor e aracꞌobꞌ xeꞌ bꞌonem utobꞌ,’ xeꞌ che itata tacaren. Y entonces Cawinquirar Dios uche tuaꞌ alocꞌoy bꞌonem utobꞌ meyra uyarobꞌ e oveja. Y de allí sutpa uyaren otronyajr itata y che: ‘Machixto cꞌani intoyet taca e aracꞌobꞌ xeꞌ bꞌonem utobꞌ, sino que coner cꞌani intoyet taca e aracꞌobꞌ xeꞌ sarin utobꞌ,’ xeꞌ che uyaren itata otronyajr. Y entonces Cawinquirar Dios sutpa uche tuaꞌ alocꞌoy sarin utobꞌ meyra oveja otronyajr.
8 Se ele dizia: ‘Os salpicados serão o seu salário’, o rebanho começava a dar crias salpicadas. E, quando mudava de ideia e dizia: ‘Os listrados serão o seu salário’, então o rebanho inteiro dava crias listradas.
9 Y bꞌan cocha era Cawinquirar Dios cay ulocse uyaracꞌobꞌ itata tuaꞌ asutpa uyajqꞌuen.
9 Desse modo, Deus tirou os animais de seu pai e os deu a mim.
10 “Pues tama inyajr conda quetpobꞌ embrama tunor e aracꞌobꞌ cay inwira inteꞌ niwayac, y inwira que ayan cora utata e chivo xeꞌ war uchꞌami ubꞌobꞌ taca cora utuꞌ e chivo xeꞌ sarin utobꞌ y xeꞌ bꞌonem utobꞌ.
10 “Certa vez, na época do acasalamento, tive um sonho e vi que os bodes que se acasalavam com as cabras eram listrados, salpicados e malhados.
11 Y tama niwayac ayan inteꞌ ángel tuaꞌ Cawinquirar Dios xeꞌ upejquen tama nicꞌabꞌa, y nen inware: ‘Tara turen,’ inware.
11 Então, em meu sonho, o anjo de Deus me disse: ‘Jacó!’. E eu respondi: ‘Aqui estou!’.
12 Entonces e ángel uyaren y che: ‘Chꞌujcun awira que tunor utata e chivo xeꞌ war uchꞌami ubꞌobꞌ era taca utuꞌ e chivo aquetpobꞌ sarin utobꞌ y bꞌonem utobꞌ y cusum utobꞌ. Y bꞌan war inche anumuy umen que inwirix tunor e majresiaj lo que war uche e Labán tacaret.
12 “E o anjo disse: ‘Levante os olhos e você verá que apenas os machos listrados, salpicados e malhados estão se acasalando com as fêmeas de seu rebanho, pois vejo como Labão tem tratado você.
13 Pues nen jax Adiosiren xeꞌ cay inchectes nibꞌa toit tama e chinam Betel tiaꞌ cay ayari e aceite olivo tama e tun xeꞌ wabꞌubꞌir amener y tiaꞌ cay ache inteꞌ acuerdo tacaren. Pues coner cꞌani inwaret tuaꞌ ilocꞌoy tama e lugar era y tuaꞌ isutpa iꞌxin esto tama e lugar tiaꞌ cuxpet,’ che uyaren e ángel tuaꞌ Cawinquirar Dios tama niwayac”, che e Jacob uyare e Raquel y e Lea.
13 Eu sou o Deus que lhe apareceu em Betel, o lugar onde você ungiu a coluna de pedra e fez seu voto a mim. Agora, apronte-se, saia desta terra e volte à sua terra natal’”.
14 Entonces e Raquel y e Lea ojronobꞌ y chenobꞌ:
14 Raquel e Lia responderam: “Da nossa parte, tudo bem! Afinal, não herdaremos coisa alguma da riqueza de nosso pai.
15 Y jaxir war uchion canumse cabꞌa bꞌan ani cocha jay ajnajtir gention. Y esto que ixin uchonion y de allí cꞌapa usati tunor lo que toybꞌir amener tuaꞌ inujbꞌi tacaron.
15 Ele reduziu nossos direitos aos mesmos que têm as mulheres estrangeiras. Depois que nos vendeu, desperdiçou todo o dinheiro que você pagou por nós.
16 Pues tunor lo que Cadiosir war ulocse tut catata ticabꞌa ani y tuaꞌ camaxtac. Entonces chen tunor lo que Cawinquirar Dios war uyaret tuaꞌ ache, che e Raquel y e Lea.
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai e deu a você é, por direito, nossa e de nossos filhos. Por isso, faça o que Deus ordenou”.
17 Pues entonces e Jacob cay uyustes ubꞌa tuaꞌ alocꞌoy y uyare umaxtac y uwixcarobꞌ tuaꞌ aturuanobꞌ tupat e camellobꞌ.
17 Então Jacó montou suas mulheres e seus filhos em camelos
18 Y de allí umorojse tunor e aracꞌobꞌ y cay uxantesobꞌ y uqꞌueche ixin tunor lo que cay umorojse tama e tiempo era conda turu tama e lugar Padán-aram, y locꞌoy tuaꞌ asutpa axin esto tama e lugar Canaán tiaꞌ aturuan e Isaac xeꞌ jax utata.
18 e conduziu adiante todos os seus rebanhos. Juntou todos os bens que havia adquirido em Padã-Arã e partiu para a terra de Canaã, onde vivia Isaque, seu pai.
19 Pero conda merato alocꞌoyobꞌ, e Raquel uwira que machi turu utata cocha ixin tuaꞌ ususi utzutzer cora oveja, y tamar era ochoy macuir uyotot utata y uxujchꞌi cora chamen dios tuaꞌ.
19 Quando partiram, Labão estava num lugar afastado, tosquiando suas ovelhas. Raquel roubou os ídolos da casa que pertenciam a seu pai e os levou consigo.
20 Y bꞌan cocha era e Jacob cꞌotoy umajres e Labán xeꞌ tuaꞌ uchꞌajnarir e Aram, y machi uchecsu tut que cꞌani alocꞌoy.
20 Assim, Jacó enganou Labão, o arameu, partindo sem avisá-lo de que iam embora.
21 Entonces locꞌoy ajni e Jacob taca tunor ufamilia y tunor lo que ayan tuaꞌ. Y conda numuyobꞌ teinxejr bꞌana tama e xucur Éufrates, xana ixiobꞌ tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tama cora witzir xeꞌ ucꞌabꞌa Galaad.
21 Jacó levou todos os seus bens e atravessou o rio Eufrates, rumo à região montanhosa de Gileade.
22 Pues tama e uxteꞌ día, e Labán cꞌotoy unata que locꞌoy ajni e Jacob.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó havia fugido.
23 Entonces cay ubꞌijnu tuaꞌ axin usicbꞌa e Jacob, y tamar era ixin umorojse cora upiarobꞌ tuaꞌ axiobꞌ tacar. Y conda tzꞌacta siete día que war axanobꞌ, cꞌotoyobꞌ tama cora witzir xeꞌ ucꞌabꞌa Galaad.
23 Reuniu um grupo de parentes e saiu em perseguição a Jacó. Sete dias depois o alcançou, na região montanhosa de Gileade.
24 Pero tama e acbꞌar era Cawinquirar Dios uchectes ubꞌa tut e Labán tama inteꞌ uwayac y che: “Conda atajwi abꞌa taca e Jacob machi tuaꞌ iyojron taca inteꞌ qꞌuijnar conda apejca”, che Cawinquirar Dios uyare e Labán tama uwayac.
24 Na noite anterior, porém, Deus havia aparecido em sonho a Labão, o arameu, e dito a ele: “Estou avisando: deixe Jacó em paz!”.
25 Entonces e Labán utajwi ubꞌa taca e Jacob tama e witzir Galaad xeꞌ jax e lugar tiaꞌ war aquetpa e Jacob taca ufamilia. Y e Labán ujachi uyotot ubꞌan xeꞌ chembꞌir taca e bꞌujc tuaꞌ aturuan tamar taca tin e war axanobꞌ tacar.
25 Labão o alcançou enquanto Jacó estava acampado na região montanhosa de Gileade e armou seu acampamento ali perto.
26 Entonces ixin e Labán tuaꞌ oꞌjron taca e Jacob y che:
26 “O que você fez?”, perguntou Labão. “Como ousou me enganar e levar minhas filhas embora, como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Y ¿tucꞌa tuaꞌ que locꞌoy ajniet mucur taca? Pues machi achecsu taniut que cꞌani ilocꞌoy. Jay innata ani que cꞌanix ilocꞌoy inche ani inteꞌ nuxi nojqꞌuin taca e lajbꞌar y e tambor y e arpa.
27 Por que fugiu em segredo? Por que me enganou? E por que não avisou que desejava partir? Eu lhe teria dado uma festa de despedida, com canções e música, ao som de tamborins e harpas.
28 Pues machi awacten nien tuaꞌ intzꞌujtzꞌi ucajram niwijchꞌoctac y nien tuaꞌ intzꞌujtzꞌi ucajram nisitzꞌobꞌ. Pues tunor lo que ache matucꞌa ucꞌampibꞌir inyajrer taniut.
28 Por que não me deixou beijar minhas filhas e meus netos e me despedir deles? Você agiu de forma extremamente tola!
29 Pues nen turenix ani tuaꞌ inche e tzꞌojyir tacaret, pero tama e acbꞌar sajmi e Dios xeꞌ oꞌjtzna ut umen atata upejquen y uyaren cocha era y che: ‘Conda atajwi abꞌa taca e Jacob machi tuaꞌ iyojron taca inteꞌ qꞌuijnar conda apejca,’ che uyaren e Dios.
29 Eu poderia destruí-lo, mas o Deus de seu pai me apareceu ontem à noite e me advertiu: ‘Deixe Jacó em paz!’.
30 Pues jay war ani oꞌsre isutpa iꞌxin tama uyotot atata, pues bueno. Pero ¿tucꞌa tuaꞌ que ixiet axujchꞌi nidiosobꞌ? che e Labán uyare e Jacob.
30 Entendo sua vontade de partir e seu desejo de voltar à casa de seu pai. Mas por que roubou meus deuses?”
31 Entonces e Jacob uyare e Labán cocha era y che:
31 Jacó respondeu: “Fugi porque tive medo. Pensei que o senhor tiraria suas filhas de mim à força.
32 Pues jay ayan tin e qꞌuecher adiosobꞌ umener xeꞌ turobꞌ tara, ucꞌani tuaꞌ achamesna. Pues jax capiarobꞌ era xeꞌ tuaꞌ aquetpobꞌ ajchecsuyajobꞌ tama tunor era. Lar sicbꞌan tuaꞌ awira jay ayan lo que tabꞌa. Y jay atajwi chꞌama qꞌueche chic, che e Jacob uyare e Labán.
32 Quanto a seus deuses, veja se consegue encontrá-los, e quem os tiver roubado deve morrer! Se encontrar qualquer outra coisa que lhe pertença, identifique-a diante de todos estes nossos parentes, e eu a devolverei”. Jacó, porém, não sabia que Raquel havia roubado os ídolos da casa.
33 Entonces e Labán ochoy usicbꞌa macuir uyotot e Jacob, y de allí ochoy usicbꞌa tama uyotot e Lea y tama uyotot umanobꞌ e Lea. Pero matucꞌa utajwi. Entonces locꞌoy tama uyotot e Lea y ixin ochoy tama uyotot e Raquel.
33 Labão foi procurar primeiro na tenda de Jacó e, depois, nas tendas de Lia e das duas servas, mas nada encontrou. Por fim, entrou na tenda de Raquel.
34 Pero e Raquel, cocha jax jaxir xeꞌ cay uxujchꞌi e chamen diosobꞌ tuaꞌ utata, cay umuqui wacchetaca yebꞌar uturibꞌ e camello tiaꞌ turu tor e rum, y de allí ixin turuan tujor. Entonces conda ochoy e Labán tama e otot tuaꞌ upojro e chamen diosobꞌ, matucꞌa utajwi.
34 Acontece que Raquel havia pego os ídolos da casa e os escondido na sela do seu camelo, e estava sentada em cima deles. Quando Labão terminou de vasculhar toda a sua tenda sem encontrar os ídolos,
35 Entonces ojron e Raquel y che:
35 Raquel disse ao pai: “Por favor, perdoe-me por não me levantar para o senhor, mas estou em meu período menstrual”. Labão continuou a busca, mas não encontrou os ídolos da casa.
36 Entonces e Jacob qꞌuijna y cay ucꞌaye e Labán cocha era y che:
36 Jacó se enfureceu e discutiu com Labão. “Qual foi o meu crime?”, perguntou ele. “O que fiz de errado para o senhor me perseguir como se eu fosse um criminoso?
37 Pojremetix tama tunor lo que ayan ticabꞌa, y ¿tucꞌa atajwix xeꞌ tabꞌa? Turbꞌan tara tut apiarobꞌ y tut nipiarobꞌ jay ayan lo que atajwix, y jaxirobꞌ tuaꞌ ubꞌijnuobꞌ uwira chi tamar tuaꞌ acꞌaxi e jatzꞌuar.
37 O senhor vasculhou todos os meus bens. Por acaso encontrou algum objeto que lhe pertença? Coloque-o aqui, diante de nossos parentes, para que todos vejam. Que eles julguem entre nós dois!
38 Pues nen patnen veinte año tacaret, y tama tunor e tiempo era ma tiaꞌ cꞌaxariobꞌ e oveja y nien e chivo. Y ma tiaꞌ cay incꞌuxi nien incojt utata oveja.
38 “Estive vinte anos com o senhor, cuidando de seus rebanhos. Ao longo de todo esse tempo, suas ovelhas e cabras nunca abortaram. Não me servi de um carneiro sequer de seu rebanho para alimento.
39 Y ma tiaꞌ intares toit inteꞌ arac xeꞌ chamesna umen inteꞌ ajcꞌopot animal, sino que nen quetpen tuaꞌ insuti uyeror. Y jay axujchna incojt arac tama e día o tama e acbꞌar, net achien tuaꞌ insuti uyeror.
39 Quando algum deles era despedaçado por um animal selvagem, eu nunca lhe mostrava a carcaça. Não, eu mesmo arcava com o prejuízo! O senhor me obrigava a pagar por todo animal roubado, quer à plena luz do dia, quer na escuridão da noite.
40 Pues tama e día ayan conda cꞌanix inchamay umen e calor, y tama e acbꞌar ayan conda cꞌani inchamay umen e sisar, y conda aquetpa ani tuaꞌ inwayan esto que machi uyubꞌien inwayan.
40 “Trabalhei para o senhor em dias de calor escaldante e também em noites frias e insones.
41 Pues veinte año turuanen tama oꞌtot, y jax era lo que aquetpa tuaꞌ inchꞌami: Patnen catorce año tacaret tuaꞌ intoyi awijchꞌoctac, y de allí patnen seis año tuaꞌ intoyi e aracꞌobꞌ lo que inchꞌami tabꞌa. Y iraj iraj war awemse e tuanibꞌir lo que quetpa ani tuaꞌ inchꞌami.
41 Sim, por vinte anos trabalhei feito um escravo em sua casa! Trabalhei catorze anos por suas duas filhas e, depois, mais seis anos para formar meu rebanho. E dez vezes o senhor mudou meu salário.
42 Pues jay Nidiosir, xeꞌ jax e Dios xeꞌ ujtzna ut umen nitata viejo Abraham y xeꞌ ujtzna ut umen nitata Isaac, jay jaxir machi ani aquetpa tacaren y jay machi ani utacren iraj iraj, nen innata que machi ani intojya nien imbꞌijc amener tama tunor e nuxi patnar lo que cay inche tacaret. Pero Niwinquirar Dios uwira cobꞌa cay innumse nibꞌa y cobꞌa patnar cay inche tacaret, y tamar era jaxir cꞌotoy tuaꞌ uwarajset acbꞌar acbꞌi tuaꞌ uchecsu toit que mabꞌambꞌan lo que ache tacaren, che e Jacob uyare e Labán.
42 De fato, se o Deus de meu pai não estivesse comigo, o Deus de Abraão e o Deus temível de Isaque, o senhor teria me mandado embora de mãos vazias. Mas Deus viu como fui maltratado, apesar de meu árduo trabalho. Por isso ele lhe apareceu na noite passada e o repreendeu!”
43 Entonces e Labán uyare e Jacob y che:
43 Labão respondeu a Jacó: “Essas mulheres são minhas filhas, as crianças são meus netos, e os rebanhos são meus rebanhos. Na verdade, tudo que você vê é meu. Mas o que posso fazer agora por minhas filhas e pelos filhos delas?
44 Entonces cocha matucꞌa más tuaꞌ inche, cachic inteꞌ acuerdo tuaꞌ cacojco e jiriar net y nen, y cachic lo que erer utacrion tuaꞌ cacꞌajpes e acuerdo era, che e Labán uyare e Jacob.
44 Façamos, portanto, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho do nosso compromisso”.
45 Entonces e Jacob uchꞌami ingojr tun bꞌan cocha obꞌna uchꞌuyi inteꞌ winic, y ujachi uwabꞌu tuaꞌ aquetpa bꞌan cocha inteꞌ chequerir.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a colocou em pé como monumento.
46 Entonces e Jacob uyare tin e turobꞌ tacar y che:
46 Em seguida, disse aos membros de sua família: “Juntem algumas pedras”. Eles pegaram as pedras e as amontoaram. Jacó e Labão se sentaram perto do monte de pedras e fizeram uma refeição para selar a aliança.
47 Pues e Labán uturbꞌa ucꞌabꞌa e sian tun xeꞌ morojsena “Jegar Sahadutá” bꞌan cocha che tama e ojroner arameo xeꞌ war che “E tun xeꞌ uchion cacꞌajpes”, y e Jacob uturbꞌa ucꞌabꞌa “Galaad” xeꞌ bꞌan che tama e ojroner hebreo.
47 A fim de comemorar a ocasião, Labão chamou o lugar de Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou de Galeede.
48 Entonces ojron e Labán y che:
48 Labão declarou: “Este monte de pedras servirá de testemunha para nos lembrar da aliança que fizemos hoje”. Isso explica por que o lugar foi chamado de Galeede.
49 Y turbꞌana ucꞌabꞌa Mispá ubꞌan xeꞌ war che que jax inteꞌ nuxi torre, porque ojron e Labán y che:
49 Também foi chamado de Mispá, pois Labão disse: “Vigie o S enhor a você e a mim para garantir que guardaremos esta aliança quando estivermos longe um do outro.
50 Porque jay iꞌxin ache tzajtzaj niwijchꞌoctac, o jay iꞌxin inujbꞌi taca otro inmojr ixictac motor que turobꞌto niwijchꞌoctac tacaret, pues cꞌajric amener que turu e Dios xeꞌ war aquetpa ajchꞌecsuyaj tamaron, motor que nen machi war inwira lo que war anumuy tacaret, che e Labán uyare e Jacob.
50 Se você maltratar minhas filhas ou se casar com outras mulheres, mesmo que ninguém mais veja, Deus verá. Ele é testemunha desta aliança entre nós.”
51 Y e Labán ojronto taca e Jacob y che:
51 “Veja este monte de pedras”, prosseguiu Labão. “Veja também este monumento que levantei entre nós dois.
52 Entonces tunor era axin acꞌampa cocha inteꞌ chequerir tuaꞌ machi anajpa e acuerdo lo que chembꞌir camener. Entonces e acuerdo jax era: Que nen machi tuaꞌ innumuy más bꞌana que e sian tun era, y que nien net machi tuaꞌ inumuy más tara que e sian tun. Y tamar era machi tuaꞌ cacꞌoyres cabꞌa y ma tiaꞌ tuaꞌ cache e tzꞌojyir.
52 Estão entre mim e você como testemunhas dos nossos votos. Nunca atravessarei para o lado de lá do monte de pedras a fim de prejudicá-lo, e você jamais deve atravessar para o lado de cá a fim de prejudicar-me.
53 Pues que e Dios xeꞌ ujtzna ut umen catata viejo Abraham y umen catata viejo Nahor axin uwatzꞌicon jay machi acꞌapa cache tunor lo que war caware era, y jay machi asutpa cache e tzꞌojyir, che e Labán.
53 Invoco o Deus de nossos antepassados, o Deus de seu avô Abraão e o Deus de meu avô Naor, para que sirva de juiz entre nós.” Assim, diante do Deus temível de seu pai Isaque,
54 Entonces e Jacob uchamse inteꞌ arac tama e witzir era y uputa cora uwerir tut e Dios, y ayan lo que uyacta tuaꞌ acꞌujxa. Y de allí upejca tunor upiarobꞌ tuaꞌ awiobꞌ tacar. Y yajaꞌ taca wayanobꞌ tama e acbꞌar era.
54 Então Jacó ofereceu sacrifício a Deus na montanha e convidou todos para a refeição comemorativa. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Entonces conda sacojpa tama inteꞌ día, achpa e Labán y utzꞌujtzꞌi ucajram usitzꞌobꞌ y uwijchꞌoctac. Y conda cꞌapa uchojbꞌes utobꞌ, locꞌoy ixin tuaꞌ asutpa acꞌotoy tama uyotot otronyajr taca tunor e winicobꞌ xeꞌ war axanobꞌ tacar.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou cedo, beijou seus netos e suas filhas e os abençoou. Depois, partiu e voltou para casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.