Atos 19

Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs NTLH

Sair da comparação
NTLH Nova Tradução na Linguagem de Hoje 2000
1 Kwaaka Gɨriza Anga Koridɨ Aapolɨzai mwaaidɨꞌnyɨyagaaꞌ Ezɨya kwaakevakɨ mugunyaba Polɨ loꞌmavamaryɨna yaka Anga Epazaazɨna yɨꞌmavaawɨna yaꞌ. Yɨꞌmavaawɨna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨta pwaraavɨ wɨjɨmaaꞌnyɨna yaka
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 yɨwaaraꞌna yaꞌ “Naangerɨna lɨmwagesagaaꞌ Gotɨyare Kuryarɨ damaarageꞌ?” Yɨwaaraꞌna kyaꞌ “Aawa, Gotɨyare Kuryarɨna nedɨwaanyai aaihwalaka? Kadɨka muꞌnyadaanyainera,” wɨdeꞌ.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 “Sahɨrɨꞌna aaihware yɨhyetavaka bavɨtaazɨya sava?” yɨwaaraꞌna yaꞌ Polɨ. Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdeꞌ “Jonɨmɨre bavɨtaazɨyabwi neyeꞌ.”
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 Sara kudeꞌ Polɨ wɨdaꞌ “Kɨgaaꞌ Jonɨ wɨjɨwaakɨna yada aꞌmwera mudɨkebwi yawɨramaaꞌdɨvɨꞌ bavɨtaazɨya wiada Yɨzɨrelɨyareraavɨ wɨjɨwaakɨna yaꞌ ‘Nɨmɨnyɨ dɨvidaaꞌnyɨ batherɨna jawɨralɨmwagyɨla!’ Jonɨ sara wɨjɨwaakakei Jizaazalyɨra.”
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Aꞌmwera kadɨka sara wɨꞌnyɨna kyeꞌ Naanga Jizaazare yayaꞌna bavɨtaazɨya yɨna wiaꞌ.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Bavɨtaazɨya mena yɨna wiaka Polɨ kumɨre mɨnyagɨnyangɨ ata dathɨwanna kyaꞌ Kuryai Tewaanyai bulamwaaina kyaꞌ yagaala ge gengɨ wɨdɨna yeva, nabaai, Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakeꞌ.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Wɨꞌnawɨjɨwaakesara yuyara sɨvɨlyɨraai ata purɨdaasɨ pwaraalyarera yɨlaaya yesara.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Juyaraavɨre lotuangevɨ Polɨ wɨlɨna yada lawe dɨkaai dɨkɨ dɨragɨnna wɨjɨwaakɨna yadei “Juyarajɨ Gotɨyarɨ wɨdadɨvɨsarajɨ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaiderɨna wɨꞌnɨpɨka!” daka wɨjɨwaakɨna yaꞌ.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Wɨjɨwaakɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ pwara myawɨri yadɨvɨꞌ muꞌnyɨ yeva yuyaraayaba Naangerebwina bɨrala yeꞌ. Bɨrala yɨna kyeꞌ Polɨ saraavɨre lotuangevɨ yaꞌmaꞌna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨsaraavɨ makuna. Makuna yaka yɨrɨka yuyagaaꞌ Tiraanazare wɨjɨwaakɨangevɨ Jizaazare yagaalyaꞌ wɨjɨwaakɨna yakelyɨ.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Wɨjɨwaakɨna yada naangegaaꞌ kwarame pɨrɨwaai wavɨlaꞌdaaꞌnyɨ sagaaꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyara yuyara Juyarajɨ Menyarajɨ sara Naangere yagaalyaꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna yeꞌ.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Gotɨyai gannya dɨragɨnyaꞌ Polɨmɨna wɨjaavɨna kyaꞌ Polɨ nawɨꞌnya kyaꞌ aꞌmwera atɨka maruꞌnaꞌna yadɨvɨkɨ.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Pwara aagɨzipɨyajɨ kwaabɨhannyajɨ Polɨmɨre kɨlaakevɨ yewaaꞌbwaꞌnakengɨ makuna yeva nabalɨnakeraavɨ dathɨvalakɨna kyeꞌ nabalɨnakera tewaanya mwaalɨna yeꞌ. Nalaaya mena yɨwɨna kyaꞌ nabaai pwaraavɨre munyɨkaavɨdaasɨ yɨmakera bwalyuna yeꞌ.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Polɨ sara yadaaꞌnyɨyagaaꞌ Juyara kaanya yamaryadɨvɨꞌ yɨmakeraavɨ wɨdaasadɨvɨsara pwara yawɨꞌna “Naanga Jizaazare yayaꞌna yɨmakeraavɨ wɨdasaana!” Sara yawɨꞌna yesara yɨmakeraavɨ wɨdeꞌ “Polɨ wɨjɨwaakɨvanɨkei Jizaazarɨne yayaꞌneꞌna dɨragɨnna gɨthaasɨma! ‘Dalyona!’ ”
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Sara wɨdesara Juyai Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌde naangei Sivaayare gawaalɨvaanga ata yuyi ata purɨdaasɨ pwaraalyarera.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 Sahwara sara kudeꞌ yɨmakei wɨdaꞌ “Jizaazarɨ yawɨꞌmweꞌ Polɨmɨna yawɨꞌmweꞌ kɨrɨꞌ sarɨmɨ bewaihɨlaka?”
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Miꞌna kudaꞌ aꞌmwei yɨmaka widei sahwaraavɨ yarai pɨlawasɨꞌnaabɨna yaka dɨragɨnna tamɨna yaka kayaaka yɨgalaka dathɨwanna yaꞌ. Dathɨwanna kyaꞌ gamɨre angevɨ yarai bwalyuna yeva waꞌwenakera kannyɨmaayara lɨkaanya wɨna yeꞌ.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Lɨkaanya sara wɨna kyeꞌ saꞌna Juyarajɨ Menyarajɨ Epazaazɨ mwaalyara yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yeva lɨka dɨkwosɨꞌna yeva “Jizaazai Naangelyɨra. Gamɨre yayaꞌ naangesɨ. Gamɨre yayaꞌ nayaa kavena daana!” dɨnyɨna yeꞌ.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Nabaai savɨneꞌna Jizaazarɨ lɨmwagesara kayaaꞌnanyabwi yesaꞌna aꞌmweraayaba kunnya kayaaꞌnanyabwina wɨdɨna yeꞌ.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Pwara bulaasangɨjɨ kwalyangɨjɨ gɨriꞌnyangɨjɨ yadɨvɨsara kunnya pɨkarɨyɨkwiajɨ kunnya bukuyajɨ sangɨnebwi yɨdaꞌnɨkengɨ makabɨna makabɨna yeva aꞌmweraayaba dɨka mariraꞌna yeꞌ. Bukuya sangɨne nɨgwia ata gɨleva pwara dɨnyɨna yeꞌ “Nɨwaava, kɨgaaꞌ aꞌmwera kinaaya 50,000 mubesarera. Nɨwaava.”
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Kɨraazɨtɨyarera sara tewaanna kyeꞌ Naangere yagaalyaꞌ dɨragɨnyaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaꞌ saba yunebanna aꞌmwe yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yadɨvɨꞌ aꞌmwe kwalaalyara Naangerera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Sa yɨmaꞌnakegaaꞌ Kurya Tewaanyai Polɨmɨ nayaa kyɨwɨryaꞌ Polɨ dɨragɨnna yawɨꞌna “Pɨrovijɨ Maazathonɨya Pɨrovijɨ Gɨriza kaanya yamaryaꞌmujɨ Anga Jeruzaalemɨna wɨdeinyɨra.” Yawɨꞌna yaka daꞌ “Savɨna wawaꞌmujɨ Anga Romɨna wanganaawɨdera.”
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 Miꞌna daka Timotilyɨ Yɨrazɨtaazalyɨ saraai Gotɨyare wawɨnyaꞌna wɨdaayadɨvɨsarajɨyaraarɨ wɨdɨna “Maazathonɨyana bwaanyɨla!” wɨdaasɨna yaka Kwaaka Ezɨya pɨzɨꞌgwa mwaalɨna yaꞌ.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Sagaaꞌ Epazaazɨ mwaalya pwara Naangerebwina gamɨreraavɨ kayaaꞌna yeꞌ.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe pwai Dɨmitɨrɨyaazai sɨlɨvaaya yavɨkarina yadelyɨ gamɨjɨyarajɨ sara Kwaasɨ Naanga Aatemizavɨre angeꞌbɨta maalɨkengɨ yavɨkaryadɨvɨsarera. Pwara dara wanganesaꞌ “Ai, sɨlɨvaaya anga nawɨꞌnya darɨka!” Deva nɨgwia naangejɨ mubɨna yeꞌ.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 Nɨgwia naangejɨ mubadaapɨjɨ Dɨmitɨrɨyaazai gamɨjɨyaraavɨjɨ avaaiwawɨnya yadɨvɨsaraavɨjɨ wɨdaꞌ “Jɨkabyɨla!” Wiꞌna kudaꞌ yɨkabɨna kyeꞌ wɨdaꞌ “Aꞌmweihi, nemɨre wawɨnyavɨna nɨgwia naanga maꞌdaanyasɨra.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 Nayaa yawɨꞌmanɨgasaihɨlyɨ. Polɨ yɨvanɨkeꞌ tɨnna wangadɨvɨꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨsaihɨlyɨ. Dara wɨjɨwaakɨvanɨꞌ ‘Naangeraavɨ sarɨnnya asajɨ yavɨkaryesara gotɨyara mɨka. Sabwi kwaasɨyasɨ.’ Wɨjɨwaakada anga davɨjɨ Kwaaka Ezɨya yunebajɨ aꞌmwe kwala bwaꞌnaanya naangeꞌ kadɨka wɨꞌneva nemɨrebwi yagalyaꞌmaveva sabwi mɨdɨmanɨgaꞌ.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 Kwalaalyara sara yadaapɨjɨ Polɨ ayɨna wɨdɨna wɨdɨna kyojɨ aꞌmwe pwara nemɨre wawɨnyaꞌna dɨnyɨna ‘Aꞌmwera sa yavɨkaryadɨvɨꞌ kayaaꞌnanaangesɨ,’ dɨnɨpɨꞌdesɨ. Nabaai saꞌ gaveꞌ mɨka. Nemɨre Naanga Aatemizavɨre yɨleangaꞌ yaasɨwakangaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ dɨngaka? Naangevɨre dɨragɨnyaꞌ waryaanya yɨmaꞌnadeꞌ daaka? Naangeꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyarajɨ Kwaaka yuyavakɨ mwaalyarajɨ yɨlaaya yɨvanɨgasaꞌ waryaanyaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ midaaka Aatemizaꞌ!”
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Kwala bwaꞌnaanyaꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨꞌ “Aala!” dɨdɨvɨꞌ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ jaka naanga wɨdeꞌ “Aawa! Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ dɨragɨnyasɨra.”
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Jaka naanga sara dɨwɨna kyeꞌ pwara anga yuneba jaka sara wɨdeꞌ. Jaka wɨdadɨvɨꞌ Gaayaazalyɨ Aarɨzɨtaakazalyɨ saraarɨ galalɨmwanna yeꞌ. Aꞌmwe saraai Kwaaka Maazathonɨya mwaalyaraalyɨ. Polɨjɨ kaanya yamaryadisaraalyɨ. Saraarɨ galalɨmwanna yeva yɨkabadɨvɨsabanna yarai makuna yeꞌ.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Makuna kyeꞌ Polɨ yawɨꞌna “Kaanna wawaꞌmujɨ kwala bwaꞌnaanyavɨ wɨdaawɨma!” Yawɨꞌna kyaꞌ mɨdɨdɨvɨsara lɨmwanna yeva wɨdeꞌ “Arɨkawɨnyɨ. Nagɨrabɨthɨka! Dava mwaaidɨnneigɨ kave dɨmwaala!”
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Nabaai, kwaaka savɨ maremwaaidɨvɨta pwara Polɨmɨ gyaꞌmwera gamɨnyɨ yagaalyaꞌ wɨdaaseꞌ “Polɨ, naangeꞌ gɨthɨvanɨgo. Yɨkabadɨvɨsabanna mwidɨnnera!”
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Kudaaseꞌ sagaaꞌ kwala bwaꞌnaanya sɨduꞌmaayara jaka kuna wɨdɨna yeꞌ. Aꞌmwe kwalaalyara “Sasareꞌna mwaaihosɨra,” majara yaasɨwaꞌna mwaalɨna kyeꞌ pwara jaka geꞌ wɨdadaapɨjɨ pwara jaka geꞌ dɨna dɨna yeꞌ.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Jaka dɨna dɨna kyeꞌ Juyara Alekɨzaadarɨ yagaala wɨjɨwaakyaꞌna wɨrɨvɨtaꞌna kyeꞌ pwara kwaasɨ yawɨꞌna yeꞌ “Sarɨna jaka naanga dɨvanɨgo.” Yawɨꞌna yadaapɨjɨ Alekɨzaadai yawɨꞌna “Aꞌmweraavɨ Juyainaavɨna ‘Nemɨ kayaaꞌna myadaanyainera,’ wɨjɨwaakɨma!” Yawɨꞌna yaka aꞌmweraavɨ ata wɨdathɨwagaꞌ.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Ata dathɨwanna yadaaꞌnyɨ dara wanganesaꞌ “Ai, aꞌmwe sai Juyai daaka! Saibɨsara nemɨre Naangevɨ kayaaꞌna dadɨvɨsara daaka!” Sara deva yuyara jaka naanga dɨna “Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ Naangesɨra,” dɨna yadaapɨjɨ jaka naanga bazɨwawesara naangegaaꞌ (tu aawaaya) wavɨlaꞌna yaꞌ.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Dɨvi aꞌmwe naangei Anga Epazaazɨ pɨkarɨyɨkwia yavɨkaryadei kwala bwaꞌnaanyavɨ kudaꞌ “Yagaala madɨpɨna!” aꞌmwera kave mwaaidapɨjɨ wɨdaꞌ “Epazaazɨ mwaalyaihi, aꞌmwe yuyara yawɨꞌmanɨgasaꞌ ‘Epazaazɨ mwaalyara Naanga Aatemizavɨre yɨleangesɨ sɨgunyavɨdaasɨ sɨlaanga dɨragɨnyaꞌ bwalaryaakesɨ maremwaaidɨvɨsarera,’ sara yawɨꞌmanɨgaꞌ yuyara.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 ‘Savɨ nebulyaꞌna mɨka,’ majɨvanɨgasare. Arɨkewɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ kave dɨmwaalyɨla! Sɨduꞌnakeihi kayaaꞌna mipɨnera!
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe daraarɨ makabɨwaasaraai Aatemizavɨre yɨleangevɨ kuka mipalamaryɨwaala. Nemɨre Naangevɨna bɨrala myɨwaala!
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 Sarevɨdaaꞌnyɨ Dɨmitɨrɨyaazalyɨ gamɨjɨyarajɨ dɨnyɨna ‘Aꞌmwe pwarɨ kotɨyaꞌna wɨdaana!’ dɨnyɨna yɨpɨjaꞌ kotɨyagaaꞌ aꞌmwe naangeraayawɨnna kwawapɨjɨ yagaainaka salyɨ sahwarajɨ kamwaalapɨjɨ jawɨbwarakɨpɨꞌdera.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 Yagaala pɨrɨꞌ warɨkeꞌ daakajɨ aꞌmwera nayaa kyɨkabapɨjɨ, sagaaꞌ dɨzɨla!
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dahaaꞌ sara yɨvanɨgasaꞌna gaꞌmaanɨyara ‘Aꞌmwera kayaaꞌna yɨvanɨgasara daaka!’ dɨnɨpɨꞌjɨwaava? Jaka naangeꞌ wɨdɨvanɨgasaihɨrɨna naangera kanedapɨjɨ ‘Baaꞌna dɨvanɨgasaihɨlaka?’ nemɨ gara wɨdaazɨwona! Aawano, nemɨ yagaala mujɨ yaadeinera.”
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Sara wɨdaka wɨdaꞌ “Aꞌmweihi sarɨnnya angengɨ dɨwila!” Kudaꞌ kaanna wɨna yeꞌ.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.