Atos 19
Yipma Genesis and New Testament (BYR) vs ACF
1 Kwaaka Gɨriza Anga Koridɨ Aapolɨzai mwaaidɨꞌnyɨyagaaꞌ Ezɨya kwaakevakɨ mugunyaba Polɨ loꞌmavamaryɨna yaka Anga Epazaazɨna yɨꞌmavaawɨna yaꞌ. Yɨꞌmavaawɨna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨta pwaraavɨ wɨjɨmaaꞌnyɨna yaka
1 E sucedeu que, enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo, tendo passado por todas as regiões superiores, chegou a Éfeso; e achando ali alguns discípulos,
2 yɨwaaraꞌna yaꞌ “Naangerɨna lɨmwagesagaaꞌ Gotɨyare Kuryarɨ damaarageꞌ?” Yɨwaaraꞌna kyaꞌ “Aawa, Gotɨyare Kuryarɨna nedɨwaanyai aaihwalaka? Kadɨka muꞌnyadaanyainera,” wɨdeꞌ.
2 Disse-lhes: Recebestes vós já o Espírito Santo quando crestes? E eles disseram-lhe: Nós nem ainda ouvimos que haja Espírito Santo.
3 “Sahɨrɨꞌna aaihware yɨhyetavaka bavɨtaazɨya sava?” yɨwaaraꞌna yaꞌ Polɨ. Yɨwaaraꞌna kyaꞌ wɨdeꞌ “Jonɨmɨre bavɨtaazɨyabwi neyeꞌ.”
3 Perguntou-lhes, então: Em que sois batizados então? E eles disseram: No batismo de João.
4 Sara kudeꞌ Polɨ wɨdaꞌ “Kɨgaaꞌ Jonɨ wɨjɨwaakɨna yada aꞌmwera mudɨkebwi yawɨramaaꞌdɨvɨꞌ bavɨtaazɨya wiada Yɨzɨrelɨyareraavɨ wɨjɨwaakɨna yaꞌ ‘Nɨmɨnyɨ dɨvidaaꞌnyɨ batherɨna jawɨralɨmwagyɨla!’ Jonɨ sara wɨjɨwaakakei Jizaazalyɨra.”
4 Mas Paulo disse: Certamente João batizou com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse no que após ele havia de vir, isto é, em Jesus Cristo.
5 Aꞌmwera kadɨka sara wɨꞌnyɨna kyeꞌ Naanga Jizaazare yayaꞌna bavɨtaazɨya yɨna wiaꞌ.
5 E os que ouviram foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Bavɨtaazɨya mena yɨna wiaka Polɨ kumɨre mɨnyagɨnyangɨ ata dathɨwanna kyaꞌ Kuryai Tewaanyai bulamwaaina kyaꞌ yagaala ge gengɨ wɨdɨna yeva, nabaai, Gotɨyarɨ wɨꞌnawɨjɨwaakeꞌ.
6 E, impondo-lhes Paulo as mãos, veio sobre eles o Espírito Santo; e falavam línguas, e profetizavam.
7 Wɨꞌnawɨjɨwaakesara yuyara sɨvɨlyɨraai ata purɨdaasɨ pwaraalyarera yɨlaaya yesara.
7 E estes eram, ao todo, uns doze homens.
8 Juyaraavɨre lotuangevɨ Polɨ wɨlɨna yada lawe dɨkaai dɨkɨ dɨragɨnna wɨjɨwaakɨna yadei “Juyarajɨ Gotɨyarɨ wɨdadɨvɨsarajɨ Gotɨyai aꞌmweraavɨ maremwaaiderɨna wɨꞌnɨpɨka!” daka wɨjɨwaakɨna yaꞌ.
8 E, entrando na sinagoga, falou ousadamente por espaço de três meses, disputando e persuadindo-os acerca do reino de Deus.
9 Wɨjɨwaakɨna kyaꞌ kɨrɨꞌ pwara myawɨri yadɨvɨꞌ muꞌnyɨ yeva yuyaraayaba Naangerebwina bɨrala yeꞌ. Bɨrala yɨna kyeꞌ Polɨ saraavɨre lotuangevɨ yaꞌmaꞌna yaka Kɨraazɨtɨyarɨ mɨdɨdɨvɨsaraavɨ makuna. Makuna yaka yɨrɨka yuyagaaꞌ Tiraanazare wɨjɨwaakɨangevɨ Jizaazare yagaalyaꞌ wɨjɨwaakɨna yakelyɨ.
9 Mas, como alguns deles se endurecessem e não obedecessem, falando mal do Caminho perante a multidão, retirou-se deles, e separou os discípulos, disputando todos os dias na escola de um certo Tirano.
10 Wɨjɨwaakɨna yada naangegaaꞌ kwarame pɨrɨwaai wavɨlaꞌdaaꞌnyɨ sagaaꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyara yuyara Juyarajɨ Menyarajɨ sara Naangere yagaalyaꞌ kadɨka wɨꞌnyɨna yeꞌ.
10 E durou isto por espaço de dois anos; de tal maneira que todos os que habitavam na Ásia ouviram a palavra do Senhor Jesus, assim judeus como gregos.
11 Gotɨyai gannya dɨragɨnyaꞌ Polɨmɨna wɨjaavɨna kyaꞌ Polɨ nawɨꞌnya kyaꞌ aꞌmwera atɨka maruꞌnaꞌna yadɨvɨkɨ.
11 E Deus pelas mãos de Paulo fazia maravilhas extraordinárias.
12 Pwara aagɨzipɨyajɨ kwaabɨhannyajɨ Polɨmɨre kɨlaakevɨ yewaaꞌbwaꞌnakengɨ makuna yeva nabalɨnakeraavɨ dathɨvalakɨna kyeꞌ nabalɨnakera tewaanya mwaalɨna yeꞌ. Nalaaya mena yɨwɨna kyaꞌ nabaai pwaraavɨre munyɨkaavɨdaasɨ yɨmakera bwalyuna yeꞌ.
12 De sorte que até os lenços e aventais se levavam do seu corpo aos enfermos, e as enfermidades fugiam deles, e os espíritos malignos saíam.
13 Polɨ sara yadaaꞌnyɨyagaaꞌ Juyara kaanya yamaryadɨvɨꞌ yɨmakeraavɨ wɨdaasadɨvɨsara pwara yawɨꞌna “Naanga Jizaazare yayaꞌna yɨmakeraavɨ wɨdasaana!” Sara yawɨꞌna yesara yɨmakeraavɨ wɨdeꞌ “Polɨ wɨjɨwaakɨvanɨkei Jizaazarɨne yayaꞌneꞌna dɨragɨnna gɨthaasɨma! ‘Dalyona!’ ”
13 E alguns dos exorcistas judeus ambulantes tentavam invocar o nome do Senhor Jesus sobre os que tinham espíritos malignos, dizendo: Esconjuro-vos por Jesus a quem Paulo prega.
14 Sara wɨdesara Juyai Gotɨyarɨna mubɨthɨka yɨraꞌde naangei Sivaayare gawaalɨvaanga ata yuyi ata purɨdaasɨ pwaraalyarera.
14 E os que faziam isto eram sete filhos de Ceva, judeu, principal dos sacerdotes.
15 Sahwara sara kudeꞌ yɨmakei wɨdaꞌ “Jizaazarɨ yawɨꞌmweꞌ Polɨmɨna yawɨꞌmweꞌ kɨrɨꞌ sarɨmɨ bewaihɨlaka?”
15 Respondendo, porém, o espírito maligno, disse: Conheço a Jesus, e bem sei quem é Paulo; mas vós quem sois?
16 Miꞌna kudaꞌ aꞌmwei yɨmaka widei sahwaraavɨ yarai pɨlawasɨꞌnaabɨna yaka dɨragɨnna tamɨna yaka kayaaka yɨgalaka dathɨwanna yaꞌ. Dathɨwanna kyaꞌ gamɨre angevɨ yarai bwalyuna yeva waꞌwenakera kannyɨmaayara lɨkaanya wɨna yeꞌ.
16 E, saltando neles o homem que tinha o espírito maligno, e assenhoreando-se de todos, pôde mais do que eles; de tal maneira que, nus e feridos, fugiram daquela casa.
17 Lɨkaanya sara wɨna kyeꞌ saꞌna Juyarajɨ Menyarajɨ Epazaazɨ mwaalyara yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yeva lɨka dɨkwosɨꞌna yeva “Jizaazai Naangelyɨra. Gamɨre yayaꞌ naangesɨ. Gamɨre yayaꞌ nayaa kavena daana!” dɨnyɨna yeꞌ.
17 E foi isto notório a todos os que habitavam em Éfeso, tanto judeus como gregos; e caiu temor sobre todos eles, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Nabaai savɨneꞌna Jizaazarɨ lɨmwagesara kayaaꞌnanyabwi yesaꞌna aꞌmweraayaba kunnya kayaaꞌnanyabwina wɨdɨna yeꞌ.
18 E muitos dos que tinham crido vinham, confessando e publicando os seus feitos.
19 Pwara bulaasangɨjɨ kwalyangɨjɨ gɨriꞌnyangɨjɨ yadɨvɨsara kunnya pɨkarɨyɨkwiajɨ kunnya bukuyajɨ sangɨnebwi yɨdaꞌnɨkengɨ makabɨna makabɨna yeva aꞌmweraayaba dɨka mariraꞌna yeꞌ. Bukuya sangɨne nɨgwia ata gɨleva pwara dɨnyɨna yeꞌ “Nɨwaava, kɨgaaꞌ aꞌmwera kinaaya 50,000 mubesarera. Nɨwaava.”
19 Também muitos dos que seguiam artes mágicas trouxeram os seus livros, e os queimaram na presença de todos e, feita a conta do seu preço, acharam que montava a cinqüenta mil peças de prata.
20 Kɨraazɨtɨyarera sara tewaanna kyeꞌ Naangere yagaalyaꞌ dɨragɨnyaꞌ yɨmaꞌnyɨna kyaꞌ saba yunebanna aꞌmwe yuyara kadɨka wɨꞌnyɨna yadɨvɨꞌ aꞌmwe kwalaalyara Naangerera yɨmaꞌnyɨna yeꞌ.
20 Assim a palavra do Senhor crescia poderosamente e prevalecia.
21 Sa yɨmaꞌnakegaaꞌ Kurya Tewaanyai Polɨmɨ nayaa kyɨwɨryaꞌ Polɨ dɨragɨnna yawɨꞌna “Pɨrovijɨ Maazathonɨya Pɨrovijɨ Gɨriza kaanya yamaryaꞌmujɨ Anga Jeruzaalemɨna wɨdeinyɨra.” Yawɨꞌna yaka daꞌ “Savɨna wawaꞌmujɨ Anga Romɨna wanganaawɨdera.”
21 E, cumpridas estas coisas, Paulo propôs, em espírito, ir a Jerusalém, passando pela Macedônia e pela Acaia, dizendo: Depois que houver estado ali, importa-me ver também Roma.
22 Miꞌna daka Timotilyɨ Yɨrazɨtaazalyɨ saraai Gotɨyare wawɨnyaꞌna wɨdaayadɨvɨsarajɨyaraarɨ wɨdɨna “Maazathonɨyana bwaanyɨla!” wɨdaasɨna yaka Kwaaka Ezɨya pɨzɨꞌgwa mwaalɨna yaꞌ.
22 E, enviando à Macedônia dois daqueles que o serviam, Timóteo e Erasto, ficou ele por algum tempo na Ásia.
23 Sagaaꞌ Epazaazɨ mwaalya pwara Naangerebwina gamɨreraavɨ kayaaꞌna yeꞌ.
23 E, naquele mesmo tempo, houve um não pequeno alvoroço acerca do Caminho.
24 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe pwai Dɨmitɨrɨyaazai sɨlɨvaaya yavɨkarina yadelyɨ gamɨjɨyarajɨ sara Kwaasɨ Naanga Aatemizavɨre angeꞌbɨta maalɨkengɨ yavɨkaryadɨvɨsarera. Pwara dara wanganesaꞌ “Ai, sɨlɨvaaya anga nawɨꞌnya darɨka!” Deva nɨgwia naangejɨ mubɨna yeꞌ.
24 Porque um certo ourives da prata, por nome Demétrio, que fazia de prata nichos de Diana, dava não pouco lucro aos artífices,
25 Nɨgwia naangejɨ mubadaapɨjɨ Dɨmitɨrɨyaazai gamɨjɨyaraavɨjɨ avaaiwawɨnya yadɨvɨsaraavɨjɨ wɨdaꞌ “Jɨkabyɨla!” Wiꞌna kudaꞌ yɨkabɨna kyeꞌ wɨdaꞌ “Aꞌmweihi, nemɨre wawɨnyavɨna nɨgwia naanga maꞌdaanyasɨra.
25 Aos quais, havendo-os ajuntado com os oficiais de obras semelhantes, disse: Senhores, vós bem sabeis que deste ofício temos a nossa prosperidade;
26 Nayaa yawɨꞌmanɨgasaihɨlyɨ. Polɨ yɨvanɨkeꞌ tɨnna wangadɨvɨꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨsaihɨlyɨ. Dara wɨjɨwaakɨvanɨꞌ ‘Naangeraavɨ sarɨnnya asajɨ yavɨkaryesara gotɨyara mɨka. Sabwi kwaasɨyasɨ.’ Wɨjɨwaakada anga davɨjɨ Kwaaka Ezɨya yunebajɨ aꞌmwe kwala bwaꞌnaanya naangeꞌ kadɨka wɨꞌneva nemɨrebwi yagalyaꞌmaveva sabwi mɨdɨmanɨgaꞌ.
26 E bem vedes e ouvis que não só em Éfeso, mas até quase em toda a Ásia, este Paulo tem convencido e afastado uma grande multidão, dizendo que não são deuses os que se fazem com as mãos.
27 Kwalaalyara sara yadaapɨjɨ Polɨ ayɨna wɨdɨna wɨdɨna kyojɨ aꞌmwe pwara nemɨre wawɨnyaꞌna dɨnyɨna ‘Aꞌmwera sa yavɨkaryadɨvɨꞌ kayaaꞌnanaangesɨ,’ dɨnɨpɨꞌdesɨ. Nabaai saꞌ gaveꞌ mɨka. Nemɨre Naanga Aatemizavɨre yɨleangaꞌ yaasɨwakangaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ dɨngaka? Naangevɨre dɨragɨnyaꞌ waryaanya yɨmaꞌnadeꞌ daaka? Naangeꞌ Kwaaka Ezɨya mwaalyarajɨ Kwaaka yuyavakɨ mwaalyarajɨ yɨlaaya yɨvanɨgasaꞌ waryaanyaꞌ yɨmaꞌnadeꞌ midaaka Aatemizaꞌ!”
27 E não somente há o perigo de que a nossa profissão caia em descrédito, mas também de que o próprio templo da grande deusa Diana seja estimado em nada, vindo a ser destruída a majestade daquela que toda a Ásia e o mundo veneram.
28 Kwala bwaꞌnaanyaꞌ kadɨka wɨꞌnadɨvɨꞌ “Aala!” dɨdɨvɨꞌ sɨnna tɨka davɨna kwiaꞌ jaka naanga wɨdeꞌ “Aawa! Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ dɨragɨnyasɨra.”
28 E, ouvindo-o, encheram-se de ira, e clamaram, dizendo: Grande é a Diana dos efésios.
29 Jaka naanga sara dɨwɨna kyeꞌ pwara anga yuneba jaka sara wɨdeꞌ. Jaka wɨdadɨvɨꞌ Gaayaazalyɨ Aarɨzɨtaakazalyɨ saraarɨ galalɨmwanna yeꞌ. Aꞌmwe saraai Kwaaka Maazathonɨya mwaalyaraalyɨ. Polɨjɨ kaanya yamaryadisaraalyɨ. Saraarɨ galalɨmwanna yeva yɨkabadɨvɨsabanna yarai makuna yeꞌ.
29 E encheu-se de confusão toda a cidade e, unânimes, correram ao teatro, arrebatando a Gaio e a Aristarco, macedônios, companheiros de Paulo na viagem.
30 Makuna kyeꞌ Polɨ yawɨꞌna “Kaanna wawaꞌmujɨ kwala bwaꞌnaanyavɨ wɨdaawɨma!” Yawɨꞌna kyaꞌ mɨdɨdɨvɨsara lɨmwanna yeva wɨdeꞌ “Arɨkawɨnyɨ. Nagɨrabɨthɨka! Dava mwaaidɨnneigɨ kave dɨmwaala!”
30 E, querendo Paulo apresentar-se ao povo, não lho permitiram os discípulos.
31 Nabaai, kwaaka savɨ maremwaaidɨvɨta pwara Polɨmɨ gyaꞌmwera gamɨnyɨ yagaalyaꞌ wɨdaaseꞌ “Polɨ, naangeꞌ gɨthɨvanɨgo. Yɨkabadɨvɨsabanna mwidɨnnera!”
31 E também alguns dos principais da Ásia, que eram seus amigos, lhe rogaram que não se apresentasse no teatro.
32 Kudaaseꞌ sagaaꞌ kwala bwaꞌnaanya sɨduꞌmaayara jaka kuna wɨdɨna yeꞌ. Aꞌmwe kwalaalyara “Sasareꞌna mwaaihosɨra,” majara yaasɨwaꞌna mwaalɨna kyeꞌ pwara jaka geꞌ wɨdadaapɨjɨ pwara jaka geꞌ dɨna dɨna yeꞌ.
32 Uns, pois, clamavam de uma maneira, outros de outra, porque o ajuntamento era confuso; e os mais deles não sabiam por que causa se tinham ajuntado.
33 Jaka dɨna dɨna kyeꞌ Juyara Alekɨzaadarɨ yagaala wɨjɨwaakyaꞌna wɨrɨvɨtaꞌna kyeꞌ pwara kwaasɨ yawɨꞌna yeꞌ “Sarɨna jaka naanga dɨvanɨgo.” Yawɨꞌna yadaapɨjɨ Alekɨzaadai yawɨꞌna “Aꞌmweraavɨ Juyainaavɨna ‘Nemɨ kayaaꞌna myadaanyainera,’ wɨjɨwaakɨma!” Yawɨꞌna yaka aꞌmweraavɨ ata wɨdathɨwagaꞌ.
33 Então tiraram Alexandre dentre a multidão, impelindo-o os judeus para diante; e Alexandre, acenando com a mão, queria dar razão disto ao povo.
34 Ata dathɨwanna yadaaꞌnyɨ dara wanganesaꞌ “Ai, aꞌmwe sai Juyai daaka! Saibɨsara nemɨre Naangevɨ kayaaꞌna dadɨvɨsara daaka!” Sara deva yuyara jaka naanga dɨna “Epazaazɨ mwaalyainaavɨre Aatemizaꞌ Naangesɨra,” dɨna yadaapɨjɨ jaka naanga bazɨwawesara naangegaaꞌ (tu aawaaya) wavɨlaꞌna yaꞌ.
34 Mas quando conheceram que era judeu, todos unanimemente levantaram a voz, clamando por espaço de quase duas horas: Grande é a Diana dos efésios.
35 Dɨvi aꞌmwe naangei Anga Epazaazɨ pɨkarɨyɨkwia yavɨkaryadei kwala bwaꞌnaanyavɨ kudaꞌ “Yagaala madɨpɨna!” aꞌmwera kave mwaaidapɨjɨ wɨdaꞌ “Epazaazɨ mwaalyaihi, aꞌmwe yuyara yawɨꞌmanɨgasaꞌ ‘Epazaazɨ mwaalyara Naanga Aatemizavɨre yɨleangesɨ sɨgunyavɨdaasɨ sɨlaanga dɨragɨnyaꞌ bwalaryaakesɨ maremwaaidɨvɨsarera,’ sara yawɨꞌmanɨgaꞌ yuyara.
35 Então o escrivão da cidade, tendo apaziguado a multidão, disse: Homens efésios, qual é o homem que não sabe que a cidade dos efésios é a guardadora do templo da grande deusa Diana, e da imagem que desceu de Júpiter?
36 ‘Savɨ nebulyaꞌna mɨka,’ majɨvanɨgasare. Arɨkewɨ. Sarevɨdaaꞌnyɨ kave dɨmwaalyɨla! Sɨduꞌnakeihi kayaaꞌna mipɨnera!
36 Ora, não podendo isto ser contraditado, convém que vos aplaqueis e nada façais temerariamente;
37 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Aꞌmwe daraarɨ makabɨwaasaraai Aatemizavɨre yɨleangevɨ kuka mipalamaryɨwaala. Nemɨre Naangevɨna bɨrala myɨwaala!
37 Porque estes homens que aqui trouxestes nem são sacrílegos nem blasfemam da vossa deusa.
38 Sarevɨdaaꞌnyɨ Dɨmitɨrɨyaazalyɨ gamɨjɨyarajɨ dɨnyɨna ‘Aꞌmwe pwarɨ kotɨyaꞌna wɨdaana!’ dɨnyɨna yɨpɨjaꞌ kotɨyagaaꞌ aꞌmwe naangeraayawɨnna kwawapɨjɨ yagaainaka salyɨ sahwarajɨ kamwaalapɨjɨ jawɨbwarakɨpɨꞌdera.
38 Mas, se Demétrio e os artífices que estão com ele têm alguma coisa contra alguém, há audiências e há procônsules; que se acusem uns aos outros;
39 Yagaala pɨrɨꞌ warɨkeꞌ daakajɨ aꞌmwera nayaa kyɨkabapɨjɨ, sagaaꞌ dɨzɨla!
39 E, se alguma outra coisa demandais, averiguar-se-á em legítima assembléia.
40 Sareꞌ dareꞌnesɨ. Dahaaꞌ sara yɨvanɨgasaꞌna gaꞌmaanɨyara ‘Aꞌmwera kayaaꞌna yɨvanɨgasara daaka!’ dɨnɨpɨꞌjɨwaava? Jaka naangeꞌ wɨdɨvanɨgasaihɨrɨna naangera kanedapɨjɨ ‘Baaꞌna dɨvanɨgasaihɨlaka?’ nemɨ gara wɨdaazɨwona! Aawano, nemɨ yagaala mujɨ yaadeinera.”
40 Na verdade até corremos perigo de que, por hoje, sejamos acusados de sedição, não havendo causa alguma com que possamos justificar este concurso.
41 Sara wɨdaka wɨdaꞌ “Aꞌmweihi sarɨnnya angengɨ dɨwila!” Kudaꞌ kaanna wɨna yeꞌ.
41 E, tendo dito isto, despediu a assembléia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.