Atos 7
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ARA
1 Gotɨyarɨna Mubɨthɨka Yɨraꞌde Naangei Sɨtivenɨmɨ yɨwaaraꞌna yaꞌ “Nedɨwaasaꞌ gɨmɨnyɨna nebulyaꞌna dɨngaka?”
1 Então, lhe perguntou o sumo sacerdote: Porventura, é isto assim?
2 Yɨwaaraꞌna kyaꞌ Sɨtivenɨ wɨdaꞌ “Aꞌmwe naangeihi, nyaꞌmweihi, dɨnyuꞌnyɨla! Gotɨya byaannakei Kɨgaakuna Ne sɨnnawɨnya Evɨraamɨ Anga Aaranɨ mamwalaawi yaakegaaꞌ Kwaaka Mezopotemya kuna mwalyaakegaaꞌ Evɨraamɨmɨ yɨmaꞌnaabɨna yaka
2 Estêvão respondeu: Varões irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a Abraão, nosso pai, quando estava na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 wɨdɨna ‘Gɨnnya kwaakevɨjɨ gɨnnyaraavɨjɨ yaꞌmavaꞌgɨzɨ kwaaka pɨrɨꞌ givwarɨdaakwɨdevɨna dɨwodeigɨnyɨra.’
3 e lhe disse: Sai da tua terra e da tua parentela e vem para a terra que eu te mostrarei.
4 Wɨdɨna kyaaꞌ savɨna Kwaaka Kaalɨthɨyadaasɨ Evɨraamɨ yaꞌmaꞌna yaka Anga Aaranɨ mwaalɨna. Mwaalɨna kyaꞌ Evɨraamɨmɨ ganɨmaangei mena balyaakegaaꞌ Gotɨyai wɨdɨna ‘Givwarɨdaakwɨdewɨnna dɨwona!’ Wɨdɨna kyaꞌ kwaaka davakɨ sarɨmɨ mwaaihasawɨnna bɨna.
4 Então, saiu da terra dos caldeus e foi habitar em Harã. E dali, com a morte de seu pai, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Miꞌna bɨna kyaꞌ sagaaꞌ Gotɨyai kwaaka yarai mujaayɨ yaaꞌ. Kwaaka naangevaꞌ mujaayɨ, kwaaka maalɨkejɨꞌ yarai mujaayɨ yaakesɨra. Mujaayɨ yakeꞌ kɨrɨꞌ yune naanga nebulyaꞌna wɨdɨna ‘Dɨvi kwaaka davɨ kagɨzaavaꞌmujɨ gɨmɨreꞌ dɨviyara gɨmɨreraavɨreꞌ waragothesɨra.’ Sagaaꞌ Gotɨyai yune naanga nebulyaꞌna sara wɨjaakegaaꞌ Evɨraamɨ kaimɨraavɨmaayai mwalyaakelyɨ.
5 Nela, não lhe deu herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu dar-lhe a posse dela e, depois dele, à sua descendência, não tendo ele filho.
6 Gotɨyai daꞌ wɨdɨna ‘Menyaraavɨrewɨ gɨmɨrera mwaalɨna yapɨjɨ kalavuzɨwawɨnyaꞌ yɨpɨꞌderera. Kalavuzɨwawɨnyaꞌ yadaapɨjɨ pwara kayaaꞌna yɨpɨꞌderera. Kwarame naanga naanga (400) wavɨlaꞌdaawori kayaaꞌna mwaaibɨꞌderera.
6 E falou Deus que a sua descendência seria peregrina em terra estrangeira, onde seriam escravizados e maltratados por quatrocentos anos;
7 Aꞌmwe anga naanga pimagɨnyara gɨmɨreraavɨ dɨragɨnna maremwaaibɨꞌderaavɨ maryawɨbwarɨdeinyɨra. Sara kamaryawɨbwaraꞌmujɨ kwaaka savakɨ gɨmɨrera yagalyaꞌmaꞌna yapɨjɨ dava bamwaalapɨjɨ yɨleyagaala nyɨdɨpɨꞌdevanyɨ.’
7 eu, disse Deus, julgarei a nação da qual forem escravos; e, depois disto, sairão daí e me servirão neste lugar.
8 Wɨdɨna yaka yagaala pɨrɨꞌ wɨdɨna ‘Nɨmɨre yagaalyaꞌna gɨmɨnyɨjɨ gɨmɨjɨyaraavɨjɨ kɨlaakejɨꞌ davɨna jɨla!’ Gotɨyai sara wɨdɨna kyaaꞌ ganaangeꞌ Aazakɨmɨ maryaakegaaꞌ yɨrɨka ati ata purɨdaasɨ daryaai darɨkɨ Evɨraamɨ gamɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna. Miꞌna davɨna kyaaꞌ dɨvi Aazakɨ gamɨrei Jaikopɨmɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna kyaaꞌ dɨvi Jaikopɨ Ne sɨnnawɨnya atɨraai sɨvɨla purɨdaasɨ pwaraalyaraavɨre kɨlaakejɨꞌ davɨna yaakebulyɨ Juyainaavɨrebwi.
8 Então, lhe deu a aliança da circuncisão; assim, nasceu Isaque, e Abraão o circuncidou ao oitavo dia; de Isaque procedeu Jacó, e deste, os doze patriarcas.
9 Ne sɨnnawɨnyaraavɨ kumɨre kuvɨgwaalaangei Jozepɨyarɨna tɨganaarya kyaaꞌ sɨnna tɨka kudayaaꞌ pwaraavɨ yaasɨna kyaaꞌ sahwara Kwaaka Yɨzɨpɨna yaasɨwaꞌwawɨnyaꞌna makuna. Wiꞌna makuna kyaaꞌ kɨrɨꞌ Gotɨyai gamɨjɨ mwaalɨna.
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito; mas Deus estava com ele
10 Mwaalɨna yaka Jozepɨyarɨ kayaaꞌna yaasagaaꞌ Gotɨyai dɨragɨnna wɨmwaaihɨna yaaꞌ. Kwaaka Yɨzɨpɨ maremwaaidei Peroyaryaba Jozepɨyai daaꞌdɨꞌnyɨ Gotɨyai tewaanna wina kyaaꞌ Peroyai dara wanganyaakeꞌ ‘Ai, aꞌmwe dai nawɨꞌnyai sɨduꞌnakei daaka!’ Sara daka wɨdɨna ‘Nɨmɨnyɨna Kwaaka Yɨzɨpɨ davakɨjɨ aꞌmweraavɨjɨ nyɨdaayadɨvɨsara nɨmɨre angevɨ mwaaihasaraavɨjɨ dɨmaremwaala!’
10 e livrou-o de todas as suas aflições, concedendo-lhe também graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador daquela nação e de toda a casa real.
11 Wɨdɨna kyaaꞌ Jozepɨyai maremwaaidɨꞌnyɨ Kwaaka Yɨzɨpɨjɨ Kwaaka Kenaanɨjɨ yuya sabanyaai mɨjɨka naangeꞌ yɨmaꞌnyɨna. Mena yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ aꞌmwera mɨjɨka naanga wiadaaꞌnyɨ Ne sɨnnawɨnyara tɨka munneꞌna bɨrɨna bɨrɨna kyaaꞌ mɨjɨka wina.
11 Sobreveio, porém, fome em todo o Egito; e, em Canaã, houve grande tribulação, e nossos pais não achavam mantimentos.
12 Mɨjɨka wina kyaaꞌ sagaaꞌ Jozepɨyarɨ ganɨmaangei Jaikopɨ dara wɨꞌnyaakeꞌ ‘O, Kwaaka Yɨzɨpɨ wapaaya witɨzɨla darɨka!’ Daka pɨgaaꞌ gawaalɨvaangera Ne sɨnnawɨnyaraavɨ wɨdaasɨna.
12 Mas, tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou, pela primeira vez, os nossos pais.
13 Yɨzɨpɨna wɨdaasɨna kyaaꞌ ayɨna bɨna kyaaꞌ pɨgasaai wɨdaasɨna kyaaꞌ Jozepɨyai gyaꞌmweraavɨ nayaa wɨdɨna ‘Jozepɨyainyɨ. Sarɨnnya sɨryaꞌmweinyɨ.’ ‘Jozepɨyainyɨ,’ wɨdɨna kyaaꞌ Peroyai dara yawɨryaakeꞌ ‘Ai, Jozepɨyare yɨsavaakɨyara sara daaka!’
13 Na segunda vez, José se fez reconhecer por seus irmãos, e se tornou conhecida de Faraó a família de José.
14 Miꞌna dɨna kyaaꞌ Jozepɨyai ganɨmaanga Jaikopɨmɨna yagaalyaꞌ wɨdaasɨna ‘Nɨmwai, Kwaaka Yɨzɨpɨ davanna gɨmɨjɨ gɨmɨre yuyajɨ saihi dɨvideihɨlyɨra.’ Sagaaꞌ Jaikopɨmɨre jɨlɨkaimɨraaya 75 mwalyaasangɨra.
14 Então, José mandou chamar a Jacó, seu pai, e toda a sua parentela, isto é, setenta e cinco pessoas.
15 Wɨdaasɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨ saba Jaikopɨ wɨna kyaaꞌ dɨvi saba gamɨjɨ Ne sɨnnawɨnyarajɨ balɨna.
15 Jacó desceu ao Egito, e ali morreu ele e também nossos pais;
16 Balɨna kyaaꞌ dɨvi ayaba Anga Sɨkemɨ kumɨrera kumɨre yagɨnya makuna yeva simaangevɨ wakɨna yaaꞌ. Simaangeꞌ kɨgaakuna Evɨraamɨ Yɨsavaakɨya Emoyaraavɨ nɨgwia mubyaakesɨ.
16 e foram transportados para Siquém e postos no sepulcro que Abraão ali comprara a dinheiro aos filhos de Hamor.
17 Gotɨyai Evɨraamɨmɨ yagaalyaꞌ wɨjaaka nebulyaꞌ yɨmaꞌnyaꞌna aya kɨgaaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨ nemɨrera kwala naanga naanga yarai yɨmaꞌnyɨna.
17 Como, porém, se aproximasse o tempo da promessa que Deus jurou a Abraão, o povo cresceu e se multiplicou no Egito,
18 Yɨmaꞌnyɨna kyaaꞌ Kingɨya gei Kwaaka Yɨzɨpɨ gaai maremwalyaakegaaꞌnanyɨ. Kingɨyai sai Jozepɨyarɨna myawɨryaakelyɨ.
18 até que se levantou ali outro rei, que não conhecia a José.
19 Gaai maremwaaina yaka nemɨreraavɨ kwaasɨ yaka kayaaꞌna yɨna kyaaꞌ Ne sɨnnawɨnyaraavɨ daanga naanga wina yadaasɨ Kingɨyai wɨdɨna ‘Aꞌmwemɨlɨki, sarɨnnya aꞌmwe bwaranyaraavɨ kamaarapɨjɨ mwasawɨnna sahwaraavɨ dɨmarasɨꞌnyɨla baibɨzaraavɨ! Yarai dɨmarasɨꞌnyɨla!’
19 Este outro rei tratou com astúcia a nossa raça e torturou os nossos pais, a ponto de forçá-los a enjeitar seus filhos, para que não sobrevivessem.
20 Mena wɨdɨna kyaaꞌ sagaaꞌ ganaangeꞌ Mozɨzarɨ maarɨna. Mozɨzai bwaranya nawɨꞌnyalyɨ. Mozɨzarɨ maarɨna kyaaꞌ lɨka yulyakɨna kyagi lawe dɨkaai dɨkɨ ganɨmaangere angevɨ kave mwaalɨna.
20 Por esse tempo, nasceu Moisés, que era formoso aos olhos de Deus. Por três meses, foi ele mantido na casa de seu pai;
21 Kave mwaalɨna kyaaꞌ gamɨre angevɨdaasɨ pɨwɨ wakɨna kyagi Kingɨyai Peroyare garaavaangeꞌ maranganna yaka ‘Nɨnnyalyɨra,’ daka gannyarɨ maremwaaina.
21 quando foi exposto, a filha de Faraó o recolheu e criou como seu próprio filho.
22 Maremwaaina yadɨsɨ Yɨzɨpɨ mwaalyaraavɨre sɨduta yuyabwi wɨjɨwaakɨna kyaaꞌ aꞌmwe naangei wawɨnya dɨragɨnyaꞌ yadei yɨmaꞌnyɨna yaka yagaala nawɨꞌnyaꞌ dadei yɨmaꞌnyɨna yaakelyɨra.
22 E Moisés foi educado em toda a ciência dos egípcios e era poderoso em palavras e obras.
23 Kwarame aꞌmweraare ata sɨvɨlɨraai Mozɨzarɨ wavɨlaꞌna kyaꞌ sai sɨmunyavɨ yawɨꞌna ‘Peroyare angevɨ yuyagaaꞌ namwaaimudɨka! Nɨnnyara Yɨzɨrelɨyaraavɨ angyɨrɨꞌmaata yɨma!’ dɨna yaka kaanna wɨna.
23 Quando completou quarenta anos, veio-lhe a ideia de visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Kaanna wɨna yaka dara wanganakeꞌ ‘O, Yɨzɨpɨ mwaalyai nɨmɨrerɨ kayaaꞌna jɨvanɨka!’ Sara daka ‘Padaihasamaasaꞌnana,’ daka mɨnya maaraka Yɨzɨpɨ mwaalyarɨ tamakɨna.
24 Vendo um homem tratado injustamente, tomou-lhe a defesa e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Wiꞌna tamakɨna yaka yawɨꞌna ‘Nɨnnya nyaꞌmwera dara yawɨꞌna “Gotɨyai Mozɨzarɨ yasaabɨna kyɨwaꞌ Mozɨzai nevadaihasamaaradelyɨra,’ ” Sara yawɨꞌna kyaaꞌ kɨrɨꞌ kumɨ gamɨnyɨna sara myawɨrina.
25 Ora, Moisés cuidava que seus irmãos entenderiam que Deus os queria salvar por intermédio dele; eles, porém, não compreenderam.
26 Sara myawɨri kyaaꞌ mwanyavɨ Yɨzɨrelɨyaraai tannyɨna yadaakɨlyɨ Mozɨzai tɨnna wanganaka. ‘Munya yɨrɨla dɨwagɨma!’ daka wɨdɨna ‘Aꞌmweraaihi, dɨnyuꞌnyi! Kɨrɨmɨdaraaihi mwaaihɨlyaꞌna beꞌna tannɨvanɨgɨlyaraaihɨlaka?’
26 No dia seguinte, aproximou-se de uns que brigavam e procurou reconduzi-los à paz, dizendo: Homens, vós sois irmãos; por que vos ofendeis uns aos outros?
27 Wɨdɨna kyaaꞌ pwai gyaꞌmwerɨ kayaaꞌna yakei Mozɨzarɨ yɨtavaka yɨwaaraꞌna ‘Nemaremwaaidɨnyaigɨ, kotɨyaꞌ neyawɨbwaryaꞌneigɨ aai gɨthahɨlakakeigɨnaka!
27 Mas o que agredia o próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz sobre nós?
28 Wona Yɨzɨpɨ mwaalyarɨ tamakyawaaihɨnyabaaibɨꞌ dɨnyɨramakɨjɨwaana?’
28 Acaso, queres matar-me, como fizeste ontem ao egípcio?
29 Yɨwaaraꞌna kyaaꞌ Mozɨzai kadɨka sara wɨꞌnyɨna yaka ‘Yuyara sara wɨꞌnɨwaasara daaka!’ daka Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ lɨkaanya wɨna yaka maavewɨ Kwaaka Mɨthɨyanɨ mwaalɨna. Saba mwaalɨna yada kaimɨraayaraarɨ yawakɨnyɨna yaaꞌ.
29 A estas palavras Moisés fugiu e tornou-se peregrino na terra de Midiã, onde lhe nasceram dois filhos.
30 Dɨvi kwarame aꞌmweraare ata sɨvɨlɨraai wavɨlaꞌna kyaꞌ aꞌmwe maayaba Mugunya Saainaaya sɨmagɨ Mozɨzai mwaalɨna. Saba mwaalɨna yadɨꞌnyɨ Gotɨyare mamaayai ejelɨyai walaabaka yɨsɨkɨ wɨlɨna kyaaꞌ yɨsɨꞌ dɨka yɨdɨna yada dɨtaalɨta wanyɨna.
30 Decorridos quarenta anos, apareceu-lhe, no deserto do monte Sinai, um anjo, por entre as chamas de uma sarça que ardia.
31 Dɨtaalɨta wanyɨna yadaaꞌnyɨ Mozɨzai tɨnna wanganaka nɨꞌnɨka yaka dɨna ‘Saꞌ berɨꞌ dɨngaka? Tɨnna nayaa wanganɨma!’ dɨna yaka yɨsɨkyabanna kaanna wɨna. Kaanna wɨna yaka kɨrɨꞌ Naangere maanguraayaꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna
31 Moisés, porém, diante daquela visão, ficou maravilhado e, aproximando-se para observar, ouviu-se a voz do Senhor:
32 ‘Gɨmɨre Ne sɨnnawɨnyaraavɨre Gotɨyainyɨra. Evɨraamɨjɨ Aazakɨjɨ Jaikopɨjɨ saraavɨre Gotɨyainyɨra.’ Kadɨka sara wɨꞌnyɨna yaka lɨka dɨkwosɨꞌnyaꞌnei bɨꞌbɨta yɨna yaka yɨsɨkɨ tɨnna mwanganyɨna.
32 Eu sou o Deus dos teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. Moisés, tremendo de medo, não ousava contemplá-la.
33 Tɨnna mwanganyɨ kyaaꞌ sagaaꞌ Naangei wɨdɨna ‘Mwaaiheinyɨna kwaaka daꞌ gɨrɨkita maayaꞌ warɨkeꞌna kwaabɨzɨvɨlyawaarɨ dɨlabwaꞌmwagakya!
33 Disse-lhe o Senhor: Tira a sandália dos pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Kwaaka Yɨzɨpɨ nɨmɨre aꞌmweraavɨ daanga naanga wɨvɨdaaꞌnyɨ wangamwa. “Aakai, aakai,” jaka kadɨwaaꞌ kadɨka wɨꞌnɨwa. Kadɨka wɨꞌnena padaihasamaasaꞌna waimwaabe. Yarala! Sareꞌna Kwaaka Yɨzɨpɨna gɨthaasɨdeinyɨra.’ Sara wɨdɨna yaaꞌ Gotɨyai.
34 Vi, com efeito, o sofrimento do meu povo no Egito, ouvi o seu gemido e desci para libertá-lo. Vem agora, e eu te enviarei ao Egito.
35 Mozɨzai darɨ Yɨzɨrelɨyara bɨrala wɨjaasalyɨ. ‘Nemaremwaaidɨnyaigɨ kotɨyaꞌ neyawɨbwaryaꞌneigɨ aai gɨthahɨlakakeigɨnaka!’ yɨwarayaasalyɨ. Sahwarɨ Gotɨyai wɨdahɨlakaka wɨdaasɨna yaꞌ. Yɨzɨrelɨyaraavɨ maremwaaidei padaihasamaaꞌderɨ wɨdaasɨna yaakelyɨ. Yɨsɨkɨ dɨka yɨdadaasɨ yɨsɨkɨ mamaayai wɨlamwalyaakei Mozɨzarɨ wɨgaimwagyaakelyɨ.
35 A este Moisés, a quem negaram reconhecer, dizendo: Quem te constituiu autoridade e juiz? A este enviou Deus como chefe e libertador, com a assistência do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Gotɨyai wɨdaasɨna kyaaꞌ Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ Mozɨzai aꞌmweraavɨ jɨvwaramakabɨna. Kwarame aꞌmweraare sɨvɨlatɨraalyagaaꞌ Mozɨzai aꞌmweraavɨ wɨgaimwangeꞌna atɨka maruꞌnaryaꞌnejɨ wɨjɨwaainyajɨ sa yɨna yaakelyɨ. Kwaaka Yɨzɨpɨ sabajɨ Saalaalya Wayaakeꞌ woꞌnɨkebajɨ aꞌmwera maayaba kayaaꞌnanyabajɨ saba sara yɨna yaakelyɨ.
36 Este os tirou, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, assim como no mar Vermelho e no deserto, durante quarenta anos.
37 Nabaai sai Yɨzɨrelɨyaraavɨ wɨdɨna ‘Gotɨyai nyɨdasaabakabaaibɨꞌ sarɨnnyai sɨryaꞌmwei pɨropetɨyai Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakaderɨ sarɨmɨnyɨna wɨdasaabathelyɨ Gotɨyai,’ wɨdɨna yaakelyɨ Mozɨzai.
37 Foi Moisés quem disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta semelhante a mim.
38 Wawɨnya maayaba sai Gotɨyare kusɨlaanyasɨ mwalyaakelyɨ. Saba Mugunya Saainaayavɨ ejelɨyai wɨdɨna kyaaꞌ Mozɨzai Ne sɨnnawɨnyaraavɨ sara wɨdɨna yaakelyɨ. Gotɨyai yagaala gaalyabwine nejaayaꞌne Mozɨzai wɨjaake nemɨnyɨna dɨnɨkengɨra.
38 É este Moisés quem esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai e com os nossos pais; o qual recebeu palavras vivas para no-las transmitir.
39 Ne sɨnnawɨnyara Mozɨzai wɨjaakeꞌ kadɨka muꞌnyɨ, mamɨdɨnyɨ yaaꞌ. Aawa. Gamɨnyɨ galazekɨvaina yevera kumɨre sɨmunyangɨ yawɨꞌna yeꞌ ‘Kwaaka Yɨzɨpɨ tewaanyabanna ayɨna wawaanneinera! Weꞌ!’
39 A quem nossos pais não quiseram obedecer; antes, o repeliram e, no seu coração, voltaram para o Egito,
40 Yawɨꞌna yɨna yeva Mozɨzai mugunyavɨ mwaalakegaaꞌ Aꞌmwe Eronɨmɨ wɨdɨna ‘Nemɨnyɨne Naangei aꞌmwaꞌmwerɨ kyavɨkaryaꞌgɨzɨ Aꞌmwaꞌmwei nejɨvwaramakwona! Sareꞌ dareꞌnesɨ. Kwaaka Yɨzɨpɨdaasɨ Mozɨzai sai nejɨvwaramakabakei gawɨ mwaalɨka? Nemɨ myawɨryɨwona.’
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque, quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Sara wɨdɨna yeva aꞌmwaꞌmwei bulɨmakaawoya dɨwɨnyarɨ yavɨkaryeva yɨkunaabɨthɨka wɨjaayaꞌneꞌna kwaasɨ naangerɨ wɨdɨna ‘Naangeigɨ, yɨkunaabɨthɨka daꞌ gɨmɨnyɨneꞌ tamwona.’ Wɨdɨna yeva sahwara yavɨkaryaasarɨ yɨlaaya yɨna yadɨvɨꞌ tɨka munne nyɨna.
41 Naqueles dias, fizeram um bezerro e ofereceram sacrifício ao ídolo, alegrando-se com as obras das suas mãos.
42 Tɨka munne nyɨna kyaaꞌ Gotɨyai kumɨnyɨ gɨnyɨwanna yaka tewaanna myɨ yaka dɨna ‘Kayaaꞌnanyara kwaasɨyaꞌna nyɨlyarɨjɨ lawerɨjɨ sɨlɨngaamɨnyaraavɨjɨ yɨlaaya yɨpɨka! Sara yɨlaaya yapɨjɨ waryaanyara yɨmaꞌnɨpɨꞌdere.’ Gotɨyai dɨna yaakabaaibɨꞌ dɨvidaasɨ Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakyara pɨkarya yɨdaꞌna
42 Mas Deus se afastou e os entregou ao culto da milícia celestial, como está escrito no Livro dos Profetas: Ó casa de Israel, porventura, me oferecestes vítimas e sacrifícios no deserto, pelo espaço de quarenta anos,
43 Kwaasɨ naangei Molokɨmɨne yɨvɨkangaꞌ yɨkwaꞌdɨvɨꞌ
43 e, acaso, não levantastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que fizestes para as adorar? Por isso, vos desterrarei para além da Babilônia.
44 Dɨvidaaꞌnyɨ aꞌmwamaayaba Ne sɨnnawɨnyara Gotɨyai saraayaba mwaalakeꞌne jalɨkurakyaꞌne kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yavɨkarina. Gotɨyai Mozɨzarɨ sara wɨjaakabaaibɨꞌ sara yavɨkaryaasasɨ. Gotɨyai pikɨzaayaꞌbɨsaꞌ wɨjɨwaainyɨna yaakeꞌ Mozɨzai tɨnna wanganyaakabaaibɨꞌ yavɨkaryaasasɨ.
44 O tabernáculo do Testemunho estava entre nossos pais no deserto, como determinara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto.
45 Yavɨkarina kyaaꞌ dɨviyara Ne sɨnnawɨnyara kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yɨkwavaabɨna. Sagaaꞌ Gotɨyai ajɨmya pɨnɨngɨyaraavɨ yɨrawaasɨna kyaaꞌ dɨviyarajɨ Jozuwaasɨ sara Maaveraavɨre kwaaka maarɨna yaasara davanna Gotɨyare kwaabɨyɨvɨkangeꞌ yɨkwavaabɨna yeꞌ. Yɨkwavaabɨna kyaaꞌ kwaaka dava kuna waꞌdɨꞌnyɨ Ne Devitɨ mwalyaakegaaꞌna.
45 O qual também nossos pais, com Josué, tendo-o recebido, o levaram, quando tomaram posse das nações que Deus expulsou da presença deles, até aos dias de Davi.
46 Devitɨ mwaaidɨꞌnyɨ Gotɨyai wanganaka dɨna ‘Devitɨ aꞌmwe tewaanyalyɨra.’ Dɨna kyaaꞌ Devitɨ Gotɨyarɨ yɨwaaraꞌna ‘Jaikopɨmɨre Gotɨyaigɨ, gɨmɨnyɨna angeꞌ madɨma! “Yo,” kanyɨdaꞌgɨzɨ madɨdeinyɨra.’
46 Este achou graça diante de Deus e lhe suplicou a faculdade de prover morada para o Deus de Jacó.
47 Yɨwaaraꞌna kyaaꞌ Gotɨyai gevwi kyawɨryaaꞌ Gawaalɨvaanga Solomonɨ angeꞌ gamɨnyɨna madɨna yaakelyɨ.
47 Mas foi Salomão quem lhe edificou a casa.
48 Saꞌna kɨrɨꞌ aꞌmwera angengɨ madɨvɨsangɨ Gotɨyai Munya Keꞌmwewɨnyai yuyaraavɨjɨ yuyangɨjɨ wavɨlaꞌdei mamwaalyadelyɨ. Angengɨ mamwaalyadeꞌna pɨropetɨyai Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakadei dɨnɨkabaaibɨsasɨ.
48 Entretanto, não habita o Altíssimo em casas feitas por mãos humanas; como diz o profeta:
49 Naangei dɨnɨkesɨ. Sɨgunya naangeba maremwaaidɨnyainyɨ.
49 O céu é o meu trono, e a terra, o estrado dos meus pés; que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual é o lugar do meu repouso?
50 Yuyangɨ kaavɨlyai aaihwalaka? Nɨmɨ sahwainyɨra!
50 Não foi, porventura, a minha mão que fez todas estas coisas?
51 Ne sɨnnawɨnyarabɨsaihi Kurya Tewaanyai yɨhɨthada yuyagaaꞌ wanganakɨna yadɨvɨsaihɨlyɨ. Sarɨnnyabwi dɨragɨnna yawɨꞌdɨvɨꞌ Gotɨyarebwi navɨka yadɨvɨsaihɨlyɨ. Sarɨnnya yawɨta Maaveraavɨre yawɨꞌdɨvɨsaihɨlyɨ. Sɨryakwalaangera Gotɨyare yagaala yuya pihadɨka yɨna yaatabaaibɨꞌ sarɨmɨ sara yadɨvɨsaihɨlyɨ.
51 Homens de dura cerviz e incircuncisos de coração e de ouvidos, vós sempre resistis ao Espírito Santo; assim como fizeram vossos pais, também vós o fazeis.
52 Sarɨmɨre Ne sɨnnawɨnyara Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakade aane pwai kwarɨ yuyagaaꞌ kayaaꞌna yaasara midaaꞌ! Sara kayaaꞌna yaasara Gotɨyai wɨdaasaderaavɨ tamakɨna yeꞌ. Kɨgaakuna Gotɨyarera wɨdɨna ‘Dɨvi yɨdaꞌmaraangei Gotɨyarɨ wɨdaayadei bathelyɨ.’ Sara wɨdɨna yaasaraavɨ sarɨmɨrera tamakɨna. Tamakɨna kyaaꞌ Gotɨyarɨ wɨdaayadei mena bɨna kyaꞌ sarɨmɨ kotɨyavɨna makuna yeva sahwarɨ kayaaꞌna tamakɨna yɨwaꞌdaaꞌ.
52 Qual dos profetas vossos pais não perseguiram? Eles mataram os que anteriormente anunciavam a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e assassinos,
53 Gotɨyare Kɨwɨnya ejelɨyara Gotɨyai wɨdaasadera kyɨhɨzaaveꞌ kɨrɨꞌ sabwi myɨvanɨgasaihɨlyɨra,” sara wɨdaꞌ Sɨtivenɨ.
53 vós que recebestes a lei por ministério de anjos e não a guardastes.
54 Kaajolɨyara Sɨtivenɨ wɨdadaasɨ kadɨka wɨꞌnadaapɨjɨ kumɨre sɨnna tɨka wɨdaꞌdaasɨ dɨragɨnna maadɨthɨwɨꞌnya yeꞌ.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se no seu coração e rilhavam os dentes contra ele.
55 Dɨragɨnna maadɨthɨwɨꞌnya kyeꞌ kɨrɨꞌ Sɨtivenɨ Kurya Tewaanyai yunebanna wɨlamwaaidɨꞌnyɨyai Sɨgunyavɨ maranganaka dara wanganakeꞌ “Gotɨyare byaannyabwi tɨnna wangamanɨge. Gotɨyare aangasɨmagɨ Jizaazai dathaavɨka!”
55 Mas Estêvão, cheio do Espírito Santo, fitou os olhos no céu e viu a glória de Deus e Jesus, que estava à sua direita,
56 Miꞌna daka wɨdɨna “Yɨthaanyi, Sɨgunyaꞌ baasɨnɨkevɨ wangamwa. Gotɨyare aangasɨmagɨ Aꞌmweraavɨne Kaimɨraayai daavɨkerɨ wangamwa.”
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos e o Filho do Homem, em pé à destra de Deus.
57 Wɨdɨna kyaꞌ sɨnna tɨka wɨdaꞌdaasɨ jaka naanga deva kadɨka muꞌnyaꞌna asa kadɨkengɨ tɨlavalɨmwagaꞌnyɨna yeva gamɨnyawɨnna avaaizɨmunyasɨya yuyara yarai kaanyaveꞌna bɨna.
57 Eles, porém, clamando em alta voz, taparam os ouvidos e, unânimes, arremeteram contra ele.
58 Kaanyaveꞌna bɨna yeva Sɨtivenɨmɨ galalɨmwanna yɨna yeva makuna yɨna yeva anga naangeba mwasɨlaa wasɨꞌna yɨna yeva sɨlyajɨ gamɨnyɨ lɨwakɨna. Kotɨyavɨ kwaasɨ yagaala wɨjalɨkurakesara kunnya yɨvɨta taapainyɨna yeva Mɨgɨnya Solɨ woꞌnɨkeryaba yarai wakɨna yeva sɨlyajɨ gamɨnyɨ lɨwakɨna.
58 E, lançando-o fora da cidade, o apedrejaram. As testemunhas deixaram suas vestes aos pés de um jovem chamado Saulo.
59 Yarai lɨwakɨna yadaapɨjɨ Sɨtivenɨ Naangerɨ jaka wɨdɨna “Naanga Jizaazaigɨ, nɨmɨre kuryarɨ dɨmaaka!”
59 E apedrejavam Estêvão, que invocava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito!
60 Wɨdɨna yaka kwadaai gɨlɨna yaka jaka naanga wɨdɨna “Naangeigɨ, kumɨnyɨne kayaaꞌna nyɨvanɨgasaꞌna myawɨꞌdɨnnera!” Wɨdɨna yaka se balɨna yaꞌ.
60 Então, ajoelhando-se, clamou em alta voz: Senhor, não lhes imputes este pecado! Com estas palavras, adormeceu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.