Gênesis 31
Uyojroner e Dios xeꞌ Tzꞌijbꞌabꞌir Tama e Onian Tiempo (CAA) vs NTLH
1 Pues entonces e Jacob cꞌotoy unata que uyunenobꞌ e Labán war axana oꞌjronobꞌ upater cocha era y chenobꞌ: “E Jacob cꞌapa uchꞌami meyra lo que tuaꞌ ani catata, y coner ayan ixto meyra utumin”, xeꞌ chenobꞌ uyunenobꞌ e Labán.
1 Jacó ficou sabendo que os filhos de Labão andavam dizendo o seguinte: — Jacó está tirando tudo o que é do nosso pai. É às custas do nosso pai que ele está ficando rico.
2 Y e Jacob uwira ubꞌan que machixto war atzay eꞌrna umen e Labán, bꞌan cocha acay atzay ani eꞌrna umener.
2 Jacó também notou que Labão já não se mostrava tão amigo como antes.
3 Entonces Cawinquirar Dios uyare e Jacob y che: “Sutpen quiqui esto tama ulugar atata tiaꞌ aturuanobꞌ tunor apiarobꞌ, y nen tuaꞌ inquetpa tacaret”, che Cawinquirar Dios uyare e Jacob.
3 Então o Senhor Deus disse a Jacó: — Volte para a terra dos seus pais, onde estão os seus parentes. Eu estarei com você.
4 Entonces e Jacob uyare tuaꞌ apejcnobꞌ e Raquel y e Lea tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tiaꞌ turu jaxir tama e lugar tiaꞌ war ucojco e aracꞌobꞌ.
4 Aí Jacó mandou chamar Raquel e Leia para que viessem ao campo, onde ele estava com as suas ovelhas e cabras.
5 Entonces conda cꞌotoyobꞌ, jaxir uyare e Raquel y Lea cocha era y che:
5 Quando chegaram, ele disse: — Tenho reparado que o pai de vocês já não se mostra tão meu amigo como antes; mas o Deus do meu pai tem estado comigo.
6 Y nox war inata que cꞌapa inturbꞌa nibꞌa tuaꞌ inche tunor upatnar itata.
6 Vocês sabem muito bem que tenho me esforçado muito, trabalhando para o pai de vocês.
7 Pero lo que uche jaxir, ixin umajresen y ixin uche aquetpa intiach lo que quetpa tuaꞌ utoyen inyajr inyajr. Pero Cawinquirar Dios machi uyacta tuaꞌ uche e mabꞌambꞌanir nipater.
7 Mas ele me tem enganado e já mudou o meu salário umas dez vezes. Porém Deus não deixou que ele me prejudicasse.
8 Pues lo que cay uche itata tacaren jax era: Ayan inyajr conda uyaren y che: ‘Cꞌani intoyet taca tunor e aracꞌobꞌ xeꞌ bꞌonem utobꞌ,’ xeꞌ che itata tacaren. Y entonces Cawinquirar Dios uche tuaꞌ alocꞌoy bꞌonem utobꞌ meyra uyarobꞌ e oveja. Y de allí sutpa uyaren otronyajr itata y che: ‘Machixto cꞌani intoyet taca e aracꞌobꞌ xeꞌ bꞌonem utobꞌ, sino que coner cꞌani intoyet taca e aracꞌobꞌ xeꞌ sarin utobꞌ,’ xeꞌ che uyaren itata otronyajr. Y entonces Cawinquirar Dios sutpa uche tuaꞌ alocꞌoy sarin utobꞌ meyra oveja otronyajr.
8 Quando ele dizia: “Os cabritos com manchas serão o seu salário”, aí as fêmeas tinham crias manchadas. E, quando ele dizia: “Os cabritos listados serão o seu salário”, aí as crias saíam todas listadas.
9 Y bꞌan cocha era Cawinquirar Dios cay ulocse uyaracꞌobꞌ itata tuaꞌ asutpa uyajqꞌuen.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.
10 “Pues tama inyajr conda quetpobꞌ embrama tunor e aracꞌobꞌ cay inwira inteꞌ niwayac, y inwira que ayan cora utata e chivo xeꞌ war uchꞌami ubꞌobꞌ taca cora utuꞌ e chivo xeꞌ sarin utobꞌ y xeꞌ bꞌonem utobꞌ.
10 — Um dia, quando os animais estavam no tempo do cruzamento, eu tive um sonho. Eu vi que os bodes que cobriam as fêmeas eram listados, malhados e manchados.
11 Y tama niwayac ayan inteꞌ ángel tuaꞌ Cawinquirar Dios xeꞌ upejquen tama nicꞌabꞌa, y nen inware: ‘Tara turen,’ inware.
11 O Anjo de Deus me chamou pelo nome, e eu respondi: “Aqui estou.”
12 Entonces e ángel uyaren y che: ‘Chꞌujcun awira que tunor utata e chivo xeꞌ war uchꞌami ubꞌobꞌ era taca utuꞌ e chivo aquetpobꞌ sarin utobꞌ y bꞌonem utobꞌ y cusum utobꞌ. Y bꞌan war inche anumuy umen que inwirix tunor e majresiaj lo que war uche e Labán tacaret.
12 Então ele continuou: “Veja! Todos os bodes que estão cruzando são listados, malhados e manchados. Eu estou fazendo com que isso aconteça porque tenho visto o que Labão está fazendo com você.
13 Pues nen jax Adiosiren xeꞌ cay inchectes nibꞌa toit tama e chinam Betel tiaꞌ cay ayari e aceite olivo tama e tun xeꞌ wabꞌubꞌir amener y tiaꞌ cay ache inteꞌ acuerdo tacaren. Pues coner cꞌani inwaret tuaꞌ ilocꞌoy tama e lugar era y tuaꞌ isutpa iꞌxin esto tama e lugar tiaꞌ cuxpet,’ che uyaren e ángel tuaꞌ Cawinquirar Dios tama niwayac”, che e Jacob uyare e Raquel y e Lea.
13 Eu sou o Deus que apareceu a você em Betel, onde você me dedicou uma pedra, derramando azeite sobre ela, e onde você me fez uma promessa. Agora prepare-se, saia desta terra e volte para a terra onde você nasceu.”
14 Entonces e Raquel y e Lea ojronobꞌ y chenobꞌ:
14 Então Raquel e Leia responderam: — Não sobrou nada para herdarmos do nosso pai.
15 Y jaxir war uchion canumse cabꞌa bꞌan ani cocha jay ajnajtir gention. Y esto que ixin uchonion y de allí cꞌapa usati tunor lo que toybꞌir amener tuaꞌ inujbꞌi tacaron.
15 Ele nos trata como se fôssemos estrangeiras. Ele até nos vendeu e depois gastou todo o dinheiro que recebeu como pagamento.
16 Pues tunor lo que Cadiosir war ulocse tut catata ticabꞌa ani y tuaꞌ camaxtac. Entonces chen tunor lo que Cawinquirar Dios war uyaret tuaꞌ ache, che e Raquel y e Lea.
16 Toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo o que Deus mandou.
17 Pues entonces e Jacob cay uyustes ubꞌa tuaꞌ alocꞌoy y uyare umaxtac y uwixcarobꞌ tuaꞌ aturuanobꞌ tupat e camellobꞌ.
17 — ausente —
18 Y de allí umorojse tunor e aracꞌobꞌ y cay uxantesobꞌ y uqꞌueche ixin tunor lo que cay umorojse tama e tiempo era conda turu tama e lugar Padán-aram, y locꞌoy tuaꞌ asutpa axin esto tama e lugar Canaán tiaꞌ aturuan e Isaac xeꞌ jax utata.
18 — ausente —
19 Pero conda merato alocꞌoyobꞌ, e Raquel uwira que machi turu utata cocha ixin tuaꞌ ususi utzutzer cora oveja, y tamar era ochoy macuir uyotot utata y uxujchꞌi cora chamen dios tuaꞌ.
19 Labão, o pai de Raquel, havia ido para outro lugar a fim de cortar a lã das suas ovelhas; e, enquanto ele estava fora, Raquel roubou as imagens dos deuses da casa dele.
20 Y bꞌan cocha era e Jacob cꞌotoy umajres e Labán xeꞌ tuaꞌ uchꞌajnarir e Aram, y machi uchecsu tut que cꞌani alocꞌoy.
20 Foi assim que Jacó, sem avisar que ia embora, enganou Labão, o arameu,
21 Entonces locꞌoy ajni e Jacob taca tunor ufamilia y tunor lo que ayan tuaꞌ. Y conda numuyobꞌ teinxejr bꞌana tama e xucur Éufrates, xana ixiobꞌ tuaꞌ acꞌotoyobꞌ tama cora witzir xeꞌ ucꞌabꞌa Galaad.
21 fugindo com tudo o que tinha. Atravessou o rio Eufrates e foi na direção da região montanhosa de Gileade.
22 Pues tama e uxteꞌ día, e Labán cꞌotoy unata que locꞌoy ajni e Jacob.
22 Três dias depois Labão ficou sabendo que Jacó havia fugido.
23 Entonces cay ubꞌijnu tuaꞌ axin usicbꞌa e Jacob, y tamar era ixin umorojse cora upiarobꞌ tuaꞌ axiobꞌ tacar. Y conda tzꞌacta siete día que war axanobꞌ, cꞌotoyobꞌ tama cora witzir xeꞌ ucꞌabꞌa Galaad.
23 Ele reuniu os seus parentes e foi atrás de Jacó. Sete dias depois, Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade.
24 Pero tama e acbꞌar era Cawinquirar Dios uchectes ubꞌa tut e Labán tama inteꞌ uwayac y che: “Conda atajwi abꞌa taca e Jacob machi tuaꞌ iyojron taca inteꞌ qꞌuijnar conda apejca”, che Cawinquirar Dios uyare e Labán tama uwayac.
24 Naquela noite Deus apareceu num sonho a Labão, o arameu, e disse: — Cuidado! Não faça nada a Jacó.
25 Entonces e Labán utajwi ubꞌa taca e Jacob tama e witzir Galaad xeꞌ jax e lugar tiaꞌ war aquetpa e Jacob taca ufamilia. Y e Labán ujachi uyotot ubꞌan xeꞌ chembꞌir taca e bꞌujc tuaꞌ aturuan tamar taca tin e war axanobꞌ tacar.
25 Labão alcançou Jacó na região montanhosa de Gileade, onde ele estava acampado. E Labão e os seus parentes acamparam no mesmo lugar.
26 Entonces ixin e Labán tuaꞌ oꞌjron taca e Jacob y che:
26 Aí Labão disse a Jacó: — Por que foi que você me enganou, levando as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra?
27 Y ¿tucꞌa tuaꞌ que locꞌoy ajniet mucur taca? Pues machi achecsu taniut que cꞌani ilocꞌoy. Jay innata ani que cꞌanix ilocꞌoy inche ani inteꞌ nuxi nojqꞌuin taca e lajbꞌar y e tambor y e arpa.
27 Por que você me enganou, fugindo desse jeito, sem me dizer nada? Se você tivesse falado comigo, eu teria preparado uma festa alegre de despedida, com canções acompanhadas de pandeiros e de liras .
28 Pues machi awacten nien tuaꞌ intzꞌujtzꞌi ucajram niwijchꞌoctac y nien tuaꞌ intzꞌujtzꞌi ucajram nisitzꞌobꞌ. Pues tunor lo que ache matucꞌa ucꞌampibꞌir inyajrer taniut.
28 Você nem me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. O que você fez foi coisa de gente sem juízo.
29 Pues nen turenix ani tuaꞌ inche e tzꞌojyir tacaret, pero tama e acbꞌar sajmi e Dios xeꞌ oꞌjtzna ut umen atata upejquen y uyaren cocha era y che: ‘Conda atajwi abꞌa taca e Jacob machi tuaꞌ iyojron taca inteꞌ qꞌuijnar conda apejca,’ che uyaren e Dios.
29 Eu poderia ter feito muito mal a vocês, mas na noite passada o Deus do seu pai me disse assim: “Cuidado! Não faça nada a Jacó.”
30 Pues jay war ani oꞌsre isutpa iꞌxin tama uyotot atata, pues bueno. Pero ¿tucꞌa tuaꞌ que ixiet axujchꞌi nidiosobꞌ? che e Labán uyare e Jacob.
30 Eu sei que você foi embora porque tinha saudades de casa. Mas por que foi que você roubou as imagens dos deuses da minha casa?
31 Entonces e Jacob uyare e Labán cocha era y che:
31 Jacó respondeu: — Eu fiquei com medo, pois pensei que o senhor ia me tirar as suas filhas à força.
32 Pues jay ayan tin e qꞌuecher adiosobꞌ umener xeꞌ turobꞌ tara, ucꞌani tuaꞌ achamesna. Pues jax capiarobꞌ era xeꞌ tuaꞌ aquetpobꞌ ajchecsuyajobꞌ tama tunor era. Lar sicbꞌan tuaꞌ awira jay ayan lo que tabꞌa. Y jay atajwi chꞌama qꞌueche chic, che e Jacob uyare e Labán.
32 Mas, se o senhor achar as suas imagens com alguém aqui, essa pessoa será morta. Os nossos parentes são testemunhas: se o senhor encontrar aqui qualquer coisa que seja sua, pode levar. Acontece que Jacó não sabia que Raquel havia roubado as imagens.
33 Entonces e Labán ochoy usicbꞌa macuir uyotot e Jacob, y de allí ochoy usicbꞌa tama uyotot e Lea y tama uyotot umanobꞌ e Lea. Pero matucꞌa utajwi. Entonces locꞌoy tama uyotot e Lea y ixin ochoy tama uyotot e Raquel.
33 Labão entrou na barraca de Jacó, depois na de Leia e depois na das duas escravas, porém não encontrou as suas imagens. Então foi para a barraca de Raquel.
34 Pero e Raquel, cocha jax jaxir xeꞌ cay uxujchꞌi e chamen diosobꞌ tuaꞌ utata, cay umuqui wacchetaca yebꞌar uturibꞌ e camello tiaꞌ turu tor e rum, y de allí ixin turuan tujor. Entonces conda ochoy e Labán tama e otot tuaꞌ upojro e chamen diosobꞌ, matucꞌa utajwi.
34 Aí ele procurou em toda parte, porém não achou nada, pois Raquel havia posto as imagens numa sela de camelo e estava sentada em cima.
35 Entonces ojron e Raquel y che:
35 Ela disse ao pai: — O senhor não fique zangado comigo por eu não me levantar, mas é que estou menstruada. Foi assim que Labão procurou as suas imagens, sem as encontrar.
36 Entonces e Jacob qꞌuijna y cay ucꞌaye e Labán cocha era y che:
36 Aí Jacó ficou zangado. Ele disse a Labão: — O que foi que eu fiz de errado? Qual foi a
37 Pojremetix tama tunor lo que ayan ticabꞌa, y ¿tucꞌa atajwix xeꞌ tabꞌa? Turbꞌan tara tut apiarobꞌ y tut nipiarobꞌ jay ayan lo que atajwix, y jaxirobꞌ tuaꞌ ubꞌijnuobꞌ uwira chi tamar tuaꞌ acꞌaxi e jatzꞌuar.
37 Agora que mexeu em todas as minhas coisas, será que encontrou alguns objetos que são seus? Pois ponha esses objetos aqui, na frente dos meus parentes e dos seus, para que eles julguem qual de nós dois está com a razão.
38 Pues nen patnen veinte año tacaret, y tama tunor e tiempo era ma tiaꞌ cꞌaxariobꞌ e oveja y nien e chivo. Y ma tiaꞌ cay incꞌuxi nien incojt utata oveja.
38 Durante os vinte anos que trabalhei para o senhor, as suas ovelhas e as suas cabras nunca tiveram abortos, e eu não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Y ma tiaꞌ intares toit inteꞌ arac xeꞌ chamesna umen inteꞌ ajcꞌopot animal, sino que nen quetpen tuaꞌ insuti uyeror. Y jay axujchna incojt arac tama e día o tama e acbꞌar, net achien tuaꞌ insuti uyeror.
39 Nunca lhe trouxe os animais que as feras mataram, mas eu mesmo pagava o prejuízo. O senhor me cobrava qualquer animal que fosse roubado de dia ou de noite.
40 Pues tama e día ayan conda cꞌanix inchamay umen e calor, y tama e acbꞌar ayan conda cꞌani inchamay umen e sisar, y conda aquetpa ani tuaꞌ inwayan esto que machi uyubꞌien inwayan.
40 A minha vida era assim: de dia o calor me castigava, e de noite eu morria de frio. E quantas noites eu passei sem dormir!
41 Pues veinte año turuanen tama oꞌtot, y jax era lo que aquetpa tuaꞌ inchꞌami: Patnen catorce año tacaret tuaꞌ intoyi awijchꞌoctac, y de allí patnen seis año tuaꞌ intoyi e aracꞌobꞌ lo que inchꞌami tabꞌa. Y iraj iraj war awemse e tuanibꞌir lo que quetpa ani tuaꞌ inchꞌami.
41 Fiquei vinte anos na sua casa. Trabalhei catorze anos para conseguir as suas duas filhas e seis anos para conseguir os seus animais. E, ainda por cima, o senhor mudou o meu salário umas dez vezes.
42 Pues jay Nidiosir, xeꞌ jax e Dios xeꞌ ujtzna ut umen nitata viejo Abraham y xeꞌ ujtzna ut umen nitata Isaac, jay jaxir machi ani aquetpa tacaren y jay machi ani utacren iraj iraj, nen innata que machi ani intojya nien imbꞌijc amener tama tunor e nuxi patnar lo que cay inche tacaret. Pero Niwinquirar Dios uwira cobꞌa cay innumse nibꞌa y cobꞌa patnar cay inche tacaret, y tamar era jaxir cꞌotoy tuaꞌ uwarajset acbꞌar acbꞌi tuaꞌ uchecsu toit que mabꞌambꞌan lo que ache tacaren, che e Jacob uyare e Labán.
42 Se o Deus dos meus antepassados — o Deus de Abraão, o Deus a quem Isaque temia — não tivesse estado comigo, o senhor teria me mandado embora com as mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho que tive e ontem à noite ele resolveu a questão.
43 Entonces e Labán uyare e Jacob y che:
43 Labão respondeu a Jacó assim: — Estas filhas são minhas, os netos são meus, estes animais são meus, e tudo o que você está vendo é meu. Agora, como não posso fazer nada para ficar com as minhas filhas e com os filhos que elas tiveram,
44 Entonces cocha matucꞌa más tuaꞌ inche, cachic inteꞌ acuerdo tuaꞌ cacojco e jiriar net y nen, y cachic lo que erer utacrion tuaꞌ cacꞌajpes e acuerdo era, che e Labán uyare e Jacob.
44 estou disposto a fazer um trato com você. Vamos fazer aqui um montão de pedras para que lembremos desse trato.
45 Entonces e Jacob uchꞌami ingojr tun bꞌan cocha obꞌna uchꞌuyi inteꞌ winic, y ujachi uwabꞌu tuaꞌ aquetpa bꞌan cocha inteꞌ chequerir.
45 Então Jacó pegou uma pedra e a pôs de pé como se fosse um pilar.
46 Entonces e Jacob uyare tin e turobꞌ tacar y che:
46 Depois disse aos seus parentes que ajuntassem e amontoassem pedras. Eles fizeram um montão de pedras e depois tomaram uma refeição ali do lado dele.
47 Pues e Labán uturbꞌa ucꞌabꞌa e sian tun xeꞌ morojsena “Jegar Sahadutá” bꞌan cocha che tama e ojroner arameo xeꞌ war che “E tun xeꞌ uchion cacꞌajpes”, y e Jacob uturbꞌa ucꞌabꞌa “Galaad” xeꞌ bꞌan che tama e ojroner hebreo.
47 Labão pôs naquele lugar o nome de Jegar-Saaduta , e Jacó o chamou de Galeede .
48 Entonces ojron e Labán y che:
48 Depois Labão disse: — Este montão de pedras servirá para que nós dois lembremos desse trato. Foi por isso que aquele lugar recebeu o nome de Galeede.
49 Y turbꞌana ucꞌabꞌa Mispá ubꞌan xeꞌ war che que jax inteꞌ nuxi torre, porque ojron e Labán y che:
49 E também teve o nome de Mispa porque Labão disse: — Que o
50 Porque jay iꞌxin ache tzajtzaj niwijchꞌoctac, o jay iꞌxin inujbꞌi taca otro inmojr ixictac motor que turobꞌto niwijchꞌoctac tacaret, pues cꞌajric amener que turu e Dios xeꞌ war aquetpa ajchꞌecsuyaj tamaron, motor que nen machi war inwira lo que war anumuy tacaret, che e Labán uyare e Jacob.
50 Se você maltratar as minhas filhas ou se você casar com outras mulheres, mesmo que eu não saiba o que está acontecendo, lembre que Deus está nos vigiando.
51 Y e Labán ojronto taca e Jacob y che:
51 Aqui estão as pedras e o pilar que coloquei entre nós dois.
52 Entonces tunor era axin acꞌampa cocha inteꞌ chequerir tuaꞌ machi anajpa e acuerdo lo que chembꞌir camener. Entonces e acuerdo jax era: Que nen machi tuaꞌ innumuy más bꞌana que e sian tun era, y que nien net machi tuaꞌ inumuy más tara que e sian tun. Y tamar era machi tuaꞌ cacꞌoyres cabꞌa y ma tiaꞌ tuaꞌ cache e tzꞌojyir.
52 O montão de pedras e o pilar são para lembrarmos desse trato. Eu nunca passarei para lá deste pilar para atacá-lo, e você não passará para cá deste montão de pedras e deste pilar para me atacar.
53 Pues que e Dios xeꞌ ujtzna ut umen catata viejo Abraham y umen catata viejo Nahor axin uwatzꞌicon jay machi acꞌapa cache tunor lo que war caware era, y jay machi asutpa cache e tzꞌojyir, che e Labán.
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor será juiz entre nós. Então Jacó fez um juramento em nome do Deus a quem Isaque, o seu pai,
54 Entonces e Jacob uchamse inteꞌ arac tama e witzir era y uputa cora uwerir tut e Dios, y ayan lo que uyacta tuaꞌ acꞌujxa. Y de allí upejca tunor upiarobꞌ tuaꞌ awiobꞌ tacar. Y yajaꞌ taca wayanobꞌ tama e acbꞌar era.
54 Ele ofereceu um animal em sacrifício ali na montanha e convidou os seus parentes para uma refeição. Naquela noite eles comeram e dormiram ali na montanha.
55 Entonces conda sacojpa tama inteꞌ día, achpa e Labán y utzꞌujtzꞌi ucajram usitzꞌobꞌ y uwijchꞌoctac. Y conda cꞌapa uchojbꞌes utobꞌ, locꞌoy ixin tuaꞌ asutpa acꞌotoy tama uyotot otronyajr taca tunor e winicobꞌ xeꞌ war axanobꞌ tacar.
55 Na manhã seguinte Labão se levantou bem cedo, beijou as suas filhas e os seus netos e os abençoou. E depois foi embora, voltando para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.