Atos 19
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NVI
1 Kwaaka Gɨriza Anga Koridɨ Aapolɨzai mwaaidɨꞌnyɨyagaaꞌ Ezɨya kwaakevakɨ mugunyaba Polɨ loꞌmavamaryɨna yaka Anga Epazaazɨna yɨꞌmavaawɨna yaꞌ. Yɨꞌmavaawɨna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨta pwaraavɨ wɨjɨmaaꞌnyɨna yaka
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, atravessando as regiões altas, chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns discípulos
2 yɨwaaraꞌna yaꞌ “Naangerɨna lɨmwagesagaaꞌ Gotɨyare Kuryarɨ damaarageꞌ?” Yɨwaaraꞌna kyaꞌ “Aawa, Gotɨyare Kuryarɨna nedɨwaanyai aaihwalaka? Kadɨka muꞌnyadaanyainera,” wɨdeꞌ.
2 e lhes perguntou: "Vocês receberam o Espírito Santo quando creram? " Eles responderam: "Não, nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo".
3 “Sahɨrɨꞌna aaihware yɨhyetavaka bavɨtaazɨya sava?” yɨwaaraꞌna yaꞌ Polɨ. Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdeꞌ “Jonɨmɨre bavɨtaazɨyabwi neyeꞌ.”
3 "Então, que batismo vocês receberam? ", perguntou Paulo. "O batismo de João", responderam eles.
4 Sara kudeꞌ Polɨ wɨdaꞌ “Kɨgaaꞌ Jonɨ wɨjɨwaakɨna yada aꞌmwera mudɨkebwi yawɨramaaꞌdɨvɨꞌ bavɨtaazɨya wiada Yɨzɨrelɨyareraavɨ wɨjɨwaakɨna yaꞌ ‘Nɨmɨnyɨ dɨvidaaꞌnyɨ batherɨna jawɨralɨmwagyɨla!’ Jonɨ sara wɨjɨwaakakei Jizaazalyɨra.”
4 Disse Paulo: "O batismo de João foi um batismo de arrependimento. Ele dizia ao povo que cresse naquele que viria depois dele, isto é, em Jesus".
5 Aꞌmwera kadɨka sara wɨꞌnyɨna kyeꞌ Naanga Jizaazare yayaꞌna bavɨtaazɨya yɨna wiaꞌ.
5 Ouvindo isso, eles foram batizados no nome do Senhor Jesus.
6 Bavɨtaazɨya mena yɨna wiaka Polɨ kumɨre mɨnyagɨnyangɨ ata dathɨwanna kyaꞌ Kuryai Tewaanyai bulamwaaina kyaꞌ yagaala ge gengɨ wɨdɨna yeva, nabaai, Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakeꞌ.
6 Quando Paulo lhes impôs as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo, e começaram a falar em línguas e a profetizar.
7 Wɨꞌnawɨjɨwaakesara yuyara sɨvɨlyɨraai ata purɨdaasɨ pwaraalyarera yɨlaaya yesara.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Juyaraavɨre lotuangevɨ Polɨ wɨlɨna yada lawe dɨkaai dɨkɨ dɨragɨnna wɨjɨwaakɨna yadei “Juyarajɨ Gotɨyarɨ wɨdadɨvɨsarajɨ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaiderɨna wɨꞌnɨpɨka!” daka wɨjɨwaakɨna yaꞌ.
8 Paulo entrou na sinagoga e ali falou com liberdade durante três meses, argumentando convincentemente acerca do Reino de Deus.
9 Wɨjɨwaakɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ pwara myawɨri yadɨvɨꞌ muꞌnyɨ yeva yuyaraayaba Naangerebwina bɨrala yeꞌ. Bɨrala yɨna kyeꞌ Polɨ saraavɨre lotuangevɨ yaꞌmaꞌna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨsaraavɨ makuna. Makuna yaka yɨrɨka yuyagaaꞌ Tiraanazare wɨjɨwaakɨangevɨ Jizaazare yagaalyaꞌ wɨjɨwaakɨna yakelyɨ.
9 Mas alguns deles se endureceram e se recusaram a crer, e começaram a falar mal do Caminho diante da multidão. Paulo, então, afastou-se deles. Tomando consigo os discípulos, passou a ensinar diariamente na escola de Tirano.
10 Wɨjɨwaakɨna yada naangegaaꞌ kwarame pɨrɨwaai wavɨlaꞌdaaꞌnyɨ sagaaꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyara yuyara Juyarajɨ Menyarajɨ sara Naangere yagaalyaꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna yeꞌ.
10 Isso continuou por dois anos, de forma que todos os judeus e os gregos que viviam na província da Ásia ouviram a palavra do Senhor.
11 Gotɨyai gannya dɨragɨnyaꞌ Polɨmɨna wɨjaavɨna kyaꞌ Polɨ nawɨꞌnya kyaꞌ aꞌmwera atɨka maruꞌnaꞌna yadɨvɨkɨ.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Pwara aagɨzipɨyajɨ kwaabɨhannyajɨ Polɨmɨre kɨlaakevɨ yewaaꞌbwaꞌnakengɨ makuna yeva nabalɨnakeraavɨ dathɨvalakɨna kyeꞌ nabalɨnakera tewaanya mwaalɨna yeꞌ. Nalaaya mena yɨwɨna kyaꞌ nabaai pwaraavɨre munyɨkaavɨdaasɨ yɨmakera bwalyuna yeꞌ.
12 de modo que até lenços e aventais que Paulo usava eram levados e colocados sobre os enfermos. Estes eram curados de suas doenças, e os espíritos malignos saíam deles.
13 Polɨ sara yadaaꞌnyɨyagaaꞌ Juyara kaanya yamaryadɨvɨꞌ yɨmakeraavɨ wɨdaasadɨvɨsara pwara yawɨꞌna “Naanga Jizaazare yayaꞌna yɨmakeraavɨ wɨdasaana!” Sara yawɨꞌna yesara yɨmakeraavɨ wɨdeꞌ “Polɨ wɨjɨwaakɨvanɨkei Jizaazarɨne yayaꞌneꞌna dɨragɨnna gɨthaasɨma! ‘Dalyona!’ ”
13 Alguns judeus que andavam expulsando espíritos malignos tentaram invocar o nome do Senhor Jesus sobre os endemoninhados, dizendo: "Em nome de Jesus, a quem Paulo prega, eu lhes ordeno que saiam! "
14 Sara wɨdesara Juyai Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌde naangei Sivaayare gawaalɨvaanga ata yuyi ata purɨdaasɨ pwaraalyarera.
14 Os que estavam fazendo isso eram os sete filhos de Ceva, um dos chefes dos sacerdotes dos judeus.
15 Sahwara sara kudeꞌ yɨmakei wɨdaꞌ “Jizaazarɨ yawɨꞌmweꞌ Polɨmɨna yawɨꞌmweꞌ kɨrɨꞌ sarɨmɨ bewaihɨlaka?”
15 Um dia, o espírito maligno lhes respondeu: "Jesus, eu conheço, Paulo, eu sei quem é; mas vocês, quem são? "
16 Miꞌna kudaꞌ aꞌmwei yɨmaka widei sahwaraavɨ yarai pɨlawasɨꞌnaabɨna yaka dɨragɨnna tamɨna yaka kayaaka yɨgalaka dathɨwanna yaꞌ. Dathɨwanna kyaꞌ gamɨre angevɨ yarai bwalyuna yeva waꞌwenakera kannyɨmaayara lɨkaanya wɨna yeꞌ.
16 Então o endemoninhado saltou sobre eles e os dominou, espancando-os com tamanha violência que eles fugiram da casa nus e feridos.
17 Lɨkaanya sara wɨna kyeꞌ saꞌna Juyarajɨ Menyarajɨ Epazaazɨ mwaalyara yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yeva lɨka dɨkwosɨꞌna yeva “Jizaazai Naangelyɨra. Gamɨre yayaꞌ naangesɨ. Gamɨre yayaꞌ nayaa kavena daana!” dɨnyɨna yeꞌ.
17 Quando isso se tornou conhecido de todos os judeus e os gregos que viviam em Éfeso, todos eles foram tomados de temor; e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nabaai savɨneꞌna Jizaazarɨ lɨmwagesara kayaaꞌnanyabwi yesaꞌna aꞌmweraayaba kunnya kayaaꞌnanyabwina wɨdɨna yeꞌ.
18 Muitos dos que creram vinham, e confessavam e declaravam abertamente suas más obras.
19 Pwara bulaasangɨjɨ kwalyangɨjɨ gɨriꞌnyangɨjɨ yadɨvɨsara kunnya pɨkarɨyɨkwiajɨ kunnya bukuyajɨ sangɨnebwi yɨdaꞌnɨkengɨ makabɨna makabɨna yeva aꞌmweraayaba dɨka mariraꞌna yeꞌ. Bukuya sangɨne nɨgwia ata gɨleva pwara dɨnyɨna yeꞌ “Nɨwaava, kɨgaaꞌ aꞌmwera kinaaya 50,000 mubesarera. Nɨwaava.”
19 Grande número dos que tinham praticado ocultismo reuniram seus livros e os queimaram publicamente. Calculado o valor total, este chegou a cinqüenta mil dracmas.
20 Kɨraazɨtɨyarera sara tewaanna kyeꞌ Naangere yagaalyaꞌ dɨragɨnyaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaꞌ saba yunebanna aꞌmwe yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yadɨvɨꞌ aꞌmwe kwalaalyara Naangerera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ.
20 Dessa maneira a palavra do Senhor muito se difundia e se fortalecia.
21 Sa yɨmaꞌnakegaaꞌ Kurya Tewaanyai Polɨmɨ nayaa kyɨwɨryaꞌ Polɨ dɨragɨnna yawɨꞌna “Pɨrovijɨ Maazathonɨya Pɨrovijɨ Gɨriza kaanya yamaryaꞌmujɨ Anga Jeruzaalemɨna wɨdeinyɨra.” Yawɨꞌna yaka daꞌ “Savɨna wawaꞌmujɨ Anga Romɨna wanganaawɨdera.”
21 Depois dessas coisas, Paulo decidiu no espírito ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia. Ele dizia: "Depois de haver estado ali, é necessário também que eu vá visitar Roma".
22 Miꞌna daka Timotilyɨ Yɨrazɨtaazalyɨ saraai Gotɨyare wawɨnyaꞌna wɨdaayadɨvɨsarajɨyaraarɨ wɨdɨna “Maazathonɨyana bwaanyɨla!” wɨdaasɨna yaka Kwaaka Ezɨya pɨzɨꞌgwa mwaalɨna yaꞌ.
22 Então enviou à Macedônia dois dos seus auxiliares, Timóteo e Erasto, e permaneceu mais um pouco na província da Ásia.
23 Sagaaꞌ Epazaazɨ mwaalya pwara Naangerebwina gamɨreraavɨ kayaaꞌna yeꞌ.
23 Naquele tempo houve um grande tumulto por causa do Caminho.
24 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe pwai Dɨmitɨrɨyaazai sɨlɨvaaya yavɨkarina yadelyɨ gamɨjɨyarajɨ sara Kwaasɨ Naanga Aatemizavɨre angeꞌbɨta maalɨkengɨ yavɨkaryadɨvɨsarera. Pwara dara wanganesaꞌ “Ai, sɨlɨvaaya anga nawɨꞌnya darɨka!” Deva nɨgwia naangejɨ mubɨna yeꞌ.
24 Um ourives chamado Demétrio, que fazia miniaturas de prata do templo de Ártemis e que dava muito lucro aos artífices,
25 Nɨgwia naangejɨ mubadaapɨjɨ Dɨmitɨrɨyaazai gamɨjɨyaraavɨjɨ avaaiwawɨnya yadɨvɨsaraavɨjɨ wɨdaꞌ “Jɨkabyɨla!” Wiꞌna kudaꞌ yɨkabɨna kyeꞌ wɨdaꞌ “Aꞌmweihi, nemɨre wawɨnyavɨna nɨgwia naanga maꞌdaanyasɨra.
25 reuniu-os juntamente com os trabalhadores dessa profissão e disse: "Senhores, vocês sabem que temos uma boa fonte de lucro nesta atividade
26 Nayaa yawɨꞌmanɨgasaihɨlyɨ. Polɨ yɨvanɨkeꞌ tɨnna wangadɨvɨꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨsaihɨlyɨ. Dara wɨjɨwaakɨvanɨꞌ ‘Naangeraavɨ sarɨnnya asajɨ yavɨkaryesara gotɨyara mɨka. Sabwi kwaasɨyasɨ.’ Wɨjɨwaakada anga davɨjɨ Kwaaka Ezɨya yunebajɨ aꞌmwe kwala bwaꞌnaanya naangeꞌ kadɨka wɨꞌneva nemɨrebwi yagalyaꞌmaveva sabwi mɨdɨmanɨgaꞌ.
26 e estão vendo e ouvindo como este indivíduo, Paulo, está convencendo e desviando grande número de pessoas aqui em Éfeso e em quase toda a província da Ásia. Diz ele que deuses feitos por mãos humanas não são deuses.
27 Kwalaalyara sara yadaapɨjɨ Polɨ ayɨna wɨdɨna wɨdɨna kyojɨ aꞌmwe pwara nemɨre wawɨnyaꞌna dɨnyɨna ‘Aꞌmwera sa yavɨkaryadɨvɨꞌ kayaaꞌnanaangesɨ,’ dɨnɨpɨꞌdesɨ. Nabaai saꞌ gaveꞌ mɨka. Nemɨre Naanga Aatemizavɨre yɨleangaꞌ yaasɨwakangaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ dɨngaka? Naangevɨre dɨragɨnyaꞌ waryaanya yɨmaꞌnadeꞌ daaka? Naangeꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyarajɨ Kwaaka yuyavakɨ mwaalyarajɨ yɨlaaya yɨvanɨgasaꞌ waryaanyaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ midaaka Aatemizaꞌ!”
27 Não somente há o perigo de nossa profissão perder sua reputação, mas também de o templo da grande deusa Ártemis cair em descrédito e de a própria deusa, adorada em toda a província da Ásia e em todo o mundo, ser destituída de sua majestade divina".
28 Kwala bwaꞌnaanyaꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨꞌ “Aala!” dɨdɨvɨꞌ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ jaka naanga wɨdeꞌ “Aawa! Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ dɨragɨnyasɨra.”
28 Ao ouvirem isso, eles ficaram furiosos e começaram a gritar: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
29 Jaka naanga sara dɨwɨna kyeꞌ pwara anga yuneba jaka sara wɨdeꞌ. Jaka wɨdadɨvɨꞌ Gaayaazalyɨ Aarɨzɨtaakazalyɨ saraarɨ galalɨmwanna yeꞌ. Aꞌmwe saraai Kwaaka Maazathonɨya mwaalyaraalyɨ. Polɨjɨ kaanya yamaryadisaraalyɨ. Saraarɨ galalɨmwanna yeva yɨkabadɨvɨsabanna yarai makuna yeꞌ.
29 Em pouco tempo a cidade toda estava em tumulto. O povo foi às pressas para o teatro, arrastando os companheiros de viagem de Paulo, os macedônios Gaio e Aristarco.
30 Makuna kyeꞌ Polɨ yawɨꞌna “Kaanna wawaꞌmujɨ kwala bwaꞌnaanyavɨ wɨdaawɨma!” Yawɨꞌna kyaꞌ mɨdɨdɨvɨsara lɨmwanna yeva wɨdeꞌ “Arɨkawɨnyɨ. Nagɨrabɨthɨka! Dava mwaaidɨnneigɨ kave dɨmwaala!”
30 Paulo queria apresentar-se à multidão, mas os discípulos não o permitiram.
31 Nabaai, kwaaka savɨ maremwaaidɨvɨta pwara Polɨmɨ gyaꞌmwera gamɨnyɨ yagaalyaꞌ wɨdaaseꞌ “Polɨ, naangeꞌ gɨthɨvanɨgo. Yɨkabadɨvɨsabanna mwidɨnnera!”
31 Alguns amigos de Paulo dentre as autoridades da província chegaram a mandar-lhe um recado, pedindo-lhe que não se arriscasse a ir ao teatro.
32 Kudaaseꞌ sagaaꞌ kwala bwaꞌnaanya sɨduꞌmaayara jaka kuna wɨdɨna yeꞌ. Aꞌmwe kwalaalyara “Sasareꞌna mwaaihosɨra,” majara yaasɨwaꞌna mwaalɨna kyeꞌ pwara jaka geꞌ wɨdadaapɨjɨ pwara jaka geꞌ dɨna dɨna yeꞌ.
32 A assembléia estava em confusão: uns gritavam uma coisa, outros gritavam outra. A maior parte do povo nem sabia por que estava ali.
33 Jaka dɨna dɨna kyeꞌ Juyara Alekɨzaadarɨ yagaala wɨjɨwaakyaꞌna wɨrɨvɨtaꞌna kyeꞌ pwara kwaasɨ yawɨꞌna yeꞌ “Sarɨna jaka naanga dɨvanɨgo.” Yawɨꞌna yadaapɨjɨ Alekɨzaadai yawɨꞌna “Aꞌmweraavɨ Juyainaavɨna ‘Nemɨ kayaaꞌna myadaanyainera,’ wɨjɨwaakɨma!” Yawɨꞌna yaka aꞌmweraavɨ ata wɨdathɨwagaꞌ.
33 Alguns da multidão julgaram que Alexandre era a causa do tumulto, quando os judeus o empurraram para frente. Ele fez sinal pedindo silêncio, com a intenção de fazer sua defesa diante do povo.
34 Ata dathɨwanna yadaaꞌnyɨ dara wanganesaꞌ “Ai, aꞌmwe sai Juyai daaka! Saibɨsara nemɨre Naangevɨ kayaaꞌna dadɨvɨsara daaka!” Sara deva yuyara jaka naanga dɨna “Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ Naangesɨra,” dɨna yadaapɨjɨ jaka naanga bazɨwawesara naangegaaꞌ (tu aawaaya) wavɨlaꞌna yaꞌ.
34 Mas quando ficaram sabendo que ele era judeu, todos gritaram a uma só voz durante cerca de duas horas: "Grande é a Ártemis dos efésios! "
35 Dɨvi aꞌmwe naangei Anga Epazaazɨ pɨkarɨyɨkwia yavɨkaryadei kwala bwaꞌnaanyavɨ kudaꞌ “Yagaala madɨpɨna!” aꞌmwera kave mwaaidapɨjɨ wɨdaꞌ “Epazaazɨ mwaalyaihi, aꞌmwe yuyara yawɨꞌmanɨgasaꞌ ‘Epazaazɨ mwaalyara Naanga Aatemizavɨre yɨleangesɨ sɨgunyavɨdaasɨ sɨlaanga dɨragɨnyaꞌ bwalaryaakesɨ maremwaaidɨvɨsarera,’ sara yawɨꞌmanɨgaꞌ yuyara.
35 O escrivão da cidade acalmou a multidão e disse: "Efésios, quem não sabe que a cidade de Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis e da sua imagem que caiu do céu?
36 ‘Savɨ nebulyaꞌna mɨka,’ majɨvanɨgasare. Arɨkewɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ kave dɨmwaalyɨla! Sɨduꞌnakeihi kayaaꞌna mipɨnera!
36 Portanto, visto que estes fatos são inegáveis, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe daraarɨ makabɨwaasaraai Aatemizavɨre yɨleangevɨ kuka mipalamaryɨwaala. Nemɨre Naangevɨna bɨrala myɨwaala!
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, embora eles não tenham roubado templos nem blasfemado contra a nossa deusa.
38 Sarevɨdaaꞌnyɨ Dɨmitɨrɨyaazalyɨ gamɨjɨyarajɨ dɨnyɨna ‘Aꞌmwe pwarɨ kotɨyaꞌna wɨdaana!’ dɨnyɨna yɨpɨjaꞌ kotɨyagaaꞌ aꞌmwe naangeraayawɨnna kwawapɨjɨ yagaainaka salyɨ sahwarajɨ kamwaalapɨjɨ jawɨbwarakɨpɨꞌdera.
38 Se Demétrio e seus companheiros de profissão têm alguma queixa contra alguém, os tribunais estão abertos, e há procônsules. Eles que apresentem suas queixas ali.
39 Yagaala pɨrɨꞌ warɨkeꞌ daakajɨ aꞌmwera nayaa kyɨkabapɨjɨ, sagaaꞌ dɨzɨla!
39 Se há mais alguma coisa que vocês desejam apresentar, isso será decidido em assembléia, conforme a lei.
40 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dahaaꞌ sara yɨvanɨgasaꞌna gaꞌmaanɨyara ‘Aꞌmwera kayaaꞌna yɨvanɨgasara daaka!’ dɨnɨpɨꞌjɨwaava? Jaka naangeꞌ wɨdɨvanɨgasaihɨrɨna naangera kanedapɨjɨ ‘Baaꞌna dɨvanɨgasaihɨlaka?’ nemɨ gara wɨdaazɨwona! Aawano, nemɨ yagaala mujɨ yaadeinera.”
40 Da maneira como está, corremos o perigo de sermos acusados de perturbar a ordem pública por causa dos acontecimentos de hoje. Nesse caso, não seríamos capazes de justificar este tumulto, visto que não há razão para tal".
41 Sara wɨdaka wɨdaꞌ “Aꞌmweihi sarɨnnya angengɨ dɨwila!” Kudaꞌ kaanna wɨna yeꞌ.
41 E, tendo dito isso, encerrou a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.