Atos 7

Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Gotɨyarɨna Mubɨthɨka Yɨraꞌde Naangei Sɨtivenɨmɨ yɨwaaraꞌna yaꞌ “Nedɨwaasaꞌ gɨmɨnyɨna nebulyaꞌna dɨngaka?”
1 O Grande Sacerdote perguntou a Estêvão: — O que essas pessoas estão dizendo é verdade?
2 Yɨwaaraꞌna kyaꞌ Sɨtivenɨ wɨdaꞌ “Aꞌmwe naangeihi, nyaꞌmweihi, dɨnyuꞌnyɨla! Gotɨya byaannakei Kɨgaakuna Ne sɨnnawɨnya Evɨraamɨ Anga Aaranɨ mamwalaawi yaakegaaꞌ Kwaaka Mezopotemya kuna mwalyaakegaaꞌ Evɨraamɨmɨ yɨmaꞌnaabɨna yaka
2 Estêvão respondeu: — Irmãos e pais, escutem! O
3 wɨdɨna ‘Gɨnnya kwaakevɨjɨ gɨnnyaraavɨjɨ yaꞌmavaꞌgɨzɨ kwaaka pɨrɨꞌ givwarɨdaakwɨdevɨna dɨwodeigɨnyɨra.’
3 E Deus lhe disse: “Saia da sua terra e do meio dos seus parentes e vá para uma terra que eu lhe mostrarei.”
4 Wɨdɨna kyaaꞌ savɨna Kwaaka Kaalɨthɨyadaasɨ Evɨraamɨ yaꞌmaꞌna yaka Anga Aaranɨ mwaalɨna. Mwaalɨna kyaꞌ Evɨraamɨmɨ ganɨmaangei mena balyaakegaaꞌ Gotɨyai wɨdɨna ‘Givwarɨdaakwɨdewɨnna dɨwona!’ Wɨdɨna kyaꞌ kwaaka davakɨ sarɨmɨ mwaaihasawɨnna bɨna.
4 Então ele saiu da Caldeia e foi morar em Harã. Depois que o pai dele morreu, Deus trouxe Abraão para esta terra onde vocês agora estão morando.
5 Miꞌna bɨna kyaꞌ sagaaꞌ Gotɨyai kwaaka yarai mujaayɨ yaaꞌ. Kwaaka naangevaꞌ mujaayɨ, kwaaka maalɨkejɨꞌ yarai mujaayɨ yaakesɨra. Mujaayɨ yakeꞌ kɨrɨꞌ yune naanga nebulyaꞌna wɨdɨna ‘Dɨvi kwaaka davɨ kagɨzaavaꞌmujɨ gɨmɨreꞌ dɨviyara gɨmɨreraavɨreꞌ waragothesɨra.’ Sagaaꞌ Gotɨyai yune naanga nebulyaꞌna sara wɨjaakegaaꞌ Evɨraamɨ kaimɨraavɨmaayai mwalyaakelyɨ.
5 Ele não deu a Abraão nem mesmo um palmo desta terra, mas prometeu que ia lhe dar toda esta terra e que depois ela seria dos seus descendentes. Quando Deus fez essa promessa, Abraão ainda não tinha filhos.
6 Gotɨyai daꞌ wɨdɨna ‘Menyaraavɨrewɨ gɨmɨrera mwaalɨna yapɨjɨ kalavuzɨwawɨnyaꞌ yɨpɨꞌderera. Kalavuzɨwawɨnyaꞌ yadaapɨjɨ pwara kayaaꞌna yɨpɨꞌderera. Kwarame naanga naanga (400) wavɨlaꞌdaawori kayaaꞌna mwaaibɨꞌderera.
6 Ele disse a Abraão: “Os seus descendentes vão viver como estrangeiros em outra terra. Ali eles serão escravos e serão maltratados durante quatrocentos anos.”
7 Aꞌmwe anga naanga pimagɨnyara gɨmɨreraavɨ dɨragɨnna maremwaaibɨꞌderaavɨ maryawɨbwarɨdeinyɨra. Sara kamaryawɨbwaraꞌmujɨ kwaaka savakɨ gɨmɨrera yagalyaꞌmaꞌna yapɨjɨ dava bamwaalapɨjɨ yɨleyagaala nyɨdɨpɨꞌdevanyɨ.’
7 — E Deus disse ainda: “Eu castigarei a nação que os escravizar. Depois disso eles voltarão daquela terra e me adorarão neste lugar.”
8 Wɨdɨna yaka yagaala pɨrɨꞌ wɨdɨna ‘Nɨmɨre yagaalyaꞌna gɨmɨnyɨjɨ gɨmɨjɨyaraavɨjɨ kɨlaakejɨꞌ davɨna jɨla!’ Gotɨyai sara wɨdɨna kyaaꞌ ganaangeꞌ Aazakɨmɨ maryaakegaaꞌ yɨrɨka ati ata purɨdaasɨ daryaai darɨkɨ Evɨraamɨ gamɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna. Miꞌna davɨna kyaaꞌ dɨvi Aazakɨ gamɨrei Jaikopɨmɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna kyaaꞌ dɨvi Jaikopɨ Ne sɨnnawɨnya atɨraai sɨvɨla purɨdaasɨ pwaraalyaraavɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna yaakebulyɨ Juyainaavɨrebwi.
8 Deus deu a Abraão a cerimônia da circuncisão como prova da aliança que fez com ele. Por isso Abraão circuncidou o seu filho Isaque uma semana depois do seu nascimento. Isaque circuncidou o seu filho Jacó, e Jacó fez o mesmo com os seus doze filhos, os patriarcas .
9 Ne sɨnnawɨnyaraavɨ kumɨre kuvɨgwaalaangei Jozepɨyarɨna tɨganaarya kyaaꞌ sɨnna tɨka kudayaaꞌ pwaraavɨ yaasɨna kyaaꞌ sahwara Kwaaka Yɨzɨpɨna yaasɨwaꞌwawɨnyaꞌna makuna. Wiꞌna makuna kyaaꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai gamɨjɨ mwaalɨna.
9 Estêvão continuou: — Os irmãos de José tinham inveja dele e o venderam para ser escravo no Egito. Mas Deus estava com ele
10 Mwaalɨna yaka Jozepɨyarɨ kayaaꞌna yaasagaaꞌ Gotɨyai dɨragɨnna wɨmwaaihɨna yaaꞌ. Kwaaka Yɨzɨpɨ maremwaaidei Peroyaryaba Jozepɨyai daaꞌdɨꞌnyɨ Gotɨyai tewaanna wina kyaaꞌ Peroyai dara wanganyaakeꞌ ‘Ai, aꞌmwe dai nawɨꞌnyai sɨduꞌnakei daaka!’ Sara daka wɨdɨna ‘Nɨmɨnyɨna Kwaaka Yɨzɨpɨ davakɨjɨ aꞌmweraavɨjɨ nyɨdaayadɨvɨsara nɨmɨre angevɨ mwaaihasaraavɨjɨ dɨmaremwaala!’
10 e o livrou de todas as suas aflições. Quando José apareceu diante de Faraó, rei do Egito, Deus lhe deu sabedoria e modos agradáveis. E Faraó o nomeou governador do Egito e do palácio do rei.
11 Wɨdɨna kyaaꞌ Jozepɨyai maremwaaidɨꞌnyɨ Kwaaka Yɨzɨpɨjɨ Kwaaka Kenaanɨjɨ yuya sabanyaai mɨjɨka naangeꞌ yɨmaꞌnyɨna. Mena yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ aꞌmwera mɨjɨka naanga wiadaaꞌnyɨ Ne sɨnnawɨnyara tɨka munneꞌna bɨrɨna bɨrɨna kyaaꞌ mɨjɨka wina.
11 Depois houve falta de alimentos e muito sofrimento no Egito e em Canaã, e os nossos antepassados não tinham mais o que comer.
12 Mɨjɨka wina kyaaꞌ sagaaꞌ Jozepɨyarɨ ganɨmaangei Jaikopɨ dara wɨꞌnyaakeꞌ ‘O, Kwaaka Yɨzɨpɨ wapaaya witɨzɨla darɨka!’ Daka pɨgaaꞌ gawaalɨvaangera Ne sɨnnawɨnyaraavɨ wɨdaasɨna.
12 Mais tarde, Jacó ouviu dizer que no Egito havia trigo e mandou pela primeira vez os nossos antepassados até lá.
13 Yɨzɨpɨna wɨdaasɨna kyaaꞌ ayɨna bɨna kyaaꞌ pɨgasaai wɨdaasɨna kyaaꞌ Jozepɨyai gyaꞌmweraavɨ nayaa wɨdɨna ‘Jozepɨyainyɨ. Sarɨnnya sɨryaꞌmweinyɨ.’ ‘Jozepɨyainyɨ,’ wɨdɨna kyaaꞌ Peroyai dara yawɨryaakeꞌ ‘Ai, Jozepɨyare yɨsavaakɨyara sara daaka!’
13 Na segunda vez José contou aos seus irmãos quem ele era, e Faraó ficou sabendo da família de José.
14 Miꞌna dɨna kyaaꞌ Jozepɨyai ganɨmaanga Jaikopɨmɨna yagaalyaꞌ wɨdaasɨna ‘Nɨmwai, Kwaaka Yɨzɨpɨ davanna gɨmɨjɨ gɨmɨre yuyajɨ saihi dɨvideihɨlyɨra.’ Sagaaꞌ Jaikopɨmɨre jɨlɨkaimɨraaya 75 mwalyaasangɨra.
14 Então José mandou buscar o seu pai Jacó e todos os seus parentes, a fim de irem para o Egito; eram setenta e cinco pessoas ao todo.
15 Wɨdaasɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨ saba Jaikopɨ wɨna kyaaꞌ dɨvi saba gamɨjɨ Ne sɨnnawɨnyarajɨ balɨna.
15 Jacó foi para o Egito, e ali ele e os nossos antepassados ficaram morando até o dia da morte deles.
16 Balɨna kyaaꞌ dɨvi ayaba Anga Sɨkemɨ kumɨrera kumɨre yagɨnya makuna yeva simaangevɨ wakɨna yaaꞌ. Simaangeꞌ kɨgaakuna Evɨraamɨ Yɨsavaakɨya Emoyaraavɨ nɨgwia mubyaakesɨ.
16 Depois os corpos deles foram trazidos para Siquém e postos no túmulo que Abraão tinha comprado dos descendentes de Hamor por um certo preço.
17 Gotɨyai Evɨraamɨmɨ yagaalyaꞌ wɨjaaka nebulyaꞌ yɨmaꞌnyaꞌna aya kɨgaaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨ nemɨrera kwala naanga naanga yarai yɨmaꞌnyɨna.
17 — Quando estava chegando o tempo de Deus cumprir o juramento que havia feito a Abraão, o nosso povo tinha aumentado muito no Egito.
18 Yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ Kingɨya gei Kwaaka Yɨzɨpɨ gaai maremwalyaakegaaꞌnanyɨ. Kingɨyai sai Jozepɨyarɨna myawɨryaakelyɨ.
18 Então um rei que não sabia nada a respeito de José começou a governar o Egito.
19 Gaai maremwaaina yaka nemɨreraavɨ kwaasɨ yaka kayaaꞌna yɨna kyaaꞌ Ne sɨnnawɨnyaraavɨ daanga naanga wina yadaasɨ Kingɨyai wɨdɨna ‘Aꞌmwemɨlɨki, sarɨnnya aꞌmwe bwaranyaraavɨ kamaarapɨjɨ mwasawɨnna sahwaraavɨ dɨmarasɨꞌnyɨla baibɨzaraavɨ! Yarai dɨmarasɨꞌnyɨla!’
19 Esse rei enganou e maltratou os nossos antepassados, a ponto de obrigá-los a abandonar as suas próprias criancinhas para que elas morressem.
20 Mena wɨdɨna kyaaꞌ sagaaꞌ ganaangeꞌ Mozɨzarɨ maarɨna. Mozɨzai bwaranya nawɨꞌnyalyɨ. Mozɨzarɨ maarɨna kyaaꞌ lɨka yulyakɨna kyagi lawe dɨkaai dɨkɨ ganɨmaangere angevɨ kave mwaalɨna.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, que era uma linda criança, e durante três meses os seus pais cuidaram dele em casa.
21 Kave mwaalɨna kyaaꞌ gamɨre angevɨdaasɨ pɨwɨ wakɨna kyagi Kingɨyai Peroyare garaavaangeꞌ maranganna yaka ‘Nɨnnyalyɨra,’ daka gannyarɨ maremwaaina.
21 Mas, quando tiveram de abandoná-lo, a filha do rei o adotou e criou como seu próprio filho.
22 Maremwaaina yadɨsɨ Yɨzɨpɨ mwaalyaraavɨre sɨduta yuyabwi wɨjɨwaakɨna kyaaꞌ aꞌmwe naangei wawɨnya dɨragɨnyaꞌ yadei yɨmaꞌnyɨna yaka yagaala nawɨꞌnyaꞌ dadei yɨmaꞌnyɨna yaakelyɨra.
22 E assim ele foi instruído em toda a ciência dos egípcios e se tornou um homem que falava e agia com autoridade.
23 Kwarame aꞌmweraare ata sɨvɨlɨraai Mozɨzarɨ wavɨlaꞌna kyaꞌ sai sɨmunyavɨ yawɨꞌna ‘Peroyare angevɨ yuyagaaꞌ namwaaimudɨka! Nɨnnyara Yɨzɨrelɨyaraavɨ angyɨrɨꞌmaata yɨma!’ dɨna yaka kaanna wɨna.
23 Estêvão disse ainda: — Quando Moisés já estava com quarenta anos, resolveu ir ver a sua gente, os israelitas.
24 Kaanna wɨna yaka dara wanganakeꞌ ‘O, Yɨzɨpɨ mwaalyai nɨmɨrerɨ kayaaꞌna jɨvanɨka!’ Sara daka ‘Padaihasamaasaꞌnana,’ daka mɨnya maaraka Yɨzɨpɨ mwaalyarɨ tamakɨna.
24 Ali viu um egípcio maltratando um homem do seu povo. Então defendeu o israelita e o vingou, matando o egípcio.
25 Wiꞌna tamakɨna yaka yawɨꞌna ‘Nɨnnya nyaꞌmwera dara yawɨꞌna “Gotɨyai Mozɨzarɨ yasaabɨna kyɨwaꞌ Mozɨzai nevadaihasamaaradelyɨra,’ ” Sara yawɨꞌna kyaaꞌ kɨrɨꞌ kumɨ gamɨnyɨna sara myawɨrina.
25 Moisés pensava que os israelitas entenderiam que Deus ia libertá-los por meio dele, mas eles não entenderam.
26 Sara myawɨri kyaaꞌ mwanyavɨ Yɨzɨrelɨyaraai tannyɨna yadaakɨlyɨ Mozɨzai tɨnna wanganaka. ‘Munya yɨrɨla dɨwagɨma!’ daka wɨdɨna ‘Aꞌmweraaihi, dɨnyuꞌnyi! Kɨrɨmɨdaraaihi mwaaihɨlyaꞌna beꞌna tannɨvanɨgɨlyaraaihɨlaka?’
26 No dia seguinte Moisés viu dois israelitas brigando. E, tentando apartar a briga, disse: “Homens, escutem! Vocês são irmãos; por que estão brigando?”
27 Wɨdɨna kyaaꞌ pwai gyaꞌmwerɨ kayaaꞌna yakei Mozɨzarɨ yɨtavaka yɨwaaraꞌna ‘Nemaremwaaidɨnyaigɨ, kotɨyaꞌ neyawɨbwaryaꞌneigɨ aai gɨthahɨlakakeigɨnaka!
27 — Mas aquele que estava maltratando o outro empurrou Moisés para um lado e disse: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?
28 Wona Yɨzɨpɨ mwaalyarɨ tamakyawaaihɨnyabaaibɨꞌ dɨnyɨramakɨjɨwaana?’
28 Você está querendo me matar como matou o egípcio ontem?”
29 Yɨwaaraꞌna kyaaꞌ Mozɨzai kadɨka sara wɨꞌnyɨna yaka ‘Yuyara sara wɨꞌnɨwaasara daaka!’ daka Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ lɨkaanya wɨna yaka maavewɨ Kwaaka Mɨthɨyanɨ mwaalɨna. Saba mwaalɨna yada kaimɨraayaraarɨ yawakɨnyɨna yaaꞌ.
29 Quando Moisés ouviu isso, fugiu do Egito e foi morar na terra de Midiã, e ali nasceram dois filhos dele.
30 Dɨvi kwarame aꞌmweraare ata sɨvɨlɨraai wavɨlaꞌna kyaꞌ aꞌmwe maayaba Mugunya Saainaaya sɨmagɨ Mozɨzai mwaalɨna. Saba mwaalɨna yadɨꞌnyɨ Gotɨyare mamaayai ejelɨyai walaabaka yɨsɨkɨ wɨlɨna kyaaꞌ yɨsɨꞌ dɨka yɨdɨna yada dɨtaalɨta wanyɨna.
30 — Quarenta anos mais tarde, quando Moisés estava no deserto, perto do monte Sinai, um anjo apareceu a ele, no meio do fogo de um espinheiro que estava queimando.
31 Dɨtaalɨta wanyɨna yadaaꞌnyɨ Mozɨzai tɨnna wanganaka nɨꞌnɨka yaka dɨna ‘Saꞌ berɨꞌ dɨngaka? Tɨnna nayaa wanganɨma!’ dɨna yaka yɨsɨkyabanna kaanna wɨna. Kaanna wɨna yaka kɨrɨꞌ Naangere maanguraayaꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna
31 Moisés ficou admirado com o que estava vendo e chegou perto para ver melhor. Então ouviu a voz do Senhor, que disse:
32 ‘Gɨmɨre Ne sɨnnawɨnyaraavɨre Gotɨyainyɨra. Evɨraamɨjɨ Aazakɨjɨ Jaikopɨjɨ saraavɨre Gotɨyainyɨra.’ Kadɨka sara wɨꞌnyɨna yaka lɨka dɨkwosɨꞌnyaꞌnei bɨꞌbɨta yɨna yaka yɨsɨkɨ tɨnna mwanganyɨna.
32 “Eu sou o Deus dos seus antepassados, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó.” Moisés tremia de medo e não tinha coragem de olhar.
33 Tɨnna mwanganyɨ kyaaꞌ sagaaꞌ Naangei wɨdɨna ‘Mwaaiheinyɨna kwaaka daꞌ gɨrɨkita maayaꞌ warɨkeꞌna kwaabɨzɨvɨlyawaarɨ dɨlabwaꞌmwagakya!
33 Então o Senhor disse: “Tire as sandálias, pois o lugar onde você está é um lugar sagrado.
34 Kwaaka Yɨzɨpɨ nɨmɨre aꞌmweraavɨ daanga naanga wɨvɨdaaꞌnyɨ wangamwa. “Aakai, aakai,” jaka kadɨwaaꞌ kadɨka wɨꞌnɨwa. Kadɨka wɨꞌnena padaihasamaasaꞌna waimwaabe. Yarala! Sareꞌna Kwaaka Yɨzɨpɨna gɨthaasɨdeinyɨra.’ Sara wɨdɨna yaaꞌ Gotɨyai.
34 Eu tenho visto como o meu povo está sendo maltratado no Egito; tenho ouvido os gemidos deles e desci para libertá-los. Agora vou mandar você para o Egito.”
35 Mozɨzai darɨ Yɨzɨrelɨyara bɨrala wɨjaasalyɨ. ‘Nemaremwaaidɨnyaigɨ kotɨyaꞌ neyawɨbwaryaꞌneigɨ aai gɨthahɨlakakeigɨnaka!’ yɨwarayaasalyɨ. Sahwarɨ Gotɨyai wɨdahɨlakaka wɨdaasɨna yaꞌ. Yɨzɨrelɨyaraavɨ maremwaaidei padaihasamaaꞌderɨ wɨdaasɨna yaakelyɨ. Yɨsɨkɨ dɨka yɨdadaasɨ yɨsɨkɨ mamaayai wɨlamwalyaakei Mozɨzarɨ wɨgaimwagyaakelyɨ.
35 E Estêvão continuou: — Esse mesmo Moisés foi rejeitado pelo povo de Israel. Eles lhe perguntaram: “Quem pôs você como nosso chefe ou nosso juiz?” Deus enviou esse Moisés como líder e libertador, com a ajuda do anjo que apareceu no espinheiro.
36 Gotɨyai wɨdaasɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ Mozɨzai aꞌmweraavɨ jɨvwaramakabɨna. Kwarame aꞌmweraare sɨvɨlatɨraalyagaaꞌ Mozɨzai aꞌmweraavɨ wɨgaimwangeꞌna atɨka maruꞌnaryaꞌnejɨ wɨjɨwaainyajɨ sa yɨna yaakelyɨ. Kwaaka Yɨzɨpɨ sabajɨ Saalaalya Wayaakeꞌ woꞌnɨkebajɨ aꞌmwera maayaba kayaaꞌnanyabajɨ saba sara yɨna yaakelyɨ.
36 Foi ele quem tirou os israelitas do Egito, fazendo milagres e maravilhas naquela terra, e também no mar Vermelho, e no deserto, durante quarenta anos.
37 Nabaai sai Yɨzɨrelɨyaraavɨ wɨdɨna ‘Gotɨyai nyɨdasaabakabaaibɨꞌ sarɨnnyai sɨryaꞌmwei pɨropetɨyai Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakaderɨ sarɨmɨnyɨna wɨdasaabathelyɨ Gotɨyai,’ wɨdɨna yaakelyɨ Mozɨzai.
37 Foi esse mesmo Moisés quem disse aos israelitas: “Do meio de vocês Deus escolherá e enviará para vocês um profeta , assim como ele me enviou.”
38 Wawɨnya maayaba sai Gotɨyare kusɨlaanyasɨ mwalyaakelyɨ. Saba Mugunya Saainaayavɨ ejelɨyai wɨdɨna kyaaꞌ Mozɨzai Ne sɨnnawɨnyaraavɨ sara wɨdɨna yaakelyɨ. Gotɨyai yagaala gaalyabwine nejaayaꞌne Mozɨzai wɨjaake nemɨnyɨna dɨnɨkengɨra.
38 Foi Moisés quem esteve com os israelitas reunidos no deserto; ele esteve lá com os nossos antepassados e com o anjo que falou com ele no monte Sinai. E foi Moisés quem recebeu e nos entregou as mensagens vivas de Deus.
39 Ne sɨnnawɨnyara Mozɨzai wɨjaakeꞌ kadɨka muꞌnyɨ, mamɨdɨnyɨ yaaꞌ. Aawa. Gamɨnyɨ galazekɨvaina yevera kumɨre sɨmunyangɨ yawɨꞌna yeꞌ ‘Kwaaka Yɨzɨpɨ tewaanyabanna ayɨna wawaanneinera! Weꞌ!’
39 — Os nossos antepassados não quiseram obedecer a Moisés, mas o rejeitaram e queriam voltar para o Egito.
40 Yawɨꞌna yɨna yeva Mozɨzai mugunyavɨ mwaalakegaaꞌ Aꞌmwe Eronɨmɨ wɨdɨna ‘Nemɨnyɨne Naangei aꞌmwaꞌmwerɨ kyavɨkaryaꞌgɨzɨ Aꞌmwaꞌmwei nejɨvwaramakwona! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ Mozɨzai sai nejɨvwaramakabakei gawɨ mwaalɨka? Nemɨ myawɨryɨwona.’
40 Eles disseram a Arão: “Faça para nós deuses que irão à nossa frente. Não sabemos o que aconteceu com Moisés, aquele homem que nos tirou do Egito.”
41 Sara wɨdɨna yeva aꞌmwaꞌmwei bulɨmakaawoya dɨwɨnyarɨ yavɨkaryeva yɨkunaabɨthɨka wɨjaayaꞌneꞌna kwaasɨ naangerɨ wɨdɨna ‘Naangeigɨ, yɨkunaabɨthɨka daꞌ gɨmɨnyɨneꞌ tamwona.’ Wɨdɨna yeva sahwara yavɨkaryaasarɨ yɨlaaya yɨna yadɨvɨꞌ tɨka munne nyɨna.
41 Então fizeram uma imagem em forma de bezerro e mataram animais para oferecer a ela como sacrifício . Depois deram uma festa em honra da imagem que eles mesmos tinham feito.
42 Tɨka munne nyɨna kyaaꞌ Gotɨyai kumɨnyɨ gɨnyɨwanna yaka tewaanna myɨ yaka dɨna ‘Kayaaꞌnanyara kwaasɨyaꞌna nyɨlyarɨjɨ lawerɨjɨ sɨlɨngaamɨnyaraavɨjɨ yɨlaaya yɨpɨka! Sara yɨlaaya yapɨjɨ waryaanyara yɨmaꞌnɨpɨꞌdere.’ Gotɨyai dɨna yaakabaaibɨꞌ dɨvidaasɨ Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakyara pɨkarya yɨdaꞌna
42 Mas Deus se afastou deles e deixou que adorassem as estrelas do céu, como está escrito no Livro dos Profetas : “Ó povo de Israel, não foi para mim que vocês mataram e ofereceram animais em durante quarenta anos no deserto.
43 Kwaasɨ naangei Molokɨmɨne yɨvɨkangaꞌ yɨkwaꞌdɨvɨꞌ
43 Vocês carregaram a barraca do deus e também a imagem da estrela de Raifã , o deus de vocês. Esses eram ídolos que vocês tinham feito para adorar. Por isso vou mandar vocês para além da Babilônia.”
44 Dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwamaayaba Ne sɨnnawɨnyara Gotɨyai saraayaba mwaalakeꞌne jalɨkurakyaꞌne kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yavɨkarina. Gotɨyai Mozɨzarɨ sara wɨjaakabaaibɨꞌ sara yavɨkaryaasasɨ. Gotɨyai pikɨzaayaꞌbɨsaꞌ wɨjɨwaainyɨna yaakeꞌ Mozɨzai tɨnna wanganyaakabaaibɨꞌ yavɨkaryaasasɨ.
44 — No deserto, os nossos antepassados tinham consigo a Tenda da Presença de Deus . Essa Tenda foi feita como Deus tinha mandado Moisés fazer, de acordo com o modelo que Deus lhe havia mostrado.
45 Yavɨkarina kyaaꞌ dɨviyara Ne sɨnnawɨnyara kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yɨkwavaabɨna. Sagaaꞌ Gotɨyai ajɨmya pɨnɨngɨyaraavɨ yɨrawaasɨna kyaaꞌ dɨviyarajɨ Jozuwaasɨ sara Maaveraavɨre kwaaka maarɨna yaasara davanna Gotɨyare kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yɨkwavaabɨna yeꞌ. Yɨkwavaabɨna kyaaꞌ kwaaka dava kuna waꞌdɨꞌnyɨ Ne Devitɨ mwalyaakegaaꞌna.
45 Eles tinham recebido a Tenda dos seus antepassados e a levaram quando foram com Josué e conquistaram as terras das nações que Deus expulsou de diante deles. A Tenda ficou lá com eles até o tempo de Davi.
46 Devitɨ mwaaidɨꞌnyɨ Gotɨyai wanganaka dɨna ‘Devitɨ aꞌmwe tewaanyalyɨra.’ Dɨna kyaaꞌ Devitɨ Gotɨyarɨ yɨwaaraꞌna ‘Jaikopɨmɨre Gotɨyaigɨ, gɨmɨnyɨna angeꞌ madɨma! “Yo,” kanyɨdaꞌgɨzɨ madɨdeinyɨra.’
46 Davi recebeu a aprovação de Deus e pediu licença para construir uma casa para o Deus de Jacó.
47 Yɨwaaraꞌna kyaaꞌ Gotɨyai gevwi kyawɨryaaꞌ Gawaalɨvaanga Solomonɨ angeꞌ gamɨnyɨna madɨna yaakelyɨ.
47 Mas foi Salomão quem construiu a casa de Deus.
48 Saꞌna kɨrɨꞌ aꞌmwera angengɨ madɨvɨsangɨ Gotɨyai Munya Keꞌmwewɨnyai yuyaraavɨjɨ yuyangɨjɨ wavɨlaꞌdei mamwaalyadelyɨ. Angengɨ mamwaalyadeꞌna pɨropetɨyai Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakadei dɨnɨkabaaibɨsasɨ.
48 — Porém o Altíssimo não mora em casas construídas por seres humanos. Como disse o profeta:
49 Naangei dɨnɨkesɨ. Sɨgunya naangeba maremwaaidɨnyainyɨ.
49 “O céu é o meu trono, diz o Senhor, e a terra é o estrado onde descanso os meus pés. Que tipo de casa vocês poderiam construir para mim? Como conseguiriam construir um lugar onde eu pudesse morar?
50 Yuyangɨ kaavɨlyai aaihwalaka? Nɨmɨ sahwainyɨra!
50 Por acaso não fui eu quem fez todas as coisas?”
51 Ne sɨnnawɨnyarabɨsaihi Kurya Tewaanyai yɨhɨthada yuyagaaꞌ wanganakɨna yadɨvɨsaihɨlyɨ. Sarɨnnyabwi dɨragɨnna yawɨꞌdɨvɨꞌ Gotɨyarebwi navɨka yadɨvɨsaihɨlyɨ. Sarɨnnya yawɨta Maaveraavɨre yawɨꞌdɨvɨsaihɨlyɨ. Sɨryakwalaangera Gotɨyare yagaala yuya pihadɨka yɨna yaatabaaibɨꞌ sarɨmɨ sara yadɨvɨsaihɨlyɨ.
51 E Estêvão terminou, dizendo: — Como vocês são teimosos! Como são duros de coração e surdos para ouvir a mensagem de Deus! Vocês sempre têm rejeitado o Espírito Santo, como os seus antepassados rejeitaram.
52 Sarɨmɨre Ne sɨnnawɨnyara Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakade aane pwai kwarɨ yuyagaaꞌ kayaaꞌna yaasara midaaꞌ! Sara kayaaꞌna yaasara Gotɨyai wɨdaasaderaavɨ tamakɨna yeꞌ. Kɨgaakuna Gotɨyarera wɨdɨna ‘Dɨvi yɨdaꞌmaraangei Gotɨyarɨ wɨdaayadei bathelyɨ.’ Sara wɨdɨna yaasaraavɨ sarɨmɨrera tamakɨna. Tamakɨna kyaaꞌ Gotɨyarɨ wɨdaayadei mena bɨna kyaꞌ sarɨmɨ kotɨyavɨna makuna yeva sahwarɨ kayaaꞌna tamakɨna yɨwaꞌdaaꞌ.
52 Qual foi o profeta que os antepassados de vocês não perseguiram? Eles mataram os mensageiros de Deus que no passado anunciaram a vinda do Bom Servo . E agora vocês o traíram e o mataram.
53 Gotɨyare Kɨwɨnya ejelɨyara Gotɨyai wɨdaasadera kyɨhɨzaaveꞌ kɨrɨꞌ sabwi myɨvanɨgasaihɨlyɨra,” sara wɨdaꞌ Sɨtivenɨ.
53 Vocês receberam a lei por meio de anjos e não têm obedecido a essa lei.
54 Kaajolɨyara Sɨtivenɨ wɨdadaasɨ kadɨka wɨꞌnadaapɨjɨ kumɨre sɨnna tɨka wɨdaꞌdaasɨ dɨragɨnna maadɨthɨwɨꞌnya yeꞌ.
54 Quando os membros do Conselho Superior acabaram de ouvir o que Estêvão tinha dito, ficaram furiosos e rangeram os dentes contra ele.
55 Dɨragɨnna maadɨthɨwɨꞌnya kyeꞌ kɨrɨꞌ Sɨtivenɨ Kurya Tewaanyai yunebanna wɨlamwaaidɨꞌnyɨyai Sɨgunyavɨ maranganaka dara wanganakeꞌ “Gotɨyare byaannyabwi tɨnna wangamanɨge. Gotɨyare aangasɨmagɨ Jizaazai dathaavɨka!”
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para o céu e viu a glória de Deus. E viu também Jesus em pé, ao lado direito de Deus.
56 Miꞌna daka wɨdɨna “Yɨthaanyi, Sɨgunyaꞌ baasɨnɨkevɨ wangamwa. Gotɨyare aangasɨmagɨ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai daavɨkerɨ wangamwa.”
56 Então disse: — Olhem! Eu estou vendo o céu aberto e o
57 Wɨdɨna kyaꞌ sɨnna tɨka wɨdaꞌdaasɨ jaka naanga deva kadɨka muꞌnyaꞌna asa kadɨkengɨ tɨlavalɨmwagaꞌnyɨna yeva gamɨnyawɨnna avaaizɨmunyasɨya yuyara yarai kaanyaveꞌna bɨna.
57 Mas eles taparam os ouvidos e, gritando bem alto, avançaram todos juntos contra Estêvão.
58 Kaanyaveꞌna bɨna yeva Sɨtivenɨmɨ galalɨmwanna yɨna yeva makuna yɨna yeva anga naangeba mwasɨlaa wasɨꞌna yɨna yeva sɨlyajɨ gamɨnyɨ lɨwakɨna. Kotɨyavɨ kwaasɨ yagaala wɨjalɨkurakesara kunnya yɨvɨta taapainyɨna yeva Mɨgɨnya Solɨ woꞌnɨkeryaba yarai wakɨna yeva sɨlyajɨ gamɨnyɨ lɨwakɨna.
58 Depois o jogaram para fora da cidade e o apedrejaram. E as testemunhas deixaram um moço chamado Saulo tomando conta das suas capas .
59 Yarai lɨwakɨna yadaapɨjɨ Sɨtivenɨ Naangerɨ jaka wɨdɨna “Naanga Jizaazaigɨ, nɨmɨre kuryarɨ dɨmaaka!”
59 Enquanto eles atiravam as pedras, Estêvão chamava Jesus, dizendo: — Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Wɨdɨna yaka kwadaai gɨlɨna yaka jaka naanga wɨdɨna “Naangeigɨ, kumɨnyɨne kayaaꞌna nyɨvanɨgasaꞌna myawɨꞌdɨnnera!” Wɨdɨna yaka se balɨna yaꞌ.
60 Depois, ajoelhou-se e gritou com voz bem forte: — Senhor, não condenes esta gente por causa deste pecado! E, depois que disse isso, ele morreu.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.